පළමු කොටස
අපගේ නායකයා, නබිතුමාණන්, විශ්වයේ සුල්තාන්
අරාබි අර්ධද්වීපය (ක්‍රි.ව. 6 වන සියවස)
අස්-සලාතු වස්සලාමු අලයික, රසූලුල්ලාහ්!
අස්-සලාතු වස්සලාමු අලයික, හබීබල්ලාහ්!
අස්සලාතු වස්සලාමු ලයික, සෙය්‍යිදල්-අව්වලිනා වල්-ආකිරිනා.
“එය ඔබ වෙනුවෙන් නොවේ නම්, මම කිසිවක් නිර්මාණය නොකරනු ඇත!”
හදීස් අල් කුද්සි
මුහම්මද් ‘අලයිහිස් සලාම් යනු අල්ලාහු තආලාගේ ආදරණීය; ඔහු සෑම අතින්ම මෙතෙක් ජීවත් වූ සියලුම මනුෂ්‍ය වර්ගයා සහ අනෙකුත් ජීවීන් අතරින් ඉතාම ලස්සන හා උසස්ම තැනැත්තා වේ. ඔහු අල්ලාහු තආලා විසින් උසස් කරන ලද අතර අල්ලාහු තආලා සියලු මිනිසුන් සහ ජින්වරුන් සඳහා එවන ලද අවසාන සහ උත්තරීතර නබිතුමා වේ.
ඔහුව යවන ලද්දේ ලෝකයන් සඳහා දයාව ලෙස ය, සියල්ල මවා ඇත්තේ උන් වහන්සේ උදෙසා ය. ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් නාමය මුහම්මද් ය, එහි තේරුම 'නැවත නැවත ප්‍රශංසා කරන, බොහෝ ප්‍රශංසා කරන තැනැත්තා' යන්නයි. ඔහුට අහමඩ්, මහමුද්, මුස්තාෆා වැනි වෙනත් ආශීර්වාද ලත් නාමයන් ද ඇත. ඔහුගේ පියාගේ නම අබ්දුල්ලාහ්‍ය.රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) උපත ලැබුවේ හිජ්‍රත් වසර 53 (ක්‍රි.ව. 51) ට පෙර, රබිඋල්-අව්වල් මාසයේ දොළොස්වන දින, සඳුදා රාත්‍රියක උදෑසන, මක්කමේය. ඉතිහාසඥයින් පවසන්නේ එම දිනය ක්‍රි.ව 571 අප්ප්‍රේල් විසිවැනිදාට සමපාත වන බවයි.
ඔහුගේ උපතට මාස කිහිපයකට පෙර, ඔහුගේ පියා අබ්දුල්ලාහ් සහ වයස අවුරුදු හයේදී ඔහුගේ මව ආමිනා මිය ගියාය. මේ හේතුව නිසා, අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමාව "දුර්-අල් යතීම්‍" (විශ්වයේ ඇති විශිෂ්ට, අද්විතීය හා වටිනාම මුතු ඇටය) ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. වයස අවුරුදු අට වන තෙක් ඔහු තම සීයා වන අබ්දුල්මුත්තලිබ් සමඟ නැවතී සිටි අතර, ඔහුගේ සීයාගේ මරණයෙන් පසු ඔහු තම මාමා වන අබූතාලිබ් සමඟ නැවතී සිටියේය. ඔහුට වයස අවුරුදු විසිපහේදී, ඔහු අපේ මව වන කදීජා-තුල්-කුබ්‍රා සමඟ විවාහ විය. ඔහුගේ පළමු පුත්‍රයාගේ නම කාසිම් ය. අරාබිවරුන් අතර, පළමු පුතාගේ පියා ලෙස හැඳින්වීම සිරිතක් විය. එබැවින් ඔහුව හැඳින්වූයේ "අබුල්-කාසිම්", එනම් කාසිම්ගේ පියා ලෙසිනි.
ඔහුට වයස අවුරුදු හතළිහක් වන විට, ඔහු සියලු මිනිසුන්ට සහ ජින්වරුන්ට නබි බව අල්ලාහු තආලා විසින් ඔහුට දන්වන ලදී. වසර තුනකට පසු, ඔහු සෑම කෙනෙකුටම ඉමාන් වෙත ආරාධනා කිරීමට පටන් ගත්තේය. වයස අවුරුදු පනස් දෙකේදී, මිහ්‍රාජ්1 සිදු විය. ඔහුට වයස අවුරුදු පනස් තුනක් (ක්‍රි.ව. 51) වන විට, ඔහු ක්‍රි.ව. 622 දී මක්කම සිට මඩිනා වෙත සංක්‍රමණය විය. ඔහු විසිහත් වතාවක් යුද්ධයට ගියේය. ඔහු ඉන් නවයක සොල්දාදුවෙකු ලෙස සටන් කළ අතර ඉතිරි කොටසෙහි සේනාධිනායකයා විය. ඔහු එච්. 11 (හිජ්‍රි) (ක්‍රි.ව. 632) 12 වැනි සඳුදා මද්‍යහ්නයට පෙර මෙඩිනා අල්-මුනව්වරාහි (දීප්තිමත් නගරය) වයස අවුරුදු 63 දී (ක්‍රි.ව. 61) මිය ගියේය.
අල්ලාහු තආලා සියලුම නබිවරුන්ට ඔවුන්ගේ නම්වලින් ආමන්ත්‍රණය කළ ද, ඔහු ඔහුන්ට ප්‍රශංසා කළේ ය.“මගේ හබීබ්” ලෙසිනි. ආයාත් අල් කරීමා (අල්-කුර්ආනයේ පදය) හි, ඔහු මාල්2 හි, “අපි ඔබව එව්වේ දයාව ලෙස, ජීවීන්ට ආශීර්වාදයක් ලෙස”3 සහ හදීස් කුඩ්ස්හි, “එය ඔබ වෙනුවෙන් නොවේ නම්, මම කිසිවක් නිර්මාණය නොකරනු ඇත! ”4
සයීද් අබ්දුල්හකිම් අර්වාසි පවසා ඇති පරිදි, “සෑම නබිවරයකුම, ඔහුගේ කාලය සහ ස්ථානය තුළ, සෑම අතින්ම ඔහුගේ සියලු ජනතාවට වඩා උසස්‍ය. නමුත් අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ලෝකය මැවූ දින සිට ලෝකය අවසන් වන දිනය දක්වා ලෝකයට පැමිණ ඇති සහ පැමිණෙන සියලුම සත්වයන්ගෙන් උසස්ම තැනැත්තා ය. කිසිම අයුරකින් කිසිවෙක් උන්වහන්සේට වඩා උසස් නොවේ. ජනාබ් අල්-හක් ඔහුව නිර්මාණය කළේ එලෙසයි.
එතුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් නූර් (ආලෝකය) නිර්මාණය කිරීම
"ඔබ, එනම් ඔබේ නූර් ඔබ වෙත ළඟා වී ඇත්තේ සෑම විටම එක් සුජූද් කරන (සජ්දා ඉටු කරන) පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් කෙනෙකුට මාරු කිරීමෙන් පසුවය."
අෂ්-ෂුආරා: 219
අල්ලාහු තආලා, සෑම දෙයකටම පෙර, එනම්, ඔහු කිසිවක් නිර්මාණය කිරීමට පෙර, අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් නූර් (ආලෝකය) නිර්මාණය කළේය. තෆ්සීර් (අල්-කුර්ආනයේ අර්ථ නිරූපණය) සහ හදීස් (අලෙයිහිස් සලාම් තුමාගේ කියමන්) පිළිබඳ අපගේ බොහෝ විද්වතුන් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, “ජනබ් අල්-හක් ඔහුගේ නූර් වෙතින් අභෞතික හා විශිෂ්ට ද්‍රව්‍යයක් නිර්මාණය කළේය. එම ද්‍රව්‍යයෙන් ඔහු මුළු විශ්වයම නිර්මාණය කළේය. මෙම ද්‍රව්‍යය 'නූර් අල් මුහම්‍මදී’ ලෙස හැඳින්වේ. සියලු ආත්මයන්ගේ හා වස්තූන්ගේ ආරම්භය සහ මූලාශ්‍රය එම දව්‍යය වේ.
දිනක්, අස්හාබ් අල්-කිරාම්වරුන්ගෙන් කෙනෙකු වන ජාබිර් ඉබ්න් අබ්දුල්ලාහ් මෙසේ ඇසීය.“යා රසූලුල්ලාහ්! සියල්ලට පෙර අල්ලාහු තආලා නිර්මාණය කළේ කුමක්ද? ඔහු පිළිතුරු දෙමින්, “ඔහු ඔබේ නබිතුමාව මැව්වේය, එනම් මගේ නූර් ඔහුගේම නූර්ගෙන්, සියල්ලට පෙරය. එදා නීතිය (දෛවයේ මණ්ඩලය), පෑන (දෛවය), ජන්නා, ජහන්නම්, දේවදූතයා, සමාවත් (අහස), ආර්ද් (පෘථිවිය), ඉර, සඳු, මිනිසුන් හෝ ජින්වරුන් සිටියේ නැත.
ආදම් අලෙයිහිස් සලාම්ගේ ආශීර්වාද ලත් හදවත සහ ශරීරය නිර්මාණය කරන විට, නූර් අල් මුහම්මද් ඔහුගේ ඇහි බැම දෙක අතර තබන ලදී. ඔහුගේ ආත්මය උන් වහන්සේට දුන් විට, ඔහුගේ නළල මත ධෘව තාරකාව මෙන් දිදුලන නූර් එකක් ඇති බව ආදම් අලෙයිහිස්-සලාම් දුටුවේය.
ආදම් අලෙයිහිස් සලාම් නිර්මාණය කරන විට, ජනාබ් අල්-හක් ඔහුව ආමන්ත්‍රණය කළේ අබූ මුහම්මද්, එනම් මුහම්මද් තුමාගේ පියා ලෙස බව දේවානුභාවයෙන් ඔහු තේරුම් ගත්තේය. ඔහු ඇසුවේය, “මගේ රබ්! ඔබ මට අබූ මුහම්මද් යන නම තැබුවේ ඇයි?" අල්ලාහු තආලා ඔහුට පැවසුවේ “ආදම්! ඔබේ හිස ඔසවන්න! ” ආදම් අලයිහිස් සලාම් තුමා හිස එසවූ විට, අර්ෂ් අල්-අලා5 හි අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ගේ නූර් වෙතින් ලියා ඇති අහමඩ් යන නම ඔහු දුටුවේය. එවිට ඔහු “මගේ රබ්! මේ කව්ද?" අල්ලාහු තආලා පැවසුවේ, “මෙය ඔබේ පරම්පරාවෙන් පැමිණි නබිවරයෙකි. ඔහුගේ නම ස්වර්ගයෙහි අහමඩ් ,පෘතුවියේ මුහම්මද් ය. ඔහු නොසිටියේ නම් මම ඔබව නිර්මාණය නොකරමි,පොළොව සහ අහස ද නොවේ.”6
එතුමාණන්ගේ නූර් පිරිසිදු නළල්වලින් පිරිසිදු නළල්වලට ගමන් කිරීම
ආදම් අලයිහිස්සලාම්‍ නිර්මාණය කරන විට, අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම්‍ ගේ ආශීර්වාද ලත් නූර් ඔහුගේ නළල මත තබන ලදී. ඒ නූර් ඔහුගේ නළල මත දිලිසෙන්නට විය. එය "තෆ්සීර් අල්-මලරි" හි ලියා ඇති පරිදි, ආදම් අලයිහිස් සලාම් සිට, මෙම නූර් නිර්මල පියවරුන්ගෙන් නිර්මල මව්වරුන් දක්වා ගොස් අපගේ නායකයා වන නබිතුමා වෙත ළඟා විය. අල්ලාහු තආලා මෙය ආයත් අල් කරීමා හි මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය.
“ඔබ, එනම් ඔබේ නූර් ඔබ වෙත ළඟා වී ඇත්තේ සෑම විටම එක් සුජූද් කරන (සජ්දා ඉටු කරන) පුද්ගලයකුගෙන් තවත් කෙනෙකුට මාරු කිරීමෙන් පසුවය.”7
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, "අල්ලාහු තආලා මිනිසුන් මැවූ සේක. ඔහු මාව හොඳම මිනිසුන්ගෙන් සෑදුවෙය. ඉන්පසු ඔහු මෙම මිනිසුන්ගෙන් (අරාබියේ) හොඳම මිනිසුන් තෝරා ගත්තේය. ඔහු ඔවුන්ගෙන් මා සෑදුවේය. ඉන්පසු හොඳම නිවාස, හොඳම පවුල් තෝරා, ඔවුන්ගෙන් ඔහු මාව නිර්මාණය කළේය. එහෙයින් මාගේ ආත්මයත් ශරීරයත් සත්ත්වයින් අග්‍ර වේ. මගේ පරම්පරාව, මුතුන් මිත්තන් මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ හොඳම ය.
එය තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි ප්‍රකාශ කර ඇත, “අල්ලාහු තආලා සියල්ල නිර්මාණය කළේ ශූන්‍යතාවයෙන්. සියලු දේවලින් ඔහු මිනිසුන්ට කැමති වූ අතර ඔවුන්ව වටිනා කළේය. මනුෂ්‍ය වර්ගයාගෙන්, ඔහු තෝරාගත් අය අරාබියේ පදිංචි කළේය. ඒ වගේම අරාබියේ කීර්තිමත් අයගෙන් ඔහු මාව තෝරා ගත්තේ ය. ඔහු මා සෑම යුගයකම කීර්තිමත්, හොඳම මිනිසුන් අතරට පත් කළේය. ඒ නිසා අරාබියේ මට කීකරු අයට ආදරය කළ යුතුය. ඔවුන් කෙරෙහි වෛර ඇත්තෝ මා කෙරෙහි සතුරු වෙති.”
හක් තආ’ලා ආදම් ව නිර්මාණය කළේය,
ආදම් වලින් ලෝකය අලංකාර කළේය.
ආදම්ට සජ්දා සෑදීමට අල්ලාහ් දේවදූතයන්ට නියෝග කළේය,
ඔහු ත්‍යාගීව ඔහුට බොහෝ ආශීර්වාද ලබා දුන්නේය.
ඔහු මුස්තාෆාගේ නූර් ඔහුගේ නළල මත තැබුවේය,
මෙය මගේ ආදරණීයයාගේ නූර් බව දැනගන්න.
ඒ නූර් ඔහුගේ නළල මත පදිංචි විය,
එය ඔහු සමඟ යුග ගණනාවක් රැඳී සිටියේය.
එය හව්වාගේ (ඒවගේ) නළල මතින් ගමන් කළ බව දැන ගත යුතු ය.
එය ඇය සමඟ මාස ගණනාවක් සහ වසර ගණනාවක් රැදී සිටියේය.
ෂීස් උපත ලැබීය, නූර් ඔහු වෙත ගියේය,
ඔහුගේ නළල මත, නූර් ප්‍රකාශ විය.
එය ඉබ්‍රාහිම් සහ ඉස්මායිල් වෙත ද ළඟා විය.
ඉතුරු ටික ඔබට ප්‍රකාශ කළහොත් වචන ප්‍රමාණය වැඩි වේ.
මේ ආකාරයට, දම්වැල් බැඳ,
මුස්තාෆා දක්වා, එය ළඟා විය.
මක්නිසාද ලෝකයාට දයාව පැමිණ ඇත,
එය ඔහු වෙත ළඟා විය, ඔහු සමඟ නැවතී සිටියේය.
ඔබට ගින්නෙන් බේරීමට අවශ්‍ය නම්,
ආදරයෙන් හා උද්‍යෝගයෙන් සලවාත් කියවන්න යුතුය.
මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් තුමාගේ පරමාණුවක් දරා සිටි නිසා මවන ලද පළමු මිනිසා වන ආදම් අලෙයිහිස් සලාම්ගේ නළල මත නූර් බැබළුණි. මෙම පරමාණුව හස්(z)රත් හව්වා වෙත ද ඇයගෙන් හස්(z)රත් ෂීස් වෙත ද සම්ප්‍රේෂණය වූ අතර, මෙසේ පිරිසිදු පුරුෂයන්ගෙන් පිරිසිදු ස්ත්‍රීන් වෙත ද, පිරිසිදු කාන්තාවන්ගෙන් පිරිසිදු පුරුෂයන් දක්වා ද ගමන් කරන ලදී. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් පිරිසුදු නළල සිට පිරිසිදු නළල දක්වා පරමාණුව සමඟ ගමන් කළේය.
"පුතේ! ඔබේ නළල මත දිදුලන මෙම නූර් අවසාන නබිවරයා වන හස්‍රත් මුහම්මද් තුමාණන්ගේ නූර් ය. අල්ලාහ් විශ්වාස කරන පිරිසිදු හා නිර්මල ස්ත්‍රීන්ට මෙම නූර් භාර දී, ඔබේ අවසාන ඉල්ලීම අනුව එසේ කරන ලෙස ඔබේ පුත්‍රයාට පවසන්න!"
ආදම් අලෙයිහිස් සලාම්
දේවදූතයන් ආදම් අලයිහිස් සලාම් දෙස බැලූ සෑම විට ම, ඔවුන් මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් දකින අතර, ඔවුන් ආදම් අලෙයිහිස් සලාම් වෙනුවෙන් ඉස්තිග්ෆාර් (සමාව ඉල්ලා) කරනු ඇත.
ඔහු මිය යාමට ආසන්න වූ විට, ආදම් අලෙයිහිස් සලාම් තම පුත් ෂීස් අලෙයිහිස් සලාම්ට මෙසේ පැවසීය."මගේ පුතා! ඔබේ නළල මත බැබළෙන මේ නූර් අවසාන නබිවරයා වන හස්‍රත් මුහම්මද් තුමාගේ නූර් ය. අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරන පිරිසිදු හා නිර්මල කාන්තාවන්ට මෙය ලබා දෙන්න, ඔබේ අවසන් ඉල්ලීමේදී එසේ කරන ලෙස ඔබේ පුතාට කියන්න! ”
එය මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් වෙත ළඟා වන තුරු, සියලුම පියවරුන් තම පුතුන්ට එසේ කරන ලෙස පැවසූහ. ඔවුන් සෑම කෙනෙකුම මෙම කැමැත්ත ඉටු කළේ උතුම්, නිර්මල ගැහැණු ළමයෙකු සමඟ විවාහ වීමෙනි. නූර්, මෙම පිරිසිදු පිරිමින්ගේ සහ ගැහැණුන්ගේ නළල හරහා ගමන් කරමින්, එහි හිමිකරු වෙත ළඟා විය. රසූලුල්ලාහ්ගේ සීයා කෙනෙකුට පුතුන් දෙදෙනෙකු සිටියා නම් හෝ ගෝත්‍රයක් අතු දෙකකට බෙදුනේ නම්, අපගේ නබි මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් හොඳම පැත්ත වනු ඇත. සෑම සියවසකම, ඔහුගේ සීයා වූ පුද්ගලයා ඔහුගේ නළලේ ඇති නූර් මගින් පැහැදිලි විය. ඔහුගේ නූර් රැගෙන කීර්තිමත් පෙළපතක් විය. සෑම සියවසකම; මෙම පරම්පරාවේ පුද්ගලයා ඉතා ලස්සන හා ඉතා දීප්තිමත් මුහුණක් ඇත. මෙම නූර් සමඟ, ඔහු ඔහුගේ iසහෝදරයන් අතර කැපී පෙනුණි, එම ගෝත්‍රයට අයත් වූවන් අනෙකුත් ගෝත්‍රවලට වඩා උසස් හා ගෞරවනීය විය.8
අපගේ නායකයා, නබිතුමාණන් ඔහුගේ හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි මෙසේ පැවසීය. “මගේ සීයා කෙනෙක් වෛශ්‍යාකර්මය කළේ නැහැ. අල්ලාහු තආලා මා සෑදුවේ ගුණවත් යහපත් පියවරුන් සහ පිවිතුරු මව්වරුන්ගෙනි. මගේ සීයා කෙනෙක්ට පුත්තු දෙන්නෙක් හිටියා නම් මම මේ අයගෙන් හොඳම නැකතට ඉන්නේ”.
ආදම් අලෙයිහිස් සලාම්ගේ සිට පුත්‍රයෙකුගෙන් පුතාට මාරු වූ මෙම නූර් තාරූ වෙත පැමිණ ඔහුගෙන් ඔහුගේ පුත් ඉබ්‍රාහිම් (ඒබ්‍රහම්) ‘අලෙයිහිස් සලාම්’ වෙත ද පසුව ඔහුගේ පුත් ඉස්මායිල් (ඉෂ්මායෙල්) ‘අලයිහිස් සලාම්’ වෙත ද ගියේය. මෙය නූර් සූර්‍යයා මෙන් ඔහුගේ නළල මත බැබළුණේය, පසුව ඔහුගේ පුතෙකු වන අද්නාන් වෙත ඔහුගෙන් ම’ආඩ් වෙතද, ඔහුගෙන් නිසා(z)ර් වෙතද මාරු විය. නිසා(z)ර් ඉපදුණු විට, ඔහුගේ පියා ම’ආඩ්, තම පුතාගේ නළලේ ඇති නූර් දැකීමෙන් සතුටු වී, උත්සවයක් දී, “මේ උත්සවය එවැනි පුතෙක් ට කුඩා දෙයක් පමණි”,එබැවින් ඔහුගේ නම නිසා(z)ර් ලෙස පැවතීමට හේතු විය, එහි තේරුම කුඩා දෙයක්. ඔහුගෙන් පසුව, එහි සැබෑ හිමිකරු වන අපගේ ආදරණීය නබි හාතම් අල්-අන්බියා මුහම්මද් අලයිහිස්-සලාම් වෙත ළඟා වන තෙක් නූර් සාර්ථකව මාරු කරන ලදී.
අපගේ නායකයා, නබිතුමා හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි පැවසුවේ, “මම මුහම්මද්, අබ්දුල්ලාහ්ගේ පුතා, අබ්දුල්මුත්තලිබ් (ෂයිබා), හෂිම් (අම්‍ර්), අබ්දුල්-මනාෆ් (මුගීරා), කුසේයි (සයිද්), කිලාබ්, මුර්‍රා, කඅ’බ්‍, ලුවෙයි, ගාලිබ්‍, ෆිහ්‍ර්, මාලික්, නදර්, කිනානා, හුසයිමා, මුද්‍රිකා (ආමිර්), ඉල්‍යාස්, මුලර්, නිසා(z)ර්, මආ’ඩ්‍, අද්නාන්. මගේ පෙළපත දෙකට වෙන් වූ විට, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහු තආලා මා හොඳම පැත්තේ තැබුවේය...”9
තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි ඔහු මෙසේ පැවසීය: “ඉබ්‍රාහිම්ගේ වංශයෙන් අල්ලාහු තආලා ඉස්මායිල් තෝරා ගත්තේය. තවද ඉස්මායිල්ගේ පරම්පරාවෙන් ඔහු කිනානා පවුල තෝරා ගත්තේය. කිනානාගෙන් වංශයෙන් ඔහු කුරේෂ් පවුල තෝරා ගත්තේය. තවද කුරෙයිෂ්ගේ පරම්පරාවෙන් ඔහු හාෂිම් පවුල තෝරා ගත්තේය. හාෂිම්ගේ පරම්පරාවෙන් ඔහු අබ්දුල්මුත්තලිබ් පවුල තෝරා ගත්තේය. ඔවුන් අතරින් ඔහු මාව තෝරාගත්තා.”10
අද්නාන් දක්වා අපගේ නායකයා වන නබිතුමාගේ ගෞරවනීය පෙළපත:
මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්
අබ්දුල්ලාහ්
අබ්දුල්මුත්තලිබ් (ෂයිබා)
හෂිම් (අම්‍ර්)
අබ්දුල්-මනාෆ් (මුගීරා)
කුසෙයි (සයිද්)
කිලාබ්
මුර්‍රා
කඅ’බ්‍
ලුවෙයි
ගාලිබ්‍
ෆිහ්‍ර්
මාලික්
නදර්
කිනානා
හුසයිමා
මුද්‍රිකා (අමීර්)
ඉලියාස්
මුලර්
නිසා(z)ර්
මආ’ඩ්‍
අද්නාන්
හස්‍රත් අබ්දුල්මුත්තලිබ්, එතුමාණන්ගේ සීයා
අපගේ නායකයා, නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ කුරේෂ් ගෝත්‍රයේ හාෂිම් (හාෂිම් පවුල) ගේ පුත්‍රයා ය. ඔහුගේ පියා අබ්දුල්ලාහ්‍ය. අබ්දුල්ලාහ්ගේ පියා ෂයිබා ය. අපේ නබිතුමාගේ සීයා වන ෂයිබා උපත ලැබුවේ මදීනාවේ ය. ඔහුගේ පියා හෂීම් මිය යන විට ෂයිබා කුඩා විය. දිනක් ඔහු තම මාමාගේ නිවස ඉදිරිපිට මිතුරන් සමඟ ධනු ශිල්පය පුහුණු වෙමින් සිටියේය. ඔවුන් දෙස බලා සිටි වැඩිහිටියන්, ෂයිබාගේ නළලෙහි නූර් දැක, ඔහු ගෞරවනීය පුද්ගලයකුගේ පුත්‍රයෙකු යැයි අනුමාන කර ඔහුව අගය කළහ. ෂයිබා ඊතලය විදීමට වාරය පැමිණි විට ඔහු තම දුන්න දිගු කර ඊතලය යැවීය. ඊතලය ඉලක්කයට වැදුණු විට, ඔහු කලබලයෙන් මෙසේ කීවේය: “මම හෂිම්ගේ පුතා. ඇත්තෙන්ම මගේ ඊතලය එහි ඉලක්කයට වදිනවා.” ඔහු මක්කාවේ හෂිම්ගේ පුත්‍රයා බව ඔහුගේ වචනවලින් ඔවුහු තේරුම් ගත්හ. හෂීම් මීට පෙර මිය ගොස් සිටියේය.
අබ්දුල්-මනාෆ් පවුලේ පුද්ගලයෙක් නැවත මක්කමට පැමිණි විට, ඔහු හෂිම්ගේ සහෝදර මුත්තලිබ්ට පැවසුවේ, “මදීනාවේ සිටින ඔබේ බෑණනුවන් වන ෂයිබා ඉතා දක්ෂ දරුවෙකි. ඔහුගේ නළලේ නූර් ද ඇත, එය කවුරුත් අගය කරයි. මේ වගේ වටිනා ළමයෙක් ඔයාගෙ පැත්තෙන් වෙන් කරන එක හරිද?” මේ අනුව, මුත්තලිබ් වහා මදීනාවට ගොස් තම බෑණනුවන් වන ෂයිබාව මක්කම වෙත ගෙන ආවේය. මේ දරුවා කවුදැයි මිනිසුන් ඇසූ විට ඔහු පවසන්නේ “මෙයා මගේ වහලෙක්” කියායි. ඉන් පසුව, ෂයිබාගේ නම අබ්දුල්මුත්තලිබ් ලෙස හැඳින්විණි, එහි අර්ථය මුත්තලිබ්ගේ වහලෙක්.11
අබ්දුල්මුත්තලිබ් මිය යන තුරුම ඔහුගේ මාමා මුත්තලිබ් සමඟ නැවතී සිටියේය. ඔහුගේ අබ්දුල්මුත්තලිබ් මිය යන තුරුම ඔහුගේ මාමා මුත්තලිබ් සමඟ නැවතී සිටියේය. ඔහුගේ ආශ්‍රීර්වාද ලත් ශරීරය කස්තුරි සුවඳක් ගෙන දුන්නේය. ඔහුගේ නළල මත අල්ලාහු තආලාගේ හබීබ් මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් බැබළුණි. එය යහපත හා ආශීර්වාද විහිදුවයි. හිඟයක් සහ වැසි නොමැති විට, මක්කාවරු ඔහුව තබීර් කන්දට ගෙන ගොස් අල්ලාහු තආලාට යාඥා කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. ඔහු කිසිවෙකු ප්‍රතික්ෂේප නොකරන අතර වැසි ඉල්ලා අල්ලාහු තආලාට යාඥා කළේය. අල්ලාහු තආලා අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන් වෙනුවෙන් ඔහුගේ ප්‍රාර්ථනාව පිළිගෙන ප්‍රමාණවත් වර්ෂාවක් එවනු ඇත. මේ අනුව, අබ්දුල් මුත්තලිබ්ගේ වටිනාකම සහ විශ්වසනීයත්වය දිනෙන් දින වැඩි විය. මක්කාවරු ඔහුව තම නායකයා ලෙස තෝරා ගත්හ. කිසිවෙකු ඔහුට අකීකරු නොවූ අතර ඔහුට කීකරු වූ අයට පහසු විය. එකල පාලකයෝ ද අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ ගුණය සහ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය අගය කළහ. ඉරාන ෂාහ් පමණක් ඔහුට ඊර්ෂ්‍යා කළ අතර ඔහුට එරෙහිව විවෘතව හා රහසිගතව සතුරුකම් ඇති කළේය.
අබ්දුල්මුත්තලිබ් හනිෆ් විය; එනම් ඔහු මුස්ලිම් විය. ඔහු අල්ලාහ්ගේ පැවැත්ම සහ ඔහුගේ ඒකීයභාවය විශ්වාස කරන තව්හීද් මාර්ගයේ සිටි ඔහුගේ මුතුන් මිත්තෙකු වන ඉබ්‍රාහිම් අලෙයිහිස්-සලාම්12 ගේ දහමෙහි සිටි අතර ඔහු හැර අන් කිසිවක් ගැන නොසිතූ සහ හනීෆ් විය. මේ හේතුව නිසා ඔහු කිසි විටෙකත් පිළිම වන්දනා නොකළ අතර ඒවා අසලටවත් ගියේ නැත. කඅ’බාව වටා, ඔහු අල්ලාහු තආලාට යාඥා කර නමස්කාර කළේය.
ස(z)ම්ස(z)ම්
ස(z)ම්ස(z)ම් ළිඳ
දිනක් ඔහුගේ සිහිනයෙන් පුද්ගලයෙක් මෙසේ පැවසීය: “අනේ අබ්දුල්මුත්තලිබ්! නැඟිට තයිබා හාරන්න!”. ඊළඟ දවසේ ඔහු කිව්වා, "නැඟිටින්න, බාර්’ආ හාරන්න!" තුන්වෙනි දවසේදී නැවතත් එම පුද්ගලයාම අණ කළේය, “නැඟිටින්න, මඩ්නුඅ’නා හාරන්න!” සිහින නැවතුනේ නැත. සිව්වන දින එම පුද්ගලයාම පැවසූ විට, “අබ්දුල්මුත්තලිබ්! නැඟිට, ස(z)ම්ස(z)ම් හොඳින් හාරන්න! ” අබ්දුල්මුත්තලිබ් ඇසුවේ, “ස(z)ම්ස(z)ම් යනු කුමක්ද? ළිඳ කොහෙද?” එම පුද්ගලයා පැවසුවේ, “ස(z)ම්ස(z)ම් යනු කිසි විටෙකත් අඩු නොවන ජලය වන අතර එහි පතුලට ළඟා විය නොහැක. ලොව නන් දෙසින් පැමිණෙන වන්දනාකරුවන්ට එය ප්‍රමාණවත්‍ය. එය පැන නගින්නේ ජබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම් තුමාගේ පියාපතට පහර දුන් තැනිනි. එය අල්ලාහු තආලා ඉස්මායිල් අලෛහිස් සලාම් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන ලද ජලයයි. එය පිපාසය සංසිඳුවයි.
මස්ජිදුල් හරාම්හි හජාර් අල්-අස්වද් කෙළවරේ සිට සම්සාම් ළිඳ විය. එහි තිබුණේ ගල් වළල්ලකි. එහි බිම කිරිගරුඬ වූ අතර බිත්ති දෙසට බෑවුම් විය. අබ්දුල්හාමිඩ් හන් 1 ළිඳ හැදුවේ වතුර කාන්දු නොවන විදියට. ඉතිහාසයේ අනර්ඝ ධාතුවක් වූ මෙම අලංකාර පුරාවස්තුව 1963 දී කඩා ඉවත් කරන ලදී. ළිඳේ මුඛය සහ ඒ අවට මීටර් කිහිපයක් පොළොවේ සිට මීටර් කිහිපයක් පහත් කර ඇත. පසුව එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආවරණය කර කිරිගරුඬ අතුරා ඇත. දැන් මේ ළිඳ පේන්නේ නැහැ.
එය කුසගින්න පුරවයි. එය රෝගාතුරව සුව කරයි. එහි ස්ථානය මම ඔබට කියන්නම්. මිනිස්සු පුද පූජා කරනකොට ඉතුරු ටික විසි කරන තැනක් තියෙනවා. ඔයා ඉන්නකොට රතු හොටක් තියෙන කපුටෙක් එනවා. එය තම හොටෙන් පොළොව සූරා දමනු ඇත. කපුටන් සූරන ලද කූඹි කූඩුවක් ද ඔබට පෙනෙනු ඇත. එතන තමයි ස(z)ම්ස(z)ම් එක තියෙන්නේ.”13
" ස(z)ම්ස(z)ම් කුසගින්නෙන් පෙළෙන අය පුරවයි, රෝගීන් සුව කරයි." හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
උදෑසනයේ දී අබ්දුල්මුත්තලිබ් ඔහුගේ පුත් හරිස් සමඟ ගියේය.කඅ’බා වෙත ගොස් අපේක්ෂාවෙන් බලා සිටීමට පටන් ගත්තේය. එක් වරම සිහිනයෙන් කී පරිදිම රතු හොටක් ඇති කපුටෙක් පැමිණ වළක් මත හිඳ හොටෙන් පොළොවට පහර දෙන්නට විය. කූඹි කූඩුවක් දිස් විය. අබ්දුල්මුත්තලිබ් සහ ඔහුගේ පුතා වහාම කැණීම් ආරම්භ කළහ. ටික වෙලාවකින් ළිඳේ කට පෙනුණි. එය දුටු අබ්දුල්මුත්තලිබ්, “අල්ලාහු අක්බර්, අල්ලාහු අක්බර්!” යනුවෙන් තක්බීර් කීමට පටන් ගත්තේය.
ආරම්භයේ සිටම ළිඳ ගොඩ ගැනීම දෙස සමීපව බලා සිටි කුරේෂිවරු ඔහුට “අබ්දුල්මුත්තලිබ්! මේ අපේ තාත්තා ඉස්මායිල්ගේ ළිඳයි. අපිටත් ඒකට අයිතියක් තියෙනවා. ඔබ අපව මෙම කාර්‍යයේ හවුල්කරුවන් කළ යුතුයි. ” අබ්දුල්මුත්තලිබ් මෙය වහාම ප්‍රතික්ෂේප කර, “නැහැ! මේ රැකියාව මට පමණක් පැවරී ඇති යුතුකමක්”. එවිට කුරේෂිවරු, “ඔබ තනියම. ඔබටත් පුතෙක් හැර වෙන කිසිවෙක් නැත. ඔබට අපව අභිබවා යාමට නොහැක. ”
ඒ නිසා ඔහු දැඩි ශෝකයට පත් විය.කිසිවෙකු නොමැති නිසා ඔවුන් තමාට නින්දා කරන නිසා ඔහු දැඩි ලෙස දුක් විය. ඔහු තම දෑත් අහසට ඔසවා අල්ලාහු තආලාගෙන් අයැද සිටියේ ය, “මගේ රබ්! මට පුතුන් දස දෙනෙක් දෙන්න. ඔබ මාගේ යාච්ඤාව පිළිගන්නේ නම්, මම ඔවුන්ගෙන් එකක් කඅ’බාහි පූජා කරමි. ”14
අබ්දුල්මුත්තලිබ් සිතුවේ කැණීම භයානක වී ඇති බවත් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දරුණු ගැටුම් ඇති විය හැකි බවත්‍ය. ඒ නිසා කැණීම් නතර කරලා එකඟතාවකට එන්න හැදුවා. ඔහු මෙම කාරණය බේරුම්කරුවෙකු විසින් හසුරුවන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. අවසානයේදී, ඔවුන් තීරණය කළේ දමස්කස්හි සිටින සූපශාස්ත්‍රඥයෙකුට විසඳුමක් සොයා ගත හැකි බවයි. ඔවුන් කුරෙයිෂ්හි ප්‍රධානීන් පිරිසක් සමඟ පිටත් විය. ජල හිඟය සහ අධික උෂ්ණත්වය නිසා කැරවානය චලනය කිරීමට නොහැකි විය. ඔවුන්ගේ එකම පැතුම වූයේ ජලය සොයා ගැනීම වුවද කාන්තාරය මැද එය කළ නොහැකි විය.
සියල්ලන්ගේම බලාපොරොත්තු සුන් වූ විට, අබ්දුල්මුත්තලිබ් කෑගැසුවේය, "එන්න! එන්න! රැස් වෙන්න! මම ඔබටත් ඔබේ සතුන්ටත් අවශ්‍ය තරම් ජලය සොයාගෙන ඇත. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ ආශිර්වාද ලත් නූර් රැගෙන ගිය අබ්දුල්මුත්තලිබ් ජලය සොයමින් සිටින්න විට ඔහුගේ ඔටුවාගේ කකුල ගලක් ගෙන ගොස් ජලය මතු විය. හැමෝම දුවගෙන ඇවිත් තෘප්තිමත් වෙලා පණ දෙනකම් බීව්‍වේය.
“අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ මෙම ත්‍යාගශීලී බව ගැන ලැජ්ජාවට පත් වූ කුරේෂිවරු, “අබ්දුල්මුත්තලිබ්! දැන් අපිට ඔයාට විරුද්ධව කියන්න දෙයක් නෑ. ඔබ ස(z)ම්ස(z)ම් ළිඳ හෙළිදරව් කිරීමට සුදුසුම පුද්ගලයා වේ. මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් අපි නැවත ඔබ සමඟ වාද නොකරමු. තවදුරටත් බේරුම්කරු වෙත යාමට හේතුවක් නැත. අපි ආපහු ගෙදර යනවා” කියා මක්කම බලා ගමන ආරම්භ කළා. අබ්දුල්මුත්තලිබ්, ඔහුගේ නළල මත බැබළෙන නූර් වෙනුවෙන්, ස(z)ම්ස(z)ම් හොඳින් ගොඩගැනීමේ ගෞරවය පිරිනමන ලදී.15
පූජා කළ පුත්‍රයා
ස(z)ම්‍සම්‍ ළිඳ සොයා ගැනීමෙන් පසු, අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ තේජස සහ කීර්තිය තවත් වැඩි විය. අවුරුදු ගෙවිලා ගියා. ඔහුගේ අවංක ප්‍රාර්ථනාව පිළිගත් ජනාබ් අල්-හක් ඔහුට හරිත් හැර පුතුන් දස දෙනෙකු සහ දියණියන් හය දෙනෙකු ලබා දුන්නේය. මෙම පුතුන්ගේ නම්: කුසාම්‍, අබූ ලහබ්‍, අබ්දුල් කඅ’බෙ, හජල්, සුබයිර්, අබූ තාලිබ්‍, අබ්දුල්ලාහ්, ගයිදාක්, දිරාර් සහ මුකව්‍විම්‍ (හම්‍සා සහ අබ්‍බාසි තවමත් ඉපදී නැත). ඔහුගේ දියණියන් වූයේ සෆියා, අතීකා, උම්‍මුල් හකීම්‍ බයිදා බර්ආ, උමයිමා සහ අර්වා ය. ඔහුගේ දරුවන් අතරින් අබ්දුල්මුත්තලිබ් වඩාත් ආදරය කළේ අබ්දුල්ලාහ්ටය. මක්නිසාද යත් ඔහුගේම නළලෙහි ආලෝකය අබ්දුල්ලාහ්ට දැල්වීමට පටන් ගෙන තිබූ බැවිනි.
දිනක් ඔහුගේ සිහිනයෙන් ඔහුට “අබ්දුල්මුත්තලිබ්! ඔබේ භාරය ඉටු කරන්න! ” උදෑසන අබ්දුල්මුත්තලිබ් බැටළුවෙකු පූජා කළේය. එදින රාත්‍රියේ ඔහුගේ සිහිනයෙන් ඔහුට අණ කරන ලද්දේ “ඊට වඩා විශාල පූජාවක් කරන්න!” උදයේ ගවයෙක් බිල්ලට දුන්නත් හීනෙන් ලැබුණේ “ඊට වඩා ලොකු පූජාවක් කරන්න!” කියලා. මෙයට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ කවරේ දැ”යි විචාළ සේක. එවිට, “ඔබට පුතුන් දස දෙනකු දුන්නොත් ඔබේ එක් පුතෙක් බිලි දෙන බවට ඔබ දිවුරුම් දුන්නා. ඔබේ භාරය ඉටු කරන්න! ”
පසු දින අබ්දුල්මුත්තලිබ් තම දරුවන් රැස් කර වසර ගණනාවකට පෙර කළ ප්‍රාර්ථනාව ඔවුන්ට කීවේය. ඉන්පසු ඔහු තම පුතුන්ට පැවසුවේ ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු පූජා කළ යුතු බවයි. ඔහුගේ පුත්‍රයෝ කිසිවෙක් ඔහුට විරුද්ධ වූයේ නැත. තවද, “අනේ අපේ පියාණෙනි! ඔබේ භාරය ඉටු කරන්න! ඔබට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් කිරීමට ඔබට නිදහස තිබේ.” අබ්දුල්මුත්තලිබ් තම බිලි පුතු සොයා ගැනීමට කුසපත් ඇන්දේය. අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ වඩාත්ම ආදරණීය පුත්‍රයා වූ සහ අල්ලාහු තආලාගේ හබීබ් මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් රැගෙන ගිය අබ්දුල්ලාහ්ට එම කොටස හිමි විය. අබ්දුල්මුත්තලිබ් මොහොතකට කම්පා විය, ඔහුගේ දෑස් තෙත් විය. ඔහු අල්ලාහු තආලාට දුන් පොරොන්දුව ඉටු කළ යුතුය. ඔහු තම පිහිය සහ ඔහුගේ ආදරණීය පුත් අබ්දුල්ලාහ් රැගෙන කබා වෙත පැමිණියේ තම රබ් වෙත වූ පොරොන්දුව ඉටු කිරීමටය. කඳුළු සලමින් සිටි පියා අබ්දුල්ලාහ් බිල්ලට දීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කළේය. මේ අතර, කුරෙයිෂ්හි ප්‍රධානීන් මෙම සිදුවීම විමතියට පත්වෙමින් අනුගමනය කරමින් සිටියහ. ඔවුන් අතරින් අබ්දුල්ලාහ්ගේ මාමා මෙසේ පැවසීය: “අනේ අබ්දුල්මුත්තලිබ්! නවත්වන්න! ඔයාගෙ පුතාව මරනවට අපි කවදාවත් එකඟ නෑ. ඔබ එසේ කළහොත් එය කුරේෂිවරුන් අතර සිරිතක් වනු ඇත. සෑම කෙනෙකුම තම පුතාව පූජා කිරීමට පොරොන්දු වී ඔහුව කපා දමනු ඇත. ඒකට ආදර්ශයක් දෙන්න එපා. වෙනස් ආකාරයකින් ඔබේ රබ්ගේ තෘප්තිය ලබා ගන්න." ඉන්පසු ඔහු යෝජනා කළේ, "ශාස්ත්‍රකාරයකුගෙන් විමසන්න, එවිට ඔහු ඔබට විසඳුමක් ලබා දෙනු ඇත."
මෙම වදන් මත අබ්දුල්මුත්තලිබ් කයිබර්හි සිටි කුටත්බා (හෝ සජක්) නම් ශාස්ත්‍රකාරයකු වෙත ගොස් තත්වය ගැන ඔහුට කීවේය. ශාස්ත්‍රවරයා ඇසුවේ, “ඔබ අතර සිටින පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතයට කොපමණ මුදලක් වැය වේද?” “ඔටුවන් දහය” යන පිළිතුර ඔහුට ලැබුණු විට, “ඔටුවන් සහ ඔබේ පුතා අතරේ දාදු අදින්න. දාදු එක ඔබේ පුතාට නම් ඔටුවන් දහයකින් වියදම වැඩිකර ඔටුවන්ට දාදු එක ලැබෙන තුරු දිගටම දාදු අඳින්න.”
අබ්දුල්මුත්තලිබ් වහා ආපසු මක්කමට පැමිණ ශාස්ත්‍රකරු කී ලෙසම කළේය. ඔහු නැවත නැවතත් දාදු ඇන්දේ ඔටුවන් ගණන දස ගණනකින් වැඩි කරමිනි. ඒ හැම අවස්ථාවකම දාදුව අබ්දුල්ලාහ්ට වැටුණි. නමුත් ඔටුවන් ගණන සියය ඉක්මවූ විට එම දාදු ඔටුවන්ට වැටුණි. පූර්වාරක්ෂාව ලෙස ඔහු තවත් දෙවතාවක් දාදු ඇන්දේය. ඒ දෙකම ඔටුවන්ට විය. අබ්දුල්මුත්තලිබ් ඔටුවන් බිලි දුන්නේ “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!”කියමින්, ඔහු සහ ඔහුගේ පුතුන් මස් කිසිවක් ගත්තේ නැත. ඔහු සියලු මස් දුප්පතුන් අතර බෙදා දුන්නේය.16
“මම පූජා දෙකේ පුත්‍රයා වෙමි”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
ආදම් අලෙයිහිස් සලාම් තුමාගේ කාලයේ සිටම ඉස්මායිල් අලෛහිස් සලාම් තුමාගේ බිලි පූජාවේ සිද්ධිය ද විය. ඔහුගේ පෙළපත අපගේ නබිවරයා වන ඉස්මායිල් අලයිහිස් සලාම් වෙත ළඟා වන බැවින්, “මම පූජා දෙකේ පුත්‍රයා වෙමි” යි නබිතුමාණෝ පැවසූහ.17
එතුමාණන්ගේ පියා, හස්‍රත් අබ්දුල්ලාහ්
දෙලොවෙහිම නායකයා වන අපගේ නබි මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ නූර් රැගෙන ගිය අබ්දුල්ලාහ් උපත ලැබූ විට, ග්‍රන්ථයේ මිනිසුන් (ස්වර්ගීය ග්‍රන්ථයක් සහිත නොඇදහිලිවන්තයන් - යූදෙව්වන් සහ ක්‍රිස්තියානන්) එකිනෙකාට දන්වා සිටියේ “නබිතුමාගේ පියා” අවසාන යුගයේ නබිතුමා උපන්නේ මක්කමේය. ඊශ්‍රායෙල් පුත්‍රයන්ට යාහ්‍යා (ජෝන්) අලයිහිස් සලාම් තුමාට අයත් වියන ලද ලොම් ජුබ්බා විය. ඔහු ප්‍රාණත්‍යක්ත කරන විට ඔහු එය පැළඳ සිටි අතර, ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් රුධිරය ඒ මත විය. ඔවුන්ගේ පොත්වල, “මේ රුධිරය අලුත් වී ගලා යාමට පටන් ගන්නා සෑම විටම අවසාන යුගයේ නබිවරයාගේ පියා උපත ලැබීය” යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත. ඉතින්, පොතේ අය, මෙම ලකුණ දැකීමෙන්, අබ්දුල්ලාහ් උපත ලැබූ බව තේරුම් ගත්හ. ඔවුන් ඊර්ෂ්‍යා කර ඔහුව බොහෝ වාරයක් මරා දැමීමට උත්සාහ කළද, අල්ලාහු තආලා අබ්දුල්ලාහ්ගේ නළලෙහි නූර් වෙනුවෙන් ඔහුව ආරක්ෂා කළේය.
අබ්දුල්ලාහ් වැඩිවියට පත්වන විට ඔහුගේ යහපත් ආචාර ධර්ම සහ කඩවසම් බවින් කැපී පෙනෙන පුද්ගලයෙකු බවට පත් විය. විශේෂයෙන්ම ඔහුට වයස අවුරුදු දහඅට වන විට ඔහුගේ සුන්දරත්වය ජනප්‍රිය විය. ඔහුගේ නළලෙහි නූර් සූර්‍යයා මෙන් බැබළුණි; මෙය දුටු ගැහැනු ළමයින්ට ඔහු කෙරෙහි නොවැටී සිටිය නොහැකි විය. ඔහුගේ අලංකාරය සහ කීර්තිය ඊජිප්තුව දක්වා දිව ගියේය. ඔහුට තම දියණියන් විවාහ කර දීමට ළඟින් සහ දුර බැහැර සිට මිනිසුන් එකිනෙකා සමඟ තරඟ කිරීමට පටන් ගත්හ. බොහෝ පාලකයන් අබ්දුල්මුත්තලිබ් වෙත පැමිණ ඔහුගේ පුතා වෙනුවෙන් තම දියණියන් යෝජනා ඉදිරිපත් කළහ. මේ සඳහා සෑම කැපකිරීමක්ම කරන බව ඔවුහු ඔහුට පැවසූහ. ඒ වගේම ගෑනු ළමයි දෙසීයක් විතර මක්කමට ඇවිත් අබ්දුල්ලාහ්ව විවාහ කරගන්න යෝජනා කළා. නමුත් අබ්දුල්මුත්තලිබ් ඒ සෑම එකක්ම සුදුසු ආකාරයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
මක්නිසාද යත් අබ්දුල්මුත්තලිබ් සොයමින් සිටියේ ඉබ්‍රාහිම් අලයිහිස් සලාම් තුමාගේ කාලයේ සිටම ඔවුන් අනුගමනය කළ ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන්ගේ ආගමට කැප වූ හනීෆ්, එනම් මුස්ලිම් වූ වඩාත් ආචාරශීලී, උතුම් සහ රූමත් යුවතියකි.
ඔවුන්ගේ පොතේ ලියා ඇති අවසාන යුගයේ නබිතුමා තම ජාතියට අයත් නොවන බව ඊශ්‍රායෙල් පුත්‍රයෝ තේරුම් ගත් විට, ඊර්ෂ්‍යාවෙන්, ඔවුන් අබ්දුල්ලාහ්ව මරා දැමීමට දිවුරුම් දුන්හ. ඔවුන් මේ සඳහා සන්නද්ධ මිනිසුන් හැත්තෑවක් මක්කම වෙත යැවීය. මේ අය අවස්ථාවක් එනතුරු බලා සිටින්නට විය. අන්තිමට අබ්දුල්ලාහ් නගරයෙන් එලියට ගියාම කවුරුවත් තමන්ව දකින්නෙ නෑ කියල හිතාගෙන ඉද්දි කඩු උස්සලා අබ්දුල්ලාහ්ට පහර දුන්නා එදින, හික්මත් අල්-ඉලාහි18 , අබ්දුල්ලාහ්ගේ ඥාතීන්ගෙන් කෙනෙකු වූ වහබ් ඉබ්න් අබ්දුල්-මනාෆ් ඔහුගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ දඩයමේ ගියේය. ඒ මොහොතේ ඊශ්‍රායෙල් පුත්‍රයන් අබ්දුල්ලාහ්ට පහර දෙන අයුරු ඔවුන් දුටුවා. ඔවුන් අබ්දුල්ලාහ්ට උදව් කිරීමට තීරණය කළේ ඔහු ඔවුන්ගේ ඥාතියෙකු වූ බැවිනි. නමුත් විරුද්ධවාදීන් බොහෝ විය. ඔවුන් පරාජය වන බව පැහැදිලි විය. අවසානයේදී, ඔවුන් ඔවුන්ට උපදෙස් දීමට උත්සාහ කිරීමට තීරණය කළහ. ඔවුන් සමීපයට ගිය විට, ඔවුන් දුටුවේ, අකුණු සැරයක් මෙන් කොතැනක හෝ පෙනී සිටි, මේ පොළොවේ කිසිවෙකු මෙන් නොපෙනෙන, කඩු හා කළු අශ්වයන් ඇති අශ්වාරෝහකයන් බොහෝ දෙනෙක් තක්බීර් කියමින් ඊශ්‍රායෙල් පුත්‍රයන්ට පහර දී ඔවුන් සියල්ලන්ම මරා අතුරුදහන් විය. වහබ් මවිතයට පත් වූ අතර, අබ්දුල්ලාහ්ව අල්ලාහු තආලා විසින් මුළුමනින්ම ආරක්ෂා කර ඇති බවත් ඔහු ඉදිරියෙහි ඔහුගේ වටිනාකම බවත් තේරුම් ගත්තේය.
තම නිවසට පැමිණි ඔහු තම බිරිඳට තත්ත්වය කීවේය. ඔවුන් දෙදෙනාම තම දියණියට සමාන තැනැත්තා අබ්දුල්ලාහ් බව තීරණය කළ අතර තම දියණිය වන ආමිනා ඔහුට බිරිඳක් ලෙස ලබා දීමට එකඟ වූහ.
“අපගේ නායකයා, නබිතුමාගේ පියා වූ අබ්දුල්ලාහ් තම පුතා ඉපදීමට පෙර මිය ගිය විට, දේවදූතයන් පැවසුවේ, ‘අපේ රබ්බි! ඔබගේ රසූල් අනාථ වී ඇත…”
අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබ්බාස් (රළියල්ලාහු 'අන්හුමා)
බනි සුහ්‍රා ගෝත්‍රයේ වැඩිමහල් වහබ්ගේ දියණිය වූ ආමිනාගේ සුන්දරත්වය, නිර්මලකම සහ භක්තිවන්තකම අබ්දුල්මුත්තලිබ් අසා තිබුණි. ඔවුන් ද ඥාතීන් වූ අතර, ඔවුන්ගේ පරම්පරාව පරම්පරා කිහිපයකට පෙර එක් විය. ඔහු වහබ්ගේ නිවසට ගියේ මෙම දැරිය තම පුත් අබ්දුල්ලාහ්ට භාර්‍යාවක් ලෙස ගැනීමටය.ඔහු වහබ්ගේ දියණියගෙන් තම පුත් අබ්දුල්ලාහ්ව ඉල්ලා සිටි විට, වහබ් පැවසුවේ,
අනේ මගේ මාමාගේ පුතේ! ඔබට පෙර අපට මෙම යෝජනාව ලැබී ඇත, ”ඔහු දුටු සිද්ධිය ඔහුට පැවසූ අතර, “ආමිනාගේ මව සිහිනයක් දුටුවාය. ඇය කිව්වා, නූර් කෙනෙක් අපේ ගෙදරට ඇතුල් වුණා. එය පෘථිවිය සහ අහස ආලෝකවත් කළේය. ඒ වගේම අද රෑ මගේ හීනෙන් අපේ සීයා ඉබ්‍රාහිම් අලෙයිහිස් සලාම්ව මම දැක්කා. ඔහු පැවසුවේ, ‘මම අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ පුත් අබ්දුල්ලාහ් සහ ඔබේ දියණිය වන ආමිනා සමඟ විවාහ වුණා. ඔයා ඒකත් පිළිගන්නවා.’ අද උදේ ඉඳන් මම මේ හීනෙට යටවෙලා. මම හිතුවේ ඔයා කවදා එයිද කියලා." මෙම වචන ඇසූ අබ්දුල්මුත්තලිබ්, “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!”
අවසානයේදී, දහඅට හැවිරිදි ඔහුගේ පුත් අබ්දුල්ලාහ් සහ දහහතර හැවිරිදි වහබ්ගේ දියණිය ආමිනා විවාහ විය. ආමිනාගේ සහ අබ්දුල්ලාහ්ගේ විවාහය ගැන ද වෙනත් ආඛ්‍යාන තිබේ.19
එතුමාණන්ගේ ආශීර්වාද ලත් නූර් එතුමාණන්ගේ මවට මාරු වීම
අපගේ නායකයා සර්වාර් අල්-අලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ ආශ්‍රීර්වාද ලත් නූර් තම මව වෙත ගිය විට, වන සතුන් එකිනෙකාට සුභාරංචිය ප්‍රකාශ කළේ, “නායකයා පෘථිවියට ගෞරව කරන කාලය ළං වෙනවා; ඔහු පෘථිවියේ අමීන්20, කාලයේ සූර්‍යයාය.එදින රාත්‍රියේදී, ක’අබාහි ඇති සියලුම පිළිම මුහුණට මුහුණලා බිම වැටුණි. ෂෙයිතාන් (යක්ෂයන්) බල රහිත වූ අතර ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් කිරීමට නොහැකි විය. දේවදූතයන් ඉබ්ලීස්ගේ (ෂයිතාන්වරුන්ගේ නායකයා) සිංහාසනය විනාශ කර, එය මුහුදට විසි කර, ඔවුන් ඉබ්ලීස්ට දින හතළිහක් දඬුවම් කළහ. ඉන්පසු ඔහු බේරී ගියා., ජබල් (කන්ද) අබූ කුබයිස් වෙතට නැඟී දරුණු ලෙස කෑගැසුවේය. ඔහුගේ කෑගැසීම ඇසූ ඉබ්ලීස්ගේ සියලුම හමුදා ඔහු වටා එක්තැන් වූහ.ඔහු ඔවුන්ට කතා කොට, “අනේ, ඔබ කාලකණ්ණි. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් තුමාගේ උපත ආසන්නයි. මෙතැන් සිට, ලාත් සහ උස්සා නමස්කාර නොකරනු ඇත. තව්හිද්ගේ නූර් මුළු විශ්වයටම පැතිරෙනු ඇත. එදින රාත්‍රියේ සියලුම මන්තර ගුරුකම් කරන්නන් සහ සූනියම්කරුවන් ඔවුන්ගේ රැකියාවට අසමත් විය. අනාවැකිය අවසන් විය. මන්තර ගුරුකම් අකාර්‍යක්ෂම විය. එදා රාත්‍රියේදී මහපොළවෙ සිටින අයට අහසින් හඬක් ඇසුණි, “පසුගිය යුගයේ නබිවරයා දහස් ගණනක් ආශිර්වාද හා ආශිර්වාද සමඟ පැමිණෙන කාලය පැමිණ තිබේ.”
එකල මක්කා අල්-මුකර්‍රමා (ශුද්ධ වූ මක්කම) හි සාගතයක් පැවතුණි. වසර ගණනාවක් වැස්ස තිබුණේ නැත. ගස්වල කොළ පැහැති කොළ සහ අස්වැන්න නෙළන ලකුණක් නොතිබුණි. මිනිසුන් දුෂ්කර කාලවලදී වැටුණු අතර කුමක් කළ යුතු දැයි නොදැන සිටියහ. අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණෝ හද්‍රත් අබ්දුල්ලාහ්ගෙන් හස්‍රත් ආමිනා වෙත ගිය පසු, එතරම් වර්ෂාපතනයක් ඇද හැලුණු අතර, බොහෝ භෝග නිපදවන ලද අතර එම වසර බහුලත්වයේ වසර ලෙස නම් කරන ලදී. හස්‍රත් ආමිනා අපේ නබිතුමා සමඟ ගැබ්ගෙන සිටි මාස නවයක් කිසිදු කරදරයකට මුහුණ දුන්නේ නැත.
අපේ අම්මා ආමිනා ගැබ්ගෙන සිටින විට ඇගේ සැමියා අබ්දුල්ලාහ් වෙළඳාම සඳහා ඩැමස්කස් වෙත ගොස් ඇත. ආපසු එන අතරමගදී ඔහු අසනීප විය. ඔහු අවුරුදු දහඅටක් හෝ විසිපහ වයසේ දී නජ්ජාර්ගේ පුත්‍රයින් ,ඔහුගේ මාමාවරුන් සමීපයෙහි මඩීනා අසල දාර් අන් නාබිගාහි දී මිය ගියේය.21 මෙම පුවත මක්කමට ළඟා වූ විට මුළු නගරයම ශෝකයෙන් පිරී ගියේය.22
අස්හාබ් අල්-කිරාම්ගෙන් කෙනෙකු වන අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබ්බාස් (රළි-අල්ලාහු 'අන්හුමා) වාර්තා කළේ,“අපගේ නායකයා, නබිතුමාගේ පියා වූ අබ්දුල්ලාහ් තම පුතා ඉපදීමට පෙර මිය ගිය විට, දේවදූතයන් පැවසුවේ, ‘අපේ රබ්! ඔබගේ රසූල් අනාථ වී ඇත.‘‘මම ඔහුගේ ආරක්ෂකයා සහ සහායකයා වෙමි’’ යනුවෙන් අල්ලාහු තආලා ප්‍රකාශ කළේය.
තම ස්වාමිපුරුෂයා අභාවප්‍රාප්ත වූ විට ආමිනා ආර්‍යාව දැඩි කම්පනයට පත් වූවාය. ඇය ඔහුගේ මරණය කවියකින් මෙසේ විස්තර කළාය.
ඔහු ඉතා ත්‍යාගශීලී සහ කරුණාවන්ත වුවද,
වඩාත්ම අනපේක්ෂිත අවස්ථාවේ ඔහුගේ මරණය ඔහුව රැගෙන ගියේය.
අලියාගේ සිද්ධිය
“මේ ඔටුවන්ගේ අයිතිකාරයා මමයි.කඅ’බාට එහි හිමිකරු ද සිටී. ඔහු එය ආරක්ෂා කරයි. ” ෂයිබා-තුල් හම්ඩ්
අලියාගේ සිද්ධිය.
රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු ‘අලයිහි ව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ උපතට තව මාස දෙකක් ඉතිරිව තිබුණි. එතකොට තමයි අලියාගේ සිද්ධිය සිදු විය. අබිසීනියා රාජධානියේ යේමන් ආණ්ඩුකාර ආබ්‍රහාට අවශ්‍යයි කඅ’බා නැරඹීමට ඈතින් සහ ඒ ආසන්නයේ සිට විශාල ජනතාවක් පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා නැඟෙනහිර ආධාර රෝම අධිරාජ්‍යයා ඇතිව සානා හි "කුලේස්" නමින් පල්ලිය ගොඩ නැග්ගේ‍ය. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ මිනිසුන් මෙම පල්ලියට පැමිණීමටය. නමුත් අරාබිවරුන් එසේ කළා පල්ලියට කිසිම ගෞරවයක් නොදැක්වූ ය, ඔවුන් පුරාණ කාලයේ සිට කඅ’බා වෙත පැමිණ ඇත. ඔවුන් එය අපහාසයක් ලෙස සැලකුවේය. ඔවුන්ගෙන් එක් කෙනෙක් පල්ලිය පවා අපවිත්‍ර කළේ ය.
මෙම සිදුවීම ආබ්‍රහට කෝපයක් ඇති කළ අතර ඔහු කඅ’බාව කඩා දැමීමට තීරණය කළේය. ඔහු මේ සඳහා විශාල හමුදාවක් සූදානම් කර මක්කම බලා ගියේය. ආබ්‍රහාගේ හමුදාව මක්කමට කිට්ටු වූ විට, ඔවුන් කුරේෂ්ගේ දේපළ කොල්ලකෑමට පටන් ගත්හ. ඔවුන් අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ ඔටුවන් දෙසියයක් අල්ලා ගත්හ. අබ්දුල්මුත්තලිබ් ආබ්‍රහ වෙත ගොස් ඔහුගේ ඔටුවන් ආපසු ඉල්ලා සිටියේය. ආබ්‍රහ පැවසුවේ, "මම මෙහි පැමිණියේ ඔබගේ ශුද්ධ වූ කාබාව කඩා දැමීමටයි. නමුත් ඔබට එය ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය නැති අතර ඔබේ ඔටුවන් පමණක් අවශ්‍යද?"
අබ්දුල්මුත්තලිබ්, “මේ ඔටුවන්ගේ අයිතිකාරයා මමයි. කඅ’බාට නිසැකවම එහි හිමිකරු ඇත. ඔහු එය ආරක්ෂා කරයි. ” ආබ්‍රහ පැවසුවේ, “එය මගෙන් ආරක්ෂා කිරීමට කිසිවෙක් නැත!” සහ අබ්දුල්මුත්තලිබ්ට ඔහුගේ ඔටුවන් ආපසු ලබා දුන්නේය. ඉන්පසු ඔහු තම හමුදාවට මක්කම දෙසට ගමන් කරන ලෙස නියෝග කළේය. ආබ්‍රහාගේ හමුදාවේ “මහ්මුදා” නම් ඇතෙක් සිටියේය. එය හමුදාව ඉදිරියෙන් ගමන් කළ විට ඔවුන් ජයග්‍රහණය කරනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරිණි.
ආබ්‍රහාගේ මඟ පෙන්වන්නෙකු වූ නුකයිල් ඉබ්න් ලෙබිබ්, මහා අලියාගේ කනට නැමී, “අනේ මහ්මුදා, ඔබ විනාශ කිරීමට යන නිවස අල්ලාහු තාලාගේ නිවසයි. දැන් දණ ගසන්න! වැඩි දුර යන්න එපා! නැත්නම් ඔබ විනාශ වනු ඇත! ” ආබ්‍රහා කඅ’බාව දෙසට ගමන් කරන විට, මෙම ඇතා දණින් වැටී ඇවිදින්නේ නැත. කෙසේ වෙතත්, එය යේමනය දෙසට හැරවූ විට එය දුවනු ඇත.
මේ අනුව, ආබ්‍රහාගේ හමුදාවට මක්කම වෙත ළඟා වී පහර දීමට නොහැකි විය. අල්ලාහු තආලා ඔවුන් මතින් අබාබිල් නම් ස්විෆ්ට් නම් පක්ෂි රැළක් යැවීය. මේ සෑම කුරුල්ලෙකුම කඩල හෝ පරිප්පු තරම් විශාල ගල් තුනක්, හොටේ එකක් සහ දෙපාවල දෙකක් රැගෙන සිටියහ. ඔවුන් ආබ්‍රහාගේ හමුදාව මත ඔවුන්ව නිදහස් කළේ ය. ගල් සොල්දාදුවන් හරහා තිරස් අතට යමින්, හිස සිට පාදය දක්වා විදිනවා. ගලකට පහර දුන් සෑම සොල්දාදුවෙක්ම වහාම මිය ගියේය. ආයාත් අල්- කරීමා හි එය ප්‍රකාශ කළ පරිදි, හමුදාව බෝග කොළ හපන්නාක් මෙන් විය. මේ තත්ත්වය දුටු ආබ්‍රහට පැන යාමට අවශ්‍ය විය. නමුත් ඔහුට නොහැකි විය. ගල්වල සැබෑ ඉලක්කය ඔහු විය. ඒ වගේම ඔවුන් ඉලක්කයට පහර දුන්නා. ඔහු පලා ගිය තරමට ඔහුගේ මස් කැබලිවලට වැටී ඔහු මිය ගියේය.
මෙම සිදුවීම කුර්ආන් අල්-කරීම් හි සූරා අල්-ෆිල් හි විස්තර කර ඇත.
“(අනේ මගේ රසූල්!) ඔබේ රබ්(පරමාධිපති) අලි ඇතුන්ගේ අයිතිකරුවන් (අබ්‍රහාගේ හමුදාව, අලි ඇතුන්ගෙන් සමන්විත, කඅ’බාව කඩා දැමීමට අවශ්‍ය වූ) සමඟ කටයුතු කළ ආකාරය ඔබ දුටුවේ නැද්ද? ඔහු ඔවුන්ගේ උපක්‍රමය (කඅ’බාව කඩා දැමීමේ) වරදින්නට ලක් කළේ නැද්ද? උන්ට විරුද්ධව කුරුල්ලන්ව රංචු පිටින් යැව්වා. එක් එක් කුරුල්ලෝ මඩෙන් සෑදූ ගල් කැට ඔවුන් මතට විසි කළහ. අවසාන වශයෙන්, අල්ලාහු තආලා ඔවුන්ව සලබයා කෑ බෝග කොළ මෙන් විනාශ කළහ. (ඔහු ඒවා බෝග කොළ මෙන් සාදා, අනුභව කර, පණුවන් විසින් කපා දමන ලදී.)”23