Sharaɗi na uku na Musulunci shi ne ba da zakka
Domin a ba da zakkar zinariya, azurfa da kayan kasuwanci, wajibi ne su kai gwargwadon nisabi. Nisabi shi ne iyakar da take tsakanin arziki da talauci. Nisabin zinariya gram 96 ne. Na azurfa gram 672 ne. Wanda yake da kowane irin dukiya gwargwadon nisabi, ban da kayan bukata, ana kiransa mawadaci. Wanda ba shi da dukiya haka, ana kiransa talaka. Idan jimillar nauyin kuɗin zinariya da kayan zinariya, da kayan adon mata da zinariyar da aka rufe haƙora da ita, tare da ƙimar kowane irin kayan kasuwanci bisa lissafin zinariya, ta kai gram 96, ta kayan azurfa kuwa gram 672, kuma bayan haka suka zauna a hannu tsawon shekara ɗaya ta Hijira, wato shekarar Larabawa ta kwana 354, a lokacin ana ware kashi ɗaya bisa arba’in nasu (na kayan kasuwanci kuwa na ƙimarsu), a ba ɗaya ko fiye daga cikin rukunan mutane takwas da aka sanar a cikin Alƙur’ani mai girma. Wannan ake kira zakka. Misali, wanda yake da zinariya gram 100, bayan shekarar Larabawa ɗaya, zai ware zinariya gram biyu da rabi (2.5) da niyyar zakka, ya ba talakan Musulmi da ya so. Wajibi ne a ba da zakka ga talakawan da ba su mallaki nisabin layya ba, ga Musulmi mai bashi, ga wanda, ko da yake mawadaci ne a ƙasarsa, ya zama talaka a wurin da yake, da kuma ga wanda ya zama mabukaci a tafiyar jihadi da hajji.
Wanda yake da dukiya fiye da bukatar rayuwa, amma ƙasa da nisabin layya, ana kiransa talaka. Ko nawa albashinsa ne, kowane ma’aikaci da yake shan wahalar tafiyar da gidansa yana iya karɓar zakka, kuma yanka layya da ba da zakkar fidda kai ba sa zama wajibi a kansa. Wanda yake koyar da ilmin addini ko yake koyonsa, ko da yana da abincin shekara arba’in, yana iya karɓar zakka. Da kuɗin zakka ba a gina masallaci, ba a yin jihadi, ba a yin hajji. Mawadaci ba ya iya ba da zakka ga iyayensa, ƴaƴansa da matarsa. Yana iya ba ƴan’uwansa, matar ɗansa, mijin ƴarsa, suruka da suruki, gwaggwanninsa, ƴan’uwan uwarsa mata, baffanninsa da kawunninsa. Ba wa waɗannan ya fi lada. Ana ba talaka ƙasa da nisabi. Amma idan yana da iyali da ƴaƴa, ana iya ba shi da yawa, gwargwadon da rabon kowane ɗayansu ba zai kai nisabi ba. Ba a ba mai ɓarnar dukiyarsa, mai amfani da ita a haram. Sayyidai, saboda yanzu ba sa samun haƙƙinsu daga ganima, ana ba su ma.
Kada ka yi alfahari da dukiya da mulki, kada ka ce: “Akwai kamar ni?”
Iska mai gaba za ta kaɗa, ta watsa komai kamar ciyawar masussuka!
Akwai nau’o’in dukiyar zakka huɗu:
1. Zinariya da azurfa.
2. Kowane irin kaya da aka saya domin kasuwanci.
3. Dabbobi masu ƙafa huɗu da suke kiwo a daji da makiyaya. 4. Amfanin gona, wato ushuri.
“A wannan rana rahamaTa ta keɓanta ne ga waɗanda suke tsoroNa suke nisantar kafirci da aikata zunubai, suke ba da zakkarsu, suke imani da Alƙur’ani mai girma da AnnabiNa (alaihis-salam)” A’araf: 156
Abu Hanifa (rahimahullahu ta’ala) ya ce: “Hatsi, ƴaƴan itace da kayan lambu da suke fitowa daga ƙasa ana shayar da su da ruwan sama ko na kogi, da kuma zuma, ko nawa yawansu ne, da zarar an girbe amfanin, ba da kashi ɗaya bisa goma nasa ga talakawa farilla ne. Wannan ake kira ushuri. Cin amfani ba tare da an ba da ushurinsa ba haram ne.”
Idan nisabin kayan kasuwanci ya kai ƙimar kuɗin zinariya gram 96, ana ba da kashi ɗaya bisa arba’in na ƙimar farashin sayen kayan kasuwancin a zinariya. Ko kuma a ba da daga cikin kayan kasuwancin kansu. Wanda yake da bashi a kan mutane, yana da takardun bashi a hannu, wajibi ne ya ba da zakkarsu. Ana ba da ita daga dukiyar da take hannu. Wajibi ne a miƙa dukiyar hannun talaka.
Nisabin takardun kuɗi ana lissafa shi da kuɗin zinariya kawai, kuma ana ba da kashi ɗaya bisa arba’in nasa a zinariya. Sharuɗɗan wajabcin zakka shida ne: 1. Zama Musulmi. 2. Zama baligi. 3. Zama mai hankali. 4. Zama ƴantacce. 5. Mallakar dukiyar zakka halal gwargwadon nisabin zakka. 6. Dukiyar da take hannu ta wuce bukatu da bashi. Bayan zakka ta zama farilla, wanda bai ba talakan Musulmi ita ba, ko wanda yake da wani bashi, ayyukan alherinsa da sadakokinsa ba sa zama lada, zunubi suke zama. Ba da zakkarsa da biyan bashinsa farillarsa ce.
Ramadan ya zo ya iso,
masallatai sun cika da nuri.
An harba igwa, an kunna fitila,
dukkanmu mun yi imani da wannan.
Kwanakinsa goma na farko, rahama a yalwace take,
sannan a gafarta zunubai.
A daren sallah, muminai
suna samun ƴanci daga Wuta.
Ɗan’uwana, kai ma ka yi azumi,
ka kuma yi sallolinka!
Ka nisanci zunubi a kowane lokaci,
azaba mai yawa tana cikin Wuta!
Maƙiyi yana kai maka hari,
yana cewa azumi yana raunana jiki.
Yana tattake ilimi da kimiyya,
maci amana, ƙarya yake faɗa kullum!
Farka! Mafi yawan rayuwarka ta wuce,
ka yi azumi, ka fahimci mayunwaci da ƙoshashshe!
Ka karanta littattafan Musulunci,
ka ɗan ɗanɗani ƙanshin mutuntaka!
