DE HIJRA

Dat de stammen Aws en Khazraj plotseling moslim waren geworden en dat de moslims van Mekka zich mogelijk met de moslims van Medina zouden verenigen, joeg de afgodendienaren een geweldige schrik aan en maakte hen razend. De houding van de afgodendienaren van Mekka werd, toen zij van de tweede eed van trouw van ’Aqaba hoorden, zeer heftig en uiterst gevaarlijk. Voor de moslims was het niet meer uit te houden in Mekka te blijven. Door de laatste eed van trouw van ’Aqaba was Medina voor de moslims een plaats geworden waar zij rust en een toevlucht zouden vinden. Zij wilden een middel vinden om uit deze stad te emigreren en naar een land te gaan waar zij een beetje op adem konden komen en een beetje in vrijheid konden leven. Zij legden hun toestand voor aan onze Meester de Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) en vroegen hem toestemming om te emigreren. Hij raadde zijn Metgezellen aan geduld te hebben, want er was nog geen toestemming gegeven om Mekka te verlaten. Ten slotte kwam de langverwachte goddelijke toestemming voor de Hijra. Die dag kwam onze geliefde Profeet vol vreugde naar de Metgezellen en zei: “De plaats waarheen jullie zullen emigreren is mij bekendgemaakt. Het is Yathrib (Medina). Emigreer daarheen. Verenig jullie daar met jullie broeders in de islam. Allâhu ta’âlâ heeft hen tot jullie broeders gemaakt. Hij heeft Yathrib (Medina) voor jullie tot een vaderland gemaakt waar jullie veiligheid en rust zullen vinden.” Met de toestemming en op aanraden van onze Meester Rasûlullah begonnen de moslims groep na groep, de een na de ander, naar Medina te emigreren.1 Onze Meester de Profeet drukte hen die emigreerden met klem op het hart uiterst voorzichtig en behoedzaam te handelen. Om de aandacht van de afgodendienaren niet te trekken, gingen de moslims in kleine karavanen op weg en handelden zij zo heimelijk mogelijk. Abû Salama, die als eerste naar Medina emigreerde, had veel te lijden gehad van de afgodendienaren. Na enige tijd kregen de afgodendienaren door wat er gaande was. Zij begonnen de moslims die zij op weg naar de Hijra te zien kregen terug te sturen, vrouwen van hun mannen te scheiden en wie zij te pakken konden krijgen in de gevangenis te werpen, en zij onderwierpen hen aan allerlei kwellingen. Om hen van hun religie af te brengen, deden zij hun alle mogelijke leed aan. Maar uit vrees dat er een burgeroorlog zou uitbreken, durfden zij hen niet te doden. De moslims grepen niettemin iedere gelegenheid aan en sloegen de wegen naar Medina in. Op een dag gordde ook ’Umar zijn zwaard om. Hij nam zijn pijlen en zijn speer mee en verrichtte ten aanschouwen van iedereen zevenmaal de tawâf om de Ka’ba. Daarna zei hij met luide stem tegen de afgodendienaren die daar waren: “Zie, ook ik emigreer op de weg van Allâhu ta’âlâ om mijn religie te beschermen. Wie zijn vrouw weduwe, zijn kinderen wees en zijn moeder in tranen wil achterlaten, laat die mij achter dat dal tegemoet treden!…” Zo gingen ’Umar en ongeveer twintig moslims op klaarlichte dag zonder enige vrees op weg naar Medina. Uit angst voor hem durfde niemand deze karavaan aan te raken. Voortaan kwam er geen einde meer aan de emigraties, en de Metgezellen bereikten groep na groep Medina.

“De plaats waarheen jullie zullen emigreren is mij bekendgemaakt. Het is Yathrib (Medina). Emigreer daarheen” en “Verenig jullie daar met jullie broeders in de islam. Allâhu ta’âlâ heeft hen tot jullie broeders gemaakt. Hij heeft Yathrib (Medina) voor jullie tot een vaderland gemaakt waar jullie veiligheid en rust zullen vinden” Hadîth sharîf

De weg van de Hijra

Intussen vroeg ook Abû Bakr toestemming om te emigreren. Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) zei: “Heb geduld. Ik hoop dat Allâhu ta’âlâ ook mij toestemming geeft. Dan emigreren wij samen.” Toen Abû Bakr vroeg: “Mogen mijn vader en mijn moeder voor u geofferd worden! Bestaat die mogelijkheid?”, verheugde onze Profeet hem met de woorden: “Ja, die bestaat.” Abû Bakr kocht voor achthonderd dirham twee kamelen en begon op die dag te wachten. In Mekka waren nu alleen nog onze geliefde Profeet, Abû Bakr, ’Alî, de armen, de zieken, de ouden van dagen en de gelovigen die de afgodendienaren in de gevangenis hadden geworpen achtergebleven.

Aan de andere kant ontvingen de inwoners van Medina (de Ansâr) de Mekkanen die emigreerden (de Muhâjirûn) zeer goed en namen hen als gasten op. Er ontstond tussen hen een hechte eenheid.

Bij de gedachte dat ook Rasûlullah zou emigreren en zich aan het hoofd van de moslims zou stellen, raakten de afgodendienaren van Mekka in paniek. Zij kwamen bijeen in Dâr an-Nadwa, waar zij samenkwamen om belangrijke zaken te bespreken, en begonnen te overleggen wat zij zouden doen. De shaytân verscheen bij hen in de gedaante van de Shaykh Najdî, dat wil zeggen van een oude man uit Najd. Hij luisterde naar wat zij zeiden. Er werden verschillende voorstellen gedaan, maar geen enkel voorstel vond bijval. Toen mengde de shaytân zich in het gesprek en gaf zijn mening: “Niets van wat jullie bedacht hebben, kan een oplossing zijn, want zijn lachende gezicht en zijn zoete tong maken iedere maatregel ongedaan. Bedenk een ander middel.”

Abû Jahl, het hoofd van de Quraysh, zei: “Laten wij uit iedere stam een sterke man kiezen. Laten zij zich met het zwaard in de hand op Muhammad storten. Laten zij met hun zwaarden op hem inslaan en zijn bloed vergieten. Dan weet niemand wie hem gedood heeft. Zo zullen zij, of zij willen of niet, met het bloedgeld (diya) genoegen nemen. Wij betalen dan zijn bloedgeld en zijn van deze last verlost.” Ook de shaytân vond dit een goed idee; hij stemde ermee in en moedigde het vurig aan.2

Terwijl de afgodendienaren met deze voorbereidingen bezig waren, kwam Jibrîl ’alayhis-salâm en bracht Rasûl-i akram het besluit van de afgodendienaren over. Hij zei ook tegen hem dat hij die nacht niet in zijn bed moest slapen, en deelde hem het bevel van Allâhu ta’âlâ tot de Hijra mee. Op dit goddelijke bevel zei onze geliefde Profeet tegen ’Alî dat hij in zijn bed moest gaan liggen en de bezittingen die hem in bewaring waren gegeven aan hun eigenaars moest teruggeven, en hij voegde eraan toe: “Ga vannacht in mijn bed liggen slapen en dek je toe met deze mantel van mij! Wees niet bang; jou zal niets overkomen.”

’Alî ging liggen zoals onze Meester de Profeet had bevolen. Hij was toen drieëntwintig jaar oud. Hij was bereid zonder enige vrees zijn eigen leven op te offeren in de plaats van Habîbullah.

In de nacht van de Hijra hadden de kâfirs het gezegende huis van onze Meester Rasûlullah omsingeld. In die nacht werden de eerste verzen van soera Yâ-Sîn geopenbaard. Toen onze Meester de Profeet zijn gezegende huis verliet, reciteerde hij over hen het negende edele vers van soera Yâ-Sîn, met de betekenis: “Wij hebben vóór hen een versperring geplaatst en achter hen een versperring, en Wij hebben hen bedekt; daarom zien zij niet”; daarna nam hij een handvol aarde van de grond en strooide die op de hoofden van de kâfirs. (Er wordt overgeleverd dat allen op wier hoofd iets van deze aarde terechtkwam, in de Slag bij Badr werden gedood.) Onze Meester Rasûlullah liep ongedeerd en veilig tussen hen door en bereikte het huis van Abû Bakr. Geen van de afgodendienaren had hem kunnen zien.

“O Abû Bakr! Heb geduld. Ik hoop dat Allâhu ta’âlâ ook mij toestemming geeft. Dan emigreren wij samen” Hadîth sharîf

Even later kwam iemand naar de afgodendienaren toe en vroeg: “Waar wachten jullie hier op?” Zij antwoordden: “Tot Muhammad uit zijn huis komt.” De man zei: “Ik zweer dat Muhammad tussen jullie door is gegaan en is vertrokken, en hij heeft ook nog aarde op jullie hoofden gestrooid.” De afgodendienaren brachten hun handen naar hun hoofd. Inderdaad vonden zij er aarde op. Zij veegden de aarde van hun gezicht en hun hoofd. Onmiddellijk stormden zij op de deur af en drongen naar binnen. Toen zij ’Alî in het bed van de Rasûl ’alayhis-salâm zagen liggen, vroegen zij waar Rasûl-i akram was.

’Alî zei: “Dat weet ik niet! Hebben jullie mij soms aangesteld om hem te bewaken?” Daarop duwden zij ’Alî ruw heen en weer. De kâfirs gingen naar buiten en begonnen onze Meester Rasûlullah te zoeken. ’Alî hielden zij een tijdlang vast bij de Ka’ba en lieten hem daarna vrij.3

Daarna gingen zij naar het huis van Abû Bakr en ondervroegen zijn dochter Asmâ. Toen zij geen antwoord gaf, sloegen zij haar. Hoewel zij overal zochten, konden zij hen niet vinden, en zij werden razend. Abû Jahl, de woestste van hen, liet in Mekka en omgeving omroepen en beloofde 100 kamelen aan wie onze geliefde Profeet en Abû Bakr zou vinden en terugbrengen of zou laten weten waar zij waren. Sommigen die deze belofte hoorden en op bezit belust waren, bewapenden zich, stegen op hun paarden en gingen op zoek.

Toen onze Meester Rasûlullah het huis van Abû Bakr met zijn komst vereerde en zei: “Mij is toestemming gegeven om te emigreren,” vroeg Abû Bakr as-Siddîq vol ontroering: “Laat mij mijn gezicht wrijven in het stof van uw gezegende voeten, yâ Rasûlallah!… Ga ik met u mee?” Onze Meester antwoordde: “Ja…” As-Siddîq huilde van vreugde. Door zijn tranen heen zei hij: “Mogen mijn vader, mijn moeder en mijn leven voor u geofferd worden, yâ Rasûlallah! De kamelen staan klaar. Aanvaard welke u maar wilt.” De Sultan der werelden zei: “Ik bestijg geen kameel die niet van mij is. (Alleen) tegen betaling neem ik hem.” Tegenover dit stellige bevel had as-Siddîq geen keus en noemde hij de prijs van de kameel. Abû Bakr riep een man, ’Abdullah ibn Urayqit genaamd, die bekendstond als gids, nam hem tegen betaling in dienst om hun de weg te wijzen en droeg hem op de kamelen drie dagen later naar de grot in de berg Thawr te brengen.

Op de 27e van de maand Safar in het dertiende jaar van de bi’tha, op een donderdag, gingen onze Meester de Profeet en Abû Bakr as-Siddîq op weg, met een beetje voedsel bij zich.

Abû Bakr liep rondom Rasûlullah, nu eens rechts, dan weer links, nu eens vooraan, dan weer achteraan. Toen onze Profeet vroeg waarom hij dat deed, zei hij: “Om een gevaar af te weren dat van welke kant ook kan komen. Als er iets kwaads komt, laat het dan eerst mij treffen. Moge mijn leven voor uw verheven persoon geofferd worden, yâ Rasûlallah!”

De Vorst der wereld zei: “O Abû Bakr! Zou je willen dat een ramp die mij moet treffen, in mijn plaats jou treft?” As-Siddîq antwoordde: “Ja, yâ Rasûlallah! Ik zweer bij Allâhu ta’âlâ, Die u met de ware religie als ware profeet heeft gezonden, dat ik wil dat een ramp die komt, in uw plaats mij treft.”4

Omdat de sandalen van onze geliefde Profeet nauw waren, scheurden zij onderweg; zijn gezegende voeten raakten gewond en hij had geen kracht meer om te lopen. Met grote moeite beklommen zij de berg en bereikten de grot. Toen zij bij de ingang kwamen, zei Abû Bakr: “Omwille van Allah, yâ Rasûlallah, ga niet naar binnen! Laat mij eerst naar binnen gaan. Als daar iets schadelijks is, laat het dan mij treffen, en laat geen verdriet, geen pijn uw gezegende persoon raken” – en hij ging naar binnen. Hij veegde de grot aan en maakte haar schoon. Rechts en links waren vele grote en kleine gaten. Hij scheurde zijn mantel in stukken en stopte de gaten dicht, maar één bleef open. Ook dat dichtte hij met zijn hiel, en hij nodigde Rasûlullah uit binnen te komen. Onze Meester de Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) ging naar binnen, legde zijn gezegende hoofd in de schoot van Abû Bakr en sliep in.

Op dat moment beet een slang as-Siddîq in zijn voet. Opdat Rasûlullah niet wakker zou worden, verdroeg hij de pijn en verroerde hij zich niet. Maar toen een traan van hem op het gezegende gezicht van Rasûlullah viel, vroeg deze: “Wat is er gebeurd, o Abû Bakr?” Abû Bakr antwoordde: “Een slang uit het gat dat ik met mijn voet had afgesloten, heeft mij in mijn voet gebeten.” Toen onze Meester Rasûlullah, opdat de wond zou genezen, wat van zijn gezegende speeksel op de wond van Abû Bakr streek, verdween de pijn onmiddellijk en genas hij.

Terwijl onze Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) en Abû Bakr as-Siddîq binnen waren, volgden de afgodendienaren het spoor en kwamen bij de ingang van de grot. Zij zagen dat een spin een web voor de ingang had geweven en dat twee duiven er een nest hadden gebouwd. De spoorzoeker Kurz ibn ’Alqama zei: “Hier houdt het spoor op.” De kâfirs zeiden: “Als zij hier naar binnen waren gegaan, had het spinnenweb boven de ingang gescheurd moeten zijn.”

Toen sommigen zeiden: “Nu wij zo ver gekomen zijn, laat een van jullie de grot ingaan en kijken!..”, zei de kâfir Umayya ibn Khalaf: “Hebben jullie dan helemaal geen verstand? Wat hebben jullie te zoeken in deze grot, waarover laag op laag spinnenweb hangt? Ik zweer dat deze spin haar web al heeft geweven voordat Muhammad geboren werd.”

Terwijl de afgodendienaren bij de ingang twistten, werd Abû Bakr binnen door ongerustheid bevangen en zei: “Yâ Rasûlallah! Bij Allah, ik maak mij geen zorgen om mijzelf. Maar ik ben bang dat uw verheven persoon iets overkomt. Als ik gedood word, ben ik maar één mens; er verandert niets. Maar als u iets overkomt, gaat de hele umma te gronde en stort de religie in.” De Sultan van het universum zei: “O Abû Bakr! Wees niet bedroefd!.. Allâhu ta’âlâ is zeker met ons.”

Toen Abû Bakr as-Siddîq zei: “Yâ Rasûlallah! Moge mijn leven voor u geofferd worden! Als een van hen zijn hoofd buigt en kijkt, ziet hij ons!”, zei onze Meester: “O Abû Bakr! Wij zijn met ons tweeën, en de derde is Allâhu ta’âlâ. Wees niet bedroefd!.. Haqq ta’âlâ is zeker met ons.” De afgodendienaren keerden terug zonder naar binnen te kijken.5

Allâhu ta’âlâ zegt hierover in de Qur’ân al-karîm in betekenis: “Als jullie hem (Mijn Habîb) niet helpen, (bedenk dan die tijd:) toen de kâfirs hem (uit Mekka) verdreven als de tweede van twee (met Abû Bakr), toen zij beiden in de grot waren (op de top van de berg Thawr), heeft Allâhu ta’âlâ hem (Rasûlullah) geholpen. Toen zei hij tegen zijn metgezel (Abû Bakr as-Siddîq): ‘Wees niet bedroefd; de hulp en de bijstand van Allâhu ta’âlâ zijn zeker met ons.’ Allâhu ta’âlâ deed Zijn sakîna, die de harten rust schenkt, op hem neerdalen, versterkte hem (Zijn Habîb) met een leger (een geestelijk leger) dat jullie niet zagen (Hij beschermde hem met de engelen) en vernederde het woord van de kâfirs volkomen. Het woord (van de tawhîd) van Allâhu ta’âlâ daarentegen is het allerhoogste (Hij verbreidde de naam van Allah over de hele wereld en deed hem heersen). Allâhu ta’âlâ is de volstrekt Overwinnende. Hij alleen bezit het oordeel en de wijsheid.”6

“Omwille van Allah, yâ Rasûlallah, ga niet naar binnen! Laat mij eerst naar binnen gaan. Als daar iets schadelijks is, laat het dan mij treffen, en laat geen verdriet, geen pijn uw gezegende persoon raken” Abû Bakr as-Siddîq (radiyallâhu ’anh)

Onze geliefde Profeet en Abû Bakr bleven drie dagen en drie nachten in deze grot. ’Abdullah, de zoon van Abû Bakr, kwam ’s nachts naar de grot en vertelde hun wat hij in Mekka had gehoord, en ’Âmir ibn Fuhayra, de vrijgelaten slaaf van Abû Bakr en de herder van zijn kudden, bracht hun ’s nachts melk en wiste de sporen uit.

Op de vierde dag, in de nacht van zondag op maandag, tegen de dageraad, verliet onze geliefde Profeet de grot Thawr en besteeg zijn kameel, die Qaswâ heette. Volgens een overlevering liet hij Abû Bakr achter zich op het rijdier zitten. Op de andere kameel stegen ’Âmir ibn Fuhayra en ’Abdullah ibn Urayqit, die de wegen goed kende.

De Meester der werelden (sallallâhu ’alayhi wa sallam) nam afscheid van Makka al-Mukarrama, zijn vaderland, de kostbaarste van alle steden, die door Allâhu ta’âlâ is geprezen. Hij wendde zijn kameel naar de Haram ash-Sharîf en zei bedroefd: “Bij Allah! Jij bent de beste van de plaatsen die Allâhu ta’âlâ heeft geschapen en de meest geliefde bij mijn Heer! Als ik niet uit jou was verdreven, zou ik niet zijn weggegaan. Er is voor mij geen mooier en geen dierbaarder vaderland dan jij. Als mijn volk mij niet uit jou had verdreven, zou ik niet weggaan en nergens anders dan in jou een vaderland en een thuis zoeken.”

Op dat moment daalde Jibrîl ’alayhis-salâm neer en zei: “Yâ Rasûlallah! Verlangt u naar uw vaderland? Mist u het?” Onze Meester antwoordde: “Ja, ik verlang ernaar!” Jibrîl ’alayhis-salâm reciteerde het vijfentachtigste edele vers van soera al-Qasas, dat hem de blijde boodschap bracht dat hij ten slotte naar Mekka zou terugkeren, en troostte zijn gezegende hart.

De reis verliep rustig. Hoewel de afgodendienaren overal zochten, konden zij hen niet vinden; Janâb-i Haqq beschermde Zijn Habîb tegen hun kwaad. Toen onze Meester Rasûlullah bij een plaats kwam die Qudayd heette, hield hij halt voor de tent van een verstandige en kuise vrouw, Umm Ma’bad genaamd, die om haar vrijgevigheid bekendstond. Zij wilden tegen betaling voedsel, dadels en vlees kopen. Umm Ma’bad zei: “Als ik iets had, zou ik het jullie niet voor geld verkopen, maar jullie een maaltijd aanbieden en jullie eren. Door de droogte en de moeilijke omstandigheden is er bij ons niets meer over.” Toen zij vroegen: “Is er melk?”, antwoordde zij: “Nee. De dieren zijn droog.” De Sultan van het universum (sallallâhu ’alayhi wa sallam) wees naar een mager schaap dat naast de tent stond en zei: “O Umm Ma’bad! Waarom staat dit schaap hier vastgebonden?” Zij antwoordde: “Het is niet met de kudde meegegaan, omdat het erg ziek en zwak is. Het had de kracht niet om mee te gaan.” Toen hij vroeg: “Heeft het enige melk? Staat u mij toe het te melken?”, zei zij: “Mogen mijn vader en mijn moeder voor u geofferd worden! Het heeft geen melk, maar niets belet u het te melken.”

Onze Meester Rasûlullah ging naar het schaap toe en noemde de naam van Allâhu ta’âlâ. Nadat hij een smeekbede om zegen had gedaan, streek hij met zijn gezegende hand over de uier van het schaap. Op datzelfde moment vulde de uier zich met melk, die begon te stromen. Meteen brachten zij een kom en vulden die. Hij gaf haar eerst aan Umm Ma’bad. Nadat Umm Ma’bad had gedronken, gaf hij haar aan Abû Bakr en de anderen, en zij dronken tot zij verzadigd waren. Als laatste dronk hij zelf. Daarna raakte hij met zijn gezegende hand opnieuw de uier van het schaap aan, molk het en vroeg om de grootste kom die in de tent was. Ook die vulde hij en gaf haar aan Umm Ma’bad. Volgens de overlevering leefde dat schaap nog achttien jaar, en door de zegen van de Trots der wereld leefden zij ’s morgens en ’s avonds van zijn melk. Nadat zij vertrokken waren, kwam de man van Umm Ma’bad thuis en zag de melk. Verheugd vroeg hij: “Waar komt deze melk vandaan?” Umm Ma’bad antwoordde: “Er kwam een gezegende man die ons huis vereerde. Wat je ziet, is de vrucht van zijn himma en zijn zegen.” Haar man vroeg: “Kun je hem beschrijven? Hoe zijn zijn eigenschappen, hoe ziet hij eruit?”

Umm Ma’bad zei: “De gezegende man die ik zag, was zeer welgevormd en had een glimlachend gezicht. In zijn ogen was een lichte roodheid en in zijn stem zachtheid. Zijn gezegende wimpers waren lang. Het wit van zijn ogen was heel wit en het zwart heel zwart, alsof zij van nature met kohl waren omrand. Zijn haar was zwart en zijn baard dicht. Wanneer hij zweeg, lagen er waardigheid en ernst over hem. Wanneer hij sprak, glimlachte hij, en zijn woorden vloeiden lieflijk uit zijn mond, als aaneengeregen parels. Van ver leek hij zeer ontzagwekkend; van dichtbij werd hij heel innemend en aantrekkelijk. Wie bij hem was, haastte zich met hart en ziel om zijn bevelen uit te voeren.” Zo somde zij nog vele van zijn goede eigenschappen op. Haar man, die verbaasd naar haar luisterde, zei: “Ik zweer dat dit de man is die de Quraysh zoeken. Als ik hem tegenkwam, zou ik de eer hebben hem te dienen en zou ik niet van zijn zijde wijken.” De man van Umm Ma’bad ging onze Meester Rasûlullah achterna, haalde hem in het dal van Rîm in en werd moslim. Hij kreeg de eer een Metgezel te worden. Later werd ook Umm Ma’bad moslim.7