BWANA WETU MTUME, SULTANI WA ULIMWENGU

Kuumbwa kwa nuru Yake iliyobarikiwa

Kabla ya kila kitu, yaani kabla ya kuumba kitu chochote, Allahu taala aliumba nuru iliyobarikiwa ya Mtume wetu mpendwa Muhammad alaihis-salaam. Wengi wa wanazuoni wetu wa tafsiri (ufafanuzi wa Quran) na wa hadithi (maneno ya Mtume alaihis-salaam) wameeleza: “Allah Mtukufu aliumba johari latifu na kubwa kutokana na nuru Yake Mwenyewe. Kutokana na johari hii akauumba ulimwengu wote hatua kwa hatua. Johari hii inaitwa ‘Nur-i Muhammadi’. Mwanzo na asili ya roho zote na miili yote ni johari hii.”

“Kama si Wewe, kama si Wewe, nisingeviumba viumbe!” Hadithi qudsi

Siku moja Jabir bin Abdullah, mmoja wa Masahaba watukufu, aliuliza: “Ewe Mtume wa Allah! Ni kitu gani Allahu taala alichokiumba kabla ya kila kitu?” Akajibu: “Kabla ya kila kitu aliumba nuru ya Mtume wako, yaani nuru yangu, kutokana na nuru Yake. Wakati huo hapakuwa na Lawh, wala Kalamu, wala Pepo, wala Jahannam, wala malaika, wala samawat (mbingu), wala ardh (dunia), wala jua, wala mwezi, wala wanadamu, wala majini.”

Moyo na mwili mtukufu wa Adam alaihis-salaam vilipoumbwa, Nur-i Muhammadi iliwekwa kati ya nyusi Zake mbili. Alipopuliziwa roho, Adam alaihis-salaam aligundua kwamba katika paji la uso Wake mna nuru inayong’aa kama nyota ya Zuhura.

Adam alaihis-salaam alipoumbwa, alielewa kwa ilhamu kwamba Allah Mtukufu alimsemeza kwa kumwita Abu Muhammad, yaani baba wa Muhammad. Akauliza: “Ewe Mola wangu! Kwa nini umenipa kunya ya Abu Muhammad?” Allahu taala akamwambia: “Ewe Adam! Inua kichwa chako!” Adam alaihis-salaam alipoinua kichwa Chake na kutazama, aliona juu ya Arshi (al-Arsh al-ala)5 jina la Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) – Ahmad – limeandikwa kwa nuru. Hapo akauliza: “Ewe Mola wangu! Huyu ni nani?” Allahu taala akasema: “Huyu ni Mtume kutoka katika kizazi chako. Jina Lake mbinguni ni Ahmad, na ardhini ni Muhammad. Kama si Yeye, nisingekuumba wewe. Wala nisingeziumba ardhi na mbingu.”6

Nuru Yake ilipita kutoka katika vipaji vya nyuso vilivyo safi hadi vipaji vilivyo safi

Adam alaihis-salaam alipoumbwa, nuru iliyobarikiwa ya Mtume wetu mpendwa Muhammad alaihis-salaam iliwekwa katika paji la uso Wake. Nuru hiyo ikaanza kung’aa katika paji la uso Wake. Kama ilivyoelezwa katika kitabu “Tafsir al-Mazhari”, nuru hii, kuanzia kwa Adam alaihis-salaam, ilipita kupitia kwa baba walio safi na mama walio safi hadi ikamfikia Bwana wetu Mtume. Allahu taala amelieleza hili katika aya tukufu7 kwa maana:

“Wewe, yaani nuru Yako, imekufikia ikipitishwa daima kati ya wenye kusujudu (wanaofanya sijda).”8

Katika hadithi sharif imesemwa: “Allahu taala aliwaumba watu. Akanileta mimi kutoka katika sehemu bora ya watu. Kisha akachagua walio bora kati yao (katika Arabia). Akanileta kutoka kwao. Kisha akachagua nyumba bora na familia bora na akanileta kutoka kwao. Kwa hiyo roho yangu na mwili wangu ndivyo bora kuliko viumbe vyote. Nasaba yangu, yaani mababu zangu, ndio watu bora kuliko wote.”

Katika hadithi sharif nyingine imesemwa: “Allahu taala aliumba kila kitu kutoka kwenye kutokuwepo. Kati ya vitu vyote aliwapenda wanadamu na akawapa thamani; na kati ya wanadamu, wale aliowachagua aliwaweka katika Arabia. Na kati ya waliochaguliwa katika Arabia, akanichagua mimi. Akaniweka miongoni mwa waliochaguliwa, miongoni mwa bora wa watu wa kila zama. Kwa hiyo wanaowapenda watu wa Arabia wanaohusiana nami, wanawapenda kwa ajili yangu. Wanaowafanyia uadui, wamenifanyia uadui mimi.”

Haki taala alipomuumba Adam,
Akaupamba ulimwengu kwa Adam.
Akawaamuru malaika wamsujudie Adam,
Na Mwenye ukarimu akamjaalia neema tele.
Akaweka nuru ya Mustafa katika paji la uso Wake,
Akasema: Jua, hii ni nuru ya Habibu Wangu.
Nuru ile ikatulia katika paji la uso Wake,
Ikabaki pamoja Naye kwa zama nyingi.
Kisha, jua, ikahamia katika paji la Hawa,
Ikakaa huko pia miezi na miaka mingi.
Shith akazaliwa, nuru hii ikahamia Kwake,
Nuru ikadhihirika katika paji la uso Wake.
Ikawafikia Ibrahim na Ismail pia,
Maneno yangerefuka kama ningeyataja yaliyobaki.
Hivyo ikiunganishwa kama pete za mnyororo,
Hadi ikamfikia Mustafa Mwenyewe.
Alipokuja Yeye aliye rehema kwa walimwengu,
Nuru ikafika, ikatulia Kwake hapo.
Mkitaka kuokoka na moto,
Kwa mapenzi na shauku msomeeni as-salat.

“Wewe, yaani nuru Yako, imekufikia ikipitishwa daima kati ya wenye kusujudu (wanaofanya sijda)” Ash-Shuara: 219

Kwa kuwa Adam alaihis-salaam, mwanadamu wa kwanza kuumbwa, alibeba chembe ya Muhammad alaihis-salaam, katika paji la uso Wake iling’aa nuru Yake. Chembe hii ilihamia kwa Hadhrat Hawa, na kutoka kwake kwa Shith alaihis-salaam, na hivyo ikaendelea kupita kutoka kwa wanaume safi hadi kwa wanawake safi, na kutoka kwa wanawake safi hadi kwa wanaume safi. Nuru ya Muhammad alaihis-salaam, pamoja na chembe hiyo, ilipita kutoka katika vipaji safi hadi vipaji safi. Kila mara malaika walipomtazama Adam alaihis-salaam, waliona katika paji la uso Wake nuru ya Muhammad alaihis-salaam, na wakamfanyia istighfari (wakamwombea msamaha).

Kabla ya kufariki, Adam alaihis-salaam alimwambia mwanawe Shith alaihis-salaam: “Mwanangu! Nuru hii inayong’aa katika paji la uso wako ni nuru ya Mtume wa mwisho, Muhammad alaihis-salaam. Ikabidhi nuru hii kwa wanawake waumini, wenye staha na safi, na umuusie mwanao vivyo hivyo!”

Hadi kufikia Muhammad alaihis-salaam, baba wote waliwausia wana wao hivyo hivyo. Kila mmoja wao aliutekeleza wasia huu kwa kuoa msichana mwenye nasaba bora zaidi na mwenye adabu zaidi. Nuru hii, ikipita katika vipaji safi vya wanawake na wanaume, ilimfikia mwenyewe halisi. Ikiwa mmoja wa mababu wa Rasulullah alikuwa na wana wawili, au kabila liligawanyika katika matawi mawili, nuru ya Mtume wetu Muhammad alaihis-salaam ilikuwa katika upande wenye heshima zaidi na wenye kheri zaidi. Katika kila karne, mtu aliyekuwa babu Yake alitambulika kwa nuru iliyokuwa usoni mwake. Kulikuwa na ukoo uliochaguliwa uliobeba nuru Yake; katika kila karne, uso wa mtu wa ukoo huu ulikuwa mzuri sana na wenye nuru nyingi. Kwa nuru hii alitofautishwa na ndugu zake, na kabila alilokuwemo lilikuwa bora zaidi na lenye heshima zaidi kuliko makabila mengine.9

Kama Bwana wetu Mtume alivyosema katika mojawapo ya hadithi Zake sharif: “Hakuna hata mmoja wa mababu zangu aliyezini. Allahu taala alinileta kutoka kwa baba wema walio safi na kwa mama walio safi. Kama mmoja wa mababu zangu angekuwa na wana wawili, mimi ningekuwa katika yule aliye na kheri zaidi na bora zaidi kati yao.” Nuru hii, iliyopita kutoka mtoto hadi mtoto tangu Adam alaihis-salaam, ilimfikia Taruh, na kutoka kwake ikapita kwa mwanawe Ibrahim alaihis-salaam, kisha kwa mwanawe Ismail alaihis-salaam. Nuru iliyong’aa kama jua katika paji la uso Wake ilihamia kwa mmoja wa kizazi Chake – Adnan, kutoka kwake kwa Maadd, na kutoka kwake kwa Nizar. Nizar alipozaliwa, baba yake Maadd aliiona nuru katika paji la uso wa mwanawe, akafurahi. Akafanya karamu kubwa na akasema: “Kwa mwana kama huyu, karamu hii ni kitu kidogo”, na kwa sababu hiyo mwana huyo akaitwa Nizar, yaani “kitu kidogo”. Baada yake nuru hii ilipita kwa zamu, kiungo kwa kiungo, hadi ikamfikia mwenyewe halisi, Khatam al-Anbiya, Mtume wetu mpendwa Muhammad alaihis-salaam.

Bwana wetu Mtume alisema katika hadithi sharif: “Mimi ni Muhammad, mwana wa Abdullah, wa Abdulmuttalib (Shayba), wa Hashim (Amr), wa Abdumanaf (Mughira), wa Qusayy (Zayd), wa Kilab, wa Murra, wa Kaab, wa Luayy, wa Ghalib, wa Fihr, wa Malik, wa Nadhr, wa Kinana, wa Khuzayma, wa Mudrika (Amir), wa Ilyas, wa Mudar, wa Nizar, wa Maadd, wa Adnan. Kila mara jamii ninayotokana nayo ilipogawanyika sehemu mbili, Allahu taala hakika aliniweka katika upande ulio bora kati yao …”10

Katika hadithi sharif nyingine alisema: “Allahu taala alimchagua Ismail kutoka kwa wana wa Ibrahim. Kutoka kwa wana wa Ismail alichagua wana wa Kinana. Kutoka kwa wana wa Kinana alichagua Kuraishi. Kutoka kwa Kuraishi alichagua Bani Hashim. Kutoka kwa Bani Hashim alichagua wana wa Abdulmuttalib. Na kutoka kwa wana wa Abdulmuttalib alinichagua mimi.”11

Nasaba tukufu ya Bwana wetu Mtume hadi Adnan ni kama ifuatavyo:

Muhammad alaihis-salaam Abdullah Abdulmuttalib (Shayba) Hashim (Amr) Abdumanaf (Mughira) Qusayy (Zayd) Kilab Murra Kaab Luayy Ghalib Fihr Malik Nadhr Kinana Khuzayma Mudrika (Amir) Ilyas Mudar Nizar Maadd Adnan

Hadhrat Abdulmuttalib, babu Yake

Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam) anatokana na Bani Hashim, tawi la kabila la Kuraishi. Baba Yake ni Abdullah. Baba wa Abdullah ni Shayba. Shayba, babu wa Mtume wetu, alizaliwa Madina. Baba yake, Hashim, alipofariki, Shayba alikuwa bado mtoto. Siku moja, huko Madina, mbele ya nyumba ya wajomba zake, alikuwa akijifunza kurusha mishale pamoja na marafiki zake. Watu wazima waliokuwa wakiwatazama walistaajabishwa na nuru iliyong’aa katika paji la uso wa Shayba, wakakisia kwamba alikuwa mwana wa mtu mwenye heshima.

Zamu ya kurusha mshale ilipomfikia Shayba, alivuta upinde wake na kurusha mshale wake kuelekea shabaha. Mshale ulipopiga shabaha katikati kabisa, kwa msisimko alisema: “Mimi ni mwana wa Hashim. Bila shaka mshale wangu hupata shabaha yake!” Kutokana na maneno yake haya walielewa kwamba alikuwa mwana wa Hashim wa Makka. Wakati huo Hashim alikuwa amekwisha kufariki.

Mmoja wa wana wa Abdumanaf aliporudi Makka, alimwambia Muttalib, nduguye Hashim: “Mpwa wako Shayba aliyeko Madina ni mtoto mwenye akili sana. Tena katika paji la uso wake inang’aa nuru inayomstaajabisha kila mtu. Je, ni sawa kumweka mtoto mwenye thamani kama huyu mbali nanyi?” Kwa sababu hiyo Muttalib alikwenda mara moja Madina, akamchukua mpwa wake Shayba na kumleta Makka. Watu walipomuuliza katika mitaa ya Makka: “Mtoto huyu ni nani?”, aliwajibu: “Ni mtumwa wangu.” Tangu hapo jina la Shayba likabaki kuwa Abdulmuttalib, lenye maana ya “mtumwa wa Muttalib”.12

“Mwanangu! Nuru hii inayong’aa katika paji la uso wako ni nuru ya Mtume wa mwisho, Muhammad alaihis-salaam. Ikabidhi nuru hii kwa wanawake waumini, wenye staha na safi, na umuusie mwanao vivyo hivyo!” Adam alaihis-salaam

Abdulmuttalib aliishi kwa ami yake Muttalib hadi Muttalib alipofariki. Mwili wake uliobarikiwa ulitoa harufu ya miski. Katika paji la uso wake iling’aa nuru ya habibu wa Allahu taala, Muhammad alaihis-salaam, ikieneza kheri na baraka pande zote. Kila mara mvua ilipokosa kunyesha katika mji wa Makka na ukame ukatokea, watu wa Makka walimshika mkono Abdulmuttalib na kumpandisha juu ya mlima Thabir, wakimsihi aombe dua. Naye hakumkatalia mtu yeyote, akaomba dua kwa Allahu taala ili awajaalie mvua. Allah Mtukufu naye, kwa baraka ya nuru ya Mtume wetu mpendwa iliyong’aa katika paji la uso wa Abdulmuttalib, aliikubali dua yake na kuteremsha mvua nyingi. Hivyo thamani na heshima ya Abdulmuttalib ziliongezeka siku hadi siku. Watu wa Makka walimchagua kuwa kiongozi wao. Hakuna aliyempinga, na wale waliokuwa chini ya amri yake walipata raha na utulivu. Watawala wa zama zile pia walikiri fadhila na ukubwa wa Abdulmuttalib. Ni Kisra wa Uajemi peke yake ndiye aliyemwonea wivu na kumfanyia uadui waziwazi na kwa siri. Abdulmuttalib alikuwa hanif, yaani Mwislamu. Alikuwa katika njia ya tawhidi, juu ya dini ya babu yake Ibrahim alaihis-salaam13 – aliyeamini kuwepo kwa Allah na upweke Wake, asiyekuwa na fikra nyingine isipokuwa Yeye, na aliyekuwa hanif. Kwa sababu hiyo hakuwahi kuabudu masanamu, wala hata kuyakaribia.

Alikuwa akiomba dua kwa Allahu taala na kufanya ibada Yake kuzunguka Kaaba.

Zamzam

Siku moja mtu mmoja alimwambia ndotoni: “Ewe Abdulmuttalib! Simama uchimbe Tayyiba!” kisha akatoweka. Siku iliyofuata alisema: “Simama uchimbe Barra!” Siku ya tatu mtu yule yule aliamuru tena: “Simama uchimbe Madnuna!” Ndoto hazikukatika. Siku ya nne, mtu yule yule aliposema: “Ewe Abdulmuttalib! Simama uchimbe kisima cha Zamzam!”, Abdulmuttalib aliuliza: “Zamzam ni nini? Kisima kiko wapi?” Mtu yule akajibu: “Zamzam ni maji yasiyopungua kamwe, na kina chake hakifikiwi. Yanawatosha mahujaji wanaokuja kutoka pembe nne za dunia. Yalibubujika mahali ambapo Jibril alaihis-salaam alipiga kwa bawa lake. Ni maji ambayo Allahu taala aliyaumba kwa ajili ya Ismail alaihis-salaam. Yanawakata kiu wenye kiu. Yanawashibisha wenye njaa na kuwaponya wagonjwa. Nitakujulisha mahali yalipo. Wanapochinja kafara, humwaga mabaki mahali fulani. Ukiwa pale, atakuja kunguru mwenye mdomo mwekundu.

Atachakura ardhi kwa mdomo wake. Pale kunguru atakapochakura, utaona pia kiota cha sisimizi. Hapo ndipo mahali pa Zamzam.”14

Asubuhi Abdulmuttalib alimchukua mwanawe Harith, akaenda Kaaba na kuanza kusubiri kwa msisimko. Wakati fulani, kama ilivyosemwa ndotoni, kunguru mwenye mdomo mwekundu alikuja, akatua kwenye shimo moja pale na kuanza kupiga ardhi kwa mdomo wake. Chini yake kikatokea kiota cha sisimizi. Abdulmuttalib na mwanawe Harith mara moja wakaanza kuchimba pale. Baada ya kuchimba kwa muda, mdomo wa kisima ukaonekana. Abdulmuttalib alipoona hivyo, alianza kusema takbira: “Allahu akbar, Allahu akbar!”

Makuraishi, waliokuwa wakifuatilia kwa makini uchimbaji wa kisima tangu mwanzo, wakamgeukia na kusema: “Ewe Abdulmuttalib! Hiki ni kisima cha baba yetu Ismail. Nasi tuna haki ndani yake. Ni lazima utushirikishe katika kazi hii!” Abdulmuttalib alipinga mara moja na akajibu: “Hapana! Kazi hii ni jukumu nililopewa mimi peke yangu.” Hapo Makuraishi wakasema: “Wewe uko peke yako. Huna mtu mwingine isipokuwa mwanao mmoja. Haiwezekani kwako kutupinga namna hii!”

Kisima cha Zamzam kilikuwa ndani ya

Masjid al-Haram, mkabala wa kona ya Hajar al-Aswad. Kilikuwa na ukingo wa mawe. Sakafu yake ilitandikwa marumaru na ilikuwa na mteremko kuelekea kuta. Sultani Abdulhamid I alikijenga kisima kwa namna ambayo maji yasivuje. Kazi hii nzuri ya sanaa, ukumbusho wenye thamani wa historia, ilibomolewa mwaka 1963. Mdomo wa kisima na mita kadhaa kuuzunguka vilishushwa mita kadhaa chini ya ardhi. Kisha kilifunikwa kabisa na kutandikwa marumaru. Sasa kisima hiki hakionekani.

Moyo wake uliumia, kwa sababu walikuwa wakimtia aibu kwa kukosa jamaa. Akainua mikono yake kuelekea mbinguni na kumsihi Allahu taala: “Ewe Mola wangu! Nijaalie wana kumi wa kiume. Ukiikubali dua yangu hii, nitamchinja mmoja wao kuwa kafara pale Kaaba.”15

Abdulmuttalib alifikiri kwamba kazi ya kuchimba ilikuwa ikichukua sura ya hatari na kwamba mwishowe huenda yangetokea mapigano makali. Kwa hiyo aliacha kuchimba na akachagua njia ya mapatano.

Aliomba jambo hilo litatuliwe na msuluhishi. Mwishowe waliamua kwamba kahini (mtabiri) mmoja aliyeishi Sham angepata ufumbuzi wake. Wakaanza safari pamoja na kundi la wakuu wa Makuraishi. Njiani msafara, uliozidiwa sana na kiu na joto, ukashindwa kuendelea. Walifikia hali ya kutamani hata tone moja la maji kwa roho zao zote. Ingawa hilo ndilo lililokuwa tamaa yao pekee, haikuwezekana kupata maji katikati ya jangwa linalounguza.

Wakati kila mmoja alikuwa amekata tamaa, Abdulmuttalib aliwaita kwa sauti: “Njooni, njooni! Kusanyikeni! Nimepata maji yanayowatosha nyinyi na wanyama wenu pia!” Abdulmuttalib alibeba katika paji la uso wake nuru iliyobarikiwa ya Muhammad alaihis-salaam. Alipokuwa akitafuta maji, mguu wa ngamia wake ulikwama kwenye jiwe kubwa; jiwe lilipotikisika kutoka mahali pake, maji yakabubujika chini yake. Kila mtu akaja mbio.

Wakanywa maji hadi wakatosheka, wakapata uhai upya.

Makuraishi waliona haya mbele ya ukubwa huu wa Abdulmuttalib, wakasema: “Ewe Abdulmuttalib! Sasa hatuna tena neno la kukuambia. Wewe ndiye unayestahili zaidi kuchimba kisima cha Zamzam. Hatutabishana nawe tena juu ya jambo hili. Sasa hakuna haja ya kwenda kwa msuluhishi, tunarudi.” Kisha wakashika njia ya kwenda Makka. Kwa heshima ya nuru iliyong’aa katika paji la uso wake, Abdulmuttalib alipata heshima ya kuchimba kisima cha Zamzam na kutoa maji yake.16

“Zamzam hushibisha na huponya wagonjwa” Hadithi sharif

Mwana aliyekusudiwa kuchinjwa kafara

Baada ya Abdulmuttalib kuchimba kisima cha Zamzam, hadhi na umaarufu wake viliongezeka zaidi. Miaka ikapita. Allah Mtukufu aliikubali dua aliyoiomba kutoka ndani kabisa ya moyo wake, akamjaalia Abdulmuttalib, mbali na Harith, wana kumi wa kiume na mabinti sita. Majina ya wana hawa yalikuwa: Qutham, Abu Lahab, Abdulkaaba, Hajl, Zubayr, Abu Talib, Abdullah, Ghaydaq, Dhirar na Muqawwim (Hamza na Abbas walikuwa bado hawajazaliwa). Mabinti zake walikuwa Safiyya, Atika, Ummu Hakim Bayda, Barra, Umayma na Arwa. Kati ya watoto wake wote, Abdulmuttalib alimpenda zaidi Abdullah, kwa sababu nuru iliyokuwa katika paji la uso wake ilikuwa imeanza kung’aa katika paji la uso wa Abdullah.

Siku moja Abdulmuttalib aliambiwa ndotoni: “Ewe Abdulmuttalib! Timiza nadhiri yako!”

Asubuhi Abdulmuttalib alichinja kondoo dume kuwa kafara. Usiku ule aliamrishwa ndotoni kuchinja kilicho kikubwa zaidi kuliko hicho. Asubuhi alichinja ng’ombe. Lakini tena ndotoni aliamrishwa kuchinja kilicho kikubwa zaidi kuliko hicho. Akauliza ni nini kilicho kikubwa zaidi kuliko hicho. Hapo akaambiwa: “Uliweka nadhiri ya kumchinja mmoja wa wana wako ukijaaliwa wana kumi. Timiza nadhiri yako!”

Siku iliyofuata Abdulmuttalib aliwakusanya watoto wake na kuwaeleza dua aliyoiomba miaka mingi iliyopita. Kisha akawajulisha wanawe kwamba ilimlazimu kumchinja mmoja wao. Hakuona upinzani wowote kutoka kwa wanawe. Zaidi ya hayo, waliridhia wakisema: “Ewe baba yetu! Timiza nadhiri yako! Uko huru kufanya utakalo!” Abdulmuttalib alipiga kura ili kumjua mwana atakayechinjwa. Kura ilimwangukia Abdullah – mwana aliyempenda zaidi, aliyebeba katika paji la uso wake nuru ya Habibu wa Allahu taala, Muhammad alaihis-salaam. Abdulmuttalib alisita kwa muda, na macho yake yakajaa machozi. Ilimpasa kutimiza ahadi aliyompa Allahu taala. Akiwa ameshika kisu kwa mkono mmoja na mwanawe kipenzi Abdullah kwa mkono mwingine, alifika Kaaba ili kutimiza ahadi aliyompa Mola wake. Baba yule mwenye machozi alikamilisha matayarisho yote ya kumchinja Abdullah. Wakati huo wakuu wa Makuraishi walikuwa wakilitazama tukio hilo kwa macho yaliyojaa mshangao.

Mmoja wao, mjomba wa Abdullah, alisema: “Ewe Abdulmuttalib! Acha! Sisi kamwe hatukubali umchinje mwanao huyu. Ukifanya jambo kama hili, litakuwa desturi miongoni mwa Makuraishi. Kila mtu ataweka nadhiri ya kumchinja mwanawe na atamchinja. Usiwe kielelezo cha jambo kama hili! Mridhishe Mola wako kwa njia nyingine!” Kisha akapendekeza: “Muulize kahini, akuonyeshe njia.”

Baada ya maneno haya Abdulmuttalib alikwenda kwa kahini aitwaye Qutba (au Sajah), aliyeishi Khaybar, akamweleza hali ilivyo. Kahini akauliza: “Fidia ya damu ya mtu kwenu ni kiasi gani?” Alipojibiwa kwamba ni ngamia kumi, alisema: “Pigeni kura kati ya ngamia kumi na mwanao. Kura ikimwangukia mwanao, ongezeni ngamia kumi zaidi na pigeni kura upya. Endeleeni kuongeza hivyo hadi kura iwaangukie ngamia.”

Abdulmuttalib alirudi Makka mara moja na akafanya kama kahini alivyosema. Alipiga kura mara nyingi, akiongeza ngamia kumi kila mara. Kila mara kura ilimwangukia Abdullah. Lakini idadi ya ngamia ilipofika mia moja, kura iliwaangukia ngamia. Ili kuwa na uhakika alipiga kura mara mbili zaidi. Mara zote mbili kura iliwaangukia ngamia. Abdulmuttalib, akisema takbira “Allahu akbar! Allahu akbar!”, aliwachinja ngamia hao. Yeye wala yeyote kati ya wanawe hakuchukua nyama yao hata kidogo. Aliigawa yote kwa maskini.17

Tangu zama za Adam alaihis-salaam kuna pia tukio la kutolewa kafara kwa Ismail alaihis-salaam. Kwa kuwa nasaba ya Bwana wetu Mtume inafikia Ismail alaihis-salaam, alisema: “Mimi ni mwana wa wawili waliokusudiwa kuchinjwa kafara.”18

Baba Yake, Hadhrat Abdullah

Abdullah alibeba katika paji la uso wake nuru ya bwana wa dunia mbili, Mtume wetu Muhammad alaihis-salaam. Alipozaliwa, Watu wa Kitabu (wasioamini walio na kitabu kutoka mbinguni – Wayahudi na Wakristo) walipeana habari: “Baba wa Mtume wa zama za mwisho (akhir zaman) amezaliwa Makka.” Wana wa Israili walikuwa na joho (jubba) lililofumwa kwa sufu, lililokuwa la Nabii Yahya (Yohana) alaihis-salaam. Alikuwa amelivaa alipouawa shahidi, na damu Yake iliyobarikiwa ilikuwa imetapakaa juu yake. Katika vitabu vyao iliandikwa: “Damu hii itakapokuwa mbichi tena na kuanza kudondoka, baba wa Mtume wa akhir zaman (zama za mwisho) atakuwa amezaliwa.” Watu wa Kitabu walipoiona alama hii walielewa kwamba Abdullah amezaliwa. Ingawa walimwonea wivu na kujaribu mara nyingi kumuua, Allahu taala alimlinda Abdullah kwa baraka ya nuru iliyokuwa katika paji la uso wake.

Abdullah alipofikia umri wa kubalehe, akawa mtu mashuhuri kati ya watu, kwa tabia yake njema na kwa uzuri wa sura yake pia. Hasa alipotimiza miaka kumi na minane, uzuri wake ukawa gumzo la kila mdomo. Nuru katika paji la uso wake iling’aa kama jua; wasichana waliomwona hawakuweza kujizuia kumpenda. Habari za uzuri wake zilifika hadi Misri.

Watu wa karibu na wa mbali walishindana kumwozesha binti zao. Watawala wengi walimjia Abdulmuttalib na kumpendekezea binti zao kwa ajili ya mwanawe. Walisema wako tayari kujitolea kila kitu kwa ajili hiyo. Vivyo hivyo, karibu wasichana mia mbili walikuja hadi Makka wakiomba kuolewa na Abdullah. Lakini Abdulmuttalib aliwakataa wote kwa maneno ya adabu.

Sababu ni kwamba Abdulmuttalib alikuwa akimtafutia mwanawe msichana mwenye adabu zaidi, mwenye nasaba bora zaidi na mzuri zaidi, aliye hanif, yaani Mwislamu, na aliyeshikamana na dini ya mababu zao waliyoifuata tangu zama za Ibrahim alaihis-salaam.

Wana wa Israili walipoelewa kwamba Mtume wa zama za mwisho aliyetajwa katika kitabu chao hatatoka katika kaumu yao, kwa wivu waliapa kumuua Abdullah. Kwa ajili hiyo walituma Makka watu sabini wenye silaha. Wakaanza kungoja fursa. Mwishowe, siku moja Abdullah alipokuwa ametoka kwenda nyikani, wakidhani kwamba hakuna aliyewaona, walichomoa panga zao na kumshambulia. Kwa mujibu wa hekima ya Allah (hikmat-i ilahiyya)19, siku hiyo mmoja wa jamaa wa Abdullah, Wahb bin Abdumanaf, pamoja na marafiki zake wachache, alikuwa ametoka kwenda kuwinda. Wakati huo huo waliwaona Wana wa Israili wakimvamia Abdullah. Kwa ghera ya ujamaa, waliamua kumsaidia ili kumwokoa. Lakini wapinzani walikuwa wengi mno. Ilikuwa wazi kwamba wangeshindwa katika mapambano hayo. Mwishowe waliona ni bora kuchagua njia ya kuwanasihi. Walipowakaribia, waliona watu wengi wasiofanana na mtu yeyote wa ulimwengu huu, waliopanda farasi weusi, wenye panga mikononi, wakiwasili kutoka ulimwengu usioonekana (ghaib) kama radi; waliwashambulia Wana wa Israili huku wakisema takbira, wakawaua wote kwa panga kisha wakatoweka. Wahb alishangaa kwa hali hii, akaelewa jinsi Abdullah alivyolindwa na thamani aliyokuwa nayo mbele ya Allahu taala.

Alipofika nyumbani alimweleza mkewe yaliyotokea. Wote wawili walikubaliana kwamba kijana anayemfaa binti yao ni Abdullah, na wakaamua kumwozesha binti yao Amina.

“Mimi ni mwana wa wawili waliokusudiwa kuchinjwa kafara” Hadithi sharif

Abdulmuttalib alikuwa amesikia habari za uzuri, staha na haya ya Amina, binti wa Wahb, mkuu wa kabila la Bani Zuhra, na jinsi alivyoshikamana na dini. Pia walikuwa jamaa kwa nasaba – nasaba zao ziliungana vizazi kadhaa juu. Alikwenda nyumbani kwa Wahb ili kumposa msichana huyu kwa ajili ya mwanawe Abdullah. Abdulmuttalib alipomposa binti wa Wahb kwa ajili ya mwanawe Abdullah, Wahb alisema: “Ewe mwana wa ami yangu! Tulipata ombi hili kabla yako”, akamsimulia tukio alilolishuhudia hapo awali, kisha akaongeza: “Mama yake Amina aliota ndoto. Kwa mujibu wa maelezo yake, nuru iliingia nyumbani kwetu na mwanga wake ukajaza ardhi na mbingu. Nami usiku huu nilimwona katika ndoto yangu babu yetu Ibrahim alaihis-salaam. Aliniambia: ‘Mimi nimefunga ndoa ya Abdullah, mwana wa Abdulmuttalib, na binti yako Amina. Nawe ikubali!’ Tangu asubuhi ya leo ndoto hii imeniathiri mno. Nilikuwa ninajiuliza mtakuja lini.” Abdulmuttalib aliposikia maneno haya, ulimi wake ulitamka: “Allahu akbar! Allahu akbar!”

Hatimaye alimwozesha mwanawe Abdullah, mwenye umri wa miaka 18, na Amina, binti wa Wahb, mwenye umri wa miaka 14. Kuna pia riwaya nyingine kuhusu ndoa ya Amina na Abdullah.20

Nuru Yake iliyobarikiwa ilihamia kwa mama Yake

Nuru iliyobarikiwa ya Bwana wetu Sarwar-i alam (sallallahu alayhi wasallam) ilipohamia kwa mama Yake, mbwa mwitu na ndege walipeana habari njema wakisema:

“Bwana wa Ulimwengu, atakayeiheshimu dunia kwa kuja Kwake, anakaribia kuwasili; Yeye ni amini21 wa dunia, jua la zama.” Usiku huo masanamu yote ndani ya Kaaba yalianguka kifudifudi. Mashetani yalidhoofika na hayakuweza tena kufanya kazi zao. Malaika walikivunja kiti cha enzi cha Iblisi (kiongozi wa mashetani) na kukitupa baharini, na walimwadhibu na kumtesa Iblisi kwa siku arobaini. Kisha alikimbia, akapanda juu ya mlima Abu Qubays na kupiga ukelele mkali. Majeshi yote ya Iblisi yaliposikia ukelele wake, yalikusanyika kumzunguka. Akawaambia: “Ole wenu! Kuzaliwa kwa Muhammad alaihis-salaam kumekaribia. Tangu sasa Lat na Uzza hawataabudiwa tena. Nuru ya tawhidi itaenea ulimwengu wote.” Usiku huo wachawi na makahini wote walishindwa kufanya kazi zao. Ukahini ukakoma. Uchawi wao ukakosa nguvu. Usiku huo walio ardhini walisikia sauti kutoka mbinguni: “Wakati wa kuja kwa Mtume wa zama za mwisho pamoja na maelfu ya mema na ihsani umekaribia.”

Wakati huo Makka al-Mukarrama ilikuwa katika njaa kali. Kwa miaka mingi mvua haikuwa imenyesha. Hakukuwa na jani hata moja la kijani mitini, na hapakuonekana dalili yoyote ya mavuno. Watu walikuwa katika dhiki, wasijue la kufanya. Nuru iliyobarikiwa ya Mtume wetu mpendwa ilipohamia kutoka kwa Hadhrat Abdullah kwenda kwa Hadhrat Amina, mvua nyingi sana ilinyesha na mavuno mengi sana yakapatikana kiasi kwamba mwaka huo uliitwa “mwaka wa neema tele”. Hadhrat Amina hakupata maumivu wala taabu yoyote katika miezi tisa aliyokuwa na mimba Yake.

Mimba ya mama yetu Amina ilipokuwa na miezi miwili, mumewe Abdullah alikwenda Sham kwa biashara. Akiwa njiani kurudi aliugua. Alifariki akiwa na umri wa miaka kumi na minane au ishirini na mitano huko Dar an-Nabigha, karibu na Madina, kwa wajomba zake, Bani Najjar.22 Habari hii ilipofika Makka, mji mzima ulizama katika huzuni.23

“Abdullah, baba wa Bwana wetu Mtume, alipofariki kabla mwanawe hajazaliwa, malaika walisema: ‘Ewe Mola wetu! Mtume Wako amebaki yatima’” Abdullah bin Abbas (radhiyallahu anhuma)

Mmoja wa Masahaba watukufu, Abdullah bin Abbas (radhiyallahu anhuma), alisimulia: “Abdullah, baba wa Bwana wetu Mtume, alipofariki kabla mwanawe hajazaliwa, malaika walisema: ‘Ewe Mola wetu! Mtume Wako amebaki yatima.’ Allahu taala akasema: ‘Mimi ndiye Mlinzi na Msaidizi Wake.’”

Bibi Amina alihuzunika sana kwa kifo cha mumewe. Alieleza huzuni yake kwa kifo chake katika shairi:

Ajali yake ilimchukua wakati usiotarajiwa kabisa,
Ilhali yeye alikuwa mkarimu mno, mwenye huruma mno.

Tukio la Tembo

Tukio la Tembo

Kulikuwa kumebaki takriban miezi miwili kabla ya kuzaliwa kwa Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam). Wakati huo ndipo lilipotokea tukio la Tembo. Abraha alikuwa liwali wa Ufalme wa Uhabeshi huko Yemen. Akitaka kuwazuia watu waliokuwa wakimiminika kutoka kila upande kuizuru Kaaba, alijenga huko Sanaa, kwa msaada wa Kaisari wa Bizanti, kanisa kubwa lililoitwa “Qulays”. Alitaka watu walizuru kanisa hili. Lakini kwa kuwa Waarabu tangu zamani walikuwa wakiizuru Kaaba, hawakulipa kanisa hili heshima yoyote. Walilitazama kwa dharau. Hata mmoja wao alilichafua kanisa hilo.

Abraha alikasirishwa na tukio hili, akaamua kuibomoa Kaaba, na kwa kusudi hilo akaandaa jeshi kubwa na kuelekea Makka. Jeshi la Abraha lilipokaribia Makka, lilianza kupora mali za Makuraishi, na likateka ngamia mia mbili wa Abdulmuttalib. Abdulmuttalib alikwenda kwa Abraha akaomba arudishiwe ngamia wake. Abraha akasema: “Nimekuja kuibomoa Kaaba yenu takatifu. Wewe hutaki kuilinda, bali unataka ngamia wako tu?”

Abdulmuttalib akasema: “Mimi ni mwenye ngamia hawa. Kaaba nayo hakika ina Mwenyewe. Yeye ataihami.” Abraha akasema: “Hakuna atakayeweza kuihami dhidi yangu!”, akamrudishia Abdulmuttalib ngamia wake na kumruhusu aende. Kisha akaliamuru jeshi lake kuelekea Kaaba. Katika jeshi la Abraha kulikuwa na tembo aitwaye “Mahmuda”, aliyetangulizwa mbele, na iliaminika kwamba kwa hivyo ushindi ungepatikana. Mmoja wa viongozi wa njia wa Abraha, Nukayl bin Lebib, aliinama kwenye sikio la tembo yule mkubwa akasema: “Ewe Mahmuda, nyumba unayokwenda kuibomoa ni nyumba ya Allahu taala. Piga magoti sasa hivi! Usiende mbele kamwe! La sivyo utaangamia!” Abraha alipomwelekeza Kaaba, tembo huyu alipiga magoti na hakutembea tena. Lakini alipogeuzwa kuelekea Yemen, alikwenda mbio.

Hivyo jeshi la Abraha lilishindwa kukaribia Makka na kushambulia. Allahu taala alilitumia kundi la ndege walioitwa Ababil, yaani mbayuwayu wa milimani. Kila mmoja wa ndege hawa alibeba mawe matatu yenye ukubwa wa dengu au adesi – moja mdomoni na mawili miguuni. Waliyaangusha juu ya jeshi la Abraha. Mawe yaliwatoboa askari wima kuanzia vichwani mwao. Kila askari aliyepigwa na jiwe alikufa papo hapo. Kama ilivyoelezwa katika aya tukufu, jeshi likawa kama majani ya mimea yaliyoliwa. Abraha alipoona hali hii, alitaharuki na kutaka kukimbia. Lakini hakuweza. Yeye ndiye aliyekuwa shabaha halisi ya mawe, nayo yalimpata. Alipokuwa akikimbia, nyama yake ilianguka vipande vipande, akafa. Tukio hili limeelezwa katika Surat al-Fil ya Quran tukufu kwa maana: “(Ewe Mtume Wangu!) Je, hukuona jinsi Mola Wako alivyowafanya wenye tembo (jeshi la Abraha lililoandaliwa kwa tembo na lililotaka kuibomoa Kaaba)? Je, hakuifanya hila yao (ya kuibomoa Kaaba) kuwa bure? Aliwatumia ndege makundi kwa makundi. Kila mmoja wa ndege hao aliwatupia mawe yaliyotengenezwa kwa udongo na kuchomwa motoni. Mwishowe Allahu taala aliwaangamiza wakawa kama majani ya mimea yaliyoliwa na nondo. (Aliwafanya kama majani ya mimea yaliyotafunwa na kukatwakatwa na wadudu.)”24

“Mimi ni mwenye ngamia hawa. Kaaba nayo hakika ina Mwenyewe. Yeye ataihami” Shaybat al-Hamd

Vituo vya utamaduni katika Arabia na maeneo yanayoizunguka