DIE JAAR VAN DROEFHEID
Die smart oor sy seuns
Qâsim, die oudste seun van ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam), is op die ouderdom van sewentien maande oorlede. Jare ná hierdie pynlike gebeurtenis is ook sy ander seun, ’Abdullah, oorlede. Terwyl die trane uit sy geseënde oë gestroom het, het ons Meester Rasûlullah hom tot die berg gewend en gesê: “O berg! As wat my oorgekom het, jou oorgekom het, sou jy dit nie kon verdra nie en sou jy ineengestort het!” So het hy uiting aan sy droefheid gegee. Op die vraag van ons moeder Khadîja: “Yâ Rasûlallah! Waar is hulle nou?” het hy geantwoord: “Hulle is in die Paradys.”
Toe albei seuns van die Sultan van die heelal, ons geliefde Profeet, oorlede is, was die afgodedienaars baie bly. Ongelowiges soos Abû Jahl het dit as ’n kans aangegryp en oral ophef gemaak: “Nou is Muhammad abtar; sy nageslag is afgesny. Daar is nie meer ’n seun wat sy geslag kan voortsit nie. Wanneer hy self sterf, sal sy naam en faam vergeet word.”
Daarop het Allâhu ta’âlâ soera al-Kawthar geopenbaar en Sy Rasûl getroos. In betekenis is gesê: “(O My Habîb!) Voorwaar, Ons het aan jou die Kawthar gegee (Ons het aan jou die poel van Kawthar en baie goeie dinge geskenk). Verrig daarom die gebed vir jou Heer en slag ’n offer. Voorwaar, wie van alle goed verstoke en sonder nageslag is, is die een wat jou (deur jou ‘sonder nageslag’ te noem) beskinder. (Wie jou abtar noem, is self sonder nakomelinge, sonder eer en sonder naam. Wat jou betref, My Habîb: jou rein nageslag, jou faam en jou eer sal tot die Oordeelsdag voortduur. Ook in die hiernamaals is daar vir jou baie groot eerbewyse weggelê wat by geen mens opkom nie.)”1
Die heengaan van Abû Tâlib
In die dae ná die heengaan van die seuns van ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het Abû Tâlib siek geword, en met die dag het sy siekte erger geword. Toe die afgodedienaars van die Quraysh dit hoor, het hulle gedink: “Solank Abû Tâlib gelewe het, het hy hom baie beywer om Muhammad te beskerm. Nou nader die oomblik van sy heengaan. Kom ons besoek hom, al is dit in sy laaste uur. Want ook Hamza, ’n Arabiese held sonder weerga, en ’Umar, wie se majesteit, krag en onverskrokkenheid so duidelik soos die son is, het Moslems geword. Elke dag kom daar mense van die Arabiese stamme wat hom in groepe volg. So word die Moslems met die dag meer, en hulle stem vul die wêreld. In hierdie toestand moet ons hulle óf volg, óf ons vir oorlog en stryd gereed maak. Kom ons gaan na Abû Tâlib en verduidelik die toestand aan hom, sodat hy vrede tussen ons bewerkstellig. Kom ons val die godsdiens van Muhammad nie aan nie, en laat hy ons s’n nie aanval nie.” Met daardie gedagte het hulle na Abû Tâlib gegaan. Bekende manne soos ’Uqba, Shayba, Abû Jahl en Umayya ibn Khalaf het op die kussings langs Abû Tâlib se bed gaan sit en gesê: “Ons glo in u grootheid en erken u voorrang. Daarom het ons ons nooit teen u verset nie. Ons vrees dat Muhammad ná u dood met ons die stryd sal aanknoop en dat die vyandskap tussen ons sal voortduur. Bewerkstellig vrede tussen ons, sodat ons mekaar se godsdiens nie aanval nie.”
“O berg! As wat my oorgekom het, jou oorgekom het, sou jy dit nie kon verdra nie en sou jy ineengestort het!” Hadîth sharîf
Die mausoleum van ons moeder Khadîja / Jannat al-Mu’allâ
Soos die grafte van baie groot persoonlikhede van Islam is ook die mausoleum van die eerste eggenote van ons geliefde Profeet (sallallâhu ta’âlâ ’alayhi wa sallam), ons moeder Khadîja (radiyallâhu ’anhâ), afgebreek en uitgewis.
Abû Tâlib het ons Meester die Profeet laat roep en gesê: “Al die vooraanstaandes van die Quraysh vra jou om jou nie met hulle godsdiens te bemoei nie. As jy dit aanvaar, sal hulle onder jou bevel werk en jou helpers wees.” Die Meester van die wêrelde het gesê: “O oom! Ek wil hulle net na een woord uitnooi; deur daardie woord sal al die Arabiere hulle aan hulle onderwerp, en ook wie nie ’n Arabier is nie, sal aan hulle die jizya betaal.” En vir die notabeles van die Quraysh het hy gesê: “Ja! As julle vir my een woord sê, sal julle daardeur oor al die Arabiere heers, en ook wie nie ’n Arabier is nie, sal hom aan julle onderwerp.” Abû Jahl het gesê: “Goed. Ons sê dit tienmaal. Wat is daardie woord dan?” Toe ons Meester Rasûlullah sê: “As julle ‘Lâ ilâha illallâh’ sê en die afgode wat julle naas Allâhu ta’âlâ aanbid, wegdoen en weggooi”, het die afgodedienaars dadelik gesê: “Vra iets anders as dit van ons!…” Ons Meester die Profeet het gesê: “Al sou julle die son bring en in my hande lê, sou ek niks anders as dit van julle vra nie.”
Die afgodedienaars het gesê: “O Abu’l-Qâsim! Jy doen ’n baie vreemde voorstel. Ons wil met jou rekening hou, maar jy hou nie met ons rekening nie!” Toe het hulle opgestaan en weggegaan. Toe hulle weg was, het Abû Tâlib vir ons Meester die Profeet gesê: “Wat jy van die Quraysh gevra het, was heeltemal reg. Jy het die waarheid gepraat.” Hierdie woorde van sy oom het ons Meester Rasûlullah hoop gegee; hy het begryp dat Abû Tâlib tot geloof kon kom, en gesê: “O oom! Sê een keer ‘Lâ ilâha illallâh’!… Sodat ek op die Oordeelsdag vir jou voorspraak kan doen.” Abû Tâlib het gesê: “Ek is bang dat die mense my sal verwyt: ‘Uit vrees vir die dood het hy Moslem geword.’ Anders sou ek jou jou sin gegee het.” So het hy laat blyk dat dit vir sy nafs swaar was. Die siekte het al hoe erger geword, en hy is oorlede.2
Die heengaan van ons moeder Khadîja
In die tiende jaar van die bi’tha, drie dae ná die heengaan van Abû Tâlib, en ná die drie jaar van die beleg, wat in pyn en droefheid verbygegaan het, het ook ons geseënde moeder Khadîja hierdie wêreld verlaat – sy wat lief en leed met ons Meester Rasûlullah gedeel het en vyf-en-twintig jaar lank sy lewensmaat was. Dit was drie jaar vóór die Hijra, aan die begin van die maand Ramadân; sy was 65 jaar oud.3 Die Trots van die heelal (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het ons moeder Khadîja met sy eie geseënde hande begrawe. Die afskeid van haar het hom diep bedroef.
Dat ons moeder Khadîja en sy oom Abû Tâlib in dieselfde jaar kort ná mekaar oorlede is, het ons Meester die Profeet in rou gedompel. Daarom is hierdie jaar “Sanat al-Huzn” genoem, dit wil sê die Jaar van Droefheid.
Die heengaan van ons moeder Khadîja het ons geliefde Profeet geskok en uitermate bedroef. Want sy was die eerste wat tot geloof gekom en ons Meester Rasûlullah bevestig het. Boonop was sy sy grootste steun en sy troos. Toe almal vyandig teenoor hom was, het sy haar hele hart vir hom oopgemaak, en sy was vervul van liefde vir ons Profeet. Al haar besittings, haar vermoë, alles wat sy gehad het, het sy vir Islam uitgegee, en om ons geliefde Profeet te dien, het sy dag en nag gewerk. Nooit het sy Rasûlullah verdriet aangedoen nie, nooit sy hart gekwets nie. Ons Meester die Profeet het dit van tyd tot tyd vertel, en so het hy die deugde van sy geseënde eggenote gedenk.
“O oom! Sê een keer ‘Lâ ilâha illallâh’!… Sodat ek op die Oordeelsdag vir jou voorspraak kan doen” Hadîth sharîf
Eendag, toe ons Profeet buite was, het Khadîja uitgegaan om hom te soek. Jibrîl ’alayhis-salâm het in die gestalte van ’n mens aan haar verskyn. Ons moeder Khadîja wou hom na ons Meester die Profeet vra, maar omdat hy dalk een van die vyande kon wees, het sy teruggegaan. Toe sy ons geliefde Profeet tuis sien, het sy hom vertel wat gebeur het. Die Trots van die heelal het gesê: “Weet jy wie hy was, die een wat jy gesien het en vir wie jy na my wou vra? Dit was Jibrîl (’alayhis-salâm), en hy het gesê dat ek sy groete aan jou moet oordra. Ook het hy gesê dat ek jou moet laat weet dat daar in die Paradys vir jou ’n woning van pêrels gereed gemaak is. Daar sal natuurlik niks wees wat so vol droefheid, sorg, moeite en las is soos hier nie.”
By die een het die hand in die lug bly steek, die ander het blind geword
Ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het die harte van sy Metgeselle, die gelukkigstes onder die mense, met gesprekke sonder weerga verlig. Die edele verse wat geopenbaar is, het hy verduidelik, en hy het niks oorgelaat wat nie vertel of nie begryp is nie. Intussen het hy, sodat ook die afgodedienaars tot geloof sou kom, na die plekke gegaan waar hulle bymekaargekom het, en hulle onvermoeid en onverskrokke tot geloof geroep. Abû Jahl en Walîd ibn Mughîra was hieroor baie kwaad en het gesê: “As dit so aangaan, sal Muhammad almal tot sy godsdiens bekeer en niemand oorlaat wat ons afgode aanbid nie.” Eendag het hulle besluit dat die enigste manier om hieraan ’n einde te maak, was om ons geliefde Profeet, die Meester van die wêrelde, dood te maak. Abû Jahl het Walîd ibn Mughîra en ’n paar jong manne van die seuns van Makhzûm saamgeneem en na die Baytullah gekom. Op daardie oomblik het ons geliefde Profeet die gebed verrig. Abû Jahl het met ’n klip in die hand vorentoe gespring. Op die oomblik dat hy sy hand oplig om Habîb-i akram en Nabiyy-i muhtaram met die klip te tref, het sy hande roerloos in die lug bly steek. Niks kon hy doen nie, en hy was verstom. In daardie toestand het hy teruggegaan na waar hy vandaan gekom het. Toe hy by die afgodedienaars kom, het sy hand weer soos voorheen geword, en die klip het op die grond geval. Een van die seuns van Makhzûm het dieselfde klip gegryp en met die woorde: “Julle sal sien! Ek is die een wat hom doodmaak!…” op ons Meester die Profeet afgestap. Toe hy nader kom, het hy skielik blind geword en kon hy niks meer om hom sien nie. Daarop het die seuns van Makhzûm almal saam op ons geliefde Profeet afgestap. Op die oomblik dat hulle naby ons Meester die Profeet gekom het, kon hulle hom nie meer sien nie. Maar hulle het wel sy geseënde stem gehoor. Wanneer hulle na die plek geloop het waar die stem vandaan gekom het, het die stem agter hulle geklink; wanneer hulle omgedraai het, het dit weer van die vorige plek gekom. Dit het hulle verskeie kere beleef. Uiteindelik het hulle verbysterd die plek verlaat, sonder dat hulle ons Meester Rasûlullah iets kon aandoen.
Die verlowing van ’Âisha en Sawda
Toe Khadîja (radiyallâhu ’anhâ) oorlede was, was daar niemand meer wat die huishouding van Rasûlullah behartig het nie. Toe Khawla bint Hakîm Khâtûn hierdie toestand sien, het sy na die Vors van die wêreld gegaan en gesê: “Yâ Rasûlallah (sallallâhu ’alayhi wa sallam)! U het ’n lewensmaat nodig wat by u pas, en ’n eggenote wat u diens waardig is. As u wil, sal ek vir u na ’n vrou vra.” Rasûlullah het gesê: “O Khawla, waar is daar ’n vrou wat hierdie diens waardig is?” Khawla het gesê: “As u ’n maagd wens, dan is dit ’Âisha, die dogter van u vriend Abû Bakr. As u ’n weduwee wil hê, dan pas Sawda bint Zam’a.” Die Rasûl ’alayhis-salâm het gesê: “Vra hulle albei vir my.” Rasûlullah het hom eers met ’Âisha verloof en daarna met Sawda. Sawda het hy in Mekka in sy huis geneem. Die bruilof met ’Âisha het in Medina plaasgevind, in die maand Shawwâl van die tweede jaar ná die Hijra.
Die ontmoeting by ’Aqaba
Elke jaar het ons geliefde Profeet die stamme wat die Ka’ba kom besoek het, na die godsdiens geroep. Sodat hulle van die vuur van die Hel gered sou word en die ewige geluk sou bereik, het hy hom beywer, en sonder om hom aan enige belediging te steur, het hy aangehou om sy taak as profeet te vervul. By die plekke waar die stamme kamp opgeslaan het, het hy gaan staan en vir dié wat gekom het, gesê: “Wie is daar wat my skuiling en hulp wil gee totdat ek die taak van die profeetskap vervul het wat Allâhu ta’âlâ aan my gegee het? (Sodat) die Paradys aan hom gegee word.” Maar daar was niemand wat hom skuiling of hulp wou gee nie.
Dit was die maand Dhu’l-hijja van die tiende jaar van die bi’tha. Op die jaarmark het ons Meester die Profeet ’n groep mense uit Medina ontmoet wat die Ka’ba kom besoek het. Toe hy hulle vra: “Wie is julle?”, het hulle gesê dat hulle uit Medina kom en tot die stam Khazraj behoort. Ook Salmâ Khâtûn, die moeder van ’Abdulmuttalib, die grootvader van ons Profeet, het tot die tak van die seuns van Najjâr van die stam Khazraj behoort. Ons Profeet het ’n tyd lank met hierdie ses manne van die Khazraj by ’Aqaba gesit, vir hulle die edele verse 35–52 van soera Ibrâhîm voorgelees en Islam aan hulle verduidelik, en hy het hulle uitgenooi om tot hierdie godsdiens toe te tree.
In Medina was die stamme Aws en Khazraj van ouds af vyande van die Jode, en wanneer hulle die kans gekry het, het hulle mekaar aangeval. Telkens wanneer daar tussen hulle rusie uitgebreek het, het die Jode gesê: “Binnekort kom daar ’n profeet. Dit duur nie meer lank nie; vandag of môre verskyn hy. Ons sal hom volg en sterk word. Dan sal ons met julle afreken.” Die manne van die Aws en die Khazraj op hulle beurt het geglo dat hulle, as hulle vóór die Jode Moslems word en met Islam vereer word, die oorhand oor hulle sou kry en hulle uit Medina sou verdryf.
Hierdie geseënde mense, wat van die ouer manne van hulle stam en van die Jode in Medina gehoor het dat daar binnekort ’n profeet sou kom, het by Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) die tekens van die profeetskap gesien. Toe hy hulle na die godsdiens uitnooi, het hulle mekaar aangekyk. Daarna het hulle onder mekaar gesê: “Dit is die profeet wat die Jode aangekondig het!”
Daarom het hulle onmiddellik, in die teenwoordigheid van Rasûlullah, die kalima-i shahâda uitgespreek en Moslems geword. Vir ons Meester die Profeet het hulle gesê: “Yâ Rasûlallah! Ons het ons volk agtergelaat terwyl dit met die Jode in oorlog was. Ons hoop dat Allâhu ta’âlâ ook hulle danksy u met die geloof vereer. Sodra ons terug is, sal ons hulle en ons volk oproep om u profeetskap te aanvaar. Ons sal hulle ook vertel wat ons van hierdie godsdiens aanvaar het. As Allâhu ta’âlâ hulle in hierdie godsdiens versamel en verenig, sal daar niemand dierbaarder en eervoller wees as u nie.”
Hierdie ses manne het waarlik geglo en aanvaar en bevestig wat Allâhu ta’âlâ aan ons Profeet bekend gemaak het.
“Wie is daar wat my skuiling en hulp wil gee totdat ek die taak van die profeetskap vervul het wat Allâhu ta’âlâ aan my gegee het? (Sodat) die Paradys aan hom gegee word” Hadîth sharîf