KUTEKWA KWA KHAYBAR

Katika Madina yenye nuru walikuwepo Wayahudi ambao kwa nje walikuwa Waislamu, lakini kwa kweli walikuwa wanafiki. Kabla Rasulullah sallallahu alayhi wasallam hajahamia Madina, watu wa Madina walikuwa wamemchagua Abdullah bin Ubayy bin Salul kuwa kiongozi wao. Walikuwa wamempa pia taji lililopambwa kwa vito. Rasulullah sallallahu alayhi wasallam alipofika Madina, watu wa Madina kwa moyo wote walianza kumheshimu na kumjali Mtume wetu mpendwa, wakamfuata. Ibn Salul alibaki pembeni bila thamani. Hakuna aliyemjali tena. Ndipo Ibn Salul akaanza kufanya kila juhudi ili amuue Rasulullah sallallahu alayhi wasallam au amletee dhiki. Siku moja Wayahudi walikusanyika kwake na wakapanga mipango fulani kuhusu jambo hili. Walimwomba msaada Labid bin Asim. Labid akasema: “Katika mtaa fulani kuna bibi kizee aitwaye Hayra. Yeye ni hodari sana katika uchawi. Mtafuteni.” Walimtafuta mwanamke huyo aliyelaaniwa wakampa dirhamu elfu moja za dhahabu na mapande kumi ya kitambaa. Wakasema: “Ukimwangamiza Muhammad, tutakupa vitu vingi zaidi.” Bibi kizee huyo alichoma sindano katika kinda la njiwa, akafunga mafundo katika nyuzi na kuzizungusha juu ya kinda hilo la njiwa. Alilitia ndani ya kisima kibovu nje ya Madina, akakifunika mdomo wake. Bwana wetu Mtume aliugua. Viungo Vyake havikuweza kutikisika. Walimpa dawa za aina mbalimbali, lakini hazikusaidia. Hali hii iliendelea kwa siku tisa.

Kisha Jibril alaihis-salaam alikuja na akamjulisha hali ilivyo. Walimpeleka Rasulullah sallallahu alayhi wasallam huko. Alikifungua kisima na akamtoa njiwa. Lakini haikuwezekana kuyafungua mafundo ya nyuzi. Jibril alaihis-salaam alileta sura za Muawwidhatayn (al-Falaq na an-Nas). Akasema: “Ewe Muhammad alaihis-salaam! Zisome sura hizi juu ya mafundo hayo.” Bwana wetu Mtume alianza kuzisoma sura hizo. Kila aya aliyoisoma, fundo moja lilifunguka na sindano moja ikatoka. Alipozisoma sura hizo hadi mwisho (aya 11 zilizomo katika sura mbili), mafundo yote yalifunguka. Rasulullah alipona kabisa na akapata afya yake. Kisha aliamuru watu hao waliolaaniwa waletwe, akawakemea. Watu wa Madina waliwaadhibu vikali kiasi kwamba waliangamia. Labid, yule Myahudi, naye alikamatwa na kuletwa mbele ya Bwana wetu Rasulullah. Bwana wetu Mtume alipomuuliza: “Kwa nini uliamuru hili lifanywe?”, yeye alijibu: “Kwa kupenda dhahabu!” Baadhi ya Masahaba watukufu walisema: “Ewe Mtume wa Allah! Ukituruhusu, tumkate shingo Myahudi huyu!” Lakini Mtume wetu mpendwa, ambaye kamwe hakumwadhibu mtu yeyote kwa ajili ya nafsi Yake, hakuruhusu auawe, akasema: “Adhabu ya Allah itakayomfikia mwishowe ni kali zaidi.”1 Wayahudi, walipofukuzwa kutoka Madina, walikuwa wamekwenda sehemu za kaskazini za Arabia. Baadhi yao walibaki Khaybar wakaweka makazi huko. Wengine walikwenda Sham iliyoko kaskazini. Walikuwa wamefukuzwa kutoka makwao kwa sababu walipanga njama ya kumuua Bwana wetu Rasulullah. Lakini chuki, tamaa na hamu ya kulipiza kisasi walizokuwa nazo dhidi ya Waislamu hazikuzimika kamwe – bali ziliongezeka siku hadi siku. Walitaka kukomesha upesi iwezekanavyo uhai wa Habibu wa Allahu taala, Sultani wa Ulimwengu, na kuiondoa dini ya Uislamu.

Baadhi ya viongozi wao walisema: “Twende kwa kabila la Ghatafan tuwaombe msaada, tupigane pamoja nao dhidi ya Waislamu!” Wengine walisema: “Tuwaite pia Wayahudi wa Fadak, Tayma na Wadi al-Qura watusaidie, na kabla Waislamu hawajatushambulia, tuushambulie mji wao, tulipize kisasi chetu chote!” Wayahudi wa Khaybar waliyakubali maneno haya, wakayaomba msaada makabila ya Kiyahudi yaliyowazunguka pamoja na kabila la Ghatafan. Kutoka Ghatafan peke yake walikuja wapiganaji wengi wateule, na huko Khaybar maandalizi yakaanza. Walipokuwa wakifanya maandalizi haya, Bwana wa walimwengu sallallahu alayhi wasallam alipata habari ya mambo ya Wayahudi. Mara moja alimpa Hadhrat Abdullah bin Rawaha Masahaba watatu, akamtuma Khaybar ili ajue yanayotendeka huko. Abdullah bin Rawaha na wenzake watatu walifika Khaybar upesi. Ulikuwa mji tajiri wenye ngome nane imara, ngome nyingine ndogo ndogo, ardhi yenye rutuba, na mizabibu na bustani nyingi. Hadhrat Abdullah alimtuma mmoja wa wenzake kwenye ngome ya Shiqq, mwingine kwenye ngome ya Katiba, na wa tatu kwenye ngome ya Natat. Yeye mwenyewe aliingia katika ngome nyingine. Kwa siku tatu walichunguza kwa karibu hali ya Wayahudi na maandalizi yao ya vita. Baada ya siku tatu walikutana mahali walipopatana, wakarudi Madina upesi na wakamweleza Bwana wetu Mtume maandalizi hayo moja baada ya jingine.

Mtume wetu mpendwa aliwaamuru Masahaba Wake wajitayarishe haraka. Aliamua kwenda Khaybar ili kuwazuia Wayahudi wasiishambulie Madina al-Munawwara. Wayahudi waliokuwa Madina, waliposikia uamuzi huu, walitaharuki. Ili kuvunja ari ya Waislamu, walisema: “Tunaapa, kama mngeziona ngome za Khaybar na wapiganaji hodari waliokusanyika huko, kamwe msingekanyaga huko! Ngome zenye minara mirefu juu ya vilele vya milima zinalindwa na mashujaa waliovaa deraya. Maelfu ya askari kutoka maeneo ya jirani wamekuja kuwasaidia! Je, inawezekana nyinyi kuiteka Khaybar?” Masahaba mashujaa walijibu: “Allahu taala amemwahidi Habibu Wake kwamba ataiteka Khaybar”, na wakaonyesha wazi kwamba kamwe hawatawaogopa Wayahudi. Uthabiti huu wa Masahaba uliwahuzunisha Wayahudi zaidi na kuwatia wasiwasi. Kiongozi wa wanafiki, Abdullah bin Ubayy, alipeleka habari haraka Khaybar: “Muhammad anawajia na jeshi dogo. Hakuna sababu ya kuogopa, lakini kuweni na tahadhari, mzijaze mali zenu ndani ya ngome zenu. Tokeni nje ya ngome mkawakabili!” Masahaba watukufu walimaliza maandalizi yao, wakaombana radhi na watu wa nyumbani mwao, wakaagana nao, na wakakusanyika kumzunguka Bwana wetu Mtume. Walikuwa wapanda farasi mia mbili na askari wa miguu elfu moja na mia nne. Chini ya amri ya Mtume wao mpendwa, walikuwa tayari kuieneza dini ya Allahu taala, kupigana jihadi na kufikia daraja ya kufa shahidi. Wakati huo baadhi ya wanawake walimwomba Bwana wetu Mtume wapewe kazi vitani: kuwapikia chakula Masahaba watukufu, kuwahudumia wagonjwa na majeruhi, kufunga majeraha, kutayarisha dawa na kufanya kazi nyingine walizoweza. Bwana wetu Rasulullah aliwahurumia na hakuwanyima thawabu hii. Hivyo wanawake ishirini wapiganaji (mujahidat), wakiongozwa na mke mtukufu wa Mtume wetu mpendwa, Hadhrat Ummu Salama, walijiunga na mujahidina.2

Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam) alimwacha Hadhrat Siba wa kabila la Ghifar kuwa naibu Wake huko Madina, kisha akatoa amri ya kwenda Khaybar. (Imeelezwa pia kwamba aliyeachwa kuwa naibu alikuwa Numayla bin Abdullah.) Safari ilianza kwa takbira. Masahaba ambao kwa sababu ya udhuru hawakuweza kushiriki vitani, na wale ambao hawakuruhusiwa kwa sababu walikuwa wadogo mno, walimtazama Bwana wetu Mtume na baba zao, babu zao, ami zao, wajomba zao na kaka zao mashujaa kwa hamu kubwa, na wakawasindikiza kwa takbira na dua.

“Ngome ya Khaybar itatekwa kwa mkono wa Ali bin Abi Talib” Hadithi sharif

Kalenda ilionyesha mwezi wa Muharram wa mwaka wa saba wa Hijra. Bendera takatifu ya Bwana wetu Mtume ilibebwa na Hadhrat Ali, na upande wa kulia wa jeshi uliongozwa na Hadhrat Umar.3 Kwa upande wa kushoto Yeye alimteua Sahaba mwingine. Safari ilikwenda kwa furaha. Washairi kwa mashairi yao walimhimidi Allahu taala kwa neema alizowajaalia, wakamsomea Mtume wetu mpendwa salawat, na wakawasifu Masahaba watukufu. Na Masahaba, kama watu wanaokwenda sikukuu, kwa pamoja walisema “Allahu akbar! Allahu akbar! La ilaha illallahu wallahu akbar!”, wakafanya kila upande urindime.

Katika kila kituo cha mapumziko Sultani wa Ulimwengu aliomba dua: “Ewe Allah! Najikinga Kwako na wasiwasi juu ya yajayo na huzuni juu ya yaliyopita, na udhaifu na uvivu, na ubahili, woga na deni linalopinda mgongo, na kutawaliwa na watu madhalimu na wasio waadilifu!”

Walipoikaribia Khaybar, Mtume wetu mpendwa (alaihis-salaam) aliwasimamisha Masahaba Wake. Aliinua mikono Yake akaanza kuomba: “Ewe Allah, Mola wa mbingu na vyote vinavyofunikwa nazo! Ewe Allah, Mola wa ardhi na vyote vilivyo juu yake! Ewe Allah, Mola wa mashetani na wale waliowapoteza! Ewe Allah, Mola wa pepo na vyote vinavyopeperushwa nazo! Tunakuomba kheri na wema wa nchi hii, kheri na wema wa watu wanaoishi katika nchi hii, na kheri na wema wa kila kilichomo katika nchi hii. Na tunajikinga Kwako na shari ya nchi hii, na shari ya watu wake, na shari ya kila kilichomo ndani yake!”

Kutoka katika midomo ya Masahaba zilisikika sauti: “Amin, amin.” Kisha akawaambia Masahaba Wake: “Endeleeni mbele mkisema Bismillahirrahmanirrahim.”

Masahaba watukufu, wakimzunguka Bwana wetu Mtume Mtukufu, walianza tena kwenda mbele. Walifika karibu na ngome ya Natat – mojawapo ya ngome zenye nguvu zaidi za Khaybar.

Hapo wakaweka kambi yao. Ilikuwa jioni. Desturi tukufu ya Bwana wetu Rasulullah ilikuwa kutoshambulia kabla ya kupambazuka asubuhi, na kwanza kuwaita watu kwenye Uislamu. Wasipoukubali mwaliko huo, ndipo vita huanza. Kwa sababu hiyo Masahaba watukufu walisubiri asubuhi. Hakuna hata mmoja wa Wayahudi aliyetambua kwamba jeshi la Uislamu limefika. Baada ya kuongoza sala ya asubuhi, Bwana wa ulimwengu alimaliza maandalizi Yake na akawaamuru mujahidina waanze kusonga mbele. Wapanda farasi mia mbili na askari wa miguu elfu moja na mia nne, kwa safu zilizopangika, waliikaribia ngome ya Natat. Wakati huo Wayahudi waliotoka ngomeni kwenda kufanya kazi katika mizabibu, bustani na mashamba yao, ghafla walikutana uso kwa uso na askari wa Kiislamu, wakashtuka.

Walipiga kelele: “Tunaapa, huyu ni Muhammad (alaihis-salaam) na jeshi Lake lililopangika!” – wakaanza kukimbia kurudi nyuma. Mtume wetu mpendwa, alipowaona katika hali hii, alisema: “Allahu akbar! Allahu akbar! Khaybar imeangamia”, na akayarudia maneno haya yaliyobarikiwa mara tatu. Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam) aliwajulisha Wayahudi kwamba ama wawe Waislamu, ama wajisalimishe na walipe kharaj na jizya, la sivyo kutakuwa na vita na kumwagika kwa damu. Wayahudi walikwenda kwa Sallam bin Mishkam, mmoja wa viongozi wa Wayahudi, wakamweleza hali ilivyo. Sallam aliwahimiza wapigane, akisema: “Hapo kabla niliwaambia mwende kumshambulia Muhammad, lakini hamkukubali. Angalau sasa msilegee katika kupigana Naye. Kufa mkipigana na Waislamu ni bora kuliko kubaki hai bila jamaa wala marafiki.” Wayahudi kwa haraka waliwakusanya wanawake na watoto wao katika ngome ya Katiba, akiba yao ya vyakula katika Naim, na askari wao katika ngome ya Natat.

Wayahudi waliujibu mwaliko wa jeshi la Uislamu wa kuwa Waislamu kwa kupiga mishale. Mujahidina waliipokea mishale hiyo kwa ngao zao. Kwa amri ya Mtume wetu mpendwa pinde zilivutwa, na mishale ikarushwa kwa Wayahudi waliokuwa kwenye minara ya ngome huku sauti za “Allahu akbar!” zikivuma. Sasa vita vilikuwa vimeanza. Upande mmoja Sultani wa Ulimwengu na Masahaba Wake mashujaa walipigana ili kuueneza Uislamu na ili Wayahudi wawe Waislamu na waokoke na Jahannam. Upande mwingine walikuwa Wayahudi, wasiokubali nasaha yoyote, waliotaka kuwapiga Waislamu kwa nyuma kila walipopata nafasi, na waliong’ang’ania kutouona ukweli. Walipoona kwamba Khatam al-Anbiya hakutoka katika kaumu yao, kwa sababu ya husuda hawakutaka kumkubali. Tangu utoto Wake walitumia kila hila waliyoweza kuifikiria ili kumuua Mtume wetu mpendwa, lakini kwa ulinzi wa Allahu taala hawakuweza kufanya lolote.

Askari wa Kiyahudi zaidi ya elfu kumi walikuwa wakiwapiga mishale mujahidina watukufu elfu moja na mia sita. Masahaba watukufu walijikinga kwa ngao zao dhidi ya mishale hii iliyokuja moja baada ya nyingine, na kila walipopata nafasi, waliirusha kwa Wayahudi mishale iliyoanguka chini. Hata hivyo baadhi ya Masahaba walijeruhiwa.

Wakati huo Hadhrat Hubab bin Mundhir alimkaribia Bwana wetu Habibullah kwa adabu kubwa. Akauliza: “Roho yangu iwe fidia Kwako, ewe Mtume wa Allah! Je, haingefaa tuweke kambi yetu mahali pengine?” Bwana wetu Mtume akasema: “Inshaallahu taala, tutaihamisha jioni itakapoingia!” Mujahidina walikuwa wameingia ndani ya masafa ya mishale. Mishale ambayo Wayahudi waliirusha kutoka ngomeni iliweza kufika hata nyuma ya kambi ya Uislamu.4 Siku hiyo mapigano kwa mishale yaliendelea mpaka jioni. Masahaba wapatao hamsini walijeruhiwa kwa mishale iliyorushwa. Jioni ilipoingia, Hadhrat Muhammad bin Maslama alipewa jukumu la kutafuta mahali papya pa kambi. Alipoeleza kwamba mahali paitwapo Raji panafaa, kambi ya Uislamu ilihamishiwa huko.

“Sisi Mitume hatuachi urithi. Tunachokiacha huwa sadaka kwa mafakiri” Hadithi sharif

Vita vya Khaybar

Majeruhi walianza kutibiwa.5 Siku iliyofuata Masahaba mashujaa walifika mbele ya Natat na wakapigana mpaka jioni. Siku ya tatu, ya nne na ya tano pia mzingiro uliendelea. Wayahudi walibaki wakijihami muda wote. Katika siku hizo Mtume wetu mpendwa alipatwa na maumivu makali ya kichwa, na kwa siku mbili hakuweza kuwa kati ya mujahidina. Siku ya kwanza alimpa Hadhrat Abu Bakr bendera, na siku ya pili Hadhrat Umar. Wote wawili, wakiwaongoza Masahaba watukufu, walipigana kwa nguvu sana dhidi ya Wayahudi, lakini haikuwezekana kuiteka ngome. Wakati huo Wayahudi, ambao ujasiri wao ulikuwa umeongezeka, walifungua milango ya ngome wakashambulia. Sasa yakaanza mapigano ya ana kwa ana. Vita vilipamba moto sana. Kila mara Bwana wetu Mtume alipowaambia Masahaba Wake: “Semeni takbira: Allahu akbar! Allahu akbar!”, wao walimpiga adui kwa panga kwa mapenzi na hamasa, huku sauti za takbira zikivuma. Wakati mmoja Mahmud, ndugu wa Muhammad bin Maslama, aliuawa shahidi. Mapigano makali yaliendelea mpaka jioni.

Siku iliyofuata Marhab, mmoja wa majemadari maarufu zaidi wa Khaybar, alitoka nje ya ngome akiwa amejifunika deraya. Alikuwa mtu mwenye nguvu nyingi, kama jitu. Hadi wakati huo hakuna shujaa aliyekuwa amejitokeza mbele yake akaweza kumshinda. Akiwageukia mujahidina, alianza kujisifu: “Mimi ni Marhab, ninayejulikana kwa ujasiri na ushujaa wangu!” Alipokuwa akijisifu hivyo, mujahidi mmoja alijitokeza mbele kutoka katika safu za Masahaba. Akampigia Marhab ukelele: “Nami ni Amir, nisiyeogopa kujitosa katikati ya vita vya kutisha na vikali!” – na mara moja akasimama mbele yake. Jitu Marhab alimpiga Hadhrat Amir kwa nguvu zake zote kwa upanga wake, ambao juu yake palikuwa pameandikwa: “Unayemgusa humwangamiza!” Amir shujaa papo hapo aliiinua ngao yake. Upanga mpana ulipogonga ngao, sauti kali ilisikika kila mahali, na upanga ukakwama ndani ya ngao.

Hadhrat Amir, akijikinga kwa Muumba, alisema: “Ya Allah!” – akampiga Marhab kwa upanga wake kwenye miguu yake iliyofunikwa na deraya. Upanga ulipogusa tu deraya ya chuma, ulirudi nyuma na ghafla ukampiga Sahaba huyo mwenyewe mguuni. Kurudi nyuma kwa nguvu kwa upanga kulikata mshipa mkuu wa damu wa mguu wa Hadhrat Amir. Masahaba watukufu walikimbia, wakamkumbatia Amir na kumpeleka kambini kwa ajili ya matibabu. Lakini huko Amir radhiyallahu anhu alifikia daraja ya kufa shahidi, akaruka kwenda katika Pepo ya juu.6

Mapigano yaliendelea kwa ukali wake wote. Jioni ilipokaribia, Mtume wetu mpendwa aliwapendekezea Waghatafan washirikina waondoke warudi katika nchi yao. Hao walikuwa wamekuja na askari elfu nne kuwasaidia Wayahudi, wakajiunga na vita. Aliwaahidi kwamba wakifanya hivyo, atawapa mavuno ya tende ya Khaybar ya mwaka mmoja. Lakini Waghatafan waliukataa mwaliko huo. Ndipo Bwana wa walimwengu (sallallahu alayhi wasallam) aliwaamuru Masahaba Wake wakeshe mpaka asubuhi wakiizunguka ngome waliyokuwemo Waghatafan. Waghatafan waliogopa sana kwamba mujahidina watawashambulia usiku, na hawakuweza kulala hata kidogo. Usiku huo sauti ambayo haikujulikana ilikotoka ilitangaza kwamba nchi ya Ghatafan imeshambuliwa ghafla, na kwamba wake na watoto wao wametekwa, na mali zao zimechukuliwa. Sauti hii ilirudiwa mara tatu, na Waghatafan wote waliisikiliza kwa hofu kubwa. Jemadari wao Uyayna naye aliisikia sauti hiyo hiyo mara tatu, na alfajiri ilipokaribia kupambazuka alichukua askari wake akaondoka Khaybar haraka, akashika njia ya kurudi nchini mwao. Asubuhi Wayahudi walishangaa kwamba Waghatafan wameiacha Khaybar bila sababu, wakakata tamaa. Walijuta sana kwa kuwaita waje kuwasaidia.

“Siku tulipoiteka ngome ya Khaybar, Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam) alikataza kula nyama ya punda wa kufugwa na kumchukua mwanamke kwa ndoa ya muta” Hadhrat Ali (radhiyallahu anhu)

Ushujaa wa Hadhrat Ali

Siku hiyo pia kulikuwa na mapigano makali mbele ya Khaybar, lakini ngome haikutekwa. Jioni Sultani wa Ulimwengu alitoa bishara, akasema: “Kesho nitampa bendera shujaa ambaye anampenda Allahu taala na Mtume Wake, na Allahu taala na Mtume Wake nao wanampenda. Allahu taala ataleta ushindi kwa mkono wake!”

Usiku huo Masahaba watukufu waliisubiri asubuhi kwa hamu kubwa. Kila mmoja wao alitumaini kwamba bendera itapewa yeye, na kwa ajili hiyo alimwomba Allahu taala. Hadhrat Bilal al-Habashi aliadhini adhana ya alfajiri kwa sauti yake nzuri yenye kugusa moyo. Adhana ilipokuwa ikiadhiniwa, kila mtu alijawa na hamasa ya pekee na ladha ya pekee, na hakuna aliyeweza kuishiba ladha hiyo ya kiungu. Baada ya kuwaongoza Masahaba Wake katika sala ya alfajiri, Mtume wetu mpendwa alisimama. Aliamuru bendera iliyobarikiwa ya Uislamu iletwe. Bendera takatifu ilipokuwa ikiletwa, Masahaba watukufu walisimama wakisubiri, wakiwa makini kabisa, wakitamani kusikia maneno yatakayotoka katika midomo mitukufu ya Bwana wetu Mtume Mtukufu.

Mwishowe Bwana wa walimwengu alisema: “Naapa kwa Allahu taala, aliyemheshimu Muhammad kwa utume, kwamba nitampa bendera hii shujaa asiyejua kukimbia ni nini.” Kisha akapitisha macho Yake yaliyobarikiwa kati ya Masahaba Wake, akauliza: “Ali yuko wapi?” Masahaba walisema: “Ewe Mtume wa Allah! Macho yake yanauma.” Bwana wetu akasema: “Mwiteni aje kwangu.” Katika siku hizo Hadhrat Ali alikuwa amepatwa na ugonjwa wa macho, na hakuweza kuyafumbua macho yake. Walikwenda kwake, wakamjulisha habari, wakamshika mkono na kumleta mbele ya Bwana wetu Rasulullah. Sultani wa Ulimwengu alimwomba Allahu taala ili Hadhrat Ali apone, akalowesha vidole Vyake vitukufu kwa mate ya kinywa Chake na kuvipaka machoni mwake. Papo hapo hayakubaki maumivu yoyote machoni mwa Hadhrat Ali. Tena alimwombea dua, akisema: “Ewe Mola wangu! Mwondolee taabu ya joto na ya baridi!” Kisha kwa mikono Yake mitukufu alimvisha Hadhrat Ali deraya, akamfunga kiunoni upanga Wake Mwenyewe, akampa mkononi bendera nyeupe ya Uislamu, akasema: “Pigana mpaka Allahu taala akujaalie ushindi. Kamwe usigeuke nyuma!” Hadhrat Ali akasema: “Roho yangu iwe fidia Yako, ewe Mtume wa Allah! Nitapigana nao mpaka waingie katika dini ya Uislamu.” Mtume wetu mpendwa akasema: “Wallahi, Allahu taala kumwongoa hata mtu mmoja tu kati yao kwa sababu yako, ni bora kwako kuliko kumiliki ngamia wengi wekundu na kuwatoa sadaka katika njia ya Allahu taala.”7

Hadhrat Ali alipokuwa akisonga mbele kuelekea ngome ya Wayahudi akiwa na bendera mkononi, Masahaba watukufu walimfuata nyuma. Walipoikaribia kabisa ngome, na bendera ilipochomekwa chini ya jiwe moja, mlango wa ngome ya Natat ulifunguka.

Vikosi vya mashambulizi vya Wayahudi vilitoka nje. Hawa walikuwa mashujaa wateule zaidi wa Khaybar. Kila mmoja wao alikuwa amevaa deraya mbili na kujifunika kwa vazi la chuma. Mmoja wao alimwendea Hadhrat Ali akasimama mbele yake ili kupigana. Huyu alikuwa Harith, ndugu wa Marhab, asiye na mfano kwa ushujaa. Alishambulia kwa kasi … Sauti ya vyuma viwili ilipoujaza uwanja, Dhulfiqar ilishuka kama radi na kukitenganisha kichwa cha Harith na kiwiliwili chake. Wakati huo huo sauti za “Allahu akbar! Allahu akbar!” zilipanda mbinguni. Marhab, aliposikia kwamba ndugu yake ameuawa, alikimbia kwa kasi kuingia uwanjani pamoja na askari waliokuwa chini ya amri yake, akasimama mbele ya Hadhrat Ali. Yeye naye alikuwa amevaa deraya mbili. Akiwa amejifunga panga mbili kiunoni, kwa umbo lake kubwa alionekana kama jitu. Kwa ghadhabu yake yote alianza kujisifu: “Mimi ni Marhab, ninayejitosa mbele na kupigana kishujaa vita vinapokuwa vikali kuliko wakati wowote! Hata simba wanaonguruma nawatoboa kwa mkuki au upanga wangu!”

Hadhrat Ali karramallahu wajhahu wa radhiyallahu anhu akajibu: “Mimi ni mtu ambaye mama yangu alinipa jina la Haydar (Simba). Mimi ni kama simba mwenye haiba! Mimi ni shujaa atakayekuangusha chini kwa pigo moja tu!”

Marhab aliposikia neno Haydar kutoka kwa Hadhrat Ali, hofu iliingia moyoni mwake, kwa sababu usiku ule aliota simba akimrarua. Je, simba aliyemwona ndotoni alikuwa huyu? Wakati huo jitu Marhab alishambulia, na Hadhrat Ali akalipokea shambulio kwa ngao yake. Kisha, akijikinga kwa Allahu taala, alisema: “Ya Allah!” – akaishusha Dhulfiqar juu ya kichwa cha kafiri huyo kwa nguvu kubwa. Ilikata vipande viwili ngao nene ya chuma ambayo Marhab aliishika kujikinga na Dhulfiqar, ikakata kofia yake ya chuma, na ikakipasua kichwa chake kutoka utosini hadi kisogoni. Damu ilibubujika kutoka shingoni mwake kama mfereji, na umbo lake kubwa kama la jitu likaanguka chini. Sauti ya kutisha ya Dhulfiqar ilisikika kila upande wa Khaybar. Bwana wetu Mtume akasema: “Furahini! Sasa kuteka Khaybar kumekuwa rahisi.” Masahaba watukufu walistaajabia ushujaa huu wa Hadhrat Ali, na mbingu zikarindima kwa sauti za “Allahu akbar! Allahu akbar!”

Mapigano makali yaliendelea. Masahaba watukufu walipofika karibu na mlango wa ngome wakipigana, Myahudi mmoja aliipiga ngao ya Hadhrat Ali kwa upanga wake. Ngao ilianguka chini. Lakini hapakuwa na wakati wa kuinama kuiokota. Myahudi, asiyetaka kuikosa nafasi hiyo, aliinyakua ngao akakimbia nyuma. Simba wa Allahu taala alihuzunika sana kwa hilo. Baada ya kuwatawanya maadui waliomzunguka kwa upanga wake Dhulfiqar, aliazimia kuufanya mlango wa ngome kuwa ngao yake. Akasema: “Bismillahirrahmanirrahim” – akashika pete za mlango mkubwa wa chuma. Akazitikisa bawaba zake na kuzing’oa ukutani … Hadhrat Ali alipokuwa akiung’oa mlango, ngome ilitikisika. Mlango huu, ambao watu wenye nguvu wanane au kumi wasingeweza kuutikisa, Hadhrat Ali aliushika kwa mkono mmoja kama ngao, akaanza kupigana. Tukio hili lisiloaminika lilikuwa muujiza wa Mtume wetu mpendwa na karama ya bwana wetu Hadhrat Ali.8

Mashujaa sita zaidi, hodari kuliko wote wa Wayahudi, walijitokeza mbele yake mmoja baada ya mwingine. Hadhrat Ali aliwashinda wote kwa idhini ya Allahu taala, akaingia ngomeni pamoja na wenzake mashujaa. Sasa mapigano yalikuwa ndani ya kuta za ngome. Kwa muda mfupi hakubaki mtu wa kuwakabili. Walichomeka bendera ya Uislamu ngomeni. Hivyo Natat, ngome yao imara kuliko zote, ilitekwa. Mtume wetu mpendwa alimbusu Hadhrat Ali machoni, akasema: “Kwa sababu ya ushujaa ulioonyesha, Allahu taala na Mtume Wake wameridhika nawe.” Ali, aliposikia maneno haya yaliyobarikiwa, alilia kwa furaha. Bwana wetu Mtume alipouliza: “Kwa nini unalia?”, yeye akasema: “Roho yangu iwe fidia Yako, ewe Mtume wa Allah! Ninalia kwa furaha, kwa sababu Allahu taala na Mtume Wake wameridhika nami.” Ndipo Mtume wetu mpendwa akasema: “Si mimi peke yangu, bali Jibril, Mikail na malaika wote wameridhika nawe.” Wakati huo Waislamu mia nne kutoka kabila la Daws walikuja kumsaidia Bwana wetu Mtume.9 Baada ya hapo mapigano yaliendelea kwa ukali ili kuziteka ngome nyingine. Ngome saba imara zilizobaki za Khaybar zilipoanguka moja baada ya nyingine, Wayahudi hawakuwa na njia nyingine, wakatuma ujumbe kuomba suluhu. Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam) alilikubali ombi hili, na wakakubaliana juu ya vipengele hivi: 1. Damu ya Wayahudi waliopigana na Waislamu katika vita hivi haitamwagwa. 2. Wayahudi wanaoondoka Khaybar wanaweza kuchukua watoto wao tu, na vyombo vya lazima vya nyumbani kiasi cha mzigo wa ngamia mmoja. 3. Mali nyingine zote, zinazohamishika na zisizohamishika; silaha zote kama deraya, panga, ngao, pinde na mishale; nguo zote isipokuwa zile walizozivaa; vitambaa, dhahabu na hazina, na wanyama wote kama farasi, ngamia na kondoo – kila kilichopo kitabaki kwa Waislamu. 4. Kitu chochote kinachopaswa kuachiwa Waislamu hakitafichwa kwa namna yoyote. Watakaoficha kitu wataachwa nje ya amani na ulinzi wa Allahu taala na Mtume Wake …

“Mimi ni mtu ambaye mama yangu alinipa jina la Haydar (Simba). Mimi ni kama simba mwenye haiba!” Hadhrat Ali (radhiyallahu anhu)

Kinana bin Rabi, ambaye hakuyafuata masharti haya na alizifukia hazina zake ardhini ndani ya viriba vya ngozi, aliadhibiwa. Ngawira iliyopatikana haikuwa na kipimo wala hesabu. Ardhi zile zenye rutuba za Khaybar na mashamba ya mitende yaliachiwa jeshi la Uislamu kabisa.10 Wakati huo Waghatafan, waliokuwa wamerudi makwao, walikuja tena Khaybar ili kuwasaidia Wayahudi. Walipoona kwamba Bwana wetu Mtume ameiteka Khaybar na kuwalazimisha Wayahudi kujisalimisha, walisema: “Ewe Muhammad! Wewe ulituahidi kutupa tende za Khaybar za mwaka mmoja ikiwa tutaiacha Khaybar. Sisi tumetimiza neno letu. Haya, tupe sasa!” Bwana wetu akawaambia: “Mlima fulani na uwe wenu.” Waghatafan wakajaribu kutishia, wakisema: “Basi tutapigana nanyi.” Bwana wetu Mtume Mtukufu akasema: “Mahali petu pa kupigana na pawe Janafa.” Janafa lilikuwa jina la eneo moja la Waghatafan. Waghatafan waliposikia hili, waliondoka kwa hofu wakaenda zao.

Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) na Masahaba Wake mashujaa walichoka sana wakati wa kuiteka Khaybar. Majeruhi walikuwa wakitibiwa, huku wengine wakipumzika.

Zaynab, mke wa Sallam bin Mishkam, mmoja wa viongozi wa Wayahudi, alitaka kumuua Bwana wetu Mtume kwa kumtia sumu. Kwa ajili hiyo alichinja kondoo, akampika na kuichanganya nyama na sumu nyingi. Kisha alikwenda kwa Bwana wetu Mtume Mtukufu, akasema kwamba ameleta zawadi. Bwana wetu Mtume Mtukufu aliipokea na akawaita Masahaba Wake, na wote wakaketi pamoja kula. Bwana wa walimwengu alikata kipande cha nyama ya kondoo iliyochomwa, akasema: “Bismillahirrahmanirrahim” – akakitia katika kinywa Chake kilichobarikiwa. Baada ya kukitafuna mara chache, mara moja alikitoa kinywani Mwake, akasema: “Enyi Masahaba wangu! Ondoeni mikono yenu katika chakula hiki, kwa sababu nyama hii ya bega imeniambia kwamba imetiwa sumu!” Masahaba mara moja waliondoa mikono yao katika chakula. Lakini Hadhrat Bishr bin Bara alikuwa amekwisha kula tonge moja la nyama; mwili wake ulibadilika rangi mara moja ukawa wa samawati, naye akafa shahidi. Jibril alaihis-salaam alikuja kwa Mtume wetu mpendwa akamwambia afanyiwe hijama (kuumikwa) kati ya mabega Yake ili atolewe damu na aokoke na athari ya sumu iliyochanganyika na mate Yake matukufu. Ikafanywa hivyo. Kisha nyama iliyotiwa sumu ilifukiwa ardhini. Zaynab, aliyefanya jambo hili, alikamatwa akaletwa mbele Yake.

Bwana wetu alimuuliza: “Je, ni wewe uliyeitia sumu nyama hii ya kondoo iliyochomwa?” Yeye alikiri kitendo chake, akasema: “Ndiyo! Mimi ndiye niliyeitia sumu!” Bwana wetu Mtume alipouliza: “Kwa nini ulitaka kufanya hivi?”, alijibu: “Wewe umemuua mume wangu, baba yangu na ami yangu. Nilijisemea: ‘Ikiwa Yeye kweli ni Mtume, Allah atamjulisha. Ikiwa sivyo, sumu hii itamwathiri, naye atakufa. Hivyo tutakuwa tumeondokana Naye.’” Masahaba watukufu walihuzunika sana kwa tukio hili. Walipouliza: “Roho zetu ziwe fidia Yako, ewe Mtume wa Allah! Je, tumuue?”, Bwana wa walimwengu, aliyekuwa akisamehe kila tusi lililofanywa dhidi ya nafsi Yake, alimsamehe huyu pia. Zaynab, alipoiona rehema hii kubwa, alitamka Kalimat ash-shahada akawa Mwislamu.11 Kati ya ngawira na mateka waliopatikana Khaybar alikuwemo Safiyya, binti wa Huyayy bin Akhtab. Kama haki ya amiri jeshi mkuu, aliangukia katika fungu la Bwana wetu Mtume. Bwana wa walimwengu alimwacha huru mateka Wake. Jambo hili lilimgusa sana, naye kwa moyo wote akatamka Kalimat ash-shahada akawa Mwislamu. Mtume wetu mpendwa, aliyefurahi sana kwa hali hii, alimfurahisha mama yetu Hadhrat Safiyya kwa kumpa heshima ya kumwoa. Hivyo Hadhrat Safiyya akawa mama wa waumini. Harusi ilifanyika mahali paitwapo Sahba, na ikatolewa walima, yaani karamu ya harusi, ya matikiti na tende.12

Katika macho yaliyobarikiwa ya mama yetu Hadhrat Safiyya kulionekana alama ya samawati ya pigo.

Mtume wetu mpendwa alipouliza: “Alama hii ni nini?”, yeye akasema: “Usiku mmoja niliota kwamba mwezi umeshuka kutoka mbinguni ukaingia kifuani mwangu. Nilipomweleza mume wangu Kinana, alisema: ‘Wewe umetamani kuwa mke wa yule Mfalme wa Waarabu anayetujia!’ – akanipiga kofi jichoni, na jicho langu likawa la samawati kama unavyoona.” Baada ya Khaybar kutekwa, Wayahudi walimwambia Bwana wetu Mtume: “Ewe Muhammad! Sisi tutaondoka Khaybar. Lakini sisi tunajua vizuri kilimo na utunzaji wa mashamba, mizabibu na bustani. Ukipenda, tukodishie ardhi hizi zenye rutuba. Tutazilima na kukupa nusu ya mavuno!” Mtume wetu mpendwa na Masahaba hawakuwa na wakati wa kushughulika na kazi za mashamba. Wao walikuwa wakijitahidi kuieneza dini ya Uislamu, na wakifanya kazi bila kupumzika, usiku na mchana, kwa ajili ya jihadi fi sabilillah.13 Bwana wetu Mtume aliridhika na pendekezo hili, akasema: “Kwa sharti kwamba tutawatoa wakati wowote tutakapotaka.” Wayahudi walilikubali hili wakaanza kuzilima ardhi za Khaybar.14 Bwana wetu Mtume alirudi Madina pamoja na Masahaba Wake akiwa mshindi. Katika siku hizo, Muhajirun wa mwisho waliobaki Uhabeshi walirudi chini ya uongozi wa Jafar bin Abi Talib; miongoni mwao alikuwemo Ummu Habiba (radhiyallahu anha). Walipanda merikebu mbili walizopatiwa na Najashi, wakashuka katika bandari ya Jar. Kutoka huko walipanda ngamia wakaja Madina. Bwana wetu Mtume alifurahi sana alipowaona Masahaba Wake waliohamia Uhabeshi miaka kumi na miwili iliyopita wakija chini ya uongozi wa Jafar bin Abi Talib. Alimbusu Hadhrat Jafar kipajini, akamkumbatia kifuani, akasema:

“Enyi Masahaba wangu! Ondoeni mikono yenu katika chakula hiki, kwa sababu nyama hii ya bega imeniambia kwamba imetiwa sumu” Hadithi sharif

“Sijui nifurahie lipi zaidi – kutekwa kwa Khaybar au kuja kwa Jafar. Hijra yenu ni mara mbili. Nyinyi mmehamia nchi ya Uhabeshi na pia nchi yangu.” Walimkabidhi Rasulullah zawadi na barua alizozituma Najashi Ashama. Harusi Yake na mama yetu Ummu Habiba ilifanyika pia mwaka huu. Mama yetu Ummu Habiba wakati huo alikuwa na umri wa miaka thelathini na sita. Ngawira zilizopatikana Khaybar ziligawanywa kwa Masahaba watukufu wote walioshiriki katika mkataba wa Hudaybiya, kwa walioshiriki Khaybar, kwa Masahaba waliohamia kutoka Uhabeshi na kwa kabila la Daws lililoshiriki katika kuiteka.15

Kwa kutekwa kwa Khaybar, Wayahudi wote wa Rasi ya Arabia waliingia chini ya amri ya Bwana wetu Mtume. Sasa hawakuwa tena na uwezo wowote wa kuwasaidia washirikina. Makabila na dola za jirani nazo zilitambua kwamba Waislamu wana nguvu kubwa, kwa kuwa waliiteka ngome ya Khaybar iliyoonekana kana kwamba haiwezi kutekwa kwa sababu ya silaha zake na askari wake. Hivyo zikaanza kuiogopa dola hii ya Kiislamu. Washirikina wa Makka walipatwa na huzuni kubwa na kukata tamaa kwa sababu ya kutekwa kwa Khaybar. Baada ya ushindi huu, makabila mengi makubwa na madogo yalikuja Madina al-Munawwara ili kuwa Waislamu, yakapata heshima ya kuwa miongoni mwa Masahaba watukufu – hata Waghatafan … Baadhi ya makabila yasiyotaka kutii yalilazimishwa kutii kwa kupelekewa vikosi vya kijeshi.