ANG HIJRA SA ABISINYA
Ang unang Hijra sa Abisinya
Sa ikalimang taon ng pagkapropeta (bi’tha) ng ating Pinunong Rasûlullah, sa kabila ng mga pagpapahirap ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, patuloy na dumarami ang bilang ng mga Muslim. Ngunit pinatitindi rin ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang kanilang mga pagpapahirap, at ginagawa nila ang lahat ng kanilang makakaya. Labis na ikinalulungkot ng ating Pinuno, ang Propeta, na dumaranas ang kanyang mga Sahâba ng di-mabatang pagpapahirap, na itinatali sila sa mga kamelyo sa pamamagitan ng mga lubid sa kanilang mga paa at pinagugutay-gutay sa paghila sa magkasalungat na direksiyon. Lalong tumitindi ang mga pagpapahirap na ito sa bawat araw na lumilipas, at hindi na ito matiis ng kanyang pusong puspos ng habag.
Isang araw ay tinipon niya ang mga Sahâba at sinabi: “O aking mga Sahâba! Mangalat na kayo ngayon sa kalupaan. Hindi magtatagal at muli kayong titipunin ng Allâhu ta’âlâ.”
Nagtanong sila: “Yâ Rasûlallah! Saan kami pupunta?” Itinuro ng ating Propeta ng kanyang pinagpalang kamay ang lupain ng Abisinya at sinabi: “Doon! Pumunta kayo sa lupain ng Abisinya!1 Sapagkat naroon ang isang hari na hindi nang-aapi sa sinuman sa mga nasa kanyang piling. At iyon ay isang lupain ng katapatan. Manatili kayo roon hanggang sa magbukas ang Allâhu ta’âlâ ng isang labasan at isang daan ng kaligtasan mula sa mga kagipitang inyong kinalalagyan.”
Sa gayon ay nagpasiya ang Dakilang Pinuno ng sanlibutan, si Muhammad Mustafâ (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), na mailigtas ang kanyang mga Sahâba mula sa mga pagpapahirap at na ipagpatuloy niyang mag-isa ang pakikibaka laban sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca. Ang ating minamahal na Propeta, na nagsabi nang siya’y isilang: “Ang aking umma! Ang aking umma!”, ay iniaalay ngayon ang kanyang sarili para sa kaligtasan ng kanyang mga Sahâba. Dahil sa pahintulot niyang ito, iniwan ng ilan sa mga Sahâba ang kanilang bayang tinubuan at lumikas!.. Ngunit dahil mawawalay sila sa ating minamahal na Propeta, napakalaki rin ng kanilang kalungkutan.
Ang mga sumama sa unang Hijra na ito ay sina Hadrat ’Uthmân at ang kanyang asawang si Hadrat Ruqayya bint Rasûlullah, si Abû Hudhayfa at ang kanyang asawang si Sahla bint Suhayl, si Zubayr ibn ’Awwâm, si Mus’ab ibn ’Umayr, si ’Abdurrahmân ibn ’Awf, si Abû Salama ibn ’Abdulasad at ang kanyang asawang si Umm Salama, si Hâtib ibn ’Amr, si ’Âmir ibn Rabî’a at ang kanyang asawang si Laylâ bint Abî Hathma, si ’Uthmân ibn Maz’ûn, si Abû Sabra ibn Abî Ruhm at ang kanyang asawang si Umm Kulthûm bint Suhayl, si Suhayl ibn Baydâ at si ’Abdullah ibn Mas’ûd (radiy-Allâhu ’anhum).2 Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta, tungkol kay Hadrat ’Uthmân: “Walang pag-aalinlangan, si ’Uthmân ang unang taong lumikas kasama ang kanyang asawa matapos ang propetang si Lût.”
Ang ilan sa mga Sahâba ay palihim na umalis sa Mecca nang nakasakay, at ang iba ay naglalakad. Nang marating ng karaban ang Shu’ayba, sa kagandahang-loob ng Kataas-taasang Allah, dumating doon ang dalawang barkong pangkalakal. Nagbayad ang mga Sahâba sa mga mangangalakal ng tig-kalahating gintong salapi at sumakay sa mga barko. Samantala, nabalitaan ito ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at hinabol nila ang mga Sahâba. Nang marating nila ang baybayin, nakasakay na sa barko ang mga Muhâjirûn at nakapaglayag na sa dagat, kaya wala silang nahuli ni isa. Nawalan ng saysay ang kanilang pagsisikap, at bigo silang bumalik. Ligtas na nakarating ang mga Sahâba sa Abisinya sa pagtawid sa Dagat na Pula.3 Pinatira ng Negus (Najâshî), ang hari ng Abisinya, ang mga Muslim sa kanyang bansa. Pinakitunguhan niya sila nang napakabuti.
“O aking mga Sahâba! Mangalat na kayo ngayon sa kalupaan. Hindi magtatagal at muli kayong titipunin ng Allâhu ta’âlâ” Hadîth sharîf
Matapos lumikas ang mga Sahâba patungong Abisinya, ipinahayag ang sûra an-Najm. Nang bigkasin ni Rasûlullah ang sûrang ito sa mga Quraysh sa Masjid al-Harâm at marating niya ang ika-19 at ika-20 na marangal na âyat, kung saan binabanggit ang mga diyus-diyusan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, isiningit ng isinumpang shaytân ang mga bagay na gaya ng: “Ang mga diyus-diyusan ay matataas na diyus-diyusan; inaasahan mula sa kanila ang pamamagitan.” Inakala ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na sinabi ito ni Rasûlullah at nagsabi: “Yamang sumang-ayon na siya sa ating relihiyon, nakipagkasundo na rin tayo sa kanya.” Nang panahong iyon, nang pumunta rin si Walîd ibn Mughîra kay Rasûlullah at sabihing: “Mula ngayon ay hindi ka na namin gagambalain,” nagtaka ang ating Pinuno, ang Propeta. Ang balitang ito ng “pagkakasundo” (!) ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay nakarating sa mga Sahâba sa Abisinya sa mga huling araw ng pinagpalang buwan ng Ramadân. Nakatanggap ng balita ang mga Muslim sa Abisinya: “Sa Mecca, nagkasundo ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan at ang mga Muslim!” Dahil dito ay inisip nila: “Ang aming Hijra, ang pag-iwan namin sa aming tahanan at sa aming bayan, ay dahil sa pagkapoot ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Ngayon ay naging pakikipagkaibigan na ang kanilang pagkapoot. Kung gayon, pumunta tayo at tamuhin ang karangalan ng paglilingkod kay Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam).” Nang sandaling iyon ay ipinabatid ni Jibrîl ’alaihis-salâm kay Rasûlullah ang dayang ito ng shaytân. Labis siyang nalungkot. Ipinahayag ng Haqq ta’âlâ ang ika-52 na marangal na âyat ng sûra al-Hajj, na may kahulugang: “Kapag ninais ng mga rasûl na may Sharî’a na isinugo Namin bago ka, at ng mga nabî na sumunod sa kanila, na bumigkas ng marangal na âyat o magsabi ng anuman mula sa kanilang sarili, naghahalo ang shaytân ng isang bagay sa kanilang binibigkas o sinasabi. Inihihiwalay ng Allâhu ta’âlâ ang inihalo ng shaytân mula sa tama. Pagkatapos ay pinagtitibay Niya ang Kanyang mga âyat. Ang Allâhu ta’âlâ ay nakaaalam sa kalagayan ng mga tao at nagpapatupad ng Kanyang hatol.” Nang marinig ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang âyat na ito, muli nilang sinimulan ang pagpapahirap at pagpapasakit. Matapos humingi ng pahintulot sa hari ng Abisinya, dumating ang mga Muhâjirûn sa Makka al-Mukarrama noong buwan ng Shawwâl. Ngunit nalaman nilang mali ang balitang kanilang natanggap.4 Nang malaman nila ang mga nangyari, nagulat sila. Pagkatapos ay humarap sila sa ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi tungkol sa Abisinya: “Nakatagpo kami roon ng mabuting pakikipagkapwa at pagkalinga. Walang gumalaw sa aming relihiyon, at hindi kami sinaktan. Wala rin kaming narinig na salitang hindi namin ikinalugod. Sa kapayapaan ay sinamba namin ang Allâhu ta’âlâ.”5 Mahaba nilang isinalaysay na ang tubig, ang hangin at ang mga prutas ng Abisinya ay nagbibigay ng lakas; na may apat na bahay-sambahan doon; na araw-araw ay kinakatay sa mga lugar na ito ang mga kamelyo at tupa; na inaanyayahan at magiliw na tinatanggap ang mga dukha at ang mga dayuhan; at na dinadalaw sila ng kanilang hari, binibigyan sila ng proteksiyon, at inaalis ang kanilang mga kagipitan; at ipinahayag nila ang kanilang kasiyahan.6 Mahigit dalawang buwan silang nanatili sa Abisinya.
Ang pagyakap ni Hadrat Hamza sa Islam
Ang ikaanim na taon ng bi’tha… Ang tinig ng Islam ay lumalaganap sa bawat araw mula sa bibig patungo sa bibig, umaabot sa mga puso at lalo pang lumalayo. Ikinababaliw ito ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh; sa kabila ng lahat ng kanilang pagsisikap, hindi nila mapigilan ang paglaganap ng Islam. Sa “Dalâ’il an-Nubuwwa” at “Ma’ârij an-Nubuwwa” ay ipinahayag ang sumusunod:
Ang isa sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan, na nagngangalang Walîd, ay may isang diyus-diyusan. Nagtitipon sila sa burol ng Safâ at sinasamba ang diyus-diyusang ito. Isang araw, pumunta sa kanila ang ating Pinuno, ang Propeta, at inanyayahan ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa pananampalataya. Isang jinn na kâfir ang pumasok sa loob ng diyus-diyusang iyon at nagsalita ng mga salitang hindi nararapat tungkol sa ating minamahal na Propeta. Nalungkot ang Karangalan ng sanlibutan (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam). Sa isa pang araw, isang di-nakikitang nilalang ang bumati sa ating Pinuno, ang Propeta, at nagsabi: “Yâ Rasûlallah! Isang jinn na kâfir ang nagsalita ng mga bagay na hindi nararapat tungkol sa inyo. Hinanap ko siya at pinatay. Kung inyong nanaisin, maaari ba kayong pumunta bukas sa burol ng Safâ? Muli ninyo silang aanyayahan sa Islam. At ako naman ay papasok sa loob ng diyus-diyusang iyon at magsasalita ng mga salitang pumupuri sa inyo.” Tinanggap ng ating Pinuno, ang Propeta, ang alok ng jinn na ito na nagngangalang ’Abdullah.
Kinabukasan, pumunta roon ang ating minamahal na Propeta at muling inanyayahan ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa pananampalataya.
Naroon din si Abû Jahl. Pumasok ang jinn na Muslim sa loob ng diyus-diyusang hawak ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at nagsalita ng magagandang salita at mga tula tungkol sa ating minamahal na Propeta at sa Islam. Nang marinig ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang mga salitang ito, dinurog nila ang diyus-diyusang hawak nila at sinalakay si Rasûlullah. Nagulo nang husto ang kanyang pinagpalang buhok. Nabahiran ng dugo ang kanyang pinagpalang mukha. Tiniis niya ang kanilang pananakit at pagpapahirap at sinabi: “O mga Quraysh! Sinasaktan ninyo ako. Ngunit ako ang inyong Propeta.” Pagkatapos ay umalis siya roon at umuwi sa kanyang bahay. Isang aliping babae ang nakasaksi sa pangyayaring ito mula simula hanggang wakas. Nang sandaling iyon, nangangaso si Hadrat Hamza sa bundok. Nang papanain na niya ang isang gasela, nagsalita ang gasela at nagsabi: “O Hamza! Sa halip na panain mo ako, higit na mabuti kung papanain mo ang mga nais pumatay sa anak ng iyong kapatid.” Nagtaka si Hadrat Hamza sa mga salitang ito at nagmadaling umuwi. Nakaugalian niya, kapag bumabalik mula sa pangangaso, na dumaan muna sa Haram ash-Sharîf para sa tawâf, at saka umuwi. Nang araw na iyon, habang nagsasagawa siya ng tawâf, lumapit sa kanya ang aliping babae. Ipinabatid ng babae sa kanya ang ginawa ni Abû Jahl kay Muhammad ’alaihis-salâm. Nang marinig ni Hadrat Hamza na nilait ang ating Pinuno, ang Propeta, nag-alab sa kanya ang damdamin ng pagkakamag-anak. Kinuha niya ang kanyang mga sandata at pumunta sa kinaroroonan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. “Ikaw ba ang nagsalita ng masasamang salita sa anak ng aking kapatid at sumugat sa kanyang puso? Heto, ang aking relihiyon ay ang kanya ring relihiyon. Kung kaya mo, gawin mo nga rin sa akin ang ginawa mo sa kanya!” sabi niya, at sa pamamagitan ng busog na nakasabit sa kanyang leeg ay biniyak niya ang ulo ni Abû Jahl. Nais sumalakay kay Hadrat Hamza ang mga kâfir na naroon. Ngunit sinabi ni Abû Jahl: “Huwag ninyo siyang galawin; may katwiran si Hamza. Nagsalita ako ng masasamang salita sa kanyang pamangkin.” Matapos umalis doon si Hadrat Hamza, sinabi ni Abû Jahl sa mga nasa paligid niya: “Mag-ingat kayo, huwag ninyo siyang gambalain! Magagalit siya sa atin at magiging Muslim. Sa gayon ay lalakas si Muhammad.” Sapagkat si Hamza ay isang taong iginagalang, pinahahalagahan at malakas. Upang hindi maging Muslim si Hadrat Hamza, pumayag pa si Abû Jahl na mabiyak ang kanyang ulo. Pumunta si Hadrat Hamza sa ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi: “O Muhammad! Ipinaghiganti na kita kay Abû Jahl. Pinaliguan ko siya ng dugo. Huwag kang malungkot, magalak ka!” Sinabi ng ating minamahal na Propeta: “Hindi ako nagagalak sa ganitong mga bagay.” Nang sabihin ni Hadrat Hamza: “Upang mapasaya ka at mailigtas sa kalungkutan, gagawin ko ang anumang nais mo!”, sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Magagalak lamang ako kung ikaw ay sasampalataya at ililigtas mo ang iyong mahalagang katawan mula sa apoy ng Impiyerno.”
Agad na naging Muslim si Hadrat Hamza. Isang marangal na âyat ang ipinahayag tungkol sa kanya. Ayon kay Hadrat ’Abdullah ibn ’Abbâs, ang taong binanggit sa Qur’ân al-karîm, sa ika-122 na marangal na âyat ng sûra al-An’âm, na “binuhay at pinagkalooban ng nûr” ay si Hadrat Hamza, at ang tinutukoy na “nangangapa sa mga kadiliman” ay si Abû Jahl.
Pumunta si Hadrat Hamza sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan, ipinabatid sa kanila na siya ay naging Muslim at na ipagtatanggol niya si Muhammad ’alaihis-salâm, ang Habîb ng Allâhu ta’âlâ, kahit kapalit pa ng kanyang buhay, at bumigkas siya ng isang qasîda. Sa qasîdang kanyang binigkas ay sinabi niya: “Ang papuri ay sa Allâhu ta’âlâ, sapagkat ikiniling Niya ang aking puso sa Islam at sa katotohanan. Ang relihiyong ito ay ipinadala ng Allâhu ta’âlâ, ang Panginoon ng mga sanlibutan, na nakaaalam sa lahat ng ginagawa ng Kanyang mga alipin, na nakikitungo sa lahat nang may kagandahang-loob, at na ang kapangyarihan ay nananaig sa lahat ng bagay. Kapag binibigkas ang Qur’ân al-karîm, dumadaloy ang luha mula sa mga mata ng mga may puso at may pag-iisip. Ang Qur’ân al-karîm ay ipinahayag kay Muhammad ’alaihis-salâm bilang mga âyat na ipinaliwanag sa isang malinaw at matatas na wika. Siya, si Muhammad Mustafâ, ay isang pinagpalang tao sa ating gitna, na pinakikinggan ang salita at pinagyuyukuan ng ulo. O mga mapagsamba sa diyus-diyusan! Huwag kayong mawalan ng bait at magdilim ang inyong paningin hanggang sa magsalita kayo ng mabagsik, mabigat at magaspang na mga salita tungkol sa kanya. Kung madadala kayo ng ganitong kaisipan, walang sinumang makagagalaw sa kanya nang hindi muna tumatapak sa mga bangkay naming mga Muslim.”
“O mga Quraysh! Sinasaktan ninyo ako. Ngunit ako ang inyong Propeta” Ang ating minamahal na Propeta Muhammad ’alaihis-salâm
Labis na ikinagalak ng ating minamahal na Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang pagyakap ni Hadrat Hamza sa Islam. Sa pagsama niya sa kanila, lubhang lumakas ang mga Muslim. Sa pagiging Muslim ni Hadrat Hamza ay nagbago ang kalagayan. Sapagkat alam ng mga taga-Mecca na si Hadrat Hamza ay isang mandirigma, matapang, maginoo, isang mambubuno at isang dakilang bayani. Kaya hindi na nagawa ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh na pakitunguhan nang masama ang mga Muslim nang walang anumang dahilan; lalo silang nangingilag sa bagsik ng tabak ni Hadrat Hamza.7
Dahil sa pag-ibig sa inyo, ako’y naglakbay,
Pamamagitan, yâ Rasûlallah!
Makasalanan ako, ang mukha ko’y maitim,
Pamamagitan, yâ Rasûlallah!
Ang pagyakap ni Hadrat ’Umar sa Islam
Lumalaganap ang relihiyong Islam sa bawat araw na lumilipas, at tinatanglawan ng nûr ng Qur’ân al-karîm ang mga kaluluwa. Ang mga itinadhana ay sumasampalataya at natatamo ang patnubay bilang biyaya ng Allâhu ta’âlâ. Ang mga pinagpalang taong ito, na pinarangalang maging mga Sahâba (radiy-Allâhu ’anhum), ay magkahawak-kamay at magkaisa ang puso, at umiikot sa paligid ng ating Pinunong Rasûlullah na gaya ng gamugamo sa ilaw. Itinuturing nilang isang dakilang utos ang kanyang pinakamaliit na nais at hudyat, nag-uunahan sila sa pagtupad nito, at hindi sila nag-aatubiling ialay pa ang kanilang buhay alang-alang dito. Samantala, umabot na sa sukdulan ang pagkabalisa at pangamba ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Sapagkat si Hadrat Hamza, isa sa mga pinakatanyag na bayani, ay naging Muslim na rin at pumuwesto sa mga hanay ni Rasûlullah. Lubusang ikinagalit ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang di-inaasahang pangyayaring ito. Dahil dito, isang araw ay lumabas sa kanyang bahay si ’Umar, ang anak ni Khattâb (na hindi pa noon Muslim), na may balak na patayin ang ating Pinunong Rasûlullah saanman niya siya makita.
Natagpuan niya ang ating minamahal na Propeta na nagsasagawa ng salât sa Masjid al-Harâm. Habang hinihintay niyang matapos ang salât, napukaw ang kanyang pansin ng kanyang binibigkas, at nagsimulang makinig si ’Umar nang may pagkamausisa. Binibigkas ng Habîb-i akram ang pinagpalang sûra al-Hâqqa. Ayon sa kahulugan: “Ang Muling Pagkabuhay, na ang pagdating ay katotohanan!… Ano ang Muling Pagkabuhay na ang pagdating ay katotohanan (alam mo ba)? Ano ang nagpabatid sa iyo kung ano ang Muling Pagkabuhay na ang pagdating ay katotohanan? Pinasinungalingan ng (mga bayang) Thamûd at ’Âd ang Muling Pagkabuhay, na sa sindak nito ay manginginig ang mga puso. Ang bayan ng Thamûd ay nilipol dahil sa kanilang pagmamalabis (sa pamamagitan ng sigaw ni Jibrîl ’alaihis-salâm).
Tungkol naman sa bayan ng ’Âd: nilipol sila sa pamamagitan ng isang mapangwasak, umuugong, nagngangalit at malakas na hangin (isang unos). Ipinadala ng Allâhu ta’âlâ ang unos na iyon laban sa kanila nang pitong gabi at walong araw nang walang patid. (Umabot sila sa ganoong kalagayan na) kung naroon ka noon, nakita mo sana kung paano sila namatay at bumagsak na gaya ng mga hungkag na puno ng datiles na binunot mula sa kanilang mga ugat at ibinuwal sa lupa! May nakikita ka pa bang anumang natira sa kanila (isang tao, isang may buhay)? Si Fir’awn din, at ang mga nauna sa kanya, at ang mga naninirahan sa mga bayang binaligtad (ang bayan ni Lût) ay pawang gumawa ng pagkakamaling iyon (ang shirk at ang paghihimagsik)… Sa gayon ay naghimagsik sila laban sa propeta ng kanilang Panginoon (kay Lût ’alaihis-salâm at sa iba pa). Dahil dito ay dinaklot sila ng isang parusang higit na matindi kaysa sa parusang dumating sa ibang mga umma… Tunay na nang lumaganap ang tubig sa lahat ng dako (sa delubyo ni Nûh), dinala Namin kayo (ibig sabihin, ang inyong mga ninuno na dahilan ng inyong pag-iral) sa barko, upang ito ay maging aral sa inyo, at upang ingatan at isaulo ito ng mga taingang nakaririnig.
Kapag hinipan nang minsan ang Tambuli (Sûr), at ang kalupaan at ang mga bundok ay inalis sa kanilang kinalalagyan at marahas na pinag-umpog hanggang sa magkadurug-durog, sa araw na iyon ay magaganap ang Muling Pagkabuhay. Sa araw na iyon, ang langit, na nawalan na ng lakas at katatagan, ay mabibiyak at magkakawatak-watak.
Ang mga anghel ay nasa mga gilid ng langit (naghihintay sila sa utos ng kanilang Panginoon). Sa araw na iyon, walong anghel (mula sa mga nasa paligid ng langit) ang papasan sa ’Arsh ng iyong Panginoon. Sa araw na iyon ay ihaharap kayo (sa Allâhu ta’âlâ para sa pagtutuos), kaya walang anumang lihim ninyo (na inakala ninyong naitago ninyo sa mundo) ang maitatago (sa Allâhu ta’âlâ). Pagkatapos, ang taong ibinigay ang kanyang aklat sa kanyang kanang kamay ay magsasabi (nang may galak): ‘Heto, basahin ninyo ang aking aklat! Tunay na alam ko nang may katiyakan na haharapin ko ang aking pagtutuos.’
Siya ay nasa isang buhay na kinalulugdan, sa isang mataas na Paraiso… na ang (mga bunga) ay abot-kamay. (Sasabihin sa kanila:) ’Kumain kayo at uminom, at nawa’y maging kaaya-aya ito sa inyo, bilang gantimpala sa mabubuting gawang ipinauna ninyo noong mga nakaraang araw (sa mundo).’
Tungkol naman sa taong ibinigay ang kanyang aklat sa kanyang kaliwang kamay, sasabihin niya: ’Aba! Sana ay hindi na ibinigay sa akin ang aking aklat… Sana ay hindi ko na nalaman kung ano ang aking pagtutuos! Aba! Sana iyon (ang kamatayan) ay naging ganap na wakas (ng aking buhay) (at hindi na ako muling binuhay)! Hindi ako napakinabang ng aking ari-arian. Ang (lahat ng) aking kapangyarihan (ang aking lakas, ang aking katwiran, ang lahat ng aking pag-aari) ay humiwalay sa akin at naglaho!..’ (Sinasabi ng Allâhu ta’âlâ sa mga anghel na may tungkulin sa Impiyerno:) ’Hulihin ninyo siya at igapos (ang kanyang mga kamay sa kanyang leeg)!.. Pagkatapos ay ihagis ninyo siya sa Jahîm (ang lugar ng pinakamatinding parusa sa Impiyerno)! Pagkatapos ay ipasok ninyo siya (roon muli) sa isang tanikalang pitumpung siko ang haba!.. Sapagkat hindi siya sumampalataya sa Kataas-taasang Allâhu ta’âlâ. Hindi niya hinihikayat (huwag nang sabihing nagpapakain siya mismo) ang iba na magpakain sa dukha. Kaya ngayon ay wala siyang kahit isang kamag-anak dito (at kaibigang maaawa sa kanya). At wala siyang ibang pagkain maliban sa ghislîn (ang nana ng mga taga-Impiyerno na may halong dugo), na walang ibang kumakain kundi ang mga (sadyang) nagkakasala (ang mga kâfir)…’”8 Nakikinig si Hadrat ’Umar nang may paghanga sa binibigkas ng ating Pinuno, ang Propeta. Sa buong buhay niya ay hindi pa siya nakarinig ng ganoon kagandang mga salita. Nang maglaon ay isinalaysay niya ito nang ganito: “Humanga ako sa husay, sa kaayusan at sa pagkakabuo ng mga salitang ito na aking narinig. Sinabi ko sa aking sarili: ‘Nanunumpa ako na siya ay tiyak na isang makata, gaya ng sinasabi ng mga Quraysh!’” Nang sandaling iyon ay ipinagpatuloy ng ating Propeta ang pagbigkas ng mga marangal na âyat: “Nanunumpa Ako sa inyong nakikita at sa hindi ninyo nakikita: walang pag-aalinlangan, ito (ang Qur’ân al-karîm) ay salitang dinala ng isang napakarangal na Rasûl sa harap ng Allâhu ta’âlâ (mula sa kanyang Panginoon). Hindi ito salita ng isang makata. Gaano kakaunti ang inyong pananampalataya!..”9 Isinalaysay ni Hadrat ’Umar: “Muli kong sinabi sa aking sarili: ‘Siya ay tiyak na isang manghuhula, sapagkat naunawaan niya ang nasa aking isipan!..’” Ipinagpatuloy ni Rasûlullah ang pagbigkas ng sûra: “Hindi rin ito salita ng isang manghuhula. Gaano kakaunti ang inyong pag-iisip!.. Ito (ang Qur’ân al-karîm) ay ipinababa mula sa Panginoon ng mga sanlibutan (kay Muhammad ’alaihis-salâm sa pamamagitan ni Jibrîl ’alaihis-salâm). Kung siya (ang Propeta) ay nag-imbento laban sa Amin ng ilang salita mula sa kanyang sarili (na hindi Namin sinabi), tiyak na dadakpin Namin siya nang may lakas, at pagkatapos ay walang pag-aalinlangang puputulin Namin ang kanyang ugat ng buhay (ang malaking ugat sa kanyang leeg) at lilipulin siya!
“(O tiyo!) Magagalak lamang ako kung ikaw ay sasampalataya at ililigtas mo ang iyong mahalagang katawan mula sa apoy ng Impiyerno” Hadîth sharîf
At wala ni isa man sa inyo ang makapipigil doon! Tunay na ito (ang Qur’ân al-karîm) ay isang tiyak na paalaala para sa mga may takot sa Allah. Tiyak na alam Namin na may ilan sa inyo na nagpapasinungaling dito (gaya ng mayroon ding nagpapatotoo rito). Tunay na ito (ang Qur’ân al-karîm) ay magiging isang (di-matatakasang) panghihinayang at pighati para sa mga kâfir (na makakakita sa Kabilang-buhay ng mga biyayang ibinibigay sa mga nagpatotoo rito). Tunay na ito (ang Qur’ân al-karîm) ay ang tiyak na katotohanan (haqq al-yaqîn) (ito ay tiyak na katotohanan ng katiyakang kaalaman, binubuo ito ng katiyakang kaalaman). Kaya luwalhatiin mo ang pangalan ng iyong Panginoon, ang Kataas-taasan.”10
Sinabi ni Hadrat ’Umar: “Matapos bigkasin ni Rasûlullah ang buong sûra, sumibol sa aking puso ang pagkahilig sa Islam.” Tatlong araw matapos maging Muslim si Hadrat Hamza, tinipon ni Abû Jahl ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan at sinabi: “O mga Quraysh! Nilait ni Muhammad ang ating mga diyus-diyusan. Sinabi niya na ang ating mga ninunong nauna sa atin ay pinarurusahan sa Impiyerno, at na tayo rin ay pupunta roon!..
Wala nang ibang paraan kundi patayin siya!.. Ang sinumang papatay sa kanya ay bibigyan ko ng sandaang pulang kamelyo at di-mabilang na ginto!..” Sa isang iglap ay naglaho sa puso ni ’Umar, ang anak ni Khattâb, ang pagkahilig sa Islam; lumundag siya mula sa kanyang kinauupuan at sinabi: “Walang ibang gagawa nito kundi ang anak ni Khattâb.” Pinalakpakan nila siya: “Sige, anak ni Khattâb! Tingnan natin ang kaya mo!”
Isinukbit niya ang kanyang tabak at lumakad. Sa daan ay nakasalubong niya si Nu’aym ibn ’Abdullah. Nagtanong si Nu’aym: “Saan ka pupunta nang may ganitong bagsik at galit, O ’Umar?” Sinabi niya: “Papatayin ko si Muhammad, na naghasik ng pagkakahati sa bayan at ginawang magkaaway ang magkakapatid.” Sinabi ni Nu’aym: “O ’Umar! Mahirap na gawain iyan. Ang kanyang mga Sahâba ay umiikot sa paligid niya na gaya ng gamugamo, at nanginginig sila sa pag-iingat sa kanya upang walang masamang mangyari sa kanya. Napakahirap lumapit sa kanila. Kahit mapatay mo pa siya, hindi ka makaliligtas sa kamay ng mga anak ni ’Abdulmuttalib.”
Labis na nagalit si Hadrat ’Umar sa mga salitang ito. “Kabilang ka rin ba sa kanila? Ikaw muna ang tatapusin ko!” sabi niya, at hinawakan ang kanyang tabak. “O ’Umar! Pabayaan mo ako! Pumunta ka sa iyong kapatid na si Fâtima at sa kanyang asawang si Sa’îd ibn Zayd; naging Muslim na rin sila,” sabi ni Nu’aym. Hindi naniwala si Hadrat ’Umar sa salitang ito. “Kung hindi ka naniniwala, pumunta ka at magtanong! Mauunawaan mo,” sabi ni Nu’aym.
Kung nagtagumpay si Hadrat ’Umar sa gawaing ito, mawawala ang pagkakahati sa relihiyon, ngunit sisibol ang paghihiganti sa dugo na kaugalian ng mga Arabe, mahahati sa dalawa ang Quraysh, at magsisimula ang walang-katapusang mga labanan. Sa gayon, hindi lamang si ’Umar ibn Khattâb kundi ang lahat ng anak ni Khattâb ay papatayin. Ngunit dahil napakalakas, matapang at magagalitin ni ’Umar ibn Khattâb, hindi niya naisip ang mga ito. Dahil nais niyang malaman ang totoo tungkol sa kanyang kapatid, agad siyang pumunta sa kanilang bahay.
Nang panahong iyon ay kapapahayag pa lamang ng sûra Tâ-Hâ. Ipinasulat ito nina Sa’îd at Fâtima (radiy-Allâhu ’anhumâ), pinapunta nila sa kanilang bahay ang isa sa mga Sahâba na nagngangalang Hadrat Khabbâb ibn Aratt, at binibigkas nila ito. Narinig ni Hadrat ’Umar ang kanilang tinig mula sa pinto. Kinatok niya nang napakalakas ang pinto. Nang makita nila siyang galit, na may tabak sa kanyang baywang, itinago nila ang sulat at ikinubli si Hadrat Khabbâb. Pagkatapos ay binuksan nila ang pinto. Pagpasok niya ay nagtanong siya: “Ano ang binabasa ninyo?” Sinabi nila: “Wala.”
Lalong nag-alab ang kanyang galit at singhal niya: “Totoo pala ang narinig ko: nalinlang din kayo ng kanyang salamangka!” Hinawakan niya si Hadrat Sa’îd sa kuwelyo at ibinalibag sa lupa. Nang sikapin ng kanyang kapatid na iligtas ang kanyang asawa, sinampal din niya sa mukha nang may galit ang kanyang kapatid. Nang makita niyang nagsimulang dumaloy ang dugo mula sa mukha ni Fâtima, naawa siya sa kanyang kapatid. Nasaktan si Fâtima at naligo sa dugo. Ngunit pinakilos siya ng lakas ng pananampalataya; nagpakupkop siya sa Allâhu ta’âlâ at sinabi: “O ’Umar! Bakit hindi ka nahihiya sa Allah at hindi ka sumasampalataya sa Propetang isinugo Niya na may mga âyat at mga himala? Heto, ako at ang aking asawa ay pinarangalan ng Islam. Kahit pugutan mo pa kami ng ulo, hindi namin ito tatalikuran.” At binigkas niya ang kalima-i shahâda.
Sa harap ng ganitong pananampalataya ng kanyang kapatid na babae, biglang lumambot si Hadrat ’Umar at naupo sa lupa. Sa mahinang tinig ay sinabi niya: “Ilabas nga ninyo ang aklat na binabasa ninyo.” Sinabi ni Fâtima: “Hangga’t hindi ka nalilinis, hindi ko ito ibibigay sa iyo.” Nagsagawa si Hadrat ’Umar ng ghusl.
Pagkatapos ay dinala ni Fâtima ang pahina ng Qur’ân al-karîm. Mahusay bumasa si Hadrat ’Umar. Sinimulan niyang basahin ang sûra Tâ-Hâ. Unti-unting lumambot ang kanyang puso dahil sa kalinawan, sa kahusayan, sa mga kahulugan at sa kadakilaan ng Qur’ân al-karîm. Nang mabasa niya ang marangal na âyat na may kahulugang “Sa Kanya ang lahat ng nasa mga langit at nasa lupa, ang nasa pagitan ng mga ito at ang nasa ilalim ng lupa (ang pitong patong)”11, lumubog siya sa malalim na pagmumuni-muni. Sinabi niya: “O Fâtima! Ang lahat ba ng walang-katapusang nilalang na ito ay pag-aari ng Allah na inyong sinasamba?” Sumagot ang kanyang kapatid: “Oo, siyempre! May pag-aalinlangan ba roon?” Lalong tumindi ang kanyang pagkamangha at sinabi niya: “O Fâtima! Mayroon kaming humigit-kumulang isang libo’t limandaang inukit at pinalamutiang rebulto na yari sa ginto, pilak, tanso at bato. Wala ni isa sa kanila ang nagmamay-ari ng anuman sa lupa.” Nagbasa pa siya nang kaunti, at pinagnilayan niya ang marangal na âyat na may kahulugang “Walang tunay na diyos, walang sinasambang karapat-dapat sambahin at pagsilbihan, maliban sa Allâhu ta’âlâ. Sa Kanya ang pinakamagagandang pangalan.”12 Sinabi niya: “Tunay nga, gaano ito katotoo!” Nang marinig ito ni Khabbâb, lumundag siya mula sa kanyang kinaroroonan at bumigkas ng takbîr. Pagkatapos ay sinabi niya: “Magandang balita, O ’Umar! Nanalangin si Rasûlullah sa Allâhu ta’âlâ: ‘O aking Panginoon! Palakasin Mo ang relihiyong ito sa pamamagitan ni Abû Jahl o ni ‘Umar!’ Heto, ang kapalaran at ang kaligayahang ito ay napasaiyo.”
Binura at winalis ng marangal na âyat na ito at ng panalanging ito ang pagkapoot sa puso ni Hadrat ’Umar. Agad niyang sinabi: “Nasaan si Rasûlullah?” Nabihag na kay Rasûlullah ang kanyang puso. Nang araw na iyon, si Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ay nagpapayo sa kanyang mga Sahâba sa bahay ni Hadrat Arqam. Nagtitipon doon ang mga Sahâba; sa pagtingin sa kanyang mukhang puspos ng nûr at sa pakikinig sa kanyang matatamis at tumatagos na salita, pinakikinang nila ang kanilang mga puso, at habang lumilipat sila mula sa isang kalagayan patungo sa isa pa sa walang-hanggang sarap, galak at ligaya, pinagiginhawa nila ang kanilang mga kaluluwa.
Natanaw mula sa bahay ni Arqam ang pagdating ni Hadrat ’Umar. Dala rin niya ang kanyang tabak. Dahil siya ay kakila-kilabot at malakas, pinalibutan ng mga Sahâba si Rasûlullah. Habang sinasabi ni Hadrat Hamza: “Ano ang dapat ikatakot kay ’Umar? Kung dumating siya nang may mabuting hangarin, maligayang pagdating sa kanya. Kung hindi, pupugutan ko siya ng ulo bago pa niya mabunot ang kanyang tabak!”, sinabi ni Rasûlullah: “Bigyan ninyo siya ng daan, papasukin ninyo siya!”
“Hindi rin ito salita ng isang manghuhula. Gaano kakaunti ang inyong pag-iisip!.. Ito (ang Qur’ân al-karîm) ay ipinababa mula sa Panginoon ng mga sanlibutan (kay Muhammad ’alaihis-salâm sa pamamagitan ni Jibrîl ’alaihis-salâm)” Hâqqa: 42–43
Ipinabatid na noon pa ni Jibrîl ’alaihis-salâm na dumarating si Hadrat ’Umar upang sumampalataya at nasa daan na siya. Sinalubong ng ating Pinunong Rasûlullah si Hadrat ’Umar nang nakangiti at sinabi: “Pabayaan ninyo siya, lumayo kayo sa kanya.” Lumuhod si Hadrat ’Umar sa harap ni Rasûlullah. Hinawakan ni Rasûlullah si Hadrat ’Umar sa braso at sinabi: “Sumampalataya ka, O ’Umar!” At sa dalisay na puso ay binigkas niya ang kalima-i shahâda. Sa kanilang galak ay pinaabot ng mga Sahâba sa langit ang tinig ng kanilang takbîr.
Matapos maging Muslim, isinalaysay ni Hadrat ’Umar ang kanyang kalagayan nang ganito:
“Nang ako’y maging Muslim, nagtatago ang mga Sahâba sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan at palihim nilang isinasagawa ang kanilang pagsamba. Labis ko itong ikinalungkot at nagtanong ako: ‘Yâ Rasûlallah! Hindi ba tayo nasa katotohanan?’ Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: ‘Oo. Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na nasa Kanyang kamay ng kapangyarihan ang aking pag-iral: patay man kayo o buhay, tiyak na nasa katotohanan kayo.’
Dahil dito ay sinabi ko: ‘Yâ Rasûlallah! Yamang tayo ay nasa katotohanan at ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay nasa huwad na landas, bakit natin itinatago ang ating relihiyon? Sumpa man sa Allah, tayo ang higit na may karapatan at higit na karapat-dapat na ipahayag ang relihiyong Islam laban sa kawalang-pananampalataya (kufr). Tiyak na mananaig sa Mecca ang relihiyon ng Allâhu ta’âlâ. Kung magiging makatarungan sa atin ang ating bayan, mabuti; kung nais nilang magmalabis, makikipaglaban tayo sa kanila.’ Sinabi ng ating Pinunong Rasûlullah: ‘Napakakaunti natin sa bilang!’
Sinabi ko: ‘Yâ Rasûlallah! Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na nagsugo sa inyo bilang tunay na Propeta, na walang matitirang pagtitipon ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na hindi ko uupuan upang ipaliwanag ang Islam nang walang pag-aatubili at walang takot. Lumabas na tayo ngayon!’ Nang tanggapin niya ito, lumabas kami sa dalawang hanay at naglakad patungo sa Haram ash-Sharîf. Nasa unahan ng isang hanay si Hamza, at nasa unahan ng isa pa ako. Sa matitigas na hakbang, na para bang dinudurog namin ang lupa na parang harina, sa isang marangal at kakila-kilabot na paglakad, pumasok kami sa Masjid al-Harâm. Tinitingnan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh kung minsan ako at kung minsan si Hamza. Dinapuan sila ng gayong pighati at lungkot na marahil ay hindi pa sila kailanman nahulog sa gayong kawalang-pag-asa sa buong buhay nila.” Sa pagdating na ito ni Hadrat ’Umar, humakbang si Abû Jahl pasulong at nagsabi: “O ’Umar! Ano ang ibig sabihin nito?” Nang hindi man lamang siya pinapansin, sinabi ni Hadrat ’Umar: “Ash-hadu an lâ ilâha illallâh wa ash-hadu anna Muhammadan ’abduhû wa rasûluh.” Hindi malaman ni Abû Jahl kung ano ang sasabihin. Natigilan siya. Humarap si Hadrat ’Umar sa pangkat na ito ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at sinabi: “O mga Quraysh!… Ang nakakikilala sa akin ay nakakikilala sa akin! Ang hindi nakakikilala sa akin ay dapat malaman na ako si ’Umar, ang anak ni Khattâb… Ang sinumang nais mabalo ang kanyang asawa at maulila ang kanyang mga anak, gumalaw siya sa kanyang kinatatayuan! Ang sinumang gumalaw ay tatagpasin ko ng aking tabak at ihahandusay sa lupa!…” Dahil dito ay agad na nagkahiwa-hiwalay ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh at lumayo roon. Si Rasûlullah at ang kanyang dakilang mga Sahâba ay humanay at bumigkas nang malakas ng takbîr. Umalingawngaw ang mga langit ng Mecca sa sigaw ng mga Sahâba: “Allâhu akbar!… Allâhu akbar!…” Sa unang pagkakataon ay lantarang isinagawa ang salât sa Haram ash-Sharîf.13 Nang maging Muslim si Hadrat ’Umar, ipinahayag ang ika-64 na marangal na âyat ng sûra al-Anfâl. Ayon sa kahulugan: “O Aking Propeta! Sapat na sa iyo bilang katulong ang Allâhu ta’âlâ at ang mga mananampalatayang sumusunod sa iyong mga yapak.” Ang ilang taong nag-aalinlangan at nag-aatubili, nang makita nilang naging Muslim si Hadrat ’Umar, ay pinili ang Islam at pinarangalang maging mga Sahâba.
Mula noon, nagsimulang lumaki araw-araw ang bilang ng mga Muslim na gaya ng rumaragasang daluyong.
“O aking Panginoon! Palakasin Mo ang relihiyong ito sa pamamagitan ni Abû Jahl o ni ’Umar!” Hadîth sharîf
Sa bawat gawain ay binabanggit niya ang pangalan ng Rahmân, siyang bukal ng kagandahang-loob, Minahan ng papuri at pagpupuri ang Propeta, siyang bukal ng kagandahang-loob. Siya ang hantungan ng mga banal na biyaya, at bukal ng kaalaman at kahinahunan, Ang kanyang kaluluwa’y puspos ng kagandahang-asal, siyang bukal ng kagandahang-loob. Alang-alang sa Allah, siya’y mahinahon at mapagpakumbaba sa mga nilikha ng Haqq, Sa lahat ng tao’y nagkakaloob ng kabutihan at biyaya, siyang bukal ng kagandahang-loob.
Ang dating anyo ng Ka’ba al-Mu’azzama Makka al-Mukarrama
Ang ikalawang Hijra sa Abisinya
Nang bumalik sa Mecca ang mga Sahâba (’alaihimur-ridwân), muling sinimulan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang pananakit at pagpapahirap. Lalong tumindi ang kanilang pang-aapi. Walang pag-aatubili nilang ginagawa ang lahat ng uri ng pagpapahirap. Isang araw ay sinabi ni Hadrat ’Uthmân: “Yâ Rasûlallah! Nakita ko na ang Abisinya ay isang mabuting lugar para sa kalakalan. Ang isang buwang kalakalan doon ay nagdudulot ng malaking tubo. Hanggang sa itakda ng Allâhu ta’âlâ ang lugar ng Hijra, wala nang lugar na higit na mabuti para sa mga Muslim kaysa roon. Kahit papaano ay makaliligtas ang mga mananampalataya sa pagpapahirap ng mga Quraysh. Napakarami ng kagandahang-loob at kabutihang ipinakita sa amin ng Negus.” Dahil dito ay sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Bumalik kayo sa Abisinya upang kayo’y maingatan sa pangalan ng Allâhu ta’âlâ.” Nang sabihin ni Hadrat ’Uthmân: “Yâ Rasûlallah! Kung pupunta kayo roon, baka sakaling maging Muslim sila. Dahil sila ay mga may Kasulatan, mabilis silang lalapit sa Islam at hindi nila ipagkakait ang kanilang tulong,” sinabi ng ating minamahal na Propeta: “Hindi ako inutusang maghanap ng kapanatagan at ginhawa. Tungkol sa Hijra, hinihintay ko ang pinagpalang utos ng Allâhu ta’âlâ. Kung paano ako uutusan, gayon ako kikilos.”
Sa ikaanim na taon ng bi’tha, ayon sa isang salaysay, isang karaban ng sandaan at isang Sahâba (radiy-Allâhu ’anhum), 83 lalaki at 18 babae, ang naglakbay sa ikalawang pagkakataon patungong Abisinya. Itinalaga si Hadrat Ja’far ibn Abî Tâlib bilang pinuno ng karabang ito. Ligtas silang nakarating sa lupain ng Negus. Isinalaysay ni Hadrat Umm Salama (radiy-Allâhu ’anhâ) ang mga pangyayaring naranasan nila sa Abisinya nang ganito: “Pagdating namin sa Abisinya, nakatagpo kami roon ng napakabuting kapitbahay. Ang kapitbahay na ito ay ang haring Negus. Tinupad niya ang lahat ng aming nais. Naisasagawa namin ang mga utos ng aming relihiyon ayon sa aming nais. Malaya naming nasasamba ang Allâhu ta’âlâ at hindi kami dumaranas ng anumang pagpapahirap. Wala kaming naririnig na anumang masamang salita.” Nang mabalitaan ito ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca, nagpasiya silang magpadala ng dalawang sugo sa hari ng Abisinya. Para sa Negus ay inihanda, bukod sa napakamahahalagang bagay, ang mga regalong yari sa katad ng Mecca na labis niyang kinagigiliwan. Inisip din ang mga regalo para sa mga pinuno ng relihiyon at sa matataas na opisyal ng pamahalaan. Si ’Abdullah ibn Abî Rabî’a at si ’Amr ibn ’Âs ang inatasan sa gawaing ito. Itinuro sa dalawang sugong ito ang mga sasabihin nila sa harap ng Negus. Sinabi sa kanila: “Bago kayo makipag-usap sa hari, ibigay ninyo sa bawat isa sa kanyang mga patriyarka at mga pinuno ng hukbo ang kanilang mga regalo. Pagkatapos ay ihandog ninyo ang regalo ng Negus. Matapos gawin ito, hilingin ninyong isuko sa inyo ang mga Muslim na naroon. Huwag ninyong bigyan ng pagkakataon ang Negus na makipagkita at makipag-usap sa mga Muslim.”14 Dumating sa Abisinya ang mga sugo. Matapos dalawin ang matataas na opisyal ng pamahalaan at ibigay ang kanilang mga regalo, sinabi nila sa bawat isa: “May ilang taong lumitaw sa aming gitna. Nag-imbento sila ng isang bagong relihiyon na hindi namin kilala at hindi rin ninyo kilala. Nais naming ibalik sa kanilang bayan ang mga taong ito na dumating dito. Kapag kinausap ninyo ang inyong hari tungkol sa kanila, sikapin ninyong maisuko sila sa amin nang hindi sila kinakausap. Ang pinakamahusay na makapangangasiwa sa mga taong ito ay ang kanilang sariling mga magulang at mga kapitbahay. Kilalang-kilala nila sila.”15 Sumang-ayon ang mga patriyarka sa mungkahing ito. Pagkatapos ay inihandog ng mga sugo ng Mecca ang mga regalo ng Negus. Tinanggap ng Negus ang mga regalo, inanyayahan sila sa kanyang harapan, at nakipag-usap sa kanila nang ilang sandali.
“Bumalik kayo sa Abisinya upang kayo’y maingatan sa pangalan ng Allâhu ta’âlâ” Hadîth sharîf
Sinabi ng mga sugo sa Negus: “O hari! Ang ilang tao mula sa aming gitna ay nagpakupkop sa inyong bansa. Kung paanong tinalikuran ng mga dumating na ito ang relihiyon ng kanilang sariling bayan, hindi rin sila pumasok sa inyong relihiyon. Mayroon silang isang inimbentong relihiyon na ayon sa kanilang sariling isip. Hindi namin kilala ang relihiyong ito, at hindi rin ninyo kilala. Ipinadala kami sa inyo ng mga pangunahing tao ng bayang kinabibilangan nila. Ang mga pangunahing taong ito ay ang mga ama at ang mismong mga kamag-anak ng mga lalaking nagpakupkop sa inyong bansa. Ang hiling nila ay maibalik ang mga dumating na ito. Sapagkat higit nilang kilala ang kalagayan ng mga taong ito. Higit nilang alam kung ano ang hindi kinalulugdan ng mga lumikas sa kanilang sariling relihiyon…” Ang pinakananais kapwa ni ’Amr ibn ’Âs at ni ’Abdullah ibn Abî Rabî’a ay makinig ang Negus sa mga salitang ito at kumilos ayon sa kanilang nais. Matapos sabihin ng mga sugo ang mga salitang ito, nagsalita ang mga patriyarka ng Negus at sinabi: “Tunay na tama ang kanilang sinabi. Higit silang mapangangasiwaan ng kanilang sariling bayan, at higit nitong mahahatulan kung ano ang kanilang kinalulugdan at hindi kinalulugdan. Kaya isuko ninyo ang mga lalaking ito upang maibalik sila ng mga sugo sa kanilang bansa at sa kanilang bayan.” Labis na nagalit ang haring Negus sa mga salitang ito: “Sumpa man sa Allah, hindi! Hindi ko isusuko ang mga lalaking ito. Hindi ko maaaring pagtaksilan ang mga lalaking nagpakupkop sa akin at dumating sa aking bansa. Pinili nila ako kaysa sa iba at dumating sila sa aking bayan. Kaya aanyayahan ko sa aking palasyo ang mga Muhâjirûn na dumating, itatanong ko sa kanila kung ano ang masasabi nila laban sa mga salita ng mga lalaking ito, at pakikinggan ko ang kanilang mga sagot. Kung ang mga Muhâjirûn ay gaya ng sinasabi ng mga sugo, ibibigay ko sila sa mga dumating at ibabalik sa kanilang sariling bayan. Kung hindi, iingatan ko sila at gagawan ng kabutihan hangga’t sila’y nasa aking bansa.” Bago pa noon ay pinag-aralan na ng Negus ang mga makalangit na aklat. Alam niya na malapit na ang panahon ng pagdating ni Muhammad ’alaihis-salâm, na tatawagin siyang sinungaling ng kanyang bayan at hindi sasampalatayanan, at palalayasin siya mula sa Mecca. Nagtanong ang Negus sa mga sugo ng Mecca: “Sino ang pinaniniwalaan nila?” Sinabi nila: “Si Muhammad.” Nang marinig ng Negus ang pangalang ito, naunawaan niyang siya ay propeta, ngunit hindi niya ito ipinahalata. Muli siyang nagtanong sa mga dumating: “Ano ang kanyang relihiyon at paniniwala, at saan siya nag-aanyaya?” Sinabi ni ’Amr: “Wala siyang paniniwala.” Sinabi ng Negus: “Paano ko isusuko ang isang pangkat na nagpakupkop sa akin nang hindi ko nalalaman ang kanilang paniniwala at relihiyon? Magtipon tayo ng isang kapulungan. Papuntahin din natin sila. Pagharapin natin sila at kayo. Malinawan nawa ang kalagayan ninyong lahat. At malaman ko rin ang kanilang relihiyon.” Inanyayahan nila ang mga Muslim sa palasyo. Nagsanggunian muna ang mga Muslim sa isa’t isa at nag-usap: “Ano ang ating sasabihin na ikalulugod ng hari ng Abisinya at aangkop sa kanyang ugali?” Sinabi ni Hadrat Ja’far: “Sumpa man sa Allah, ang nalalaman natin tungkol dito ay ang iniutos lamang sa atin ng ating Propeta. Anuman ang kahinatnan, tatanggapin natin.” Sumang-ayon silang lahat, at matapos magkasundo na si Hadrat Ja’far lamang ang magsasalita, humarap sila sa Negus. Tinipon din ng haring Negus ang kanyang mga iskolar. Isang malaking kapulungan ang idinaos. Pagkatapos ay ipinasok nila ang mga Muhâjirûn. Pagpasok ng mga Muslim, bumati sila ng salâm.
Ngunit hindi sila nagpatirapa. Nang itanong sa kanila ng Negus: “Bakit hindi kayo nagpatirapa?”, sinabi nila: “Hindi kami nagpapatirapa kaninuman maliban sa Allâhu ta’âlâ. Ipinagbawal sa amin ng aming Pinuno, ang Propeta, ang pagpapatirapa sa iba maliban sa Allâhu ta’âlâ, at sinabi niya: ‘Ang sajda ay para lamang sa Allâhu ta’âlâ.’” Sinabi ng Negus sa mga Muhâjirûn: “O pangkat na humarap sa akin! Sabihin ninyo sa akin. Bakit kayo dumating sa aking bansa? Ano ang inyong kalagayan? Hindi kayo mga mangangalakal, at wala rin kayong anumang kahilingan. Ano ang kalagayan ng inyong Propetang lumitaw na iyan? Bakit hindi kayo bumabati gaya ng pagbati ng mga taga-inyong bayan na pumupunta rito?”
Sinabi ni Ja’far (radiy-Allâhu ’anh): “O hari! Una ay magsasabi ako ng tatlong bagay. Kung nagsasabi ako ng totoo, patotohanan ninyo ako; kung nagsisinungaling ako, pasinungalingan ninyo ako. Higit sa lahat, iutos ninyo na isa lamang sa mga lalaking ito ang magsalita at manahimik ang isa!”
Sinabi ni ’Amr ibn ’Âs: “Ako ang magsasalita.” Sinabi ng Negus: “O Ja’far, ikaw muna ang magsalita.”
Sinabi ni Hadrat Ja’far: “Mayroon akong tatlong salita. Tanungin ninyo ang lalaking ito: kami ba ay mga aliping dapat hulihin at ibalik sa aming mga amo?” Nagtanong ang Negus: “O ’Amr! Mga alipin ba sila?” Sinabi ni ’Amr: “Hindi! Hindi sila mga alipin; sila ay malalaya!” Sinabi ni Hadrat Ja’far: “Nagpadanak ba kami nang walang katarungan ng dugo ng sinuman, upang kami ay isuko sa panig ng mga pinadanak ang dugo?” Nang itanong ng Negus kay ’Amr: “Pumatay ba sila ng sinuman nang walang katarungan?”, sinabi ni ’Amr: “Hindi, ni isang patak ng dugo ay hindi sila nagpadanak.” Sinabi ni Hadrat Ja’far sa Negus: “Mayroon ba kaming mga ari-ariang kinuha nang walang katarungan mula sa pag-aari ng iba, na tungkulin naming bayaran?” Sinabi ng Negus: “O ’Amr! Kahit napakaraming ginto pa ang dapat bayaran ng mga kawawang taong ito, kung may utang sila, ako ang magbabayad nito. Sabihin ninyo!” Sinabi ni ’Amr: “Hindi, ni isang qîrât (isang uri ng salapi) ay wala!” Nang itanong ng Negus: “Kung gayon, ano ang nais ninyo sa kanila?”, sinabi ni ’Amr: “Sila at kami ay nasa iisang relihiyon at iisang landas. Iniwan nila ito. Sumunod sila kay Muhammad at sa kanyang relihiyon.” Nagtanong ang Negus kay Ja’far: “Bakit ninyo iniwan ang relihiyong kinalalagyan ninyo at sumunod sa iba? Yamang iniwan ninyo ang relihiyon ng inyong bayan at wala rin kayo sa aking relihiyon, ano ang relihiyong ito na inyong pinaniniwalaan? Maaari ba ninyo akong bigyan ng kaalaman tungkol dito?”
Sinabi ni Hadrat Ja’far: “O hari! Kami ay isang mangmang na bayan. Sumasamba kami sa mga diyus-diyusan. Kumakain kami ng bangkay ng mga hayop na namatay, at ginagawa namin ang lahat ng uri ng kasamaan. Pinuputol namin ang ugnayan sa aming mga kamag-anak at hindi namin pinakikitunguhan nang mabuti ang aming mga kapitbahay. Inaapi ng malalakas sa amin ang mahihina at hindi nila alam kung ano ang awa. Nanatili kami sa ganitong kalagayan hanggang sa magpadala sa amin ang Allâhu ta’âlâ ng isang propeta mula sa aming sariling gitna, na kilala namin ang katapatan, ang pagiging mapagkakatiwalaan, ang kalinisan ng puri at kadalisayan, at ang kadakilaan ng lahi. Inanyayahan kami ng propetang iyon na sumampalataya sa pag-iral at sa kaisahan ng Allâhu ta’âlâ, sumamba sa Kanya, at iwan ang mga bato at diyus-diyusang patuloy na sinasamba namin at ng aming mga ninuno. Iniutos niya sa amin na maging tapat sa pananalita, huwag pagtaksilan ang ipinagkatiwala, pangalagaan ang mga karapatan ng pagkakamag-anak, makisama nang mabuti sa mga kapitbahay, at umiwas sa mga kasalanan at sa pagpapadanak ng dugo. Inilayo niya kami sa lahat ng uri ng kahalayan, sa pagsisinungaling, sa pagkamkam sa ari-arian ng mga ulila, at sa paninirang-puri sa mga babaing malinis ang puri. Iniutos niya sa amin na sambahin ang Allâhu ta’âlâ nang hindi nagtatambal sa Kanya ng katulad o katuwang. At tinanggap namin ito, sinampalatayanan namin ang lahat ng kanyang dinala mula sa Allâhu ta’âlâ, at tinupad namin ang kanyang mga sinabi. Sinamba namin ang Allâhu ta’âlâ. Itinuring naming harâm ang Kanyang ginawang harâm para sa amin, at halâl ang Kanyang ginawang halâl, at kumilos kami ayon dito. Dahil dito ay naging kaaway namin ang aming bayan at inapi kami. Upang ipatalikod sa amin ang aming relihiyon, upang itigil namin ang pagsamba sa Allâhu ta’âlâ at muling sumamba sa mga diyus-diyusan, isinailalim nila kami sa iba’t ibang pagpapahirap at pagsubok. Inapi nila kami. Lalo at lalo nila kaming ginipit. Pumagitna sila sa amin at sa aming relihiyon, at nais nila kaming ihiwalay sa aming relihiyon. Kaya iniwan namin ang aming bayan at tahanan at nagpakupkop sa inyong bansa. Pinili namin kayo kaysa sa iba. Nanabik kami sa inyong pagkalinga at pakikipagkapwa. Umaasa kami na sa inyong piling ay hindi kami daranas ng pang-aapi at kawalang-katarungan.” Ipinagpatuloy ni Hadrat Ja’far ang kanyang pananalita nang ganito: “Tungkol naman sa pagbati, binati namin kayo ng pagbati ni Rasûlullah. Ganito rin kami bumabati sa isa’t isa. Ipinabatid ng aming Pinuno, ang Propeta, na ganito rin ang pagbati ng mga nasa Paraiso. Kaya ganito namin binati ang inyong dakilang pagkatao. At dahil sinabi ng aming Pinuno, ang Propeta, na hindi dapat magpatirapa sa mga tao, nagpapakupkop kami sa Allâhu ta’âlâ mula sa pagpapatirapa sa iba maliban sa Allâhu ta’âlâ.” Nagtanong ang Negus: “May nalalaman ka bang kaunti sa mga ipinahayag ng Allah?” Nang sabihin ni Hadrat Ja’far: “Oo,” sinabi ng Negus: “Bigkasin mo ito sa akin.” Sinimulang bigkasin ni Hadrat Ja’far ang mga unang âyat ng sûra Maryam. (Ipinahayag din na bumigkas siya mula sa mga sûra al-‘Ankabût at ar-Rûm.) Umiiyak ang Negus. Binasa ng mga luhang dumadaloy mula sa kanyang mga mata ang kanyang balbas. Umiyak din ang mga monghe. Sinabi ng Negus at ng mga monghe: “O Ja’far! Bigkasin mo pa nang kaunti mula sa matamis at magandang salitang ito.” Binigkas ni Hadrat Ja’far mula sa simula ng sûra al-Kahf, kung saan sinasabi ayon sa kahulugan: “Ang papuri ay sa Allah, na nagpababa sa Kanyang alipin (kay Muhammad ‘alaihis-salâm) ng tuwid na Aklat (ang Qur’ân al-karîm), na hindi Niya nilagyan ng kalikuan sa pananalita at ng pagsasalungatan sa kahulugan (malayo sa pagmamalabis at sa pagkukulang), upang balaan ang mga kâfir tungkol sa pinakamatinding parusa (ang Impiyerno) na nagmumula sa Kanya (sa Kanyang kataas-taasang harapan), upang ibalita sa mga mananampalatayang gumagawa ng mabubuting gawa ang isang magandang gantimpala (ang Paraiso), na doon sila mananatili magpakailanman, at upang balaan ang mga nagsasabing: ‘Nagkaroon ng anak ang Allâhu ta’âlâ.’ Wala silang (ang mga nagsasabing: ‘Nagkaroon ng anak ang Allâhu ta’âlâ’) ni ang kanilang mga ninuno ng anumang kaalaman (o karunungan) tungkol dito (sa salitang iyon). Ang salitang ito na lumalabas sa kanilang bibig ay (mabigat at) lubhang mapanganib. Wala silang sinasabi kundi kasinungalingan. (O Aking Rasûl!) Kung hindi sila sasampalataya sa Qur’ân al-karîm na ito, sisirain mo ba ang iyong sarili sa pighati at galit dahil sa kanila? Ginawa Naming palamuti ang nasa ibabaw ng lupa (ang mga kagubatan, ilog, mineral, hayop at halaman…), upang subukin ang mga tao kung sino sa kanila ang may pinakamabuting gawa…”16
“Ang sajda ay para lamang sa Allâhu ta’âlâ” Hadîth sharîf
Hindi napigilan ng Negus ang kanyang sarili at sinabi: “Sumpa man sa Allah, ito ay nûr na bumubukal mula sa iisang ilawan. Ito rin ang dinala nina Mûsâ at ’Îsâ (’alaihimas-salâm).” Pagkatapos ay humarap siya sa mga sugo ng Quraysh at sinabi: “Umalis kayo! Sumpa man sa Allah, hindi ko sila isusuko sa inyo, at hindi rin ako nag-iisip ng anumang masama laban sa kanila.” Umalis sina ’Abdullah ibn Abî Rabî’a at ’Amr ibn ’Âs sa harapan ng Negus.17 Sinabi ni ’Amr kay ’Abdullah: “Nanunumpa ako na ilalantad ko sa harap ng Negus ang isa sa kanilang mga pagkakasala at ipabubunot ko sila hanggang sa ugat. Makikita mo!” Sinabi ng kanyang kasama kay ’Amr: “Kahit sumasalungat sila sa atin, mabuti man o masama ay kamag-anak pa rin natin sila. Huwag mong gawin iyan.” Sinabi ni ’Amr: “Ipababatid ko sa Negus na itinuturing nilang isang alipin si ’Îsâ ’alaihis-salâm.” Kinabukasan ay pumunta siya sa Negus at sinabi: “O hari! Nagsasalita sila ng mabibigat na salita laban kay ’Îsâ (’alaihis-salâm), ang anak ni Maryam. Magpadala kayo ng tao sa kanila at itanong ninyo kung ano ang sinasabi nila tungkol kay ’Îsâ ’alaihis-salâm.” Nagpadala ang Negus ng tao sa mga Muslim upang itanong ang kanilang pananaw tungkol kay Hadrat ’Îsâ. Muling nagtipon ang mga Muslim at sinabi sa isa’t isa: “Kung itatanong nila sa atin ang tungkol kay ’Îsâ ’alaihis-salâm, ano ang isasagot natin?” Sinabi ni Hadrat Ja’far: “Sumpa man sa Allah, sasabihin natin tungkol kay Hadrat ’Îsâ ang sinabi ng Allâhu ta’âlâ at ang dinala sa atin ng ating Pinuno, ang Propeta.” Nang humarap sila sa Negus, nagtanong ang Negus: “Ano ang sinasabi ninyo tungkol kay ’Îsâ ’alaihis-salâm, ang anak ni Maryam?” Sinabi ni Hadrat Ja’far: “Tungkol kay ’Îsâ ’alaihis-salâm, sinasabi namin ang dinala at ipinarating sa amin ng aming Pinuno, ang Propeta, mula sa Allâhu ta’âlâ. Tinatanggap namin na siya ay alipin at rasûl ng Allâhu ta’âlâ, at Kanyang salita na inilagay ng Allâhu ta’âlâ kay Hadrat Maryam, isang babaing malinis ang puri na tumalikod sa mundo at sa mga lalaki at inilaan ang kanyang sarili sa Haqq ta’âlâ. Ito ang kalagayan at ang dangal ni ’Îsâ, ang anak ni Maryam. Sinasabi namin: kung paanong nilikha Niya si Hadrat Âdam mula sa lupa, nilikha rin Niya si ’Îsâ ’alaihis-salâm nang walang ama.” Nang sabihin niya ito, iniunat ng Negus ang kanyang kamay sa lupa, dumampot ng isang piraso ng dayami at sinabi: “Nanunumpa ako na si ’Îsâ, ang anak ni Maryam, ay hindi hihigit sa inyong sinabi. Wala ni kasinliit ng dayaming ito ang pagkakaiba.”
Nang sabihin ito ng Negus, nagsimulang magbulungan at umungol sa isa’t isa ang matataas na pinuno ng pamahalaan at ang mga pinuno ng hukbo na nasa kanyang paligid.
Nang makita ito ng Negus, sinabi niya sa kanila: “Nanunumpa ako, anuman ang sabihin ninyo, mabuti ang iniisip ko tungkol sa mga taong ito.” Pagkatapos ay humarap siya sa mga Muslim na lumikas at sinabi: “Binabati ko kayo at ang marangal na taong inyong pinanggalingan! Naniniwala ako na siya ang rasûl ng Allah. Sa katunayan, nakita na namin siya sa Injîl. Ibinalita rin ang Rasûl na iyon ni ’Îsâ, ang anak ni Maryam. Sumpa man sa Allah, kung narito lamang siya, pupuntahan ko siya, dadalhin ko ang kanyang mga sapatos at huhugasan ko ang kanyang mga paa! Humayo kayo! Mamuhay kayo sa bahagi ng aking bansa na hindi pa nagagalaw, malayo sa anumang pananalakay, nang ligtas at panatag. Lilipulin ko ang sinumang gumawa sa inyo ng masama. Bigyan man nila ako ng gintong kasinlaki ng bundok, hindi ko hahayaang malungkot ang isa man sa inyo!”
Pagkatapos nito, tungkol sa mga regalong dala ng mga sugo ng Quraysh, sinabi ng Negus: “Hindi ko kailangan ang mga ito! Nang ibalik sa akin ng Allâhu ta’âlâ ang aking kahariang inagaw ng iba, at nang pasukuin Niya sa akin ang taong-bayan, hindi Siya tumanggap sa akin ng suhol.” At ibinalik niya ang kanilang mga regalo. Umalis ang mga sugo ng Quraysh sa harapan ng Negus nang walang dala. At pinili ng mapalad na Negus ang Islam at labis na pinagalak ang mga Sahâba.18
NILIKHA NG HAQQ ANG SANLIBUTAN
Nilikha ng Haqq ang sanlibutan dahil sa pag-ibig kay Muhammad,
Nilikha Niya ang buwan at ang araw sa pananabik kay Muhammad.
“Maging!” wika Niya, at naging ang sanlibutan; nasulat ang Lawh at ang Qalam,
Binigkas nang buo ang Salita sa karangalan ni Muhammad.
Dumating ang lahat ng awliyâ, sa Kanyang pintuan ay idinampi ang mukha,
Ginawa nila ang dhikr ng tawhîd para sa nûr ni Muhammad.
Natamo ito ni Uways Qaranî, ngunit higit pa ang kanyang inasam;
Ginayakan ang walong Paraiso dahil sa pag-ibig kay Muhammad.
Lumilipad sa himpapawid ang mga ibon, lumulunti ang mga bundok at bato,
Namumunga ang mga puno dahil sa pag-ibig kay Muhammad.
Dumating ang mga walang îmân, at sa kanya’y tumanggap ng îmân,
Isinagawa nila ang limang salât dahil sa pag-ibig kay Muhammad.
Dumating ang mga anghel, at tumayo nang hanay-hanay,
Isinagawa nila ang limang salât dahil sa pag-ibig kay Muhammad.
Sino si Yunus upang siya’y purihin? Pinupuri siya ng âyat ng Qur’ân.
Alalahanin siya, bigkasin ang salawât, dahil sa pag-ibig kay Muhammad.
“Binabati ko kayo at ang marangal na taong inyong pinanggalingan! Naniniwala ako na siya ang rasûl ng Allah. Sa katunayan, nakita na namin siya sa Injîl. Ibinalita rin ang Rasûl na iyon ni ’Îsâ, ang anak ni Maryam” Ang Negus Ashama
