IṢẸ́ ÌSÌN TÍ A ÓÒ ṢE FÚN OLÓÒGBÉ NÁÀ
Kini o yẹ ki o ṣe nigbati a ba rii awọn ami iku
Awọn ami ti iku ti n sunmọ ni awọn ẹsẹ̀ tí ó dẹ̀ tí ó sì gùn síi, imu di yiyi, ati ẹ̀bátí (ẹ̀gbẹ́ iwájú orí) wọ inú. Eniyan ti o ṣaisan ni ipo yii ni a mu lati dubulẹ ni apa ọtun rẹ, oju rẹ si yipada si qibla. Sunnah ni lati jẹ ki o dùbúlẹ̀ ni ọna yii. O tun jẹ iyọọda lati jẹ ki o dubulẹ lori ẹhin rẹ pẹlu ẹsẹ rẹ si qibla. Eyi ti di wọpọ laipẹ. Ṣugbọn ohun kan gbọdọ wa ni fi si abẹ ori rẹ. Bayi, oju rẹ yoo wa si qibla. Ti o ba ṣoro lati ṣe bẹ, o tun jẹ iyọọda lati jẹ ki o dùbúlẹ̀ ni eyikeyi ọna ti o rọrun.
Nigbati a ba n kọ́ ọ ní (rán an létí) Kalima at-tawhîd, yoo dara lati ṣafikun, “Muhammadun Rasûlullah.”
Awọn ami iku jẹ lile (rigor mortis), di tutu, ati jíjẹrà. Nigbati a ba ṣe ayẹwo iku, eyiti o ṣee ṣe ṣaaju awọn ami wọnyi pẹlu (gẹgẹbi nipasẹ idaduro ẹmi, eyiti a le pinnu nipasẹ lilo digi kan, eyiti kò ní kùkù nígbà tí a bá gbé e síwájú ẹnu òkú náà, nipa didaduro ọkan, eyi ti o le pinnu nipasẹ pulse), o jẹ sunnah lati pa oju rẹ ati lati di agbọn rẹ.
Ohun ti o yẹ ki o ṣee ṣe nigbati iku ba waye
Sunnah ni lati pa oju rẹ ati lati di agbọn rẹ. Àgbọ̀n rẹ̀ gbọ́dọ̀ di pẹ̀lú aṣọ fífẹ̀ kan tí a so mọ́ orí rẹ̀ lókè. Nigbati o ba pa oju rẹ mọ, sunnah ni lati sọ, “Bismillah wa ’alâ millat-i Rasûlillah,” ati lati gbadura kan miiran. Ṣaaju ki oku naa to tutu, sunnah ni lati ṣii ati tii awọn ika ọwọ rẹ, igbonwo ati awọn ẽkun rẹ, ati lati fi apa ati ẹsẹ rẹ silẹ taara. Nitorinaa, fífọ̀ àti fífi aṣọ òkú wé e yóò rọrùn. Kí òkú náà tó tutù, wọ́n á bọ́ aṣọ rẹ̀, wọ́n á sì fi aṣọ tó gbòòrò bò ó. Ipari kan ti dì naa ni a fi si abẹ ori rẹ ati opin keji labẹ ẹsẹ rẹ. Nkankan (ọbẹ tabi ohunkohun ti a fi irin ṣe) ni a gbe sori ikun rẹ, lori tabi labẹ dì, nitorina ni idilọwọ awọn okú lati wiwu. O yẹ ki o ju ọgọrun giramu lọ.
O jẹ fard al-kifâya lati wẹ, shroud, ṣe janâza namâz, ati lati sin oloogbe naa. Ìyẹn ni pé, lẹ́yìn tí iye èèyàn tó pọ̀ tó bá ti ṣe ìwọ̀nyí, kò ní jẹ́ fard mọ́ fún àwọn èèyàn míì láti ṣe wọ́n. O jẹ iyọọda fun ọmọde lati wẹ oku kan. Nigbati ko ba si obinrin, ọkunrin ko le wẹ oku obinrin. Ṣùgbọ́n, lẹ́yìn tí wọ́n bá ti bo òkú náà láti orí dé ẹsẹ̀, ìbátan rẹ̀ tàbí, bí kò bá ní ìbátan, ẹlòmíràn fi aṣọ dì mọ́ ọwọ́ rẹ̀, ó fi ọwọ́ rẹ̀ sábẹ́ ìbòrí, ó sì fi tayammum sórí òkú náà. Nítorí pé ẹ̀yà awrat òkú dàbí ti ènìyàn alààyè. Awọn ẹya ara ti o jẹ ewọ fun awọn ẹlomiran lati wo tun jẹ ewọ fun wọn lati fi ọwọ kan. Ọna ti o dara julọ yoo jẹ lati kọ ọmọ kan ati ki o jẹ ki o wẹ oku naa.
Ni Hanafî madhhab, ọkọ kò lè wẹ ìyàwó rẹ̀ (tí ó kú) tàbí fi ọwọ́ kàn án. Fun, nikâh di ofo ni kete ti iyawo ba ku. O jẹ iyọọda fun u lati wo i. Ninu awọn madhhabs mẹta miiran, o jẹ iyọọda fun ọkọ lati wẹ iyawo naa. O jẹ iyọọda ni Hanafî madhhab tun fun iyawo lati wẹ ọkọ rẹ. Fun, lẹhin ikú ọkọ, nikâh (igbeyawo) duro wulo titi ti akoko ’iddat (osu mẹrin ọjọ mẹwa) ti pari. Awọn ọkunrin ko le wẹ awọn obirin, ati awọn obirin ko le wẹ awọn ọkunrin. Wọn gbọdọ ṣe tayammum kan nipa fifi aṣọ kan si ọwọ wọn. Ọkunrin ti o ṣe tayammum ko le wo awọn apa igboro ti obinrin nâ-mahram kan. Ti o ba jẹ ibatan mahram ti tirẹ, ko si iwulo lati fi ipari si aṣọ kan. Nitori o jẹ iyọọda lati wo ati fi ọwọ kan awọn apa ati oju awọn ibatan mahram.
Bí orí ènìyàn nìkan tàbí ìdajì ara rẹ̀ (láìsí orí) nìkan ni a bá rí, a ko fọ, ati pe namâz ti janâza ko ṣe. Wọ́n sin ín bí ó ti rí. Ti o ba ju idaji ara lọ paapaa laisi ori, tabi ti idaji ara ti o ni ori ba ri, a fọ, ati janâza namâz ni a ṣe.
O jẹ mustahâb fun eniyan ti yoo wẹ oku lati kọkọ ṣe ghusl funrararẹ. Makrûh ni fun junub eniyan tabi obinrin ti n ṣe nkan oṣu lati wẹ oku kan. Omi ti a fi fo oku di mâ al-mustamal. O di najs, ẹlẹ́gbin. Nítorí náà, àwọn tí wọ́n wẹ̀ kò gbọ́dọ̀ jẹ́ kí omi dà sórí wọn tàbí kí wọ́n fi aṣọ ńlá di ara wọn. Nigbati a ba fọ, oku naa di mimọ.
Ko si ẹnikan ayafi olùwẹ̀ òkú ati oluranlọwọ rẹ ti a gba laaye sinu agbegbe fifọ. Awọn ti o wẹ oku naa gbọdọ jẹ igbẹkẹle. Wọ́n gbọ́dọ̀ fi àmì ìbùkún hàn, kí wọ́n sì fi àwọn àmì ìwà ibi tí wọ́n rí lára òkú náà pa mọ́. Wọn kò gbọ́dọ̀ sọ ìtìjú òkú náà jáde. Alabojuto ti oloogbe le wọ agbegbe naa.
Oga wa Rasûlullah (sall-Allahu ’alaihi wa sallam) ni Fadl ọmọ Abbâs ati Hadrat Alî (radiy-Allahu ’anhum) fọ. Nibayi, Usâma (radiyAllahu ’anh) n da omi sori Re, Abbâs (radiy-Allahu ’anh) si n wole ati jade ninu yara naa.
Ohunkohun ti yoo fa irora si eniyan alãye tun fa irora si okú, paapaa. Fun idi eyi, a ko fi omi tutu pupọ tabi omi gbona fo oku naa. (Bẹ́ẹ̀ ni a kò fi í sínú ilé yinyin kan fún ààbò lọ́wọ́ ìparun. Ìbàjẹ́ ara gbọ́dọ̀ jẹ́ dídènà nípasẹ̀ ìsìnkú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ati awọn okú ko gbọdọ wa ni idaduro fun dide ti awọn ibatan ti ngbe jina.) Ko gba laaye lati wẹ oku naa pẹlu omi Zamzam.
Fifọ oloogbe naa
Lákọ̀ọ́kọ́, wọ́n dáná sun bakhûr, wọ́n sì gbé e yí àga ìfọṣọ ká lẹ́ẹ̀mẹ́ta. O le tun gbe ni igba marun. Bakhûr jẹ ohun ọgbin. O ti wa ni adalu pẹlu awọn filings ti aloe igi ati awọn resini ti storax, a sì sun àdàlú náà nínú àwo kan, nígbà tí èéfín rẹ̀ ń bo ìjókòó ìfọṣọ náà.
Ibujoko fun fifọ oku gbọdọ jẹ giga bi (apapọ eniyan) navel ati pe o gbọdọ dagun díẹ̀. Lẹ́yìn náà, wọ́n pèsè omi tí wọ́n fi ewé kédárì tàbí ewéko ọṣẹ (soapwort) sè, tí wọ́n á sì tutù tàbí kí wọ́n dà á pọ̀ mọ́ ohun tó funfun, tó ní òórùn dídùn tí wọ́n ń pè ní camphor. Omi ko gbọdọ gbona pupọ ati pe o gbọdọ jẹ iyọ. Omi tútù tí ó ní iyọ̀ máa ń dá jíjẹrà dúró.
Sunnah ni lati ṣe niyyat (aniyan) nigbati o ba n fọ oku naa. Laisi niyyat, ẹni ti o ku naa tun di mimọ, ṣugbọn fard ko dẹkun lati jẹ ọranyan.
Wọ́n gbé òkú náà sí ẹ̀yìn rẹ̀ tàbí ọ̀nà èyíkéyìí tó bá rọrùn lórí ìjókòó ìfọṣọ tí a ti fi tùràrí (bakhûr) sí, lẹ́yìn tí a ti bò ó. O ti wa ni fo nigba ti laarin awọn navel ati awọn ẽkun ti wa ni bo. Nítorí pé ẹ̀yà awrat obìnrin tí ó gbọdọ̀ bò fún àwọn obìnrin mìíràn dàbí ẹ̀yà awrat ọkùnrin tí ó gbọdọ̀ bò fún àwọn ọkùnrin mìíràn. Sunnah ni lati dubulẹ ara si qibla lori ibujoko fifọ.
Paapa ti oku ba jẹ ọmọde, a kọkọ fun ni abdast. Ṣùgbọ́n dípò kí wọ́n fi omi sí ẹnu àti imú rẹ̀, wọ́n fi aṣọ kan di mímọ́. Ti omi ba yọ si ẹnu rẹ, yoo mu jíjẹrà yára sí i. Ni akọkọ, oju ti fọ. Lẹhinna a fọ awọn apa; ori, eti ati ẹhin ọrun ni a fun ni masah, a si fọ ẹsẹ.
“Òkú nínú ibojì dà bí ẹni tí ó fẹ́ rì; o nigbagbogbo nfẹ fun dide ti adura lati ọdọ awọn obi rẹ, awọn arakunrin ati awọn ọrẹ.”
Hadîth
ash-sharîf
Ori ati irungbọn ti wa ni fo pẹlu ewé khatmî (marsh-mallow) tabi ọṣẹ. Lẹ́yìn náà, wọ́n yí i pa dà, wọ́n sì mú kó dùbúlẹ̀ sí apá òsì rẹ̀, wọ́n á sì da omi sí ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún rẹ̀. Omi naa gbọdọ jẹ ki o de paapaa awọn ẹya wọnyẹn ti o kan ibujoko fifọ. Lẹ́yìn náà, wọ́n mú kí ó dùbúlẹ̀ sí apá ọ̀tún rẹ̀, a ó sì da omi sí òsì rẹ̀ láti orí dé ẹsẹ̀. Lẹhinna a ṣe lati joko, ati ikun ti wa ni titẹ diẹ si isalẹ. Ohunkohun ti o ba jade ni a fọ kuro (eyini ni, a yọ kuro nipa sisọ omi). Lẹ́yìn náà, wọ́n mú kí ó dùbúlẹ̀ sí apá òsì rẹ̀, a sì tún fọ ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i (ìyẹn ni pé, a ó da omi láti orí dé ẹsẹ̀). Nípa bẹ́ẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti pa á láṣẹ nípasẹ̀ sunnah, ì bá ti fọ̀ lẹ́ẹ̀mẹta. Ti ohunkohun ti o ba fọ abdast ba jade lẹhin fifọ, a ko fọ tabi tun fun ni abdast lẹẹkansi.
Eyikeyi irun ti o ṣubu ni a gbe sinu shroud. Sunnah ni lati sin eekanna, irun ati eyin ti o ti ṣubu tabi ti ge jade tabi fa jade lati ọdọ eniyan alãye pẹlu.
Lẹ́yìn tí wọ́n bá ti fọ òkú náà, wọ́n á fi aṣọ kan nù òkú náà. Camphor tabi adalu oorun didun ti awọn nkan ti a npe ni hanût ni a fi wọn si ori irun ati irungbọn. Makrûh ni lati lo saffron. Owu ti a fi omi ṣan pẹlu camphor ni a fi si awọn ẹya ara ti sajda (ifodiso) (gẹgẹbi iwaju, imu, awọn ẽkun, ika ati ika ẹsẹ).
O jẹ iyọọda lati fi owu si ẹnu, awọn iho imu, awọn ihò eti tabi lori awọn oju.
Eniyan ti o rì ni a fọ ni igba mẹta tabi gbe sinu omi ni igba mẹta pẹlu ipinnu lati wẹ. Ẹni tí òjò rin gbingbin ni a ó wẹ̀ pẹ̀lú.
Ìbọ̀ aṣọ fún ọkùnrin tí ó kú
O jẹ sunnah fun ibori okunrin lati ni awọn ẹya mẹta:
1 - Izâr: O nà láti orí dé ẹsẹ̀, fífẹ̀ rẹ̀ sì ju mítà kan lọ.
2- Qamîs (seeti kan, gun bi ẹwu): O jẹ ilọpo meji gigun ti awọn ejika si ẹsẹ. O ti ṣe pọ ni ẹẹkan ni aarin, ati pe a ge ibi agbo naa ni taara jakejado to lati jẹ ki ori kọja. Ihò apá àti ọwọ́ ẹ̀wù ni a kò gé.
3 - Lifâfa: Ó nà kọjá orí àti ẹsẹ̀, ó sì fẹ̀ jù. Àwọn ìpẹ̀kun rẹ̀ lókè orí àti nísàlẹ̀ ẹsẹ̀ ni a ká jọ, a sì fi aṣọ kan so wọ́n.
Imâm ar-Rabbânî sọ pe o jẹ bid’at lati lo shroud ti o ni diẹ sii ju awọn ẹya mẹta lọ. Ó sàn kí wọ́n fi tùràrí sí apá kọ̀ọ̀kan aṣọ òkú náà lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ kí wọ́n tó kó wọn sínú pósí.
Ó ní àǹfààní láti fi ẹ̀wù tàbí aṣọ àwọn Mùsùlùmí olùfọkànsìn tàbí Awliyâ ṣe aṣọ òkú, tàbí láti fi wọ́n sínú aṣọ òkú, tàbí sí ojú tàbí àyà òkú náà.
Ni akọkọ, a gbe lifâfa sinu apoti. Lẹhinna, izâr ti gbe sori rẹ. Awọn qamîs ni a fi sinu apoti, paapaa. Lẹhinna bakhûr ti wa ni titan ni igba mẹta tabi marun ni ayika apoti. Hanût ti wa ni wọn lori gbogbo awọn ẹya mẹta ti shroud.
Lẹ́yìn tí òkú náà bá ti gbẹ, wọ́n á kó qamîs náà jáde kúrò nínú pósí, wọ́n á gba orí òkú náà kọjá, wọ́n sì nà án sí ẹsẹ̀, ìdajì kan sí iwájú àti ìdajì kejì lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹ̀yìn òkú náà. Ni sisọ Basmala, a ṣe oku naa lati dubulẹ lori izâr ninu apoti. Ni akọkọ, apa osi, lẹhinna apa ọtun ti izâr ni a gbe sori oku naa. Lifâfa ti wa ni pipade bakanna. Ìyẹn ni pé, wọ́n fi ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún rẹ̀ sí ẹ̀gbẹ́ òsì rẹ̀.
Ìbọ̀ aṣọ fún obìnrin
O jẹ sunnah fun ibori obinrin lati ni awọn ẹya marun: Qamîs, izâr, lifâfa, khimâr ati aṣọ igbaya. Khimâr jẹ ibori, eyiti o jẹ bii ãdọrin-marun sẹntimita ni gigun. Awọn opin rẹ ti wa ni osi adiye lori oju dipo ti a we ni ayika ori. Aṣọ igbaya na lati ejika si awọn ẽkun.
Ni akọkọ, a gbe lifâfa sinu apoti. Lẹhinna, izâr ti gbe sori rẹ. Awọn qamîs ni a fi sinu apoti, paapaa. Aṣọ igbaya ti wa ni gbe ṣaaju tabi lẹhin izâr. Nígbà tí a bá ti pa qamîs obìnrin dé, a ó pín irun rẹ̀ sí méjì láàrin, a ó gbé ìdajì méjèèjì sí ẹ̀gbẹ́ méjèèjì, a ó sì gbé wọn lé orí qamîs ní àyà. A fi khimâr sori irun rẹ, lẹhinna o ti bo pelu izâr. Aṣọ igbaya ti wa ni ayika oku ṣaaju tabi lẹhin izâr. Lẹhinna o ti bo pelu lifâfa. Ori ati ẹsẹ dopin ati arin (ni ayika ikun) ti lifâfa ti wa ni ti a we ati ti so pẹlu asọ kan.
Omokunrin nla kan bo bi okunrin, omobirin nla kan si bo bi obinrin. A fi ohun kan ṣoṣo bo ọmọdékùnrin kékeré, wọ́n sì fi ohun méjì bò ọmọbìnrin kékeré kan. Ọmọ ti a bi ti o ti ku tabi tí oyún rẹ̀ já tàbí ẹ̀yà ara ènìyàn (fún àpẹẹrẹ, apá) ko ni ibori; a fi aṣọ kan we wọn, a sì sin wọ́n.
Wọ́n gbọ́dọ̀ fi igi tí a so pọ̀ ní ìdè ìrù-ẹyẹ (dovetail) ṣe pósí náà láìlo èékánná kankan.
Lẹ́yìn àdúrà kúkúrú àti ìdáríjì gbogbo ẹ̀tọ́ tí ẹnì kan ní lórí olóògbé náà, wọ́n gbé òkú náà (nínú pósí) lọ sí musallâa (ìjókòó òkúta tí wọ́n fi pósí náà sí), wọ́n sì ṣe namâz (ti janâza).
Ṣabẹwo awọn iboji ati kika (tabi kika) Qur’ân al-karîm
A kọ ọ ni awọn oju-iwe ikẹhin ti iwe Sharia al-Islâm pe abẹwo-iboji jẹ iṣe ti o jẹ sunnah. (Awọn ibojì yẹ ki o ṣabẹwo si osẹ-sẹsẹ, tabi ni awọn ọjọ Eid o kere ju. Ibẹwo ti o mu diẹ sii thawâb jẹ ọkan ti a ṣe ni Ọjọbọ tabi Ọjọ Jimọ tabi Satidee.) Àbẹ̀wò náà yóò ṣàṣàrò lórí òtítọ́ náà pé àwọn òkú tí ó wà nínú ibojì ń jẹrà, èyí tí yóò sì fún un ní ìkìlọ̀. Nigbakugba ti ’Uthmân (radiy-Allahu ’anh) ba rin lẹba iboji, yóò sunkún kíkorò débi pé irùngbọ̀n rẹ̀ yóò tutù. Ni afikun (si ikilọ fun alejo), ẹni ti o ku ninu iboji yoo ni anfani lati awọn adura ti a sọ lori wọn. Rasûlullah (sall-Allahu ’alaihi wa sallam) yoo ṣabẹwo si iboji awọn ibatan Rẹ ati ti Ashâb Rẹ (radiy-Allahu ta’âlâ ’anhum). Lẹhin ṣiṣe salâm ati ṣíṣe àdúrà, alejo joko pẹlu oju rẹ si iboji ati ẹhin rẹ ni itọsọna ti qibla. Àṣà àwọn Kristẹni ni láti pa ọwọ ati oju lori iboji tabi lati fi ẹnu ko ilẹ lori iboji. O jẹ iyọọda lati fi ẹnu ko ile lori iboji nikan ti o ba jẹ ti iya tabi baba ọkan.
Hadîth ash-sharîfs kede:
“Bí ènìyàn bá ṣèbẹ̀wò sí ibojì àwọn òbí rẹ̀ tàbí ibojì ọ̀kan lára àwọn òbí rẹ̀ ní gbogbo ọjọ́ Jimọ́, ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ yóò dárí jì í, yóò sì ti san ẹ̀tọ́ wọn.” Hadîth
ash-sharîf
“Bí ènìyàn bá lọ sí ibojì ẹnì kan tí ó mọ̀ tí ó sì ń ṣe salâm, mayyit (ẹni tí ó ti kú) mọ̀ ọ́n, ó sì jẹ́wọ́ salâm rẹ̀.”
“Bí ènìyàn bá ń gbàdúrà wọ̀nyí bí ó ti ń ṣèbẹ̀wò sí ibojì onígbàgbọ́, ẹni tí ó ti kú náà yóò bọ́ lọ́wọ́ ìdálóró títí di ọjọ́ qiyâmat: Allâhumma innî as’aluka bi-hurmati Muhammad ‘alaihis-salâm an lâ-tu’azziba hâzal-mayyit.”
“Bí ènìyàn bá ṣèbẹ̀wò sí ibojì àwọn òbí rẹ̀ tàbí ibojì ọ̀kan lára àwọn òbí rẹ̀ ní gbogbo ọjọ́ Jimọ́, ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ yóò dárí jì í, yóò sì ti san ẹ̀tọ́ wọn.”
O dara lati ṣabẹwo si awọn iboji ti awọn eniyan nla ti o jinna si aaye wa nigba ti a ba lọ sibẹ fun iṣẹ́ mìíràn, ju kí a ṣe ìrìn-àjò jíjìn ní pàtàkì nikan fun idi ti ṣabẹwo si awọn iboji ibukun wọn. Bibẹẹkọ, o mu ọpọlọpọ thawâb jade lati ṣe irin-ajo jijin ni pataki lati ṣabẹwo si Ọga wa, Anabi (sall-Allahu ’alaihi wa sallam). Eniyan ti o ṣabẹwo (awọn iboji) Awọn woli (’alaihimus-salâm) ati Awliyâ (’alaihir-rahma) ni anfani lati ọdọ awọn ẹmi ibukun wọn. Ọkàn rẹ di mimọ ni ipin taara si ifẹ ati ifaramọ si wọn. Ti o ba jẹ pe awọn ẹṣẹ ti ṣẹ ni awọn iboji Awliyâ, fun apẹẹrẹ, bí àwọn obìnrin tí kò bo ara wọn dáradára bá tún ṣèbẹ̀wò sí wọn, eyi ko yẹ ki o jẹ aaye fun idaduro lati ṣabẹwo si awọn aaye ibukun wọnyẹn; bí a kò bá lè dènà ìrúfin irúfẹ́ bẹ́ẹ̀, a gbọ́dọ̀ kórìíra wọn pẹ̀lú ọkàn wa. Bakanna, o yẹ ki a lọ si janâza onigbagbọ paapaa bí àwọn obìnrin bá wà níbẹ̀, tàbí tí wọ́n ń kọ orin tàbí ewì ìyìn, tàbí tí wọ́n ń sọ̀rọ̀. Ó yẹ kí a ka (tàbí kí a ké) Qur’ân al-karîm lẹ́gbẹ̀ẹ́ ibojì tàbí níbòmíràn, kí a sì fi thawâb rẹ̀ ṣe ẹ̀bùn fún ẹ̀mí àwọn onígbàgbọ́ tí ó ti kú, kí a sì ṣe àdúrà fún wọn. Fun, rahmat ati barakat sọkalẹ si ibi ti a ti ka Qur’ân al-karîm (tabi ka). Awọn adura ti a sọ ni ibi yẹn jẹ itẹwọgba (nipasẹ Allahu ta’âlâ).
O wa ninu iwe Jilâ-ul-qulûb: Eniyan ti o wọ inu itẹ oku kan sọ pe, “Assalâmu ‘alaikum, yâ Ahla dâr-il qawm-il-mu’minîn! Innâ inshâ-Allahu ‘an qarîbin bikum lâhiqûn,” nigba ti o duro. Lẹhinna, o sọ Basmala o si ka awọn Sûrah Ikhlâs ni igba mọkanla (sọ Basmala ni akoko kọọkan) ati Sûrah Fâtiha lẹẹkan (ṣe Basmala ṣaaju ki o to ka pẹlu). Lẹhinna, o gbadura yii, “Allâhumma Rabbal-ajsâd-il-bâliyeh, wal-izâmin nâhiratillatî harajat minad-dunyâ wa hiya bika mu’minatun, edhil ’alaihâ ravhan min ’indika wa salâman minnî.” Ó sún mọ́ ibojì náà láti apá ọ̀tún àti ẹsẹ̀ ti mayyit (ẹgbẹ́ qibla ti ibojì). O ṣe salâm (ie, o sọ pe, “Salâmun ’alaikum”). Ti o duro tabi kunlẹ tabi joko, o ka awọn ẹya ibẹrẹ ati ipari ti Sûrah Baqara, lẹhinna Sûrah Yâsin, ati lẹhinna Sûrahs Tebâraka ati Tekâthur ati Ikhlâs ash-sharîf ati Fâtiha, o si fi thawâb tí ó jèrè níbẹ̀ ránṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn sí mayyit.
A kọ ọ sinu iwe ti akole Kitâb al-fiqh ’alal-madhâhib al-arba’a “ise abewo si iboji jẹ iṣe ti sunnah lati ṣe nipasẹ awọn ọkunrin lati gba ikilọ lọwọ awọn okú ati ṣe àṣàrò lori âkhirat (lẹhin naa). Gbogbo ibojì ni a ṣabẹwo si, jina ati nitosi. Ni otitọ, sunnah ni lati lọ si ijinna pipẹ lati ṣabẹwo si awọn Musulumi Sâlih ati Walîs (rahimahumullâhu ta’âlâ). Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ ìsìn tó ṣeyebíye jù lọ láti ṣèbẹ̀wò sí ibojì ìbùkún Rasûlullah (sall-Allahu ’alaihi wa sallam). Ibẹwo iboji jẹ iyọọda fun awọn obinrin arugbo paapaa, ti wọn ba wọṣọ daradara. Ko gba laaye lati ṣe tawâf ni ayika iboji tabi lati fi ẹnu ko ile tabi lati beere lọ́wọ́ okú fun nkan ti ko le ṣe lakoko ibẹwo.” Awliyâ (rahima-humullâhu ta’âlâ) ni a beere fun shafâ’at, fun ẹbẹ fun ibukun Allahu ta’âlâ.
Sarwar yẹn jẹ́ irú ẹrú Rabb wa tí ó jẹ́ pé,
Ni gbogbo igba ti ewu, ireti ni shafâ’at Rẹ.
O jẹ iru Rasûl ti O pe eniyan,
Lati sin Olohun, gbogbo eniyan gbodo gboran si Re.
Awọn ti o ṣe yoo ni ailewu ati ni irọra bi,
Bí ẹni tí ó di okùn líle tí kò lè já mú.
Eyin Ilâhî, fun idile Re ati Ashâb,
Ati ahl at-taqwâ ti o tẹle wọn,
Gba awọsanma aanu lati rọ lori wọn,
Fun awọn ẹrú onírẹlẹ ati oninurere lati ni aanu.
Eyin Rabb, bi afẹfẹ tutu ti owurọ ti nfẹ,
Bi awọn ẹka ti igi moringa ti ń mì,
Bí olórí kárávánì ti ń mú inú àwọn
Ràkúnmí dùn pẹ̀lú orin aládùn rẹ̀.
Si Fakhr al-kâinât ati idile Rẹ ati Ashâb,
Fi awọsanma aanu Rẹ ranṣẹ si awọn ti o gbọràn si wọn.
Qasîdat al-Burda
Maqâm Ibrâhîm.
Maqâm al-Ibrâhîm
Apata ti o ni ifẹsẹtẹ ti Ibrâhîm alaihis-salâm eyiti O lo bí àkàbà ìkọ́lé lakoko ti o n kọ eto Kâba ati bi okuta ti n gbe soke ati lakoko ti o n ṣe ojuse Rẹ ti pipe eniyan si Ọlọhun. Apata yii, gẹgẹbi iṣẹ iyanu ti Ibrâhîm alaihis-salâm, yoo goke ati sọkalẹ bi O ṣe fẹ, bii elevator, lakoko ti o n kọ eto naa. Maqsurah apata ibukun yii wa ninu ni a wó ní àkókò Faisal ti Saudi, ati pe a ti fi apoti gilasi hexagon kan sori ẹrọ, eyiti o tun wa.