DIE HIJRA

Dat die stamme Aws en Khazraj skielik Moslem geword het, en dat die Moslems van Mekka moontlik met die Moslems van Medina sou verenig, het die afgodedienaars geweldig laat skrik en hulle rasend gemaak. Toe die afgodedienaars van Mekka van die tweede eed van trou van ’Aqaba hoor, het hulle houding baie heftig en uiters gevaarlik geword. Vir die Moslems was dit nie meer uit te hou om in Mekka te bly nie. Deur die laaste eed van trou van ’Aqaba het Medina vir die Moslems ’n plek geword waar hulle rus en skuiling sou vind. Hulle wou ’n middel vind om uit hierdie stad te emigreer en na ’n land te gaan waar hulle ’n bietjie asem kon skep en ’n bietjie in vryheid kon lewe. Hulle het hulle toestand aan ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) voorgelê en hom toestemming gevra om te emigreer. Aan sy Metgeselle het hy aangeraai om geduld te hê, want daar was nog nie toestemming gegee om Mekka te verlaat nie. Uiteindelik het die langverwagte goddelike toestemming vir die Hijra gekom. Daardie dag het ons geliefde Profeet vol vreugde na die Metgeselle gekom en gesê: “Die plek waarheen julle sal emigreer, is aan my bekend gemaak. Dit is Yathrib (Medina). Emigreer daarheen. Verenig julle daar met julle Moslembroers. Allâhu ta’âlâ het hulle julle broers gemaak. Hy het Yathrib (Medina) vir julle ’n vaderland gemaak waar julle veiligheid en rus sal vind.” Met die toestemming en op aanraai van ons Meester Rasûlullah het die Moslems groep na groep, die een ná die ander, na Medina begin emigreer.1 Ons Meester die Profeet het dié wat emigreer, dringend op die hart gedruk om uiters versigtig en behoedsaam op te tree. Om nie die aandag van die afgodedienaars te trek nie, het die Moslems in klein karavane vertrek en so heimlik moontlik opgetree. Abû Salama, wat as eerste na Medina geëmigreer het, het baie onder die afgodedienaars gely. Ná ’n ruk het die afgodedienaars agtergekom wat aan die gang was. Hulle het begin om die Moslems wat hulle op pad na die Hijra raakgesien het, terug te stuur, vroue van hulle mans te skei en dié wat hulle in die hande kon kry, in die tronk te gooi, en hulle het hulle aan allerlei kwellinge onderwerp. Om hulle van hulle godsdiens af te bring, het hulle hulle alle moontlike leed aangedoen. Maar uit vrees dat ’n burgeroorlog sou uitbreek, het hulle nie gewaag om hulle dood te maak nie. Die Moslems het nogtans elke geleentheid aangegryp en die paaie na Medina ingeslaan. Op ’n dag het ook ’Umar sy swaard omgegord. Met sy pyle en sy spies by hom het hy voor almal se oë sewe keer die tawâf om die Ka’ba verrig. Daarna het hy met ’n harde stem vir die afgodedienaars wat daar was, gesê: “Kyk, ook ek emigreer op die weg van Allâhu ta’âlâ om my godsdiens te beskerm. Wie sy vrou ’n weduwee, sy kinders weeskinders en sy moeder in trane wil agterlaat, laat hom my agter daardie vallei teëkom!…” So het ’Umar en ongeveer twintig Moslems op helder oordag sonder enige vrees na Medina vertrek. Uit vrees vir hom het niemand gewaag om hierdie karavaan aan te raak nie. Voortaan het daar geen einde aan die emigrasies gekom nie, en die Metgeselle het groep na groep Medina bereik.

“Die plek waarheen julle sal emigreer, is aan my bekend gemaak. Dit is Yathrib (Medina). Emigreer daarheen” en “Verenig julle daar met julle Moslembroers. Allâhu ta’âlâ het hulle julle broers gemaak. Hy het Yathrib (Medina) vir julle ’n vaderland gemaak waar julle veiligheid en rus sal vind” Hadîth sharîf

Die weg van die Hijra

Intussen het ook Abû Bakr toestemming gevra om te emigreer. Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het gesê: “Hê geduld. Ek hoop dat Allâhu ta’âlâ ook aan my toestemming gee. Dan emigreer ons saam.” Toe Abû Bakr vra: “Mag my vader en my moeder vir u opgeoffer word! Bestaan daardie moontlikheid?”, het ons Profeet hom verbly met die woorde: “Ja, dit bestaan.” Abû Bakr het vir agthonderd dirham twee kamele gekoop en op daardie dag begin wag. In Mekka het nou net ons geliefde Profeet, Abû Bakr, ’Alî, die armes, die siekes, die bejaardes en die gelowiges wat die afgodedienaars in die tronk gegooi het, agtergebly.

Aan die ander kant het die inwoners van Medina (die Ansâr) die Mekkane wat geëmigreer het (die Muhâjirûn), baie goed ontvang en as gaste opgeneem. Daar het ’n hegte eenheid tussen hulle ontstaan.

By die gedagte dat ook Rasûlullah sou emigreer en hom aan die hoof van die Moslems sou stel, het die afgodedienaars van Mekka in paniek geraak. Hulle het in Dâr an-Nadwa, waar hulle bymekaargekom het om belangrike sake te bespreek, vergader en begin beraadslaag oor wat hulle sou doen. Die shaytân het in die gedaante van die Shaykh Najdî, dit wil sê van ’n ou man uit Najd, by hulle verskyn. Daar het hy geluister na wat hulle sê. Verskillende voorstelle is gemaak, maar geen enkele voorstel het byval gevind nie. Toe het die shaytân hom in die gesprek gemeng en sy mening gegee: “Niks van wat julle bedink het, kan ’n oplossing wees nie, want sy laggende gesig en sy soet tong maak elke maatreël ongedaan. Bedink ’n ander middel.”

Abû Jahl, die hoof van die Quraysh, het gesê: “Kom ons kies uit elke stam ’n sterk man. Laat hulle met die swaard in die hand op Muhammad afstorm. Laat hulle met hulle swaarde op hom inslaan en sy bloed vergiet. Dan weet niemand wie hom doodgemaak het nie. So sal hulle, of hulle wil of nie, met die bloedgeld genoeë neem. Ons betaal dan sy bloedgeld en is van hierdie las verlos.” Ook die shaytân het dit ’n goeie plan gevind; hy het daarmee ingestem en dit vurig aangemoedig.2

Terwyl die afgodedienaars met hierdie voorbereidings besig was, het Jibrîl ’alayhis-salâm gekom en Rasûl-i akram van die besluit van die afgodedienaars in kennis gestel. Ook het hy hom gesê om daardie nag nie in sy bed te slaap nie, en hom die bevel van Allâhu ta’âlâ tot die Hijra meegedeel. Op hierdie goddelike bevel het ons geliefde Profeet vir ’Alî gesê om in sy bed te gaan lê en die besittings wat aan hom toevertrou is, aan hulle eienaars terug te gee, en hy het bygevoeg: “Gaan lê vannag in my bed en slaap, en trek hierdie mantel van my oor jou! Moenie bang wees nie; niks sal jou oorkom nie.”

’Alî het gaan lê soos ons Meester die Profeet beveel het. Toe was hy drie-en-twintig jaar oud. Sonder enige vrees was hy bereid om sy eie lewe in die plek van Habîbullah op te offer.

In die nag van die Hijra het die ongelowiges die geseënde huis van ons Meester Rasûlullah omsingel. In daardie nag is die eerste verse van soera Yâ-Sîn geopenbaar. Toe ons Meester die Profeet sy geseënde huis verlaat, het hy oor hulle die negende edele vers van soera Yâ-Sîn voorgelees, met die betekenis: “Ons het voor hulle ’n versperring geplaas en agter hulle ’n versperring, en Ons het hulle toegemaak; nou kan hulle nie sien nie”; daarna het hy ’n handvol grond van die aarde opgeneem en op die koppe van die ongelowiges gestrooi. (Daar word oorgelewer dat almal op wie se kop iets van hierdie grond beland het, in die Slag van Badr gedood is.) Ons Meester Rasûlullah het ongedeerd en veilig tussen hulle deur geloop en die huis van Abû Bakr bereik. Geen van die afgodedienaars kon hom sien nie.

“O Abû Bakr! Hê geduld. Ek hoop dat Allâhu ta’âlâ ook aan my toestemming gee. Dan emigreer ons saam” Hadîth sharîf

’n Rukkie later het iemand na die afgodedienaars gekom en gevra: “Waarvoor wag julle hier?” Hulle het geantwoord: “Dat Muhammad uit sy huis kom.” Die man het gesê: “Ek sweer dat Muhammad tussen julle deur gegaan en vertrek het, en hy het boonop grond op julle koppe gestrooi.” Die afgodedienaars het hulle hande na hulle koppe gebring. Inderdaad het hulle grond daarop gevind. Hulle het die grond van hulle gesigte en hulle koppe afgevee. Dadelik het hulle die deur bestorm en ingedring. Toe hulle ’Alî in die bed van die Rasûl ’alayhis-salâm sien lê, het hulle gevra waar Rasûl-i akram is.

’Alî het gesê: “Dit weet ek nie! Het julle my dan aangestel om hom op te pas?” Daarop het hulle ’Alî ruw rondgestamp. Die ongelowiges het uitgegaan en ons Meester Rasûlullah begin soek. ’Alî het hulle ’n tyd lank by die Ka’ba aangehou en daarna vrygelaat.3

Daarna het hulle na die huis van Abû Bakr gegaan en sy dogter Asmâ ondervra. Toe sy geen antwoord gee nie, het hulle haar geslaan. Hoewel hulle oral gesoek het, kon hulle hulle nie vind nie, en hulle het rasend geword. Abû Jahl, die woestste van hulle, het in Mekka en omstreke laat uitroep en 100 kamele belowe aan wie ons geliefde Profeet en Abû Bakr sou vind en terugbring of sou laat weet waar hulle is. Sommige wat hierdie belofte gehoor het en op besittings belus was, het hulle gewapen, op hulle perde geklim en gaan soek.

Toe ons Meester Rasûlullah die huis van Abû Bakr met sy koms vereer en gesê het: “Aan my is toestemming gegee om te emigreer,” het Abû Bakr Siddîq vol ontroering gevra: “Laat ek my gesig in die stof van u geseënde voete vryf, yâ Rasûlallah!… Gaan ek saam met u?” Ons Meester het geantwoord: “Ja…” Siddîq het van vreugde gehuil. Deur sy trane heen het hy gesê: “Mag my vader, my moeder en my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Die kamele staan gereed. Aanvaar watter een u ook al wil.” Die Sultan van die wêrelde het gesê: “Ek klim nie op ’n kameel wat nie myne is nie. (Net) teen betaling neem ek hom.” Voor hierdie besliste bevel het Siddîq geen keuse gehad nie, en hy het die prys van die kameel genoem. Abû Bakr het ’n man met die naam ’Abdullah ibn Urayqit geroep, wat as gids bekend gestaan het, hom teen betaling gehuur om vir hulle die weg te wys, en hom opdrag gegee om die kamele drie dae later na die grot in die berg Thawr te bring.

Op die 27ste van die maand Safar in die dertiende jaar van die bi’tha, op ’n Donderdag, het ons Meester die Profeet en Abû Bakr Siddîq vertrek, met ’n bietjie kos by hulle.

Abû Bakr het om Rasûlullah heen geloop, nou eens regs, dan weer links, nou eens voor, dan weer agter. Toe ons Profeet vra waarom hy dit doen, het hy gesê: “Om ’n gevaar af te weer wat van enige kant af kan kom. As daar iets kwaads kom, laat dit dan eers my tref. Mag my lewe vir u verhewe persoon opgeoffer word, yâ Rasûlallah!”

Die Vors van die wêreld het gesê: “O Abû Bakr! Sou jy wil hê dat ’n ramp wat my moet tref, in my plek jou tref?” Siddîq het geantwoord: “Ja, yâ Rasûlallah! Ek sweer by Allâhu ta’âlâ, wat u met die ware godsdiens as ware profeet gestuur het, dat ek wil hê dat ’n ramp wat kom, in u plek my tref.”4

Omdat die sandale van ons geliefde Profeet nou was, het hulle onderweg geskeur; sy geseënde voete is gewond, en hy het geen krag meer gehad om te loop nie. Met groot moeite het hulle die berg uitgeklim en die grot bereik. Toe hulle by die ingang kom, het Abû Bakr gesê: “Ter wille van Allah, yâ Rasûlallah, moenie ingaan nie! Laat ek eers ingaan. As daar iets skadeliks is, laat dit dan my tref, en laat geen droefheid, geen pyn u geseënde persoon raak nie” – en hy het ingegaan. Binne het hy die grot uitgevee en skoongemaak. Regs en links was daar baie groot en klein gate. Daarop het hy sy mantel in stukke geskeur en die gate toegestop, maar een het oop gebly. Ook dié het hy met sy hakskeen toegemaak, en hy het Rasûlullah uitgenooi om in te kom. Ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het ingegaan, sy geseënde hoof in die skoot van Abû Bakr neergelê en aan die slaap geraak.

Op daardie oomblik het ’n slang Siddîq in sy voet gepik. Sodat Rasûlullah nie wakker sou word nie, het hy die pyn verduur en hom nie verroer nie. Maar toe ’n traan van hom op die geseënde gesig van Rasûlullah geval het, het hy gevra: “Wat het gebeur, o Abû Bakr?” Abû Bakr het geantwoord: “’n Slang uit die gat wat ek met my voet toegemaak het, het my in my voet gepik.” Toe ons Meester Rasûlullah, sodat die wond sou genees, ’n bietjie van sy geseënde speeksel aan die wond van Abû Bakr gesmeer het, het die pyn dadelik bedaar en het hy genesing gevind.

Terwyl ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) en Abû Bakr Siddîq binne was, het die afgodedienaars die spoor gevolg en by die ingang van die grot aangekom. Hulle het gesien dat ’n spinnekop ’n web voor die ingang gespin het en dat twee duiwe daar ’n nes gebou het. Die spoorsnyer Kurz ibn ’Alqama het gesê: “Hier hou die spoor op.” Die ongelowiges het gesê: “As hulle hier ingegaan het, moes die spinnerak bo die ingang geskeur gewees het.”

Toe sommige sê: “Noudat ons so ver gekom het, laat een van julle die grot ingaan en kyk!…”, het die ongelowige Umayya ibn Khalaf gesê: “Het julle dan glad geen verstand nie? Wat het julle te soek in hierdie grot waaroor laag op laag spinnerak hang? Ek sweer dat hierdie spinnekop sy web al gespin het voordat Muhammad gebore is.”

Terwyl die afgodedienaars by die ingang twis, het Abû Bakr binne besorg geraak en gesê: “Yâ Rasûlallah! By Allah, ek is nie oor myself bekommerd nie. Maar ek is bang dat u verhewe persoon iets oorkom. As ek gedood word, is ek maar een mens; niks verander nie. Maar as u iets oorkom, gaan die hele umma te gronde en stort die godsdiens in duie.” Die Sultan van die heelal het gesê: “O Abû Bakr! Moenie bedroef wees nie!… Allâhu ta’âlâ is sekerlik met ons.”

Toe Abû Bakr Siddîq sê: “Yâ Rasûlallah! Mag my lewe vir u opgeoffer word! As een van hulle sy kop buk en kyk, sien hy ons!”, het ons Meester gesê: “O Abû Bakr! Ons is twee, en die derde van ons is Allâhu ta’âlâ. Moenie bedroef wees nie!… Haqq ta’âlâ is sekerlik met ons.” Die afgodedienaars het teruggekeer sonder om na binne te kyk.5

Hieroor sê Allâhu ta’âlâ in die Qur’ân al-karîm in betekenis: “As julle hom (My Habîb) nie help nie, (onthou dan daardie tyd:) toe die ongelowiges hom (uit Mekka) verdryf het as die tweede van twee (saam met Abû Bakr), toe hulle albei in die grot was (op die top van die berg Thawr), het Allâhu ta’âlâ hom (Rasûlullah) gehelp. Toe het hy vir sy metgesel (Abû Bakr Siddîq) gesê: ‘Moenie bedroef wees nie; die hulp en die bystand van Allâhu ta’âlâ is sekerlik met ons.’ Allâhu ta’âlâ het Sy sakîna, wat die harte rus gee, op hom laat neerdaal, hom (Sy Habîb) versterk met ’n leër (’n geestelike leër) wat julle nie gesien het nie (Hy het hom deur die engele beskerm), en die woord van die ongelowiges heeltemal verneder. Die woord (van die tawhîd) van Allâhu ta’âlâ daarenteen is die allerhoogste (Hy het die naam van Allah oor die hele wêreld versprei en laat heers). Allâhu ta’âlâ is volstrek die Oorwinnaar. Net Hy besit die oordeel en die wysheid.”6

“Ter wille van Allah, yâ Rasûlallah, moenie ingaan nie! Laat ek eers ingaan. As daar iets skadeliks is, laat dit dan my tref, en laat geen droefheid, geen pyn u geseënde persoon raak nie” Abû Bakr Siddîq (radiyallâhu ’anh)

Ons geliefde Profeet en Abû Bakr het drie dae en drie nagte in hierdie grot gebly. ’Abdullah, die seun van Abû Bakr, het snags na die grot gekom en hulle vertel wat hy in Mekka gehoor het, en ’Âmir ibn Fuhayra, die vrygelate slaaf van Abû Bakr en die herder van sy kuddes, het snags vir hulle melk gebring en die spore uitgewis.

Op die vierde dag, in die nag van Sondag op Maandag, teen dagbreek, het ons geliefde Profeet die grot Thawr verlaat en op sy kameel geklim, wat Qaswâ geheet het. Volgens ’n oorlewering het hy Abû Bakr agter hom op die rydier laat sit. Op die ander kameel het ’Âmir ibn Fuhayra en ’Abdullah ibn Urayqit, wat die paaie goed geken het, geklim.

Die Meester van die wêrelde (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het afskeid geneem van Makka al-Mukarrama, sy vaderland, die kosbaarste van alle stede, wat deur Allâhu ta’âlâ geprys is. Toe het hy sy kameel na die Haram ash-Sharîf gedraai en bedroef gesê: “By Allah! Jy is die beste van die plekke wat Allâhu ta’âlâ geskep het, en die geliefdste by my Heer! As ek nie uit jou verdryf is nie, sou ek nie weggegaan het nie. Daar is vir my geen mooier en geen dierbaarder vaderland as jy nie. As my volk my nie uit jou verdryf het nie, sou ek nie weggaan nie en nêrens anders as in jou ’n vaderland en ’n tuiste soek nie.”

Op daardie oomblik het Jibrîl ’alayhis-salâm neergedaal en gesê: “Yâ Rasûlallah! Verlang u na u vaderland? Mis u dit?” Ons Meester het geantwoord: “Ja, ek verlang daarna!” Jibrîl ’alayhis-salâm het die vyf-en-tagtigste edele vers van soera al-Qasas voorgelees, wat hom die blye boodskap gebring het dat hy uiteindelik na Mekka sou terugkeer, en sy geseënde hart getroos.

Die reis het rustig verloop. Hoewel die afgodedienaars oral gesoek het, kon hulle hulle nie vind nie; Janâb-i Haqq het Sy Habîb teen hulle kwaad beskerm. Toe ons Meester Rasûlullah by ’n plek met die naam Qudayd kom, het hy stilgehou voor die tent van ’n verstandige en kuise vrou, Umm Ma’bad genaamd, wat om haar vrygewigheid bekend was. Hulle wou teen betaling kos, dadels en vleis koop. Umm Ma’bad het gesê: “As ek iets gehad het, sou ek dit nie vir geld aan julle verkoop nie, maar julle ’n maaltyd aanbied en julle eer. Weens die droogte en die moeilike omstandighede het ons niks meer oor nie.” Toe hulle vra: “Is daar melk?”, het sy geantwoord: “Nee. Die diere is droog.” Die Sultan van die heelal (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het na ’n maer skaap gewys wat langs die tent gestaan het, en gesê: “O Umm Ma’bad! Waarom staan hierdie skaap hier vasgemaak?” Haar antwoord was: “Dit het agter die kudde gebly, omdat dit baie siek en swak is. Dit het nie die krag gehad om saam te gaan nie.” Toe hy vra: “Het dit enige melk? Laat u my toe om dit te melk?”, het sy gesê: “Mag my vader en my moeder vir u opgeoffer word! Dit het geen melk nie, maar niks verhinder u om dit te melk nie.”

Ons Meester Rasûlullah het na die skaap toe gegaan en die naam van Allâhu ta’âlâ genoem. Nadat hy ’n smeekbede om seën gedoen het, het hy met sy geseënde hand oor die uier van die skaap gestryk. Op daardie selfde oomblik het die uier met melk gevul, en dit het begin vloei. Dadelik het hulle ’n bak gebring en dit volgemaak. Eers het hy dit aan Umm Ma’bad gegee. Nadat Umm Ma’bad gedrink het, het hy dit aan Abû Bakr en die ander gegee, en hulle het gedrink totdat hulle versadig was. Self het hy laaste gedrink. Daarna het hy weer met sy geseënde hand aan die uier van die skaap geraak, dit gemelk en om die grootste bak gevra wat in die tent was. Ook dié het hy volgemaak en aan Umm Ma’bad gegee. Volgens die oorlewering het daardie skaap nog agttien jaar gelewe, en deur die seën van die Trots van die wêreld het hulle soggens en saans van sy melk gelewe. Nadat hulle vertrek het, het die man van Umm Ma’bad by die huis gekom en die melk gesien. Verheug het hy gevra: “Waar kom hierdie melk vandaan?” Umm Ma’bad het geantwoord: “’n Geseënde man het gekom en ons huis vereer. Wat jy sien, is die vrug van sy himma en sy seën.” Haar man het gevra: “Kan jy hom beskryf? Hoe is sy eienskappe, hoe lyk hy?”

Umm Ma’bad het gesê: “Die geseënde man wat ek gesien het, was baie welgevormd en het ’n glimlaggende gesig gehad. In sy oë was ’n effense rooiheid en in sy stem sagtheid. Lank was sy geseënde wimpers. Die wit van sy oë was baie wit en die swart baie swart, asof hulle van nature met kohl omrand was. Swart was sy hare, en dig sy baard. Wanneer hy geswyg het, was daar waardigheid en erns oor hom. Wanneer hy gepraat het, het hy geglimlag, en sy woorde het soet uit sy mond gevloei, soos pêrels wat aan ’n snoer geryg is. Van ver het hy baie ontsagwekkend gelyk; van naby was hy baie innemend en aantreklik. Dié wat by hom was, het hulle met hart en siel gehaas om sy bevele uit te voer.” So het sy nog baie van sy goeie eienskappe opgenoem. Haar man, wat verbaas na haar geluister het, het gesê: “Ek sweer dat dit die man is wat die Quraysh soek. As ek hom teëgekom het, sou ek die eer gehad het om hom te dien en sou ek nooit van sy kant gewyk het nie.” Die man van Umm Ma’bad het ons Meester Rasûlullah agternagegaan, hom in die vallei Rîm ingehaal en Moslem geword. So het hy die eer verkry om ’n Metgesel te word. Later het ook Umm Ma’bad Moslem geword.7