My Geliefde Profeet

’N PAAR ZAWÂ’ID-SUNNAS VAN ONS MEESTER DIE PROFEET

Die dinge wat ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) gedoen het, word in drie soorte verdeel. Die eerste is die dinge wat ook die Moslems moet doen. Dit word “sunna” genoem. Die tweede is die dinge wat aan ons Profeet (sallallâhu ta’âlâ ’alayhi wa sallam) eie is. Dit word “khasâ’is” genoem. Dit is vir ander nie toelaatbaar om dit te doen nie. Die derde is die dinge wat aan die gewoonte gebonde is. Elke Moslem moet dit doen volgens die gewoonte van die plek waar hy hom bevind. As dit teen die gewoonte in gedoen word, ontstaan daar onrus (fitna). En om onrus te verwek, is harâm.1

As ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ta’âlâ ’alayhi wa sallam) dit nie afgekeur het nie, dit wil sê nie daaroor ontstem was nie, wanneer iemand die dinge nagelaat het wat hy self as aanbidding gedoen het, dan word hierdie dade van aanbidding “sunnat-i hudâ” genoem. As hy dit voortdurend gedoen het, word dit “sunnat-i mu’akkada” genoem. Die dinge wat Rasûlullah uit gewoonte gedoen het, word “sunnat-i zâ’ida” of “mustahabb” genoem.2 Daartoe behoort byvoorbeeld om goeie dade aan die regterkant te begin en met die regterhand te doen, en die dinge wat hy gedoen en gebruik het by die bou, die eet, die drink, die sit, die opstaan (die gaan slaap), in die klere en by gebruiksvoorwerpe. Die dinge wat later ontstaan het, word “bid’a” genoem. Om dinge te doen wat “bid’a in die gewoonte” is, soos die gebruik van ’n meelsif en ’n lepel, dit wil sê gewoontes wat later ontstaan het, is geen dwaling (dalâla) nie. Dit is geen sonde nie. Hieruit blyk dit dat om aan tafel te eet, ’n vurk en ’n lepel te gebruik, in ’n bed te slaap, by konferensies en in skole in die lesse in sedeleer en natuurwetenskap radio, televisie en bandopnemer te gebruik, met allerlei vervoermiddels te reis en van tegniese hulpmiddels soos ’n bril en ’n sakrekenaar gebruik te maak, toelaatbaar is, want dit is bid’as in die gewoonte. Om die bid’as en vernuwings in die gewoonte te gebruik om iets harâms te doen, is harâm. Oor die gebruik van radio, luidspreker en bandopnemer by die gebed, die adhân en die preek en khutba in die moskee is daar uitvoerige inligting in die boeke “Se’âdet-i Ebediyye” en “İslâm Ahlâkı”. Om ’n bid’a in die aanbidding in te voer, al is dit net ’n klein verandering, is ’n baie groot sonde.3 Jihâd, dit wil sê die stryd van die regering en die leër teen die vyande, is aanbidding. Maar die gebruik van allerlei tegniese middele in die oorlog is geen bid’a nie; inteendeel, dit lewer baie beloning op, want dit is beveel om allerlei tegniese middele in die oorlog te gebruik. By die dade van aanbidding moet ’n mens die vernuwings invoer wat help om te doen wat beveel is. Om vernuwings en veranderings in te voer wat help om te doen wat verbied is, is bid’a. Om die adhân uit te roep, moet ’n mens byvoorbeeld op die minaret klim, want dit is beveel om dit op ’n hoë plek uit te roep. Maar om die adhân met ’n luidspreker uit te roep, is bid’a, want dit is nie beveel om dit met ’n toestel uit te roep nie; beveel is dat die mens dit uitroep. Boonop het Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) die gebruik van musiekinstrumente, soos om klokke te lui en op horings te blaas, verbied om die gebedstye bekend te maak of om ander dade van aanbidding te verrig.4

“Om Rasûlullah ook te volg in die dinge wat aan die gewoonte gebonde is, laat die mens in hierdie wêreld en in die hiernamaals baie wen en open die weg na allerlei geluk” Maktûbât-i Rabbânî, II, brief 5

Om dit na te laat wat “sunnat-i hudâ” genoem word, is makrûh. Om dit na te laat wat “sunnat-i zâ’ida” genoem word, is nie makrûh nie.5

Die belang wat ons Meester die Profeet aan reinheid, orde en reëlmaat geheg het

Ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het baie belang aan reinheid, orde en reëlmaat geheg. Elke ding het hy graag aan die regterkant begin en graag met die regterhand gedoen.6 Net die reiniging ná die behoefte het hy met die linkerhand gedoen.

Sover moontlik het hy alles in ’n onewe getal gedoen. Dikwels het hy gesê: “Wie hare het, moet dit goed versorg!”

Toe ons Profeet in die moskee was, het iemand met deurmekaar hare en ’n deurmekaar baard ingekom. Ons geliefde Meester die Profeet het gesê: “Is daar vir hierdie man nie eens roosolie om sy hare glad te stryk nie?” en daarna het hy hom met ’n handgebaar te kenne gegee dat hy dadelik moes uitgaan om sy hare en sy baard in orde te bring. Toe die man dit gedoen het en teruggekom het, het ons Profeet gesê: “Is dit beter dat een van julle so kom, of dat hy kom met hare en baard so deurmekaar soos ’n shaytân?”

Selfs op reis het hy olie in ’n botteltjie saamgeneem. Wanneer hy olie aangesmeer het, het hy eers ’n dun doek op sy kop gesit en sy mus bo-op die doek opgesit. So kon ’n mens van buite nie sien dat hy olie aangesmeer het nie. Ons Profeet het sy baard twee keer per dag gekam.

Anas ibn Mâlik sê: “Rasûl ’alayhis-salâm het dikwels roosolie aan sy geseënde hare gesmeer en sy geseënde baard gekam nadat hy dit met water natgemaak het.”7 Ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het ’n bietjie van die lengte en die kante van sy geseënde baard afgeknip. Voordat hy na die Vrydaggebed gegaan het, het hy sy geseënde snor korter gemaak en van sy geseënde naels geknip wat gegroei het. Ook die Moslems het hy beveel om hulle snor kort te hou.

Elke keer wanneer ons Profeet in die spieël gekyk het, het hy Allâhu ta’âlâ geloof en hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! Soos U my gestalte mooi geskep het, maak so ook my karakter mooi!”

Elke nag voordat hy gaan slaap het, het ons Profeet drie keer kohl aan sy geseënde oë aangebring. Drie keer het hy die kohl aan sy geseënde regteroog aangebring en twee keer aan sy geseënde linkeroog. Daaroor het hy gesê: “Bring kohl aan! Want dit laat die oog glans en laat die hare (die wimpers) groei.”8

Die geleerdes van Islam het meegedeel dat dit vir ’n man toelaatbaar is om kohl as geneesmiddel aan te bring, maar nie as versiering nie. Die woorde jamâl en zîna moet ’n mens nie met mekaar verwar nie.

Jamâl beteken: om lelikheid te verwyder, waardigheid te besit en die guns te toon om daarvoor dankbaar te wees. Om daardie guns te toon om op te val en om te spog, is nie jamâl nie, maar hoogmoed. Ons Meester Rasûlullah het baie belang aan die gebruik van die miswâk geheg. Nooit het hy dit van sy sy gelaat nie. Dikwels het hy gesê: “Gebruik die miswâk van ’n tak van die arakboom!” Die miswâk gee die mond ’n aangename geur. Ook het hy gesê: “Dit is my sunna en dié van die profete vóór my!”

Ons Meester die Profeet het gesê: “As dit nie vir my umma ’n las sou wees nie, sou ek hulle beveel het om by elke gebed die miswâk te gebruik!”9 “Ek beveel julle met nadruk aan om die miswâk te gebruik!”

“Die miswâk is reinheid van die mond en die welbehae van my Heer!” Wanneer ons geliefde Profeet sy huis binnegekom het, was die eerste wat hy gedoen het, om sy geseënde tande met die miswâk skoon te maak. Sonder om ’n miswâk by hom te hê, het hy nie gaan slaap nie, en wanneer hy wakker geword het, het hy begin deur sy geseënde tande met die miswâk skoon te maak. Ook wanneer hy snags vir die tahajjud-gebed opgestaan het, het hy sy geseënde tande met die miswâk skoongemaak.10 Ons moeder ’Âisha (radiyallâhu ’anhâ) het gesê: “Daar was geen nag en geen dag waarin die Profeet ’alayhis-salâm geslaap het sonder dat hy by die ontwaking vóór die wudû die miswâk gebruik het nie!” Ibrâhîm, die seun van ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam), is oorlede. By die begrafnis het een van die rou stene wat op die graf gesit is, skeef gelê. Daarop het hy ingegryp en dit reggelê. Toe het hy verduidelik dat die skewe steen die oorledene geen nut of skade bring nie, maar dat hy hom steur aan wat nie ordelik en reëlmatig is nie.

Die Huis van Geluksaligheid van ons Meester die Profeet

Toe ons geliefde Profeet in Medina sy moskee laat bou het, het hy daarnaas twee kamers van rou stene laat maak en dit met stamme en takke van dadelpalms laat oordek. Toe die geseënde moskee gebou is, is daar vir ’Âisha en vir Sawda (radiyallâhu ’anhumâ) elk ’n kamer gemaak. Die deur van die kamer van ons moeder ’Âisha het op die pad uitgekyk wat na die moskee lei. Die deur van die kamer wat vir ons moeder Sawda gemaak is, was teenoor die derde poort van die moskee, die poort van Âl-i ’Uthmân. Toe ons Profeet ander vroue geneem het, het die getal kamers later toegeneem, tot daar nege was. Ook hierdie is gebou tussen die kamer van ons moeder ’Âisha en die qibla. Sommige kamers was van rou stene, ander van klip. Sommige was van dadelpalmtakke gemaak (in Bagdadse styl) en aan die buitekant met kleimortel gepleister, en ook die plafon was van dadelpalmtakke gemaak. Hasan ibn Abi’l-Hasan (radiyallâhu ’anh) sê: “Toe ek ’n jongman was, het ek die huise van Rasûlullah binnegegaan en kon ek met my hand tot by die plafon reik. Die dak van die kamer van Rasûlullah het uit niks anders bestaan as ’n geweefde doek van hare nie, gespan oor ’n stam van sipres of jenewer.”

Volgens wat imam Bukhârî meedeel, “het die deur van die huis van Rasûlullah geen klopper gehad nie, en is daaraan geklop met die punt van ’n boog”. Muhammad ibn Hilâl en ‘Atâ’ al-Khurâsânî het die kamers van die vroue van ons Profeet gesien en meegedeel dat dit van dadelpalmtakke gemaak was en dat hulle in plaas van deure gordyne van growwe swart haarstof gehad het. Volgens die verklaring van Dâwûd ibn Qays, wat dit met eie oë gesien het, was die breedte van elke kamer, van die deur tot by die symure, ongeveer 6–7 dhirâ’11 (3–3,5 m), en die diepte van binne na skatting tien dhirâ’ (4,8 m). (’n Dhirâ’ is 48 cm.)

“Die miswâk is reinheid van die mond en die welbehae van my Heer!” Hadîth sharîf

Op die dag toe die brief van die kalief ’Abdulmalik oor die onteiening van die kamers van die vroue van ons Meester die Profeet, om dit by die moskee in te lyf, in Medina aangekom het en voorgelees is, kon baie hulle trane nie bedwing nie, en die inwoners van Medina het geween soos op die dag toe ons Profeet oorlede is.12

Ook Sa’îd ibn Musayyab het sy droefheid hieroor uitgespreek met die woorde: “By Allah! Hoe graag sou ek wou hê dat hulle gelaat is soos hulle was! Dan sou die jongmense van Medina wat opgroei, en diegene wat van buite na Medina kom, sien waarmee Rasûl ’alayhis-salâm hom gedurende sy lewe tevrede gestel het, en die mense sou nie na baie besittings hunker en daarmee spog nie.”

Die lewe van ons Meester die Profeet binne die huis

Husayn vertel: “Ek het my vader gevra hoe ons Meester die Profeet sy tyd binne die huis deurgebring het. Hierop het my vader soos volg vertel: Vanaf die oomblik dat hy sy huis binnegegaan het, het ons Meester die Profeet sy tyd in drie verdeel: vir die aanbidding van Allah, vir die sake van sy huisgenote en vir sy persoonlike sake. Die tyd wat hy vir homself bestem het, het hy weer tussen homself en die mense verdeel. In daardie tyd het net die uitgelese Metgeselle by hom ingekom. Deur hulle het hy die godsdienstige sake aan die volk oorgedra, en niks wat die volk aangegaan het, het hy by hom gehou of opgegaar nie. Dit was die gewoonte van ons Meester die Profeet om die tyd wat aan sy umma behoort het, onder die mense van deug te verdeel, volgens hulle rang van verhewenheid in die godsdiens, en hulle dienooreenkomstig na hom te roep. Van hulle het die een een behoefte gehad, die ander twee, en weer ’n ander nog meer. Ons Meester die Profeet het hom met hulle godsdienstige behoeftes besig gehou, op hulle vrae die antwoorde gegee wat nodig was, en daarna gesê: ‘Laat wie hier teenwoordig is, dit oordra aan wie nie hier is nie! Lê julle aan my die behoefte voor van wie nie self na my kan kom om sy behoefte voor te lê nie. Want waarlik, as iemand die behoefte voorlê van een wat sy behoefte nie kan voorlê nie, sal Allah op die Oordeelsdag sy voete op die Sirât standvastig maak!’

By ons Meester die Profeet is oor niks anders gepraat nie en is niks anders ter sprake gebring nie. Ook het hy self van niemand iets anders aanvaar nie. Wie by ons Meester die Profeet ingekom het, het ingekom as soeker na kennis en uitgegaan as die grootste geleerde, nadat hy die smaak van die kennis geproe het, en as gids vir ander!”

Die lewe van ons Meester die Profeet buite die huis

Husayn het sy vader ’Alî gevra oor die lewe van ons Meester die Profeet buite die huis. Ook dit het hy soos volg vertel:

Die Meester van die heelal het buite die huis nie gepraat nie, behalwe as sy woorde die Moslems tot nut sou wees, hulle nader aan mekaar sou bring en die verdeeldheid en die koelheid tussen hulle sou wegneem. Die man met die edelste eienskappe van elke volk het hy geëer en as goewerneur oor sy volk aangestel.13 Die volk het hy teen slegte mense en teen die kwaad beskerm, en self het hy hom daarvoor gehoed om in sulke toestande te verval. Niemand het hy sy glimlaggende gesig en sy goeie karakter onthou nie.

As hy sy Metgeselle nie gesien het nie, het hy na hulle gesoek en die Metgeselle gevra wat tussen hulle gebeur het. Die goeie het hy geprys en versterk; die slegte het hy afgekeur en verswak. Alles wat hy gedoen het, was gematig en sonder teenstrydigheid. Uit vrees dat hulle in agteloosheid sou verval, het hy nie nagelaat om die Moslems te waarsku nie. Al sy toestande was bestendig. Ons Meester Rasûlullah het ’n volkome aanleg vir aanbidding en gehoorsaamheid besit. Die reg het hy nie oorskry nie, en hy het ook nie tekortgeskiet in die nakoming daarvan nie. Diegene wat naby hom gestaan het, was die beste van die mense.

By hom was die verhewenste van die Metgeselle die een wie se raad die omvattendste was, en die hoogste in rang die een wat die behoeftiges die beste gehelp en goed gedoen het. Die Meester van die heelal het nie gaan sit of opgestaan sonder om Allah te gedenk nie.

In ’n byeenkoms het hy nie ’n plek vir homself bestem nie, en hy het ander verbied om dit te doen. Waar hy ook al was, wanneer hy by ’n geselskap gekom het wat gesit het, het hy nie na die ereplek gegaan nie, maar aan die einde van die byeenkoms gaan sit, en hy het die Moslems beveel om dieselfde te doen.

Elkeen wat by hom gesit het, het hy sy deel gegee en so geëer dat almal gedink het dat daar by Rasûlullah niemand waardevoller as hy was nie. Met wie by hom gesit het of gekom het om sy behoefte aan hom voor te lê, het hy in alles geduld gehad, tot dié opgestaan en weggegaan het.14

Wanneer iemand hom om iets gevra het, het hy hom nie afgewys nie: hy het dit gegee, of hy het hom met sagte, vriendelike woorde teruggestuur. So ruim was sy goeie karakter dat dit al die mense omvat het. Vir hulle het hy ’n liefdevolle vader geword. Wat die reg betref, was by hom almal gelyk. Die byeenkoms van ons Meester die Profeet was ’n byeenkoms van kennis, skaamte, geduld en betroubaarheid.

In sy byeenkoms is geen stemme verhef nie, is niemand beskuldig nie, en is begane foute en vergissings nie openbaar gemaak nie. Diegene wat in die byeenkoms van die Meester van die heelal was, was mekaar se gelykes; hulle voorrang bo mekaar het net in die taqwâ gelê. Almal was nederig. Hulle het die oueres geëer, teerheid en medelye teenoor die jongeres betoon, die behoeftiges voorrang bo ander gegee en hulle beywer om in hulle behoeftes te voorsien, en hulle het die vreemdelinge en diegene wat van buite gekom het, beskerm en versorg. Ons Meester die Profeet het altyd ’n glimlaggende gesig en ’n sagmoedige karakter gehad. Oorvloedig was sy sagtheid en sy vergewensgesindheid. Hardvogtig was hy nie. Met niemand het hy getwis nie. Nooit het hy geskree nie, en nooit het hy lelike woorde geuiter nie. Niemand het hy berispe nie. Gierig was hy nie. By wat hom nie aangestaan het nie, het hy gemaak asof hy dit nie sien nie. Wie op iets gehoop het, het hy nie tot wanhoop gebring nie, en sy ongenoeë oor iets het hy nie openlik laat blyk nie.

Ons Meester Rasûlullah het hom van drie dinge ver gehou:

- van twis met die mense,

- van baie praat,

“Ek eet nie terwyl ek teen iets aanleun nie” Hadîth sharîf

- van besig wees met nuttelose, ydele dinge.

En in drie dinge het hy die mense met rus gelaat:

- niemand het hy afgekeur of berispe nie, nóg in sy gesig, nóg agter sy rug,

- na niemand se gebreke en foute het hy gesoek nie,

- teenoor niemand het hy ’n woord geuiter wat hom geen beloning en geen goed gebring het nie.

Wanneer ons Meester die Profeet gepraat het, het diegene wat by hom was, stil en roerloos gesit, asof daar ’n voël op hulle kop gaan sit het; wanneer hy sy woorde klaar gesê en geswyg het, het hulle gesê wat hulle te sê gehad het, maar in sy teenwoordigheid het hulle nooit gestry of getwis nie. Wanneer iemand by ons Meester die Profeet gepraat het, het die ander geswyg tot hy klaar gepraat het. By ons Meester die Profeet was die woord van die laaste nie anders as die woord van die eerste nie. As diegene wat in sy byeenkoms was, oor iets gelag het, het hy saam met hulle gelag; as hulle hulle oor iets verwonder het, het hy hom saam met hulle verwonder. Die ruheid en die grofheid in die woorde en vrae van die vreemdelinge en buitestaanders wat na hom gekom het, het hy verdra, sodat sy Metgeselle hulle soos hy sou gedra. Ons Meester die Profeet het gesê: “Wanneer julle iemand in nood sien wat vra om wat hy nodig het, help hom dan om dit te verkry!”

Ons Meester die Profeet het geen lof aanvaar wat nie met die waarheid ooreengestem het nie. Niemand se woorde het hy onderbreek nie, tensy dié die reg oorskry het. Wanneer dié die reg oorskry het, het hy hom onderbreek en dit hom verbied, of hy het opgestaan en die byeenkoms verlaat. Die swye van die Meester van die heelal het op vier dinge berus: hilm (sagmoedigheid), hadhar (behoedsaamheid), taqdîr (oorweging) en tafakkur (oordenking). Oorweging het by hom dadelik daaruit geblyk dat hy alle mense gelyk aangekyk en na almal geluister het. Oordenking was by hom te sien in sy nadenke oor die sake van hierdie wêreld en van die hiernamaals.

Sagmoedigheid en geduld het hy in hom verenig. Niks wat tot die wêreld behoort het, het hom kwaad gemaak nie. Wat behoedsaamheid betref: deur hierdie eienskap was vier deugde in hom verenig:

- die beste het hy geneem, sodat dit gevolg sou word,

- die lelike dinge het hy gelaat, sodat ’n mens daarvan sou wegbly,

- sy oordeel het hy aangewend vir die dinge wat sy umma tot nut was,

- al sy strewe het hy gerig op die dinge wat die geluk van sy umma in hierdie wêreld en in die hiernamaals sou verseker.

Dit het nooit gebeur dat die Meester van die heelal op iets “Nee!” gesê het nie. Wanneer iets van hom gevra is wat hy wou doen, het hy gesê: “Goed!”; wanneer iets van hom gevra is wat hy nie wou doen nie, het hy geswyg, en uit daardie swye is begryp dat hy dit nie wou doen nie. Vir die geluk van almal in hierdie wêreld en in die hiernamaals het hy hom beywer. Toe op ’n veldtog van hom gevra is om ’n smeekbede te doen sodat die ongelowiges vernietig sou word, het hy gesê:

“Ek is nie gestuur om te vervloek, sodat die mense gekwel sou word nie. Ek is gestuur om almal goed te doen, sodat die mense rus sou vind.”

In die betekenis van die honderd-en-sewende vers van soera al-Anbiyâ is gesê: “Ons het jou as barmhartigheid en weldaad vir die wêrelde gestuur.” Daarom het hy hom altyd vir die welsyn van almal beywer. Volgens wat Anas ibn Mâlik meedeel, het ons Meester die Profeet, wanneer hy iemand ontmoet het, hom die hand gegee (musâfaha)15; solank daardie persoon sy hand nie teruggetrek het nie, het ook ons Meester die Profeet sy hand nie teruggetrek nie, en solank daardie persoon sy gesig nie weggedraai het nie, het ook ons Meester die Profeet sy gesig nie van hom weggedraai nie.

Ook vertel Anas ibn Mâlik: “Ons het ons Meester gevra: ‘Yâ Rasûlallah! Moet ons voor mekaar buig?’ ‘Nee!’ het hy gesê. Ons het gevra: ‘Moet ons mekaar omhels?’ ‘Nee! Maar gee mekaar die hand (musâfaha)!’ het hy gesê.”16

Barâ’ ibn ’Âzib het vertel dat ons Meester die Profeet gesê het: “Wanneer twee Moslems mekaar ontmoet en mekaar die hand gee, word hulle vergewe nog voordat hulle van mekaar skei!”

Die Meester van die heelal was altyd in gedagtes versonke. Langer as sy praat het sy swye geduur. Rasûlullah het nie sonder noodsaak gepraat nie. By die begin en by die einde van sy woorde het hy die naam van Allah genoem.

Met kort, veelseggende woorde het hy gepraat. Die woorde van Rasûlullah was altyd waar en op hulle plek. Wanneer Rasûlullah gepraat het, het hy nie een woord te veel en nie een woord te min gebruik nie. Niemand het hy gekrenk nie, en niemand het hy met minagting aangekyk nie.

Ons Meester Rasûlullah het nie oor die wêreld of oor wêreldse sake kwaad geword nie. Maar wanneer iemand ’n reg wou skend, kon niks sy toorn teëhou totdat daardie reg herstel is nie.

Oor sy eie persoon het hy nooit kwaad geword nie, en hy het nooit wraak geneem nie. Wanneer hy na iets gewys het, het hy nie met sy vinger gewys nie, maar met sy hele hand. Wanneer hy hom verwonder het, het hy die stand van sy hand omgedraai: as die handpalm na die hemel gekeer was, het hy dit na die aarde gedraai, en as dit na die aarde gekeer was, het hy dit na die hemel gedraai. Wanneer hy gepraat het, het hy handgebare gemaak en met die palm van sy geseënde regterhand teen die binnekant van die duim van sy linkerhand geslaan. Wanneer hy kwaad geword het, het hy sy kwaadheid dadelik laat vaar en dit nie laat blyk nie. Wanneer hy bly en opgewek was, het hy sy geseënde oë gesluit. Selfs as hy die meeste gelag het, was dit net ’n glimlag. Wanneer hy geglimlag het, het die geseënde tande in sy geseënde mond soos pêrels gelyk.17

By goeie dade het hy graag die regterkant voorrang gegee;
By die wudû en die aantrek van klere het hy gehaas, daardie bron van edelmoedigheid.
Op sy regtersy het hy gelê, met sy gesig na die qibla;
By elke asemteug het hy die onsigbare aanskou, daardie bron van edelmoedigheid.

“Wanneer twee Moslems mekaar ontmoet, mekaar groet en mekaar die hand gee, word hulle vergewe nog voordat hulle van mekaar skei!” Hadîth sharîf

Van leer was sy bed, sy kussing met palmvesel gevul;
Snags het hy min geslaap, altyd wakker, daardie bron van edelmoedigheid.
Al het sy oë geslaap, sy hart het nooit geslaap nie – dit was by die Vriend;
Van ewigheid af was hy verruk oor Sy skoonheid, daardie bron van edelmoedigheid.

Die gaan lê en die slaap van ons Meester die Profeet

Wanneer ons Meester die Profeet op sy bed wou slaap, het hy op sy geseënde regtersy gaan lê, sy geseënde regterhand onder sy geseënde regterwang gesit en daarna hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! Ek het my aan U oorgegee. Ek het my gesig na U gewend. Ek het my saak aan U toevertrou. Op U steun ek. Ek vrees U straf en hoop op U barmhartigheid. Daar is geen toevlug buiten U barmhartigheid nie, en niks waarteen ’n mens hom moet beskerm buiten U straf nie.

Net by U barmhartigheid word toevlug gesoek, en net deur U barmhartigheid word ’n mens gered. Ek glo in die Boek wat U neergestuur het en in die Profeet wat U gestuur het.

O my Heer! Met U naam het ek my sy op die grond neergelê. As U my siel terughou en behou, behandel dit dan met U barmhartigheid! As U dit loslaat, beskerm dit dan soos U deugsame dienaars deur U beskerm word!

O Allah! Met U naam sterf ek, en met U naam leef ek weer op. O Allah, wat ons laat eet en drink, wat in al ons behoeftes voorsien en dit vervul, wat ons huisves en toevlug gee! Ek loof U ontelbare kere. Hoeveel is daar nie wat niemand het om in hulle behoeftes te voorsien nie, en niemand wat hulle huisves nie! O Allah! Beskerm my teen U straf op die dag wanneer U al U dienaars in U teenwoordigheid versamel! O Allah! Die Eerste (Awwal) is U! Daar is niks wat vóór U is nie! Die Laaste (Âkhir) is U! Daar is niks wat ná U is nie! Die Sigbare (Zâhir) is U! Daar is niks buiten U nie!”

Wanneer hy uit die slaap wakker geword het, het hy hierdie smeekbede gedoen: “Daar is geen ander god nie, net U! Ek verheerlik U en verklaar U vry van elke gebrek. O Allah! Ek vra U om die vergifnis van my sondes en om U barmhartigheid.

Alle lof kom Allah toe, wat ons ná die dood weer lewend gemaak het. En op die Oordeelsdag sal ons na Hom terugkeer.”18 Daarna het hy hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! Vermeerder my kennis! Laat my hart nie afdwaal nadat U my die regte weg gewys het nie! Skenk my uit U verhewe teenwoordigheid barmhartigheid! Want U is die Een wie se vergifnis die grootste is!” Barâ’ ibn ’Âzib vertel: Die Meester van die heelal het vir my gesê:

“Wanneer jy na jou slaapplek gaan, verrig dan die wudû soos jy dit vir die gebed verrig! Gaan lê daarna op jou regtersy en sê: ‘O Allah! Ek het my aan U oorgegee. Ek het my gesig na U gewend. Op U steun ek. Ek vrees U straf en hoop op U barmhartigheid. Daar is by U geen toevlug buiten U barmhartigheid nie, en geen beskerming teen U straf nie! Net by U barmhartigheid word toevlug gesoek, en net deur U barmhartigheid word ’n mens gered. Ek glo in die Boek wat U neergestuur het en in die Profeet wat U gestuur het!’ As jy in daardie nag sterf, sterf jy op die fitra van Islam. Wie dit sê en in daardie nag sterf, sterf op die fitra van Islam!”

Ons Meester die Profeet het gesê: “Wanneer een van julle snags van sy bed opstaan en daarna terugkeer om weer te gaan lê, laat hom dit dan drie keer uitskud, want hy weet nie wat ná hom gebeur het en wat op die bed kom lê het nie.” ’Abdullah ibn Tikhfa (radiyallâhu ’anh), een van die Ashâb-i Suffa, vertel: “Ek het teen dagbreek in die moskee op my maag, dit wil sê op my gesig, gelê en slaap, toe iemand my met sy voet aangeraak het.

– ‘Wie is dit?’ het hy gevra.

– ‘Ek is ‘Abdullah ibn Tikhfa,’ het ek gesê.

En wat sien ek? Dit was die Meester van die heelal! Dadelik het ek regop gekom.

– ‘Dit is ’n manier van lê waarvan Allah die Verhewene die minste hou!’ het hy gesê.”19 Ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het geen voet op die grond gesit sonder wudû nie.

Dit is nooit gesien dat ons Meester Rasûlullah na die toilet gegaan het en daarna nie die wudû verrig het nie.

Die manier waarop ons Meester die Profeet geloop het

Hind ibn Abî Hâla vertel: “Wanneer die Meester van die heelal geloop het, het hy sy voete kragtig van die grond opgelig, nie na albei kante geswaai nie, groot treë gegee en effens vorentoe gebuig, asof hy van ’n hoë plek afkom, en hy het waardig, rustig en ongedwonge geloop.

Wanneer hy na ’n kant wou kyk, het hy hom heeltemal omgedraai en dan gekyk. Sommer rondgekyk het hy nie.

Langer as na die hemel het hy na die aarde gekyk.

En na die aarde het hy uit sy ooghoeke gekyk. Onderweg het hy agter sy Metgeselle geloop.

Wanneer hy iemand ontmoet het, het hy eerste gegroet.”

Abû Hurayra vertel: “Ek het niemand gesien wat vinniger as die Meester van die heelal geloop het nie. Wanneer hy geloop het, was dit asof die aarde onder sy voete oprol! Ons het ons tot die uiterste ingespan om by hom by te bly, terwyl die Meester van die heelal hom by die loop glad nie ingespan het nie.”20

Hoe ons Meester die Profeet gesit het

Meestal het hy op sy knieë gesit. In die houding van qurfusâ, dit wil sê met opgetrekte knieë en sy arms daarom geslaan, is hy ook gesien.21 Nooit het hy sy voete uitgestrek in die rigting van diegene wat in sy byeenkoms was nie. Meestal het hy met sy gesig na die qibla gesit. Vir die gaste wat by hom gekom het, het hy dikwels die mantel (’abâ) wat hy om sy skouers gedra het, oopgesprei en hulle daarop laat sit. Soms het hy sy gaste selfs sy eie kussing gegee. Hanzala ibn Hidhyam het vertel: “Toe ek na ons Meester die Profeet gegaan het, het ek hom kruisbeen sien sit.” Ook Jâbir ibn Samura het meegedeel dat ons Meester die Profeet, nadat hy die oggendgebed verrig het, tot sonop op sy gebedsplek kruisbeen bly sit het.

“Tooi julle met die karakter van Allâhu ta’âlâ!” Hadîth sharîf

Sharîd ibn Suwayd sê: “Ons Meester die Profeet het by my verbygekom. Ek het op daardie oomblik met my linkerhand agter my rug gesit en op die helfte van my handpalm geleun. Die Meester van die heelal het gesê: ’Sit jy soos diegene wat die toorn oor hulle gebring het (die Jode)?’” Abû Juhayfa vertel: “Ons Meester die Profeet het gesê: ‘Ek eet nie terwyl ek teen iets aanleun nie.’”22

Met gekruiste bene het hy gesit, of op sy knieë, of met een knie opgetrek;
Vol goeie maniere, sigbaar en verborge, was daardie bron van edelmoedigheid.
Met drie vingers het hy geëet en dit met smaak afgelek;
In drie teue het hy die lessende water gedrink, daardie bron van edelmoedigheid.
Heuning en halwa, pampoen, asyn en tharîd het hy liefgehad, maar
Nooit het hy hom aan garsbrood versadig nie, daardie bron van edelmoedigheid.
Soms het hy van honger ’n klip aan sy geseënde maag gebind;
“Laat my hart nie bewe nie,” het hy gesê, daardie bron van edelmoedigheid.
In die Huis van Geluksaligheid het maande lank geen vuur gebrand nie;
Tevrede het hy dadels en granate geëet, daardie bron van edelmoedigheid.

Die eet en drink van ons Meester die Profeet

Ons Meester die Profeet het gesê:

“Die seën van die ete lê daarin om vóór die ete die wudû te verrig en ná die ete die hande te was!”23

“Wie gaan slaap sonder om die reuk en die vuilheid van vleis en vet van sy hand af te was, en dan oorkom hom iets, moet niemand anders as homself blameer nie!” “Die seën van die ete lê in die middel daarvan! Wanneer een van julle eet, laat hom dan van die rand van die bord eet en nie van die middel nie, want die seën daal in die middel neer!” Ons moeder ’Âisha deel mee: “Die Meester van die heelal het gesê: ‘Wanneer een van julle gaan eet, laat hom dan Bismillâhir-rahmânir-rahîm sê en die naam van Allah die Verhewene noem. As hy vergeet om dit te sê voordat hy begin eet, laat hom dan sê: Bismillâhir-rahmânir-rahîm vir die begin en die einde van die ete!’”24

Volgens wat Umayya ibn Makhshî meedeel, het ’n man geëet sonder om die basmala uit te spreek.

Ons Meester die Profeet het begryp dat hy die basmala nie uitgespreek het nie, en vir hom gesê: “Sê Bismillâhir-rahmânir-rahîm vir die begin en die einde van die ete!” Toe daardie man “Bismillâhir-rahmânir-rahîm” sê, het ons Meester die Profeet geglimlag en gesê: “Die shaytân het die hele tyd saam met jou geëet. Toe jy die naam van Allah die Verhewene noem, het die shaytân alles uitgebraak wat in sy maag was, sonder om iets oor te laat!”

Volgens wat ’Abdullah ibn ’Umar meedeel, het ons Meester die Profeet gesê: “Wanneer een van julle eet, laat hom dan met sy regterhand eet. En wanneer hy iets drink, laat hom dan ook met sy regterhand drink. Want die shaytân eet met sy linkerhand en drink met sy linkerhand!”25

Salama ibn Akwa’ het vertel wat hy van sy vader gehoor het: Toe ons Meester die Profeet gesien het dat ’n man van die stam Ashja’, bekend as Busr ibn Râ’î al-’Îr, langs hom met sy linkerhand eet, het hy vir hom gesê: “Eet met jou regterhand!” Die man het gelieg en gesê: “Daarvoor het ek nie die krag nie; ek kan nie met my regterhand eet nie!” Ons Meester die Profeet het gesê: “Mag jy nie die krag daarvoor hê nie! Niks anders as hoogmoed en trots weerhou hom daarvan om met sy regterhand te eet nie!” Van toe af kon die man sy hand nooit weer na sy mond bring nie!26 Ons Meester die Profeet het altyd gesê: “Allâhu ta’âlâ, wat ’Azîz en Jalîl is, is voorwaar tevrede met die dienaar wat iets eet of iets drink en Hom daarvoor loof!”

Ons Meester die Profeet het op die grond gesit en ook sy maaltyd op die grond geëet, en hy het gesê: “Ek sit soos ’n dienaar sit, en ek eet soos ’n dienaar eet. Ek is maar net ’n dienaar! Wie hom van my sunna afwend, behoort nie by my nie!”27

’Umar ibn Abî Salama vertel: “Ek was ’n kind wat onder die sorg van die Meester van die heelal grootgemaak is. Terwyl ek geëet het, het my hand deur die hele skottel rondgedwaal. Die Meester van die heelal het vir my gesê: ‘O my seun! Spreek die basmala uit. Eet met jou regterhand! Eet van wat voor jou is!’28 Van toe af het ek altyd so bly eet.” Ons Meester die Profeet het nooit enige kos verag of afgekeur nie. Geen guns het hy geprys omdat dit hom aangestaan het nie, en geen guns het hy afgekeur omdat dit hom nie aangestaan het nie. As hy lus gehad het vir ’n gereg, het hy dit geëet; as hy nie lus gehad het nie, het hy dit gelos en geswyg. Selfs vir die kleinste guns het hy eerbied betoon, en geen enkele guns het hy afgekeur nie. Ons Meester Rasûlullah het nie gesê: “Maak dit, maak dat” nie. Wat daar was, het hy geëet. Ons moeder ’Âisha vertel: Ons Meester die Profeet het na my gekom en gevra: “Het jy iets om te eet?” Ek het gesê: “Nee!” Toe het hy gesê: “Dan vas ek!”29 Ons moeder ’Âisha vertel: “Vandat ons Meester die Profeet na Medina gekom het tot by sy heengaan, het sy huisgenote nooit drie nagte agtereen hulle maag met koringbrood vol geëet nie.30 Meestal het wat hulle geëet het, uit garsbrood en dadels bestaan, en ook daarvan was daar nie veel nie. In die maag van ons Meester die Profeet het daar op een dag nooit twee soorte kos saamgekom nie: wanneer hy sy geseënde maag met dadels gevul het, het hy dit nie met brood gevul nie, en wanneer hy dit met brood gevul het, het hy dit nie met dadels gevul nie. Dít is wat my laat huil.”31

Ons Meester die Profeet was lief vir halwa en heuning, vir tharîd van brood en tharîd van dadels, en vir groentegeregte. Wanneer melk na ons Meester gebring en aangebied is, het hy gesê: “In melk is daar twee seëninge.”32

“Wanneer een van julle eet, laat hom dan met sy regterhand eet. En wanneer hy iets drink, laat hom dan ook met sy regterhand drink. Want die shaytân eet met sy linkerhand en drink met sy linkerhand!” Hadîth sharîf

’Abdullah ibn ’Abbâs vertel: Ek, Khâlid ibn Walîd en die Meester van die heelal het saam na die huis van my tante aan moederskant, Maymûna bint Hârith, gegaan. Toe het my tante gevra: “Sal ek vir julle melk aanbied?”

Die Meester van die heelal het gesê: “Goed!” Toe het my tante gegaan en melk in ’n kom gebring. Die Meester van die heelal het dit geneem en daarvan gedrink. Ek het regs van die Meester van die heelal gesit, en Khâlid ibn Walîd links van hom. Ons Meester Rasûlullah het vir my gegee wat van die melk oorgebly het, en gesê: “Drink jy. As jy wil, kan jy dit eerder aan Khâlid aanbied.”

Ek het gesê: “Wanneer dit daarom gaan om te drink van wat u oorgelaat het, sal ek nooit iemand bo myself verkies nie!” Daarop het ons Meester Rasûlullah gesê:

“Die een vir wie Allâhu ta’âlâ iets te ete gee, moet sê: Allâhumma bârik lanâ fîhi wa at’imnâ khayran minhu (O Allah! Skenk ons seën in hierdie kos en gee ons iets te ete wat nog beter is as dit)!

En die een vir wie Allâhu ta’âlâ melk te drinke gee, moet sê: Allâhumma bârik lanâ fîhi wa zidnâ minhu (O Allah! Skenk ons seën in hierdie melk en vermeerder U gawe daarvan aan ons)! Want niks anders as melk neem die plek van kos en drank in nie.”33

Wanneer die Moslems van Medina die eerste, vroeë dadels van hulle palms gesien het, het hulle dit na ons Meester die Profeet gebring. Ons Meester Rasûlullah het dit in sy hand geneem, die smeekbede om seën gedoen en daarna die kleinste van die kinders wat hy gesien het, nadergeroep en dit vir hom gegee. En hy het gesê: “In ’n huis waar daar geen dadels is nie, ly die bewoners honger.” Ons Meester die Profeet het graag geëet wat onder in die skottel oorgebly het, en hy het gesê: “Wie ná die ete ’n bord of ’n skottel skoonskraap, vir hom vra daardie skottel vergifnis (doen dit istighfâr)!” Daar word ook oorgelewer dat ons Meester die Profeet gesê het: “O Abû Dharr! Wanneer jy vleis kook, gooi meer water by, dink aan jou bure en deel ook met hulle daarvan.”34

“Wie sy maag vol eet terwyl sy buurman honger ly, is nie ’n volmaakte gelowige nie!”

“Aanbid Allah! Gee kos te ete! Versprei die groet (salâm), sodat julle die Paradyse kan binnegaan!”35

“Die kos van een persoon is genoeg vir twee. Die kos van drie is genoeg vir vier. Die kos van vier is genoeg vir agt!”36

Asmâ bint Abî Bakr het vertel: Ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het aanbeveel dat gekookte kos toegemaak gehou word totdat die kook en die damp verby is, en hy het gesê: “Dit is die grootste seën!” By die Verowering van Mekka het ons Meester Rasûlullah na die huis van Umm Hânî, die dogter van sy oom Abû Tâlib, gegaan. Daar het hy haar gevra: “Het julle iets om te eet?” Umm Hânî het gesê: “Nee! Daar is net krummels droë brood en asyn! Maar ek skaam my om dit aan u voor te sit!” Ons Meester die Profeet het gesê: “Bring dit. Brokkel dit in die water. Bring ook sout!” Nadat hy die asyn daaroor gegooi en daarvan geëet het, het hy Allah die Verhewene gedank en gesê: “O Umm Hânî! Wat ’n goeie toespys is asyn tog! ’n Huis waar daar asyn is, word nie beskou as een wat sonder toespys is nie!”37 Die brood het hy sonder iets daarby geëet, of met dadels, met asyn, met vrugte, met sop, of in olyfolie gedoop. Ook hoender, haas, kameel, gasel, vis en gedroogde vleis het hy geëet, en ook kaas. Van die vleis was hy lief vir die voorbeen. Met sy hande het hy dit vasgehou en daaraan gebyt terwyl hy geëet het. (Dit is ook toelaatbaar om dit met ’n mes te sny en te eet.) Meestal het hy melk of dadels genuttig. Van die kossoorte was hy lief vir skaapvleis, vleissop, pampoen, soetgoed, heuning, dadels, melk, room, waatlemoen, spanspek, druiwe en komkommer.38 Water het hy stadig in drie slukke gedrink, en hy het met die basmala begin; aan die einde het hy “Alhamdulillâh” gesê en ’n smeekbede gedoen. Ons Meester die Profeet het gedrink van die soet water wat uit Buyût as-Suqyâ gebring is. Die water van Buyût as-Suqyâ was twee dagreise van Medina af.39 Toe hom gevra is: “Watter drank is die lekkerste?” het ons Meester die Profeet gesê: “Soet en koel water!”40

Ons Meester die Profeet het gesê: “Wanneer een van julle iets drink, laat hy nie in die beker asemhaal nie.” Soos hy verbied het om in kos en drank asem te haal, so het hy ook verbied om uit goue en silwer houers te eet en te drink. Wanneer ons Meester die Profeet water gedrink het, het hy by een beker water twee of drie keer asemgehaal en gesê: “So is dit heilsamer en les dit die dors beter.” Ook het hy gesê: “Wanneer een van julle iets drink, laat hy dit nie in een teug drink nie.” En: “Moenie in een teug drink soos die kamele nie! Drink in twee of drie teue! Sê ‘Bismillâh!’ wanneer julle gaan drink, en ‘Alhamdulillâh!’ wanneer julle julle mond van die beker wegneem!”41

Nawfal ibn Mu’âwiya vertel: “Wanneer die Meester van die heelal iets gedrink het, het hy drie keer asemgehaal. Aan die begin het hy die naam van Allah die Verhewene genoem deur ‘Bismillâhir-rahmânir-rahîm’ te sê, en aan die einde het hy Hom geloof deur ‘Alhamdulillâh’ te sê.”42

Volgens die oorlewering van Abû Umâma al-Bâhilî het ons Meester die Profeet gesê: “Toe my Heer, wat ‘Azîz en Jalîl is, my aangebied het om die vallei van Mekka in goud te verander, het ek gesê: ‘Nee! O my Heer! Laat my die een dag versadig wees en die ander dag honger. Wanneer ek honger is, sal ek U smeek en U gedenk. Wanneer ek versadig is, sal ek U loof en U dank!’”43

Om die kennis oor eet en drink te leer, gaan voor die leer van die kennis oor aanbidding. Om voor en ná die maaltyd die hande te was, met die regterhand te eet en met die regterhand te drink, was die gewoonte van Rasûlullah. By die handewas voor die maaltyd was die jongeres eerste; ná die maaltyd die oueres eerste.44 Om van die rand van die bord te eet, om te eet van wat voor jou is, en om op die linkervoet te sit met die regtervoet opgetrek, is die sunna van Rasûlullah. Wat baie warm is, moet ’n mens nie eet nie, en ook nie daaraan ruik nie.

“Wie sy maag vol eet terwyl sy buurman honger ly, is nie ’n volmaakte gelowige nie!” Hadîth sharîf

Ons Meester die Profeet het dit nie gepas gevind om te eet sonder om ’n woord te praat nie. Dit is die gewoonte van die vuuraanbidders. ’n Mens moet opgewek met mekaar gesels.

Om die maaltyd met sout te begin en met sout af te sluit, is die sunna van Rasûlullah, en dit is genesing. Een van die eerste bid’as wat in Islam ontstaan het, is om te eet totdat ’n mens versadig is. Om elke dag vleis te eet, beswaar die hart. Die engele hou nie daarvan nie. Om baie min vleis te eet, bederf daarenteen die karakter. Om op die sufra, dit wil sê op ’n uitgespreide kleed, te eet en dit op die grond oop te sprei, is goed. Die sufra was vroeër van leer. Plantaardige kos is baie goed. ’n Sufra sonder plantaardige kos word vergelyk met ’n ou man sonder verstand.

Imam Ja’far Sâdiq het gesê: “Wie baie besittings en baie kinders wil hê, moet baie plantaardige kos eet!” Eers moet ’n mens by die sufra gaan sit, en eers daarna moet die kos gebring word.

Ons Profeet het gesê: “Ek is ’n dienaar. Soos die dienaars sit ek op die grond en eet ek.”45

’n Mens moet nie eet sonder om honger te wees nie, ’n mens moet opstaan voordat jy versadig is [’n mens moet nie baie eet nie], en ’n mens moet nie lag sonder dat daar iets is om oor verwonderd te wees nie. Ons Meester die Profeet het gesê: “Die begin van alle goedheid is honger. Die begin van alle kwaad is versadiging.” Die smaak van die kos neem toe na gelang die honger groter is. Versadiging maak ’n mens vergeetagtig. Dit verblind die hart en bederf die bloed, soos alkoholiese drank. Honger suiwer die verstand en laat die hart straal. Met fâsiqs en slegte mense moet ’n mens nie eet en drink nie. Kookwarm kos moet ’n mens toegemaak laat afkoel.

Ons Meester Rasûlullah het gesê: “Eet met die regterhand. Drink met die regterhand.” Om met drie vingers te eet, is sunna. Ons Meester die Profeet het gesê: “O ’Alî! Eet die kos met drie vingers, want die shaytân eet met twee vingers.” Ons Profeet het die brood met sy regterhand geneem en dan die waatlemoen met sy linkerhand geëet. Brood moet ’n mens nie met een hand breek nie, maar met twee hande.46 Die happie moet klein wees en goed gekou word. ’n Mens moet nie na regs, na links of na bo kyk nie, maar na jou happie en na wat voor jou is. ’n Mens moet jou mond nie te wyd oopmaak nie. By die sufra moet ’n mens jou hande nie aan jou klere of aan jou kop afvee nie. Wanneer ’n mens moet hoes of nies, moet jy die kop agtertoe draai. By ’n sufra waarheen ’n mens nie genooi is nie, moet jy nie gaan sit nie. By die sufra moet ’n mens nie meer as al die ander eet nie. Wanneer ’n mens versadig is, moet jy ’n smeekbede doen dat jy hierdie versadiging nie sal gebruik om sondes te pleeg nie. ’n Mens moet dink aan die rekenskap wat jy op die Oordeelsdag daaroor sal moet gee. ’n Mens moet eet met die voorneme om krag vir die aanbidding op te doen. Ook wanneer ’n mens honger is, moet jy stadig eet. Die oueres moet eerste begin. ’n Mens moet niemand lastig val deur meer as drie keer “Eet!” te sê nie. Ons Meester Rasûlullah het min geëet en groot waarde daaraan geheg om nie baie te eet nie, en hy het gesê: “Die hart van die mens is soos die gewas op die land. Die kos is soos die reën. Soos te veel water die gewas laat verdor, so maak te veel kos die hart dood. Allâhu ta’âlâ hou nie van hom wat baie eet en baie drink nie.”

Rasûlullah het aanbeveel dat ’n derde van die maag vir die kos en ’n derde vir die drank bestem word. Dat die oorblywende derde vir die lug is, dit wil sê leeg bly, is die laagste graad. Die beste graad is om min te eet en min te slaap. Baie eet is die begin van die siektes, min eet die begin van die geneesmiddels. Die gas moet van die gasheer niks anders as brood en sout verwag nie. Die gasheer moet die gas happies aangee en water oor sy hande gooi. Wat die gas graag eet, moet hy hom gee. Wat die gas op ’n skoon plek laat val, moet hy optel en aan hom teruggee. Het dit vuil geword, dan moet hy dit vir die kat en ander diere laat lê. Die seën van so ’n huis neem toe. Dit reik selfs tot by die kleinkinders. As wat op die grond val, nie opgetel word nie, eet die shaytân dit op.

Om wat in die skottel agtergebly het, skoon te skraap en op te eet, is sunna. Om by die oorskiet van iets soos kompot of ayran water te gooi, dit om te skud en uit te drink, bring baie beloning. Dit is toelaatbaar om ’n oorskiet op die bord of in die glas te los. Rasûlullah het graag geëet wat ’n gelowige oorgelaat het.

Om ná die maaltyd die tande met die miswâk en met ’n tandestokkie skoon te maak, is die sunna van Rasûlullah. Dit is reinheid. Reinheid versterk die geloof. Ná die maaltyd word vir die gasheer ’n smeekbede gedoen om seën, barmhartigheid en vergifnis. Daarna vra ’n mens toestemming om te vertrek. En ’n mens nooi die gasheer na ’n maaltyd.

Tydens die maaltyd moet ’n mens nie skrikwekkende of walglike dinge vertel nie. ’n Mens moet nie oor die dood of oor siekte praat nie. ’n Mens moet nie staar na die geregte wat na die sufra gebring word nie. ’n Mens moet nie ’n tweede happie in die hand neem voordat jy die eerste ingesluk het nie. In die middel van die maaltyd moet ’n mens vir niks van die sufra opstaan nie, selfs nie vir die gebed (salât) nie. Die gebed moet ’n mens vroeër verrig. As die voorbereide geregte koud sou word of sou bederf, en die tyd van die gebed dit toelaat om dit ná die maaltyd te verrig, moet ’n mens voor die gebed eet. ’n Mens moet van die sufra opstaan nadat die kos weggeneem is. ’n Mens moet nie op straat, staande of al lopende eet nie. ’n Mens moet nie gaan slaap terwyl die reuk van vleis of kos nog aan jou mond of hande is nie. Ook die hande van die kinders moet ’n mens was. ’n Mens moet nie met ’n vol maag gaan slaap nie. Voedsel moet ’n mens koop na die mate van die behoefte, nie sonder maat en in oorvloed nie. Anders is dit verkwisting. Eet- en drinkgerei moet ’n deksel hê. ’n Mens moet nie uit ’n rivier of ’n dam drink deur vooroor te buig en met die mond te drink nie. ’n Mens moet ook nie uit die tuit van ’n waterkan of uit die nek van ’n kruik drink nie. ’n Mens moet nie van die gebarste kant van ’n koppie of ’n glas drink nie. In die somer moet ’n mens iets koels drink. Rasûlullah het graag koel sjerbet gedrink. Zamzamwater mag staande gedrink word. Daar is gesê dat die reisiger enige water staande mag drink. ’n Mens moet nie op ’n leë maag water drink nie. Water moet ’n mens stadig, met klein slukkies, drink. Ons Meester Rasûlullah was lief vir die gereg keshkek. Dit was Jibrîl ’alayhis-salâm wat ons Meester die Profeet geleer het om harîsa, dit wil sê keshkek, te kook. Harîsa gee die mens baie krag. Al die profete het garsbrood geëet. Rasûlullah was lief vir pampoennagereg en lensiesop, vir wildsvleis en vir skaapvleis. Van die skaap was hy lief vir die voorbeen, die bors en die blad. Van die blad van ’n jong bokkie was hy baie lief. Die vleis van ’n jong bokkie is lig verteerbaar. Dit is vir almal geskik.47

“Die begin van alle goedheid is honger. Die begin van alle kwaad is versadiging” Hadîth sharîf

Die vleis van ’n manlike dier is ligter verteerbaar as dié van ’n vroulike dier, en donker vleis ligter as wit vleis. Wat ligte verteerbaarheid en smaak betref, is skaapvleis en koeimelk die beste.

Van die wild is takbokvleis die beste. Haasvleis is halâl. Ons Profeet het dit geëet. Dit is urinedrywend; te veel daarvan veroorsaak slapeloosheid. Dit is vir almal geskik. Die vleis van voëls en kuikens is goed vir almal. Van die pluimvee het die hoender die beste vleis.

Ons Profeet het gesê: “Wat ’n goeie kos is asyn tog!” Asyn is die nuttigste kos. Ook die dadel is kos, dit wil sê: dit word met brood geëet. Die druif is sowel kos as vrugte. Om druiwe met brood te eet, is sunna. Om dadels in ’n onewe getal te eet, is sunna. Om rosyne, okkerneute en amandels te eet, is sunna. In heuning is genesing. Sewentig profete het ’n smeekbede gedoen om seën vir die heuning. Ons Meester Rasûlullah was baie lief vir dadels. Dadels het hy saam met spanspek en waatlemoen geëet. Spanspek en waatlemoen reinig die niere en neem hoofpyn weg. Dit dryf wurms uit. Dit gee die oë krag. Wanneer ’n mens pilaf eet, moet jy die salawât sharîfa uitspreek. Ons Meester die Profeet het geprys om boerbone met die peule te eet. En hy het gesê: “Habbat as-sawdâ, dit wil sê swartkomyn, is ’n geneesmiddel vir die kwale.” Om okkerneute met kaas te eet, is genesing. Om elkeen van die twee alleen te eet, is skadelik. ’n Mens moet dit saam met iets anders eet. Ons Meester het die druiwetros in sy linkerhand geneem en die druiwe met sy regterhand geëet.48 Die kweper neem die beklemming van die hart weg. In elke spanspek, elke waatlemoen en elke granaat is daar ’n druppel water van die Paradys. ’n Granaat moet ’n mens alleen opeet, sodat geen druppel verlore gaan nie. Die granaat is goed vir hartkloppings. Dit versterk die maag. As ’n mens dit saam met die vrugtevleis uitdruk en drink, dryf dit die gal af en hef dit hardlywigheid op. Die vy gee die hart verligting. Dit neem pyn in die rug en skouers en krampe in die spysverteringsorgane weg.

Om groen komkommer met sout te eet, en om okkerneute met dadels en heuning te eet, is die sunna van Rasûlullah.49 Ons Profeet het die eiervrug geprys en gesê: “Berei dit met olyfolie.”

Ook die porslein het hy geprys. Seldery verdryf vergeetagtigheid. Dit is urinedrywend. Dit vorm bloed en melk. Dit reinig die lewer. Die harshaf, dit wil sê die artisjok, los galstene op, reinig die bloed en is goed vir aarverkalking. Dit neem ook sweetreuk weg. Vir iemand wat in ’n land aankom, is dit goed vir die gesondheid om eers ’n bietjie rou ui te eet. Ui verhoog die weerstand teen mikrobes. As ’n mens ná die ui seldery eet, neem dit die slegte reuk weg. Daar is gesê dat die reuk ook verdwyn as ’n mens wynruit eet. In die laaste gereg wat Rasûlullah geëet het, was daar ui. En hy het gesê: “Eet ui en knoffel gekook.” Hulle reuk hinder die engele. Radys is urinedrywend. Dit vergemaklik die spysvertering.

Die geseënde baard en hare van ons Meester die Profeet

Die geseënde hare en die baardhare van ons Meester die Profeet was nie baie kroes nie en ook nie baie steil nie; van nature was dit golwend. Die geseënde hare op sy kop was lank. Aanvanklik het hy ’n kuif gedra; later het hy dit in twee begin skei. Soms het hy sy geseënde hare laat groei, soms het hy dit geknip en korter gemaak.

Oor die beskrywing van die geseënde hare van ons Meester Rasûlullah is aan Anas ibn Mâlik gevra: “Hoe was die geseënde hare van ons Meester Rasûlullah?” Anas het geantwoord: “Dit was nie baie kroes nie en ook nie baie steil nie. Dit was tussen die twee in en van ’n middelmatige soort. Wat die lengte betref, het dit tot halfpad tussen die ore en die bokant van die skouers gekom.”50 Ibn ’Abbâs het gesê: “Die Trots van die wêreld het sy geseënde hare oor sy voorkop laat hang. Later het hy dit begin skei.”51 Die geleerdes het gesê: “Om die hare na albei kante te skei, is die sunna van die Trots van die heelal, want later het hy dit so begin doen. Om dit oor die voorkop te laat hang, is toelaatbaar, en om dit na albei kante te skei, is ook toelaatbaar. Maar om dit te skei, is verhewener.”

Ons moeder ’Âisha Siddîqa het gesê: “Die geseënde hare van ons Meester die Profeet het bo die jumma en onder die wafra gekom.”52 Hare wat tot by die bokant van die skouers reik, word “jumma” genoem, en hare wat tot by die oorlel reik, “wafra”. Kortom, volgens die oorlewering van ons moeder ’Âisha was die geseënde hare van ons Meester Rasûlullah so lank dat dit tot onder sy geseënde oorlelle gekom het, maar nie sy skouers bereik het nie; dit was tussen die twee in.

Qâdî ’Iyâd het gesê: “Hierdie oorleweringe word soos volg met mekaar versoen: die hare aan die kant van sy geseënde ore het tot by sy geseënde oorlelle gekom; die hare aan die agterkant het tot by sy geseënde skouers gereik.” Ook het hulle gesê: “Dat daar in die een oorlewering staan dat dit tot by sy oor gekom het en in ’n ander dat dit tot by sy geseënde skouer gekom het, beteken dat dit op die een tyd so was en op ’n ander tyd anders. Die oorleweringe is almal korrek. Ons Meester die Profeet het sy geseënde hare soms laat groei, en dan het dit tot by die bokant van sy skouers gekom. Soms het hy dit geknip, en dan het dit tot by sy geseënde oorlelle of tot halfpad by sy ore gekom.” Vir mans is dit sunna om die kop kaal te skeer, of om die hare te laat groei, te kam en in twee te skei. ’n Mens moet volgens die omstandighede, die gewoonte en die tyd handel. Om die hare te draai of te vleg, is makrûh. Om die gesig glad en blink te maak soos dié van ’n vrou, om die baard af te skeer om soos vroue te lyk, of om die ken te skeer en die baard op die wange te laat groei, is harâm.

Oor die geseënde baard van ons Meester Rasûlullah vertel Anas die volgende: “In die geseënde baard van ons Meester die Profeet was daar baie min wit. Op sy geseënde kop en in sy geseënde baard was daar nie meer as sewentien of agttien wit hare nie.”

Toe Abû Bakr Siddîq eendag gesê het: “U het grys geword, yâ Rasûlallah,” het hy gesê: “Die soeras Hûd, al-Wâqi’a, al-Mursalât, an-Naba’ (’Amma yatasâ’alûn) en at-Takwîr (Idhash-shamsu kuwwirat) het my grys gemaak.”53

Dit wil sê: in hierdie soeras word baie gepraat oor die toestande van die Paradys en die Hel. “Met kommer en droefheid oor die vraag hoe dit met my umma sal gaan, het my hare en my baard grys geword,” het hy gesê. ’Amr ibn Shu’ayb het gesê: “Ons Meester Rasûlullah het van sy geseënde baard in die breedte en in die lengte geknip.” In die hadîth sharîf wat Tirmidhî oorgelewer het, het ons Meester die Profeet gesê: “Wie sy snor nie kort knip nie, behoort nie by ons nie.”54 En in ’n ander hadîth sharîf is gesê: “Laat julle baard groei en knip julle snor goed kort.”55 Ibn ’Abdulhakîm het gesê: “’n Mens moet die snor goed kort knip en die baard nie knip nie. Met die goed kort knip van die snor word nie bedoel dat ’n mens dit afskeer nie.” Imam Nawawî het gesê: “Wat by die knip van die snor gepas is, is dat ’n mens dit knip totdat die rand van die lip sigbaar word; ’n mens moet dit nie tot by die wortel afknip nie, maar dit korter maak.”

“Eet ui en knoffel gekook” Hadîth sharîf

Die geleerdes het dit makrûh geag om die bokant van die snor te knip en die punte aan albei kante te laat hang. Ibn ’Umar vertel: “Aan ons Meester Rasûlullah is vertel oor die gemeenskap van die Majûs (vuuraanbidders). Daarop het ons Meester Rasûlullah gesê: ‘Hulle laat die punte van hulle snor groei en skeer hulle baard af. Doen daarom die teenoorgestelde van hulle.’”56

Toe Abû Umâma gesê het: “Yâ Rasûlallah! Die Mense van die Boek knip hulle baard en laat hulle snor groei,” het ons Meester Rasûlullah gesê: “Knip julle die punte van julle snor, en laat julle baard groei.”

Volgens wat die geleerdes bekend gemaak het, is dit sunna om die snor te knip en tot die dikte van die wenkbroue korter te maak. Dit is sunna om die baard ’n handvol lank te laat groei en wat langer as ’n handvol is, af te knip. Om die baard korter as ’n handvol te laat, is ook nie in ooreenstemming met die sunna nie. Om met die voorneme om die sunna te volg ’n kort baard te laat staan, is bid’a. Dit is harâm. Om ’n baard te laat staan, is sunnat-i zawâ’id. Om amr bi’l-ma’rûf te verrig, om in die lewensonderhoud te voorsien of om te verhoed dat daar fitna ontstaan, is dit toelaatbaar en selfs noodsaaklik om die baard heeltemal af te skeer. Dit is verskonings om die sunna na te laat. Maar dit is geen verskonings om deur ’n kort baard te laat staan ’n bid’a te begaan nie.

Die klere wat ons Meester die Profeet gedra het

Van wat toelaatbaar is om te dra, het hy alles gedra wat hy gekry het. Met ongenaaide stukke dik stof het hy hom bedek, soos by die ihrâm; hy het ’n lendedoek omgeslaan en ook ’n hemp en ’n mantel (jubba) gedra. Dit was van katoen, wol of hare geweef. Meestal het hy wit gedra, soms groen. Dit het ook gebeur dat hy genaaide klere gedra het. Op Vrydae en feesdae, wanneer buitelandse gesante gekom het, en in tye van oorlog het hy kosbare hemde en mantels gedra. Die kleur van sy klere was meestal wit. Soms was dit groen, rooi of swart. Met sy klere het hy sy arms tot by die polse bedek, en sy geseënde bene tot halfpad by die kuit. Imam Tirmidhî (rahimahullâhu ta’âlâ) sê in sy boek “Shamâ’il-i Sharîf”: “Rasûlullah het graag die qamîs, dit wil sê die hemp, gedra. Die moue van sy hemp het tot by die polse gereik. Aan die moue en aan die kraag van sy hemp was daar geen knope nie. Die skoeisel wat hy gedra het, was van leer en het een band en twee qibâls gehad. Die qibâl is ’n leerriempie waarvan die een punt aan die band en die ander aan die voorpunt van die skoeisel vasgewerk is. Dit loop tussen twee tone deur. In die dra van klere en skoeisel volg ’n mens die gewoonte. Om van die gewoonte af te wyk, trek die aandag. ’n Mens moet oppas om nie die aandag te trek nie. Toe hy Mekka binnegegaan het, was daar ’n swart tulband om sy geseënde kop gedraai.” Meestal het hy ’n wit, soms ’n swart neteldoek as tulband om sy kop gedraai en die punt omtrent ’n span lank tussen sy twee skouers laat afhang. Die tulband wat hy gedra het, was nie baie groot nie en ook nie baie klein nie; dit was omtrent drie en ’n half meter lank. Die tulband het hy sonder ’n kalotjie omgedraai, en soms het hy ’n gestikte kalotjie sonder tulband gedra. Ons Meester die Profeet het ’n kledingstuk gehad, Hibara genoem, van gestreepte Jemenitiese stof, geweef van katoen- en linnedraad. Hierdie kledingstuk het hy baie graag gedra. Ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het ook ’n wit kledingstuk gehad. Ons Meester het gesê: “Dra van julle klere die wittes! Laat julle lewendes wit klere dra. En draai ook julle dooies in ’n wit lykkleed toe! Want dit is die beste en die mooiste van julle klere!”57

“Allah wend Hom af van hom wat ter wille van roem en vertoon ’n kledingstuk dra, totdat hy dit uittrek! Op die Oordeelsdag sal Hy hom die kleed van vernedering aantrek!” Hadîth sharîf

Ons Profeet is ook in groen klere gesien. Abû Rimtha vertel dat hy ons Profeet gesien het terwyl hy ’n groen kledingstuk van twee dele, ’n onder- en ’n bostuk, gedra het.58 Ons Profeet het ook die gestreepte hulla gedra. Barâ’ ibn ’Âzib het gesê: “Onder diegene wat die kledingstuk dra wat rooi (gestreepte) hulla genoem word en wie se hare tot by die oorlelle reik, het ek niemand gesien wat mooier was as Rasûlullah ’alayhis-salâm nie!”59 Ons Profeet het ’n rooi mantel (jubba) gehad wat hy op Vrydae en feesdae gedra het. Ons Profeet het ook ’n mantel gehad wat in Jemen gemaak is. Op reis het ons Profeet ’n mantel met nou moue gedra wat in Damaskus gemaak is. In die veldslae, wanneer hy die vyand tegemoet gegaan het, het ons Profeet ook ’n mantel gedra van die stof taylasân wat die sjahs van Persië gedra het, met ’n stuk satyn aan die kraag en met ’n omboorsel van satyn aan die twee oop kante van die soom, voor en agter, en aan die moue.

Hierdie mantel was tot by haar heengaan by ’Âisha; daarna het Asmâ bint Abî Bakr dit geneem. Met die water waarin hierdie mantel wat ons Profeet gedra het, gewas is, is die siekes gewas, en hulle het gesond geword.60 Onder die buit wat by die veldtog na Dûmat al-Jandal geneem is, het by die verdeling ’n mantel aan ons geliefde Profeet toegeval. Die inslag en die skering was van syde geweef, die stof was satyn, en in die borduurwerk was dadelpalmblare met gouddraad ingewerk. Ons Meester die Profeet het hierdie mantel aangetrek, op die minbar geklim, gaan sit en van die minbar afgeklim sonder om ’n woord te sê. Die Metgeselle het met hulle hande daaroor gestryk, dit bekyk en was vol bewondering vir die skoonheid daarvan. Ons Meester die Profeet het gevra: “Is julle verbaas oor die skoonheid hiervan? Hou julle so baie daarvan?” Hulle het gesê: “Ons het nog nooit ’n mooier kledingstuk as hierdie een gesien nie!” Ons Profeet het gesê: “Ek sweer by Allah, wat my bestaan in Sy almagtige hand hou, dat die sakdoeke van Sa’d ibn Mu’âdh in die Paradys mooier en aangenamer is as wat julle sien!”

Ons Meester die Profeet het gesê: “Allah wend Hom af van hom wat ter wille van roem en vertoon ’n kledingstuk dra, totdat hy dit uittrek! Op die Oordeelsdag sal Hy hom die kleed van vernedering aantrek!”

En verder het hy gesê: “Wie ter wille van roem en vertoon ’n kledingstuk dra, hom sal Allah op die Oordeelsdag ’n soortgelyke kledingstuk aantrek. Daarna sal Hy dit met vuur aan die brand steek!”

Sahl ibn Sa’d sê: “’n Vrou het vir Rasûlullah ‘alayhis-salâm ’n omboorde burda61 gebring wat sy self geweef het, en gesê: ‘Yâ Rasûlallah! Dit het ek met my eie hand geweef. Ek het dit as geskenk vir u gebring.’ Ons Meester Rasûlullah het die geskenk aanvaar. In hierdie burda toegedraai, het hy na ons toe gekom. Een van die aanwesiges het met sy hand daaroor gestryk en gesê: ‘Yâ Rasûlallah! Daar kan niks mooiers as hierdie burda bestaan nie! Sal u dit vir my gee?’ Ons Meester Rasûlullah het gesê: ‘Goed!’ Nadat hy in die moskee met ons gesels en ons raad gegee het, het hy huis toe teruggekeer, die burda laat toedraai en dit na daardie man gestuur. Die aanwesiges het hom verwyt: ‘Jy het glad nie goed gedoen nie! Jy het Rasûlullah gevra vir iets wat hy gedra het en wat hy nodig gehad het! Jy weet tog ook dat Rasûlullah ‘alayhis-salâm niemand wat iets vra, afwys of met leë hande wegstuur nie!’ Die man het gesê: ‘By Allah, ek het nie daarom gevra om dit te dra nie. Ek het daarom gevra sodat dit my lykkleed kan wees op die dag wanneer ek sterf!’ En werklik het daardie burda op die dag toe hy gesterf het, sy lykkleed geword.”62 Dit het ook gebeur dat ons Profeet swart wolklere gedra het. Ons moeder ’Âisha het gesê: “Vir Rasûlullah ’alayhis-salâm is ’n kledingstuk van swart wol gemaak. Toe hy dit aangetrek en begin sweet het, het hy die reuk van die wol geruik. Dadelik het hy dit uitgetrek en weggesit. Want hy was net lief vir ’n goeie geur.” Ons Meester die Profeet het toegelaat dat die soom van die kaftan wat ’n mens as boklere dra, net tot halfpad by die onderbeen reik, of ’n bietjie laer, tot by die enkels, en hy het verbied dat dit laer as die enkels kom, dit wil sê so lank dat dit oor die grond sleep. En hy het gesê dat Allah die Verhewene op die Oordeelsdag die mans wat uit hoogmoed hulle kaftan oor die grond laat sleep, nie met die blik van barmhartigheid sal aankyk nie.

Op ’n dag het ons Meester die Profeet vir Jâbir ibn Sulaym gesê: “Laat die soom van jou kaftan tot halfpad by jou onderbeen reik! As jy dit nie kan doen nie, laat dit dan tot by jou enkels reik! Pas op dat jy dit nie so lank laat word dat dit oor die grond sleep nie! Want dit is ’n teken van hoogmoed. En Allâhu ta’âlâ hou nie van hoogmoed nie!” Daarom het ’Abdullah ibn ’Umar (radiyallâhu ’anhumâ) sy kaftan tot halfpad by sy onderbene gedra.63

“Ek voel uit die rigting van Jemen die wind van barmhartigheid waai” Hadîth sharîf

Ons Meester die Profeet het ’n hemp gehad wat gemaak was van stof wat van enkeldraad-katoengare geweef is. Ons moeder ’Âisha vertel: Abû Jahm het aan ons Meester die Profeet ’n gebedskleed met ’n patroon geskenk. Toe ons Meester die Profeet eendag op hierdie gebedskleed die gebed verrig het, het sy geseënde oë aan die patroon bly hang. Toe hy die salâm gegee het, het hy gesê: “Neem dit na Abû Jahm. Netnou het dit my in my gebed afgelei. Laat hy vir my ’n effe kleed sonder patroon bring.”

Omdat die grond van Medina klam en brak is, is hierdie gebedskleed by die heengaan van ons Meester die Profeet op die bodem van sy geseënde graf oopgesprei.

Die Khirqa-i Sharîf wat na Uways Qaranî gestuur is

Uways ibn ’Âmir Qaranî (radiyallâhu ’anh) behoort tot die grotes van die Tâbi’ûn. Uit die dorp Qaran in Jemen kom hy. Nadat hy Moslem geword het, het hy sy hele lewe lank van liefde vir ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) gebrand, en geen oomblik het hy sy Heer vergeet nie. In sy dienaarskap het hy so ’n graad bereik dat elke toestand, elke beweging en elke woord van hom vir die mense ’n les en ’n raad geword het. Deur niemand het hy hom gekrenk gevoel nie, en niemand het hy gekrenk nie. Die belangrikste eienskappe van Uways is sy liefde vir ons Meester die Profeet, sy volharding in die aanbidding met hart en siel, en sy eerbied vir sy moeder. Aan sy moeder het hy baie diens bewys, en hy het haar smeekbede om seën ontvang. Hierdie liefde vir ons geliefde Profeet en hierdie trou aan Islam het die rede geword dat ons Meester hom geprys het. Ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het van tyd tot tyd sy geseënde gesig na die kant van Jemen gedraai en gesê: “Ek voel uit die rigting van Jemen die wind van barmhartigheid waai.” En verder het hy gesê: “Op die Oordeelsdag sal Allâhu ta’âlâ sewentigduisend engele in die gedaante van Uways skep, en hulle sal Uways in hulle midde na die ’Arasât bring; hy sal die Paradys binnegaan, en geen skepsel sal weet wie van hulle Uways is nie, behalwe dié wat Allâhu ta’âlâ wil (aan wie Hy dit bekend maak).” “Daar is iemand uit my umma wat op die Oordeelsdag voorspraak sal doen vir soveel mense as wat daar hare is aan die skape van die stamme Rabî’a en Mudar.” Die Metgeselle het gevra: “Yâ Rasûlallah, wie is hy?” Daarop het hy gesê: “Een van die dienaars van Allah.” Hulle het gesê: “Ons is almal dienaars; wat is sy naam?” Toe het hy gesê: “Uways.” Hulle het gevra: “Waar kom hy vandaan?” En hy het gesê: “Uit Qaran.” Toe hulle gevra het: “Het hy u gesien?” het hy geantwoord: “Met die oë van sy kop het hy my nie gesien nie.”

Hulle het gesê: “Hoe vreemd! So lief het hy u, en tog kom hy nie aangesnel om u te dien en by u te wees nie!” Daarop het hy gesê: “Om twee redes. Die eerste is dat hy deur sy geestelike toestande oorweldig word. Die tweede is sy trou aan my godsdiens. Daar is ’n ou moeder by hom wat tot geloof gekom het. Met haar oë kan sy nie sien nie, en haar hande en voete kan nie beweeg nie. Uways is bedags ’n kameelwagter en bestee die loon wat hy kry aan sy eie lewensonderhoud en dié van sy moeder.” Hulle het gevra: “Sal ons hom sien?” Vir Abû Bakr het hy gesê: “Jy sal hom in jou tyd nie sien nie.” En vir ’Umar en ’Alî het hy gesê: “Julle sal hom sien. Dit is ’n man met ’n harige liggaam. Op sy linkersy en in sy handpalm het hy ’n wit kol so groot soos ’n silwerstuk. Dit is nie die wit van die siekte baras nie. Wanneer julle hom vind, bring dan my groete aan hom oor en vra hom om ’n smeekbede vir my umma te doen.”

Ná die heengaan van sy moeder het Uways Qaranî die dorp Qaran verlaat en na die stad Kûfa gegaan. Toe die heengaan van ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) nader gekom het, het hulle hom gevra: “Aan wie sal ons u khirqa gee?” Daarop het hy gesê: “Gee dit aan Uways Qaranî.” Toe ’Umar en ’Alî ná die heengaan van Rasûlullah in Kûfa gekom het, het ’Umar gesê: “O mense van Najd, is daar onder julle iemand uit Qaran?” Hulle het gesê: “Ja.” Toe het hy by hulle na Uways gevra. Hulle het gesê: “Ons ken hom. Dit is iemand wat ver benede die een staan wat julle soek. Half mal is hy, sonder verstand, en dit is sy gewoonte om die mense te ontvlug.”

“O my Heer! Ter wille van hierdie Khirqa-i Sharîf, ter wille van ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam), vergewe die hele umma van Muhammad” Uways (radiyallâhu ’anh)

Khirqa-i Sharîf

Die geseënde khirqa wat ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) aan Uways Qaranî (rahmatullâhi ’alayh) geskenk het, kan in die geseënde maand Ramadân in Istanbul, in die wyk Fatih, in die Khirqa-i Sharîf-moskee besoek word.

’Umar (radiyallâhu ’anh) het gesê: “Dis hom wat ek soek; waar is hy?” Hulle het gesê: “In die vallei ’Arna pas hy ons kamele op, en ons gee hom daarvoor die aandete. Met deurmekaar hare en baard kom hy nie na die stede nie, praat hy met niemand nie en eet hy nie wat die mense eet nie. Droefheid en vreugde ken hy nie: wanneer die mense lag, huil hy; wanneer die mense huil, lag hy.” ’Umar het gesê: “Juis hom soek ek.” Hulle het die plek beskryf waar hy was. ’Umar en ’Alî het na daardie plek gegaan. Hulle het hom gevind terwyl hy die gebed verrig het. Allâhu ta’âlâ het ’n engel opgedra om sy kamele op te pas. Toe Uways die gebed beëindig en die salâm gegee het, het ’Umar opgestaan en hom gegroet. Uways het die groet beantwoord. ’Umar het gevra: “Wat is jou naam?” Die antwoord was: “’Abdullah, dit wil sê dienaar van Allah.” Toe ’Umar gevra het: “Ons is almal dienaars van Allah; wat is jou eintlike naam?” het hy gesê: “Uways.” ’Umar het gesê: “Wys my jou regterhand.” Toe hy dit gewys het, het ’Umar gesê:

“Ons Meester die Profeet stuur vir jou groete; hy het vir jou sy geseënde khirqa gestuur en as laaste wil gegee: ‘Laat hy dit aanneem en dra, en laat hy ’n smeekbede vir my umma doen.’”

Uways het gesê: “O ’Umar! Ek is ’n swak, magtelose en sondige dienaar.

Let goed op: sou hierdie laaste wil nie vir iemand anders wees nie?” ’Umar het geantwoord: “Nee, o Uways, die een wat ons soek, is jy. Ons Meester die Profeet het jou gestalte en jou kenmerke duidelik beskryf.”

Daarop het Uways die Khirqa-i Sharîf met eerbied aangeneem, dit gesoen, daaraan geruik en dit oor sy gesig en sy oë gestryk. Baie het hy gehuil, en hy het hulle verlaat met die woorde “Wag julle hier”. ’n Entjie verder het hy hom in sajda neergewerp. Met trane in die oë het hy Allâhu ta’âlâ begin smeek en ’n smeekbede begin doen om vergifnis vir die umma van Muhammad. Snikkend en smekend het hy hierdie smeekbede gedoen: “O my Heer! Ons geliefde Meester die Profeet het, hoewel ek dit nie waardig is nie, aan hierdie arme en magtelose dienaar van U deur ’Umar en ’Alî sy Khirqa-i Sharîf gestuur. En hy het gesê dat ek ’n smeekbede vir sy sondige umma moet doen. O my Heer! Ter wille van hierdie Khirqa-i Sharîf, ter wille van ons geliefde Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam), vergewe die hele umma van Muhammad… Vergewe, o Allah, vergewe… O Allah…” Toe aan hom bekend gemaak is dat baie sondige Moslems vergifnis ontvang het, het hy die Khirqa-i Sharîf met eerbied aangetrek.

Hierdie Khirqa-i Sharîf, wat aan Uways Qaranî geskenk is, het by die beys van Irisân in die omgewing van Van uitgekom, en is in die jaar 1618 na sultan Osman Khan II, een van die Osmaanse vorste, gebring en aan hom geskenk. Sultan ’Abdulmajîd Khan het vir hierdie Khirqa-i Sharîf in Fatih die moskee laat bou wat “Khirqa-i Sharîf-moskee” heet. Hierdie geseënde Khirqa-i Sharîf, roomkleurig soos heuningskuim, wat nog altyd met dieselfde varsheid die roosgeur van die geseënde vel van ons geliefde en eervolle Meester die Profeet dra, word elke jaar in die geseënde maand Ramadân agter glas deur die volk besoek.

Die Khirqa-i Sa’âdat wat aan Ka’b ibn Zuhayr gegee is

Ka’b ibn Zuhayr (radiyallâhu ’anh), die seun van ’n digtersfamilie, was ook self ’n digter. Vroeër het hy gedigte teen ons Meester die Profeet en teen Islam voorgedra. Dit is aan ons Meester berig, en hy het beveel dat hy gedood moes word waar hy ook al gesien word.

“Ek getuig dat daar geen god is wat dit waardig is om aanbid te word nie, behalwe Allah. Muhammad ’alayhis-salâm is Sy dienaar en Sy Rasûl” Ka’b ibn Zuhayr (radiyallâhu ’anh)

Ka’b se broer Bujayr (radiyallâhu ’anh), wat reeds vroeër Moslem geword het, het hierdie besluit per brief aan hom meegedeel en hom geskryf dat ons geliefde Profeet, die oseaan van barmhartigheid, hom sou vergewe as hy Moslem word. Toe Ka’b die brief gelees het, het hy in diep nadenke versink. Die sinloosheid van die afgodsaanbidding, die verhewenheid van Islam en die grootheid van ons Meester die Profeet het hy begin begryp, en sy hart het verlig begin word. Uiteindelik het hy besluit om Moslem te word en die pad na die stralende Medina ingeslaan. ’n Lang gedig het hy geskryf waarin hy ons Meester die Profeet (sallallâhu ’alayhi wa sallam) geprys en bekend gemaak het dat hy berou getoon het en Moslem geword het. Toe hy in Medina aangekom het, het hy saam met ’n vriend van die stam Juhayna voor ons Meester die Profeet verskyn. Ons Meester was met sy Metgeselle in gesprek. Voordat Ka’b homself bekend gemaak het, het hy gesê: “Yâ Rasûlallah! Ka’b ibn Zuhayr het berou oor wat hy gedoen het en het as Moslem gekom om genade te smeek. As ek hom na u bring, sal u hom dan genade skenk en aanvaar dat hy Moslem word?” Ons Meester die Profeet het gesê: “Ja.” Daarop het Ka’b gesê: “Ek getuig dat daar geen god is wat dit waardig is om aanbid te word nie, behalwe Allah. Muhammad ’alayhis-salâm is Sy dienaar en Sy Rasûl.” Ons Meester die Profeet het gevra: “Wie is jy?” Die antwoord was: “Ek is Ka’b ibn Zuhayr, yâ Rasûlallah.” Toe een van die Ansâr gesê het: “Yâ Rasûlallah, laat my toe om hierdie man, wat teen u was, die kop af te kap,” het ons Meester gesê: “Laat hom staan. Met berou oor die toestand waarin hy was, het hy gekom, en hy het hom tot die Haqq gewend.” Daarop het Ka’b ibn Zuhayr (radiyallâhu ’anh) sy beroemde qasîda voorgedra, waarin hy vertel het dat hy Moslem geword het, en die grootheid en die waarde van ons geliefde Profeet en van die Metgeselle beskryf het. Hierdie qasîda, wat met die woorde “Bânat Su’âd / Die geliefde het weggegaan” begin het en soos volg verder gegaan het, het ons Meester die Profeet baie behaag:

Elke mens word eendag, dis seker, op die baar gedra…
Ek kom my verontskuldig, yâ Rasûlallah, in u verhewe teenwoordigheid…
Op sy vergifnis word die meeste gehoop…
In sy teenwoordigheid word verskoning aanvaar…
Ontferm u oor my, yâ Rasûlallah…
Vergewe my, yâ Rasûlallah…
Voorwaar, Rasûlullah is, van die skerp swaarde van Haqq ta’âlâ
Wat die kwaad vernietig, ’n getrokke swaard…
’n Nûr is hy wat hidâya versprei, wat die regte weg wys…

En hy het hom vergewe. En toe Ka’b by hierdie vers gekom het:

Innar-Rasûla la-nûrun yustadâ’u bihî,
Muhammadun min suyûfillâhi maslûlu.
Rasûlullah is ’n nûr; deur hom word die volk verlig,
Een van die getrokke swaarde van Haqq ta’âlâ is hy,

het die Vors van albei wêrelde, die Trots van die wêreld, Muhammad Mustafâ (sallallâhu ’alayhi wa sallam), sy khirqa, “Khirqa-i Sa’âdat” genoem, van sy geseënde skouers afgehaal en dit op die skouers van Ka’b ibn Zuhayr gesit.64

Tydens sy kalifaat het Mu’âwiya vir Ka’b ibn Zuhayr laat weet: “Verkoop vir ons die khirqa van Rasûlullah!” Tienduisend dirham het hy na hom gestuur. Ka’b ibn Zuhayr het die versoek van Mu’âwiya van die hand gewys met die woorde: “Wat die dra van die khirqa van Rasûlullah betref, kan ek niemand bo myself verkies nie!” Toe Ka’b ibn Zuhayr oorlede is, het Mu’âwiya dit vir twintigduisend dirham van die seuns van Ka’b gekoop. Hierdie geseënde khirqa, wat ons Profeet aan Ka’b ibn Zuhayr gegee het, het as erfstuk van kalief tot kalief oorgegaan.

Ná die val van die heerskappy van die Umayyades is dit vir driehonderd dinar gekoop deur die eerste Abbasidiese kalief, Abu’l-’Abbâs Saffâh ibn ’Abdullah ibn Muhammad. Op die feesdae is dit deur die kaliefs gedra. Toe die Abbasiede na Egipte gekom het, het hulle dit saamgebring. Toe Yavuz Sultan Selîm Khan Egipte ingeneem en kalief geword het, is hierdie geseënde khirqa saam met die ander “Heilige Relikwieë” wat in Egipte was, na Istanbul gebring. In Istanbul kan almal dit in die “Afdeling van die Khirqa-i Sa’âdat” van die Topkapı-paleis besoek.

Hierdie geseënde khirqa is 124 sentimeter lank, het wye moue en is van swart wolstof gemaak. Die binnekant van die khirqa is met roomkleurige wolstof uitgevoer. In ’n aantal doeke toegedraai, lê dit in ’n goue kis met ’n deksel wat aan die bokant oopgaan, wat sultan Murâd III laat maak het. Hierdie kis van die Khirqa-i Sa’âdat is in artistieke opsig buitengewoon en boonop met smaragde versier. Op die kis staan geskryf:

“Lâ ilâha illallâh, wa mâ arsalnâka illâ rahmatan lil-’âlamîn. Lâ ilâha illallâhul-Malikul-Haqqul-Mubîn, Muhammadur-Rasûlullah, as-Sâdiqul-wa’dil-amîn.”

Die bed van ons Meester die Profeet

Die bokant van die matras (die bed) waarop ons Meester die Profeet gelê en geslaap het, was van leer. Van binne was dit met dadelpalmvesels gevul. Self het hy daarop geslaap, en ook sy vrou. Ook die kussing wat ons Profeet onder sy geseënde kop gesit het, het ’n oortreksel van leer gehad en was met dadelpalmvesels gevul. Ons Meester die Profeet het geen waarde aan die wêreld en aan die dinge van die wêreld geheg nie.

’Abdullah ibn Mas’ûd vertel: Die Meester van die heelal het op ’n mat gelê en geslaap, en die mat het merke op sy geseënde sy gelaat. Toe hy wakker geword het, het ek oor sy geseënde sy gevryf en gesê: “Mag my vader en my moeder vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! As u ons dit tog maar laat weet het, dan sou ons vir u iets op die mat oopgesprei het om u daarteen te beskerm!” Daarna het ek gesê: “Sal ons vir u ’n sagte matras kry?”

Die Meester van die heelal het gesê: “Wat het ek met die dinge van die wêreld te doen? Die verhouding wat ek met die wêreld het, my toestand, is soos dié van ’n ruiter wat ’n rukkie in die skaduwee van ’n boom rus en daarna daardie boom agterlaat en sy pad voortsit!”65 Ons moeder ’Âisha vertel: ’n Vrou van die Ansâr het na my gekom. Toe sy die bed van Rasûl ’alayhis-salâm sien, het sy weggegaan en ’n matras gestuur wat met wol gevul was.

Rasûl ’alayhis-salâm het na my gekom en gevra: “Wat is dit?” Ek het gesê: “Yâ Rasûlallah! Die en die vrou van die Ansâr het my besoek. Toe sy u bed sien, het sy weggegaan en dit vir u gestuur.” Daarop het hy gesê: “Stuur dit dadelik aan haar terug!” Maar ek het dit nie teruggestuur nie. Ek het dit aangenaam gevind dat dit in my huis was. Rasûl ’alayhis-salâm het hierdie woorde drie keer herhaal. Uiteindelik het hy gesê: “By Allah, o ’Âisha! As ek dit gewil het, sou Allah berge van goud en silwer saam met my laat loop het!”66 Ook die matras van die Profeet ’alayhis-salâm het uit twee ’abâs bestaan.

“Rasûlullah het goue en ysterringe laat afhaal en hom nie teen silwerringe verset nie” ’Amr ibn Shu’ayb (radiyallâhu ’anh)

Toe hy een nag na my gekom het, het ek hierdie ’abâ dubbelgevou en smaller gemaak. Daarop het hy geslaap. Daarna het hy gevra: “O ’Âisha! Waarom was my bed vannag nie soos altyd nie?” Ek het gesê: “Yâ Rasûlallah! Ek het dit vir u dubbelgevou en smaller gemaak.” Toe het hy gesê: “Sit dit weer soos dit eers was!”67

Verder vertel ’Âisha: “Vir die Quraysh in Mekka was daar niks aangenamer as om op ’n bed met pote (sarîr) te slaap nie. Toe Rasûl ‘alayhis-salâm na Medina gekom en in die huis van Abû Ayyûb sy intrek geneem het, het hy hom gevra: ‘O Abû Ayyûb! Het julle nie ’n bed met pote nie?’ Abû Ayyûb het gesê: ‘By Allah, nee.’ Toe Sa’d ibn Zurâra (radiyallâhu ’anh) van die Ansâr dit gehoor het, het hy vir Rasûlullah ’n bed met pote gestuur waarvan die pote van teakhout gemaak was en wat met ’n mat bedek was wat van vlasvesel geweef is. Rasûlullah het daarop geslaap totdat hy na sy eie huis verhuis het, en ook tot by sy heengaan het hy daarop geslaap. Toe Rasûlullah ’alayhis-salâm gewas en in die lykkleed toegedraai is, is hy op hierdie bed gelê, en ook die begrafnisgebed is verrig terwyl hy op hierdie bed gelê het. Die mense het dit by ons gevra om hulle dooies daarop te dra, en hulle het seën daarin gesoek. Ook die liggame van Abû Bakr en ’Umar is daarop gedra.”

’Âisha sê: “Rasûl ’alayhis-salâm het ’n mat gehad waarop hy snags die gebed verrig het; bedags het hy dit oopgesprei en daarop saam met die mense gesit.”68

Die ringe van ons Meester die Profeet

Ons Profeet het bekend gemaak dat net ’n silwerring vir mans halâl is, en dat dit harâm is om ’n ring van goud, yster of geelkoper te dra. Self het hy tot by sy heengaan net ’n silwerring gedra.

Ons Meester Rasûlullah het sy ring aan sy geseënde regterhand gedra. Daar is ook gesien dat hy dit aan sy linkerhand dra. Om dit aan die regter- sowel as aan die linkerhand te dra, is toelaatbaar. ’n Mens dra dit aan die pinkie of aan die vinger langsaan. Op die feesdae is dit mustahabb dat almal een dra. Om dit te dra om te pronk en te spog, is harâm.

Onder die geskenke wat die Negus van Abessinië, Ashama, aan ons Profeet gestuur het, was daar ook ’n goue ring met ’n Abessiniese steen daarin. Ons geliefde Profeet het Umâma, die dogter van Abu’l-’Âs en sy kleindogter, nader geroep en gesê: “O my dogter! Dra jy dit!”69

Op ’n dag het Nu’mân ibn Bashîr na ons Meester Rasûlullah (sallallâhu ’alayhi wa sallam) gekom, met ’n goue ring aan sy vinger. Daarop het hy hom gevra: “Waarom dra jy ’n sieraad van die Paradys voordat jy die Paradys binnegegaan het?” Nu’mân het begin om ’n ysterring te dra. Toe hy dit sien, het hy gesê: “Waarom dra jy ’n voorwerp van die Hel?” Nu’mân het ook dié afgehaal en ’n bronsring aangesit. Toe hy dit sien, het hy gesê: “Waarom ruik ek by jou die reuk van afgode?” Nu’mân het gevra: “Yâ Rasûlallah! Watter soort ring moet ek dan dra?” Daarop het hy gesê: “Jy mag ’n silwerring dra. Laat die gewig daarvan nie meer as een mithqâl (4,8 g) wees nie, en dra dit aan jou regterhand!”

’Amr ibn Shu’ayb sê: “Rasûlullah het goue en ysterringe laat afhaal en hom nie teen silwerringe verset nie.”

Toe ons geliefde Profeet briewe aan die sjah van Persië, die Bisantynse keiser en die Negus van Abessinië wou laat skryf, is vir hom gesê: “Yâ Rasûlallah! Hulle lees geen brief wat nie verseël is nie!” Daarop het ons Profeet ’n silwerring laat maak, in die steen waarvan in drie reëls “Muhammadur-Rasûlullah” gegraveer was.

Die inskripsie van die seëlring het in drie reëls gestaan, van bo na onder: “Allah” op een reël, “Rasûl” op een reël en “Muhammad” op een reël. Die steen van die silwerring van ons Meester die Profeet was ’n Abessiniese steen.70 Daar word ook oorgelewer dat die steen van hierdie silwerring van silwer was.

’Amr ibn Sa’îd het na ons Profeet gekom. Toe ons geliefde Profeet die ring aan sy vinger sien, het hy gevra: “Watter ring is dit aan jou hand?” ’Amr ibn Sa’îd het gesê: “Yâ Rasûlallah! Dit is maar net ’n ring. Ek het dit self gemaak.” Ons Profeet het gevra: “Wat is die gravering daarvan?” ’Amr ibn Sa’îd (radiyallâhu ’anh) het gesê: “Muhammadur-Rasûlullah.” Ons Meester die Profeet het gesê: “Laat my dit bietjie sien.” Dit het hy geneem en as sy persoonlike seël gebruik, en hy het ander verbied om die woorde “Muhammadur-Rasûlullah” in hulle ringe te graveer.71 Ons geliefde Profeet is oorlede met hierdie seëlring aan sy geseënde vinger.

Ons Profeet het die kant van sy ring met die steen na die binnekant van sy geseënde handpalm gedraai. Wanneer ons Profeet die toilet sou binnegaan, het hy die ring van sy geseënde vinger afgehaal. Ná die heengaan van ons geliefde Profeet het Abû Bakr sy seëlring gedra, ná hom ’Umar, en ná ’Umar ’Uthmân. Toe ’Uthmân kalief was, het hy dit eendag, terwyl hy by die rand van die put van Arîs gesit het, in die put laat val. Hoewel al die water uit die put getrek is en daar drie dae lank heen en weer gesoek is, is hierdie geseënde ring nie gevind nie.72 Die skryf van ’n teks op die steen van die ring het ook ná ons Profeet voortgegaan.

Op die ring van Abû Bakr het “Ni’mal-Qâdirullâh” gestaan (Hoe goed volstaan die mag van Allâhu ta’âlâ oor alle dinge), en op dié van ’Umar “Kafâ bil-mawti wâ’izan yâ ’Umar” (Die dood is genoeg as vermaning).

Op die ring van ’Uthmân het “La-nasbiranna” gestaan (Ons sal voorwaar geduld hê), en op dié van ’Alî “Al-mulku lillâh” (Die koninkryk behoort net aan Allâhu ta’âlâ).

“Verrig die gebed met julle sandale aan, sodat julle nie soos die Jode lyk nie” Hadîth sharîf

Op die ring van Hasan het “Al-’izzatu lillâh” gestaan (Majesteit en grootheid behoort aan Allâhu ta’âlâ).

Op die ring van Mu’âwiya het “Rabbighfir lî” gestaan (O my Heer, vergewe my), en op dié van Ibn Abî Laylâ “Ad-dunyâ ghurûr” (Die wêreld is bedrieglik, leuenagtig).

Op die ring van imam-i a’zam Abû Hanîfa het “Qulil-khayra wa illâ fasqut” gestaan (Spreek die goeie, of swyg!).

Op die ring van imam Abû Yûsuf het “Man ’amila bi-ra’yihî nadima” gestaan (Wie volgens sy eie mening handel, kry spyt), en op dié van imam Muhammad Shaybânî “Man sabara zafira” (Wie geduld het, behaal die oorwinning).

Op die ring van imam Shâfi’î het “Al-barakatu fil-qanâ’a” gestaan (Die seën lê in die tevredenheid). Hulle het hulle ringe as seël gebruik.

Die geseënde voetspore (Naqsh-i Qadam-i Sharîf) van ons Meester die Profeet

Die Naqsh-i Qadam-i Sharîf is die geseënde voetspore van ons geliefde Profeet Muhammad ’alayhis-salâm. Een van die wonderwerke van ons Meester die Profeet was dat sy voetspore nie sigbaar gebly het wanneer hy op sagte stowwe soos sand getrap het nie, maar dat die afdrukke verskyn het wanneer hy op klip en harde stowwe getrap het. Sommige klippe en marmerblokke waarop sy geseënde voet getrap en ’n afdruk gelaat het, is eeue lank as aandenking bewaar, as ’n toevertroude goed van hand tot hand oorgegee, en ’n mens het seën daarin gesoek.

Veral die staatsmanne en die vorste van die Moslems het hierdie kosbare aandenkings op belangrike plekke onder besondere beskerming gestel, dit bewaar, besoek en laat besoek. Van die bekende en bewaarde Naqsh-i Qadam-i Sharîf is die beroemdstes die volgende: 1. Die Naqsh-i Qadam-i Sharîf in die mausoleum van Fath Khan, die seun van Fîrûz Shâh Tughluq, in Indië. 2. Die twee geseënde voetspore in die mausoleum van Qâytbây in Kaïro. 3. Die twee geseënde voetspore in die moskee Âthâr an-Nabî in Kaïro. 4. Die geseënde afdruk van die regtervoet in die mausoleum van Khâlid ibn Zayd Abû Ayyûb Ansârî (Eyyûb Sultan) in Istanbul. Hierdie Naqsh-i Qadam-i Peygamberî is in 1734 op bevel van Mahmûd Khan I uit die paleis na die mausoleum oorgebring.

5. Die twee voetspore wat in die mausoleum van ’Abdulhamîd Khan I in ’n kas in die muur aan die kant van die Nuwe Moskee (Yeni Câmi) bewaar word.

6. Die twee geseënde voetspore op ’n klip wat in die mausoleum van sultan Mustafâ Khan III in Laleli in ’n kas bewaar word wat spesiaal in die muur gemaak is. 7. Die voetspore in die Afdeling van die Heilige Relikwieë van die Topkapı-paleis in Istanbul. In die Afdeling van die Khirqa-i Sa’âdat van die Topkapı-paleis is daar ses Naqsh-i Qadam-i Sharîf, vier van klip en twee van baksteen. Een daarvan is die geseënde voetspoor wat agtergebly het op die rots waarop ons Meester die Profeet getrap het toe hy vir die Mi’râj opgestyg het; dit word in ’n kas in die saal van die Khirqa-i Sa’âdat bewaar. Bo hierdie geseënde rots, waarop ons Meester Rasûlullah getrap het toe hy vir die Mi’râj opgestyg het, is die gebou opgerig wat onder die naam Qubbat as-Sakhra bekend staan. Die Naqsh-i Qadam-i Sharîf is, voordat hulle na hulle huidige plekke oorgebring is, eeue lank op verskillende plekke bewaar. Uiteindelik is hulle op hulle huidige plekke geplaas. Die egte Naqsh-i Qadam-i Sharîf word besoek om seën te verkry.

Die Qadam-i Sharîf en sultan Ahmad Khan I

Die Osmaanse vors sultan Ahmad I, wat op dertienjarige ouderdom die troon bestyg het en op agt-en-twintigjarige ouderdom oorlede is, was met sy hele hart aan Islam en aan ons Meester Rasûlullah verbonde. Sultan Ahmad I, wat onder die digtersname Bahtî en Ahmedî ook gedigte geskryf het, het ’n tulbandpluim met edelstene ingelê laat maak in die vorm van ’n Naqsh-i Qadam-i Sharîf, en in die middel daarvan, in goud op blou emalje, hierdie digreëls van homself laat aanbring:

Hoe heerlik as ek altyd soos my kroon op my kop kon dra
Die rein voetspoor van daardie edele koning van die Rasûls!
Die roos uit die roostuin van die profeetskap is die eienaar van daardie voet;
O Ahmad, talm nie: vryf jou gesig oor die voet van daardie Roos.
Sultan I. Ahmed (Bahtî)

Sultan Ahmad I het hierdie pluim op Vrydae en feesdae en ook op ander geseënde dae op sy kop gedra. Mehmed Münîb Efendi van Ayıntab het ’n werk met die titel Âsâr-ul-Hikem fî Nakş-il Kadem geskryf, wat vertel hoe die Naqsh-i Qadam-i Sharîf in die mausoleum van sultan ’Abdulhamîd I gevind en daar geplaas is. Sultan Ahmad Khan het hierdie kwatryn in sy eie handskrif geskryf en dit na sy shaykh, Aziz Mahmûd Hüdâyî Efendi, gestuur. Boonop het sultan Ahmad hierdie gedig op ’n houtpaneel laat skilder en dit voor die troon van die sultanaat laat ophang. Hierdie paneel met die gedig hang nog altyd in die Sultan Ahmad-moskee.

Die Na’layn-i Sharîf van ons Meester die Profeet

Die sandale wat in die tyd van ons Meester die Profeet gedra is, was anders as dié van vandag. Dit het die vorm gehad van skoeisel met ’n leersool, oop aan die bokant en met bande vasgemaak. Rasûlullah en die Metgeselle het die gebed verrig met die sandale wat hulle op straat gedra het. Hulle sandale was skoon, en die vloer van die Masjid an-Nabawî was met sand bedek. Met vuil sandale het ’n mens nie daar ingegaan nie.

In ’n hadîth sharîf is gesê: “Verrig die gebed met julle sandale aan, sodat julle nie soos die Jode lyk nie.”

Omdat geglo is dat selfs die afbeelding van die Na’layn-i Sa’âdat ’n oorsaak van seën sou wees, is dit in huise en werkplekke opgehang. In die Afdeling van die Khirqa-i Sa’âdat word saam met die Na’layn-i Sa’âdat ook modelle daarvan van metaal en hout bewaar.

Die sewe dinge wat ons Meester die Profeet by hom gedra het

Ons geliefde Profeet het op reis gegaan met ’n kam, ’n spieël, ’n miswâk, roosolie, kohl en ’n skêr by hom, en op reis en tuis het hy hierdie dinge nooit van hom laat wyk nie. ’Âisha het gesê: “Vir die veldtogte het ek die roosolie van Rasûl ’alayhis-salâm gereedgemaak, sy kam, sy spieël, sy twee skêre, sy kohldosie en sy miswâk.” En verder het ons moeder ’Âisha gesê: “Op reis en tuis het Rasûl ’alayhis-salâm sewe dinge saamgeneem:

1. die flessie roosolie, 2. die kam, 3. die spieël, 4. die kohldosie, 5. die miswâk, 6. twee skêre, 7. die been om die hare te skei.”73

Die staf en die stokke van ons Meester die Profeet

Op Vrydae, wanneer ons Meester die Profeet die khutba gehou het, het hy op ’n staf of op ’n boog geleun; op reis het hy op ’n boog geleun. Ons geliefde Profeet het gesê dat om op ’n staf te leun, tot die karakter van die profete behoort; self het hy op ’n staf geleun en aanbeveel dat ’n mens daarop leun. Tydens die kalifaat van Mu’âwiya ibn Abî Sufyân (radiyallâhu ’anhumâ) was die staf van ons Meester die Profeet by Sa’d al-Qaraz. Mu’âwiya ibn Abî Sufyân het in die vyftigste jaar ná die Hijra vir die hajj gekom. Die minbar in die moskee van ons geliefde Profeet wou hy laat afbreek en na Damaskus laat oorbring. Ook het hy laat vra na die staf wat by Sa’d al-Qaraz was. Jâbir ibn ’Abdullah en Abû Hurayra het na hom toe gegaan en gesê: “O Bevelvoerder van die gelowiges! Dit is nie reg om die minbar van Rasûl ’alayhis-salâm van die plek waar dit neergesit is, af te breek en weg te voer nie, en ook nie om sy staf na Damaskus oor te bring nie!” Daarop het Mu’âwiya daarvan afgesien en sy verskoning aangebied.

Ons Profeet het ’Abdullah ibn Unays van die moskee na sy huis saamgeneem, hom ’n staf gegee en gesê: “Hou hierdie staf by jou, o ’Abdullah ibn Unays!” Toe ’Abdullah ibn Unays (radiyallâhu ’anh) met die staf na die mense gegaan het, het hulle hom gevra: “Watter staf is dit?” Daarop het hy gesê: “Rasûl ’alayhis-salâm het dit vir my gegee en my beveel om dit by my te hou.” Hulle het vir ’Abdullah ibn Unays gesê: “Waarom gaan jy nie terug na Rasûl ’alayhis-salâm om hom te vra waarom hy dit vir jou gegee het nie?”

Afbeelding van die Na’layn-i Sharîf van ons Meester die Profeet

Na’layn-i Sharîf

Die sandale van Rasûlullah verhef hulle tot by die hemele,
En al die skepsele staan in hulle skaduwee.
Terwyl op die Tûr vir Mûsâ gesê is: “Trek jou sandale uit”,
Word bo die ’Arsh vir hom gesê: “Moenie dit uittrek nie.”
Dit is die vorm van die sandale van die eervolste Rasûl,
Selfs die sterre wil die grond wees waarop hy getrap het.
Na hulle verlang die bewoners van die sewe hemele,
Die krone van die sultans beny hulle.
Niks is gelyk aan die sandale van Mustafâ nie,
Lig vir die oë, rus vir die hart – alles kom van hulle.
Hou die afbeelding van die sandale in die hoogste eer,
Alle hoofde wens om vir hulle ’n voet te wees.
Wanneer rampe en beproewings my van alle kante omring,
Word die Na’layn-i Sharîf vir my ’n veilige burg.
Ek is in veiligheid in hierdie sterk burg,
Wanneer ek by hulle mooi vorm skuil, beskerm dit my.
Die hart wil, deur die vorm van die edele sandale te dien,
In albei wêrelde in hulle skaduwee lewe.
Ibn Mas’ûd het gelukkig geword deur die sandale te dien,
En my geluk kom deur hulle afbeelding na my toe.
Yûsuf Nabhânî

Daarop het ‘Abdullah ibn Unays na ons Profeet teruggegaan en gevra: “Yâ Rasûlallah! Waarom het u my hierdie staf gegee?” Ons geliefde Profeet het gesê: “Dit is ’n teken tussen ons op die Oordeelsdag! In daardie tyd sal daar in die Paradys maar baie min mense wees wat op ’n staf leun! Jy sal in die Paradys daarop leun!” ‘Abdullah ibn Unays het dit saam met sy swaard by hom gedra en dit nooit van hom laat wyk nie. Toe hy op sy sterfbed gelê het, het hy aan sy huisgenote as laaste wil nagelaat dat hulle dit in sy lykkleed moes sit en saam met hom moes begrawe. Die staf is tussen sy liggaam en sy lykkleed gesit, en sy laaste wil is uitgevoer. Ons Meester die Profeet het ’n mihjan gehad wat ’n el (68 cm) lank was of ’n bietjie langer. Mihjan word ’n stok met ’n geboë punt genoem. Daarmee het ons Profeet die istilâm van die Hajar al-Aswad gedoen deur van ver af daarna te wys. Wanneer ons Profeet op ’n kameel gery het, het hy dit voor hom opgehang. Ons Meester het ook ’n mikhsara gehad, ‘Urjûn genoem (van ’n droë tak van ’n dadelpalm). ’n Stok wat van ’n boomtak gemaak is, word mikhsara genoem. Wanneer ons Profeet na Baqî’ al-Gharqad gegaan het, het hy dit by hom gehad, daarop geleun, en as hy gesit het, het hy dit in sy hand rondgedraai. Soms het ons Profeet ook die khutba gehou met hierdie mikhsara in die hand. Ons Profeet het ook ’n qadîb (dun stok) gehad wat van bergbome gesny is en Mamshûq genoem is. Terwyl ’Uthmân met die qadîb van ons Meester die Profeet in sy hand op die minbar die khutba gehou het, het Jahjâh ibn Sa’îd, of Jahjâh ibn Qays, op hom afgekom, die qadîb uit die hand van ’Uthmân geneem, dit teen sy knie gebuig en gebreek. Die volk het op Jahjâh geskreeu. Dit het die goddelike ywer gewek, en Allâhu ta’âlâ het Jahjâh aan sy hand of aan sy knie die siekte âkila (jeuk) gegee. Nog voordat ’n jaar ná die martelaarskap van ’Uthmân verby was, het Jahjâh gesterf terwyl hy homself oopgekrap het.

“Niks is gelyk aan die sandale van Mustafâ nie; lig vir die oë, rus vir die hart – alles kom van hulle” Yûsuf Nabhânî (rahmatullâhi ’alayh)

Die swaarde van ons Meester die Profeet

Ons Meester die Profeet het nege swaarde gehad.

Die swaard wat hy van sy vader geërf het en wat Ma’thûr genoem is, het ons Profeet by hom gehad toe hy na Medina geëmigreer het.74 ’Abd: Sa’d ibn ’Ubâda het hierdie swaard aan ons Meester die Profeet geskenk, wat dit saamgeneem het toe hy na die Slag van Badr opgetrek het.

Dhu’l-Fiqâr: dit was die swaard van Munabbih ibn Hajjâj, of van ’Âs ibn Munabbih, van die afgodedienaars van die Quraysh, en dit het by die Slag van Badr as buit agtergebly. Ons Meester die Profeet het Dhu’l-Fiqâr aan ’Alî geskenk. Die knop van die gevest en die ringe en kettings van die draband was van silwer.75

Toe ’Abbâs ná die heengaan van ons Profeet by Abû Bakr aangeklop het om Dhu’l-Fiqâr van ’Alî op te eis, het Abû Bakr gesê: “Ek het hierdie swaard altyd in sy hand gesien. Ek vind dit nie goed om dit van hom af te neem nie!” En ook ’Abbâs het dit by ’Alî gelaat.

Die spiese van ons Meester die Profeet

Van die Jode van die Banû Qaynuqâ’ het drie spiese as buit aan ons Meester die Profeet toegeval. Een van die spiese van ons Profeet het Muthwî geheet, ’n ander Muthnâ. Ons Profeet het ook ’n groot harba gehad, Baydâ genoem, en ’n harba wat kleiner as ’n spies was, ’Anaza genoem. Die Negus van Abessinië, Ashama, het aan ons geliefde Profeet drie ’anazas (spiese), Nab’a genoem, en ’n harba gestuur. Ons Profeet het een vir homself gehou, die tweede aan ’Alî gegee en die derde aan ’Umar.

Op die Ramadânfees en die Offerfees het Bilâl Habashî (radiyallâhu ’anh) die spies van ons Profeet tot by die gebedsplek voor ons Profeet uit gedra en dit daar voor ons Meester die Profeet in die grond geplant. En ons geliefde Profeet het die feesgebed gelei met die gesig na daardie spies gekeer. Ná die heengaan van ons Meester die Profeet het Bilâl Habashî hierdie spies op die feesdae voor Abû Bakr uit gedra en dit op die gebedsplek voor hom in die grond geplant. Ná Abû Bakr is hierdie taak in die tyd van ’Umar, en ná hom in dié van ’Uthmân, op dieselfde wyse deur die muezzin Sa’d al-Qaraz vervul. Ook in die tyd van die goewerneurs van Medina is hierdie gebruik voortgesit.

Die boë van ons Meester die Profeet

Ons geliefde Profeet (sallallâhu ‘alayhi wa sallam) het ses boë gehad. Drie daarvan, Rawhâ, Baydâ en Safrâ genoem, het as buit van die Jode van die Banû Qaynuqâ’ toegeval. Die boog Safrâ was van die hout van die nab’-boom gemaak.76 Ook die boog Katûm was van nab’-hout gemaak; dit het in die Slag van Uhud gebreek. Qatâda ibn Nu’mân het die gebreekte boog as aandenking geneem. Verder het hy die boë Sadad en Zawrâ gehad.77

“Daar is geen jong man soos ’Alî nie, en geen swaard soos Dhu’l-Fiqâr nie!” Hadîth sharîf

Die skilde van ons Meester die Profeet

Ons Profeet het drie skilde gehad. Op die skild wat Zalûq geheet het, was die afbeelding van ’n ramskop. Hierdie skild is aan ons Profeet geskenk. Maar omdat daar ’n afbeelding op was, het dit ons Profeet nie behaag nie. Toe hy die volgende oggend opgestaan het, het Allah daardie afbeelding van die skild weggeneem en uitgewis.78

Die maliehemde van ons Meester die Profeet

Ons Meester Rasûlullah het sewe maliehemde gehad. Hierdie maliehemde was:

Dhât al-Fudûl: Sa’d ibn ’Ubâda het dit aan ons Profeet geskenk toe hy na die Slag van Badr vertrek het.79

Sa’diyya en Fidda: ook hierdie twee maliehemde het as buit van die Jode van die Banû Qaynuqâ’ aan ons Profeet toegeval. Die maliehemp Sa’diyya was die historiese maliehemp wat Dâwûd ‘alayhis-salâm gedra het om teen Jâlût te veg. In die Slag van Uhud het ons Profeet die Fudûl en die Fidda oor mekaar gedra.80 Toe ons Profeet oorlede is, was die maliehemp Dhât al-Fudûl in pand by ’n Jood van die Banû Zafar, Abu’sh-Shahm genaamd, vir dertig sâ’ gars wat vir die behoeftes van sy huisgenote gekoop is.81

Die ander maliehemde was Dhât al-Wishâh, Dhât al-Hawâshî, Batrâ en Khirniq.82

In die Slag van Hunayn het ons Profeet die Dhât al-Fudûl en die Sa’diyya gedra.83

Die helms van ons Meester die Profeet

Die eerste van die helms van Rasûlullah is die Muwashshah. Hierdie helm het as buit van die Jode van die Banû Qaynuqâ’ toegeval. Die helm wat Dhu’s-Subugh, of Dhu’s-Susub, of Mashbû’ genoem is, was die helm wat ons Profeet in die Slag van Uhud op sy kop gedra het. Dit is deur die swaardhoue van die afgodedienaars en die klippe wat gegooi is, gebreek, en twee van sy ringe het in die geseënde wange van ons geliefde Profeet ingedring.

Ook toe hy Mekka binnegetrek het om dit te verower, het ons Profeet ’n helm gedra.

Die leër het opgesaal, met vaandels en standaarde hoog,
Hulle het die mehter84, die pouke en die tamboeryne laat speel.

Die vlae en vaandels van ons Meester die Profeet

Op die veldtogte het ons Meester die Profeet twee soorte vlae (vaandels) gebruik. Die râya wat hy gebruik het, was swart; die liwâ was kleiner en wit. Yûnus ibn ’Ubayd, die vrygelate slaaf van Muhammad ibn Qâsim, vertel: “Muhammad ibn Qâsim het my na Barâ’ ibn ‘Âzib gestuur om na die vlag van Rasûlullah ‘alayhis-salâm te vra. Barâ’ ibn ‘Âzib het gesê: ‘Dit was swart, vierkantig, van namira (wolstof met swart-wit strepe).’” Hierdie vlag was ’n lendedoek van ’Âisha, van wol geweef en versier met patrone van kameelsaals; dit was swart. Dit is ’Uqâb genoem. Die vlag van ons geliefde Profeet was by ’Alî. By die Verowering van Khaybar het ons Profeet gesê: “Ek sal die vlag aan ’n man gee wat Allah en Sy Rasûl liefhet, en wat deur Allah en Sy Rasûl liefgehê word!” en hy het ’Alî geroep en hom die vlag gegee.85 Allâhu ta’âlâ het die Verowering van Khaybar aan ’Alî geskenk.

Op die vaandel (die vlag) van Rasûlullah wat Liwâ al-Hamd geheet het, het geskryf gestaan: “Lâ ilâha illallâh Muhammadur-Rasûlullah”. By die sariyya van Kharrâr het ons Profeet ’n wit vaandel (vlag, liwâ) vir Sa’d ibn Abî Waqqâs vasgebind. Toe hy ’Alî na Jemen gestuur het, het hy ’n tulband aan die punt van ’n lans vasgebind en gesê: “So is die liwâ!” Net die bevelvoerder van die leër het die liwâ vasgehou en gedra. Die wit vaandel van ons Profeet is gedra deur Hamza by die veldtog na Abwâ (Waddân), deur Sa’d ibn Abî Waqqâs by die veldtog na Buwât, deur ’Alî by die agtervolging van Kurz ibn Jâbir Fihrî en deur Hamza by die veldtog na Dhu’l-’Ushayra.

Toe ons Profeet na die Slag van Badr vertrek het, het hy sy wit vaandel (liwâ) aan Mus’ab ibn ‘Umayr gegee, en ‘Alî het sy swart vaandel (râya), die ‘Uqâb, voor ons Profeet uit gedra.86 Die wit vaandel (liwâ) van ons Profeet is gedra deur Hamza by die veldtog teen die Banû Qaynuqâ’; deur ’Alî by die veldtog na Qarqarat al-Kudr, by die Slag van Uhud en by die veldtog na Badr al-Maw’id; en deur Zayd ibn Hâritha by die Slag van die Grag. Ons Profeet het ook Mekka met sy wit vaandel verower. By die veldtog na Tabûk het ons Meester die Profeet sy groot vaandel deur Abû Bakr laat dra en die klein vaandel deur Zubayr ibn ’Awwâm.

Die perde van ons Meester die Profeet

Die eerste perd van ons geliefde Profeet is die perd wat hy in Medina van ’n Bedoeïen van die Banû Fazâra gekoop het vir tien ûqiyyas87 silwer; die woestynbewoners het dit Daris genoem, en ons Profeet het dit die naam Sakb gegee. In die Slag van Uhud het hy daarop gery.88 Sakb het ’n wit kol op die lip gehad. Drie bene het wit sokkies gehad, maar die vierde, ’n regterbeen, het nie. Sakb was baie vinnig, dit wil sê: in galop het hy soos water gevloei. Die perd wat Murtajiz geheet het, het ons Profeet van ’n Bedoeïen van die Banû Murra gekoop. Murtajiz was mooi en welgevorm, en hy het gerunnik asof hy ’n gedig voordra.89 Die perd wat Lizâz geheet het, is aan ons Profeet geskenk deur Muqawqis, die koning van Aleksandrië. Lizâz het baie vinnig geloop.90

Die perd wat Zarib geheet het, is aan ons Profeet geskenk deur Farwa ibn ’Umayr al-Judhâmî. Zarib was ’n baie sterk perd met groot uithouvermoë.

Lahîf (of Luhayf). Hierdie perd is aan ons Profeet geskenk deur Rabî’a ibn Abî Barâ’ Kalbî. Lahîf het ’n lang stert gehad; sy stert het oor die grond gevee. Ya’sûb was die beste van die perde van ons Profeet.

“Ek sal die vlag aan ’n man gee wat Allah en Sy Rasûl liefhet, en wat deur Allah en Sy Rasûl liefgehê word!” Hadîth sharîf

Murâwih was ’n renperd; ’Ubayd ibn Yâsir het dit in Tabûk aan ons Profeet geskenk. Murâwih het so vinnig soos die wind gehardloop.

Die perd wat Mirwâh geheet het, is aan ons Profeet geskenk deur die afgevaardigdes van die Banû Rahâ’, wat in die tiende jaar ná die Hijra na Medina gekom het. Toe hulle daarop gery en dit voor ons Profeet laat loop het, het dit ons Profeet baie behaag. Ward: hierdie perd is aan ons Profeet geskenk deur Tamîm Dârî. Ward was voskleurig. Ons Profeet het dit aan ’Umar geskenk. En ’Umar het op Ward op die weg van Allâhu ta’âlâ geveg en dit van veldtog tot veldtog gejaag. Ons Profeet het drie van sy perde aan wedrenne laat deelneem. Die ruiter van Zarib was Sahl ibn Sa’d, dié van Lizâz Abû Usayd Sâ’idî. Lizâz het voorop geloop, Zarib agter hom en Sakb agter Zarib.

Die donkie en die muile van ons Meester die Profeet

Ons Meester Rasûlullah het ook ’n donkie en ’n muil gehad. Muqawqis, die koning van Aleksandrië, het aan ons Profeet ’n grys muil en ’n grys donkie geskenk. Die muil het Duldul geheet, en die donkie Ya’fûr of ’Ufayr.91 Die eerste wit muil wat in Islam gesien is, was Duldul. By die Verowering van Khaybar het ons Profeet op hierdie grys muil gery; by die Slag van Hunayn was dit die ander grys muil. Ons Profeet het sy muil die spore gegee, omdat hy op die stam Hawâzin wou afgaan; ’Abbâs, wat die teuels van die muil vasgehou het, en Abû Sufyân ibn Hârith, wat die stiebeuel vasgehou het, het probeer om sy vaart te temper en te verhoed dat ons Profeet hom midde-in die vyande sou werp. Daar word oorgelewer dat hulle by die Verowering van Khaybar ’n paksaal op Ya’fûr gesit en ’n halter van dadelpalmveseltou om sy kop gesit het, en dat ons Profeet ook op hom gery het. Toe ons Profeet van die Afskeidsbedevaart teruggekeer het, was Ya’fûr dood; en Duldul het ná die heengaan van ons Profeet by ’Alî gebly. ’Alî het daarop gery tot by sy martelaarskap, daarna Hasan, daarna Husayn en later Muhammad ibn Hanafiyya. Duldul het tot in die tyd van Mu’âwiya gelewe.

Die kamele van ons Meester die Profeet

Qaswâ: hierdie kameel van ons Meester die Profeet, wat ook Jad’â en ’Adbâ genoem is, het behoort tot die diere van die Banû Qushayr ibn Ka’b ibn Rabî’a ibn ‘Âmir, of van die Huraysh ibn Ka’b; Abû Bakr het dit vir vierhonderd dirham gekoop en vir dieselfde prys aan ons geliefde Profeet oorgedra. Ons Profeet het op Qaswâ na Medina geëmigreer. Daarop het hy na die ‘umra van Hudaybiya gegaan. En ook Mekka het hy daarop verower. Ons Meester die Profeet het Qaswâ aan wedrenne laat deelneem, en geen kameel kon haar inhaal nie. Maar ’n Bedoeïen het met ’n tweejarige kameel aan ’n wedren deelgeneem en haar ingehaal. Tydens die Afskeidsbedevaart het hy op Qaswâ die preek van ‘Arafât gehou. In die tyd van die kalifaat van Abû Bakr is Qaswâ op die begraafplaas Jannat al-Baqî’ vrygelaat. Daar het sy ongestoord gewei totdat sy gesterf het.92

“O Allah! Soos U my gestalte mooi geskep het, maak ook my karakter mooi” Hadîth sharîf

Die kameel wat as buit van Abû Jahl verower is: in die Slag van Badr het die beroemde kameel van Abû Jahl as buit aan ons geliefde Profeet toegeval. Tot by die ’umra van Hudaybiya het hy ook op hierdie kameel ten stryde getrek. As offerdier vir die ’umra het hy dit gemerk. Die afgodedienaars wou dit in ruil vir honderd kamele hê. Ons Profeet het gesê: “As ons dit nie as offerdier afgesonder en gemerk het nie, sou ons julle wens vervul het.” Die melkkamele: ons Profeet het sewe melkkamele gehad wat op die weivelde van Dhu’l-Jadr en Jamma gewei het en Hannâ, Samrâ, ’Urays, Sa’diyya, Baghûm, Yasîra en Dabbâ geheet het; die huisgenote van ons Profeet het van hulle melk gelewe, twee watersakke vol wat elke aand na hulle gebring is.93 Maar toe ons Profeet oorlede is, was daar nie een meer oor nie.

Die besittings wat ons Meester die Profeet as waqf gestig het

Die eerste waqf in Islam was die sewe tuine en groentetuine met die volgende name, wat Mukhayrîq, wat by Uhud as martelaar gesneuwel het, by testament aan ons Profeet laat oordra het en wat ons Profeet in ontvangs geneem en as waqf gestig het: 1. Mithab, 2. Sâfiya, 3. Dalâl, 4. Husnâ, 5. Burqa’, 6. A’wâf, 7. Mashraba.94 Mukhayrîq, wat voordat hy Moslem geword het, tot die geleerdes en die rykes van die Jode behoort het, het hom in die Slag van Uhud teenoor sy stamgenote opgestel met die woorde: “Julle weet self baie goed dat Muhammad die Profeet van die eindtyd is. In die Tawrât staan sy kenmerke duidelik beskryf. Wat ons nou pas, is om hom te volg en in sy moeilike dae aan sy kant te staan.” Die Jode het gesê: “Jy is reg, maar vandag is dit Saterdag. Dan hou ’n mens jou nie met werk besig nie!” Toe hy gesien het dat aandrang geen sin het nie, het hy sy swaard omgegord en bekend gemaak dat hy Moslem geword het. Aan sy verwante het hy hierdie laaste wil nagelaat: “As ek gedood word, behoort al my besittings aan Muhammad. Dit staan hom vry om dit te gebruik soos hy wil.” Daarop het hy gegaan en by die leër van Islam aangesluit. En hy het die sjerbet van die martelaarskap gedrink, radiyallâhu ’anh.

Uiteindelik was die stryd verby en is die wonde verbind. Die verwante van Mukhayrîq het getrou gebly aan die laaste wil en sy besittings aan Habîbullah gelaat. En ons Meester die Profeet het hierdie landerye met koel water en oorvloedige vrugte as waqf gestig en dit oopgestel tot nut van die armes en behoeftiges. So het die tradisie van die waqf in die Islamitiese beskawing begin. Ons Meester het hom geprys met die woorde: “Mukhayrîq is ’n goeie man uit die volk van die Jode.”

Die waqfs van ons Profeet in Medina was oor die algemeen afkomstig van die besittings van Mukhayrîq.

Ibn Humayd sê: “Die kalief ‘Umar ibn ‘Abdul’azîz wou hê dat daar dadels gebring word uit die waqf-palmboorde van Mukhayrîq. Dit is op ’n skottel gebring. Toe ‘Umar ibn ‘Abdul’azîz gesê het: ‘Abû Bakr ibn Hazm het aan my geskryf dat hierdie dadels van ’n dadelpalm is wat nog uit die tyd van Rasûl ‘alayhis-salâm stam, en dat Rasûl ‘alayhis-salâm daarvan geëet het’, het ek gesê: ‘O Bevelvoerder van die gelowiges! Verdeel dit onder ons!’ Dit het hy verdeel. Elkeen van ons het nege dadels gekry.”

’Umar ibn ’Abdul’azîz het gesê: “Toe ek as goewerneur van Medina daardie palmboord binnegegaan het, het ek van die dadels van daardie dadelpalm geëet, en nooit het ek so ’n fyn en soet dadel soos dié gesien nie!”

’Amr ibn Muhâjir sê: “Die besittings van Rasûl ‘alayhis-salâm was in ’n kamer by ‘Umar ibn ‘Abdul’azîz, en hy het elke dag daarna gekyk. Ook die Quraysh wat na hom gekom en om hom vergader het, het hy in hierdie kamer ingelaat, en dan het hy hom tot hierdie besittings gewend en gesê: ‘Dit is die nalatenskap van hom met wie Allah julle geëer het!’” Dit was: 1. ’n bed met pote wat van dadelpalmblare gevleg is,

2. ’n kussing met ’n leeroortreksel, gevul met dadelpalmvesels, 3. ’n taamlik groot skottel, 4. ’n waterbeker,

5. ’n kledingstuk, 6. ’n handmeul,

7. ’n pylkoker, 8. ’n fluweelkombers.

(Hierdie kombers het, deur die goeie geure wat van die geseënde liggaam van ons Meester Rasûlullah daarin getrek het, lekkerder as muskus geruik. Wanneer ’Umar ibn ’Abdul’azîz (radiyallâhu ’anh) siek geword het, het hy hom gewas met die water waarin daardie kombers gewas is, en hy het gesond geword.)

Toe die see van die liefde in golwe opgestyg het,
Het daardie enigste pêrel (Durr-i Yatîm) verskyn,
En die rein Skepper het oor hom gesê:
“Lawlâka lamâ khalaqtul-aflâk.”
Toe hy gebore is, het die glans van daardie Son
Die hele heelal gevul;
Wie hom in sy voetspoor volg,
Vind die goeie in al sy werk.
Hoewel hele ryke onder sy bevel gestaan het,
Het hy nie eens drie hemde besit nie.
Daar was in sy huis nie veel besit nie,
By sy dood het hulle gesien: sy maliehemp was in pand.
Naas die dinge wat hy meestal aanskou het,
Wat is hierdie wêreld dan werd?
Oorvloedig was sy gawes vir almal,
Om “Daar is niks” te sê, dit het hy nie geken nie.
Soms het hy soveel gegee,
Dat sy vyande almal voor hom gebuig het.
Vir elke wees was hy ’n liefdevolle vader,
Oorvloedig was sy teerheid, selfs vir die laaghartige.
In elke werk van hom het veel wysheid gelê,
Nooit het hy iemand sy weldaad verwyt nie.
Die sieke het hy besoek,
En die bedroefde genesing gegee.

“Yâ Rasûlallah! Ek het nie die krag om u te prys nie; ons almal is ter wille van u geskep. Kortom, o Koning van die ryk van trou, vir u offer ek my siel, offer ek alles!” Hüseyin Hilmi bin Sa’îd (rahmatullâhi ’alayh)

Die tahajjud-gebed het hy nooit nagelaat nie,
Uit vrees vir Allah het hy nie gaan lê nie.
Die Profeet het almal altyd
As gelyk aan homself beskou.
Trots was hy daarop om dienaar te wees,
Getooi was hy met die goddelike karakter.
Wie na hierdie weg verlang,
Word met mooi eienskappe getooi.
Getrou het hy ’n skool besoek
Waar Allah sy leermeester was.
Om hom te beskryf, het die Rahmân
In die Qur’ân ’n mooi uiteensetting gegee.
Tot die Dag van Versameling: vir die Koning van die profete
Salawât sonder einde!
Vir sy familie en sy Metgeselle
Salât en salâm, in nederigheid!

Die Goue Geut / Ka’ba

Buiteaansig van die Masjid an-Nabawî / Madîna al-Munawwara

HILYA-I SA’ÂDAT Nadat hy sy Metgeselle raad gegee het, Het die Trots van die wêreld gesê: ná my, Wie my rein hilya sien, Is soos iemand wat my gesig gesien het; As by die sien die liefde in hom ontstaan, Dit wil sê, as hy verlief raak op my skoonheid, As hy daarna verlang om my te sien, As sy hart vol liefde vir my is, Dan word die Hel vir hom harâm, Dan skenk my Heer hom die Paradys. Die Haqq sal hom nie naak laat opstaan nie, Deel aan die vergifnis van die Haqq sal hy kry. Daar is gesê: as iemand se hand Met liefde die hilya van die Rasûl skryf, Dan behoed die Haqq hom teen vrees, Al raak die aardbodem vol rampe. Geen siekte sal sy liggaam in hierdie wêreld ken nie, Nooit sal sy hele lyf pyn ly nie. Al het hierdie man ook gesondig, Vir sy liggaam word die Hel harâm. In die hiernamaals word hy van die straf gered, In hierdie wêreld word al sy werk vir hom lig. En die Heer, verhewe is Hy, sal hom laat opstaan Saam met dié wat die Rasûl in hierdie wêreld gesien het. Hoewel dit moeilik is om die hilya van die Profeet te beskryf, Begin ons daarmee, so ver dit moontlik is. Ons soek ons toevlug by die Besitter van die Majesteit En beskryf dit in nederigheid. Hieroor was die volke dit eens: Die Trots van die wêreld was blank met ’n blos. Suiwer wit was sy geseënde gesig, Rooskleurig soos ’n roos. Die sweet op sy gesig, soos pêrels, Het daardie mooi juweel nog bekoorliker gemaak.

Wanneer hy gesweet het, hy, daardie bron van vreugde,
Was dit asof ’n see van nûr gegolf het.
Altyd het sy oë gelyk of dit met kohl omrand was,
Die harte is deur sy mooi oë aangetrek.
Die wit van sy oë was uiters wit,
Met ’n vers het sy Heer hom geprys.
Die swart van sy oë was nie klein nie,
Vir hom was naby en ver een.
Groot, mooi en fyn was sy oë,
Altyd het sy geseënde gesig nûr versprei.
Die krag van die gesigsvermoë van Mustafâ
Was snags net so sterk as bedags.
Wou hy êrens heen kyk,
Dan het ook sy rein liggaam saamgedraai.
Altyd het hy sy liggaam sy kop laat volg,
En dit het hy nooit nagelaat nie.
Rasûl-i akram het wel ’n liggaam gehad,
Maar dit pas hom dat ek hom ’n beliggaamde siel noem.
Mooi en beminlik was die Rasûl,
Baie geliefd by die Haqq was die Rasûl.
Mâlik en Abû Hâla het gesê:
Soos die nuwe maan het sy wenkbroue vry van mekaar gestaan.
Die ruimte tussen sy twee wenkbroue
Was altyd helder soos silwer te sien.
Effens rond was sy geseënde gesig,
Helder en glansend was sy vel.
Die mihrâb van sy swart wenkbroue
Was die qibla van die hele wêreld.
Van die kant af gesien, het sy geseënde neus
In die middel effens verhewe gelyk.
Baie mooi, smal en fyn was dit,
Wie hom gesien het, kon hom nie ten volle beskryf nie.
Effens uitmekaar het sy tande gestaan,
Hulle het geglans soos ’n pêrelsnoer.
Telkens wanneer sy voortande sigbaar geword het,
Het ’n nûr alle kante bedek.

Wanneer die Vors van albei wêrelde gelag het,
Die Profeet van alles wat leef en nie leef nie,
Het sy voortande sigbaar geword, baie suiwer,
Fyn soos haelkorrels.
Ibn ’Abbâs sê: die Habîb van Allah
Het geskroom om te lag.
Uit skroom het hy, die steunpilaar van die godsdiens,
Soos hulle sê, nooit hardop gelag nie.
Fyngevoelig en skroomvol was die verhewe Rasûl,
Altyd het hy geskroom om iemand aan te staar.
Soos die volmaan was sy gesig,
’n Spieël van die verhewe Mawlâ was sy persoon.
Daardie mooi gesig was altyd stralend,
Deur die glans daarvan kon ’n mens nie daarna kyk nie.
Daardie mooi Profeet het die harte gewen,
Honderdduisend Metgeselle het op hom verlief geraak.
Dié wat hom een keer in ’n droom gesien het,
Het gesê: so ’n genot bestaan nie op aarde nie.
En laat hulle weet: sy mooi wange
Was nie al te vol nie, so sê hulle.
Die Skepper het, uit liefde vir hom, gesorg
Dat sy gesig wit was en sy voorkop oop.
Die nûr van sy hals
Het elke oomblik tussen sy hare geskitter.
Van sy geseënde baard, weet dit goed,
Was net sewentien hare wit.
Dit was nie kroes nie en ook nie lank nie,
Eweredig soos elkeen van sy ledemate was dit.
Die rein hals van die Rasûl van die horisonne
Was uiters wit en uiters helder.
Baie welgemanierdes onder die Metgeselle
Het almal gesê: sy maag en sy bors was gelyk.

As sy geseënde bors oopgemaak sou word,
Sou die skat van die kennis faiz95 versprei.
Waar die liefde haar eervolle verblyf geneem het,
Kan daardie edele bors dan anders wees?
Breed was sy geseënde bors,
Die ladunnî-kennis het daarop neergedaal.
Wit en helder was daardie groot bors,
Wie dit gesien het, het gemeen hy sien die stralende volmaan.
Die vuur van die liefde vir die ewige Wese
Het daardie mooie aan die brand gesteek.
Dit weet oud en jonk seker:
Die Trots van die wêreld het plat skouerblaaie gehad.
Die middel van sy rug was ook vlesig,
Die besitter van edelmoedigheid was hy, die gelukkige.
In sy silwer vel het fynheid gelê,
Daar was ’n taamlik groot seël van die profeetskap.
Die seël van die profeetskap was op sy rug,
Naby die regterkant, voorwaar.
Dié wat hom beskryf het, het aan ons meegedeel:
Die edele seël was ’n groot kol.
Die kleur daarvan was donker, na geel neigend,
Dit was so groot soos ’n duifeier.
Rondom dit, soos getrekte lyne,
Fyn haartjies, dig teen mekaar.
Dié wat daardie man van verhewe afkoms beskryf het,
Het gesê: die Profeet het ’n groot beenbou gehad.
Elke been was groot en manlik,
Vorstelik was sy gestalte en sy karakter.

Elkeen van sy geseënde ledemate
Was eweredig en sterk geskape.
Elke lid van die Profeet was so mooi
Soos die verse van die Qur’ân.
Die handpalms van daardie sultan
En ook sy voetsole
Was breed, rein, fyn en aangenaam,
Sag en geliefd soos ’n vars roos.
Baie welgevorm, sê die skerpsinniges,
Was daardie geseënde hande, vol karâma.
As die Profeet iemand gegroet het,
Het hy altyd geglimlag.
Al het een of twee dae verbygegaan,
Ja, selfs al het dit langer as ’n maand geduur,
Tog het ’n mens aan die goeie geur
Daardie persoon te midde van die mense herken.
Soos kristal was sy onbehaarde liggaam,
Hoe sal ek die sy van daardie liggaam prys!
Om die Vriend te aanskou, het daardie edele
Met sy hele fyn liggaam oog geword.
Volmaak was sy fyn vel,
Die Skepper het daarin Sy wysheid getoon.
Op sy bors en sy maag was daar
Geen enkele haar nie – soos ’n silwer plaat.
Net van die middel van sy bors na onder
Het, kiertsregop, ’n ry hare geloop.
Hierdie swart lyn op hierdie geseënde liggaam
Was mooi soos die halo om die maan.
Deur sy hele lewe het sy geseënde ledemate
So gebly soos in die dae van sy jeug.
Namate die Profeet ouer geword het,
Het hy al hoe varser geword, soos ’n roosknop.
En moenie ook dink dat die Sultan van die heelal
Baie swaarlywig was nie.
Maer was hy nie, en ook nie baie vlesig nie,
Ewewigtig was hy, en baie sterk.

Die mense van die hart het oor hom gesê:
Nie groter of kleiner as mekaar was sy ledemate nie.
Die Meesterbouer het die paleis van sy liggaam
Op die grondveste van regverdigheid en ewewig gebou.
Ewewigtig gebou was sy rein liggaam,
In nûr gedompel was sy hele liggaam.
Van middelmatige lengte was hy wie se verblyf die Sidra is,
Deur hom het die wêreld sy orde gevind.
Dié wat die wonder van sy gestalte aanskou het,
Het almal gesê, terwyl hulle hom geprys het:
So ’n mooie met ’n roosgesig het ons nie gesien nie,
Mooi van gestalte, van karakter en van gelaat.
Hoewel die Profeet van middelmatige lengte was,
As hy saam met iemand geloop het wat lank was,
Hoe lank daardie man ook al was,
Het die Profeet tog langer gelyk.
Daardie pêrel was langer as die lang man,
’n Handpalm breed.
As hy met waardigheid ’n pad geloop het,
Het hy baie vinnig geloop.
Verder sê ons oor sy edele eienskappe:
By die loop het hy vorentoe gebuig.
Dit wil sê, soos iemand wat ’n helling afdaal,
Het hy altyd effens vorentoe gebuig.
Roemryk en eervol was daardie verhewene,
Op hom was die siel van die Khalîl trots.
Die persoon wat Allah verkies,
Van hom is voorwaar elke lid die verhewenste.
As iemand, terwyl hy op die pad geloop het,
Skielik Rasûlullah gesien het,
Dan het vrees in sy hart geval
Deur die verhewenheid van Rasûlullah.
En as iemand met die Profeet gedurig
In gesprek was en met hom gepraat het,
Dan het hy deur die soetheid van sy woorde
’n Dienaar van hom geword, as die Rasûl hom aanvaar het.

Die ewige Skepper het hom getooi
Met ’n mooi karakter, sonder weerga of gelyke.
Yâ Rasûlallah! Ek het nie die krag om u te prys nie,
Ons almal is ter wille van u geskep.
Kortom, o Koning van die ryk van trou,
Vir u offer ek my siel, offer ek alles!
Hüseyin Hilmi Işık
(qaddasallâhu ta’âlâ sirrahul-’azîz)

’n Ou afbeelding van Makka al-Mukarrama

QASÎDA VAN DIE AHL AS-SUNNA
Die geloof van die Ahl as-Sunna is wat jy eerste nodig het,
Daar is drie-en-sewentig groepe, maar die res is vir die Hel.
Die Moslems is almal sunniet; die hoof van hulle almal is Nu’mân.
Wie hulle in die geloof volg, het die blye boodskap van die Paradys ontvang.
Maak jou geloof sterk; klou daarna vas aan Islam!
Vervul die vyf voorwaardes van Islam; vermy dadelik die harâm!
As jy ’n sonde begaan, toon dan berou, laat die tyd nie verbygaan nie!
Wie Islam nie volg nie, sal eendag sekerlik spyt wees.
Laat jou nie mislei deur wie geen godsdiens het nie: ook jy gaan te gronde, pas op!
As jy soet woorde glo, word jou toestand later sleg!
Die tweegesigte het baie geword: van buite ’n engel, van binne ’n slang,
Om jou in die strik te lok, hou hulle hulle soos ’n vriend voor, en dit nogal van harte.
Elkeen meen dat hy reg is: “Sleg,” sê hy, “is wie my nie volg nie.”
Islam is die weegskaal; dit is wat skei wie reg is!
Weet dat wie Islam nie volg nie, ’n mens is wat van die regte weg afgedwaal het;
Wie die geskiedenis goed begryp, glo sekerlik hierdie woord.
Waarom hardloop na die dokter wie ook al êrens pyn het?
Omdat niemand daarvan hou om te sterf nie; soeter as alles is die lewe.
“Die verlange om ewig te lewe, het ek nie” – is daar iemand wat dit sê?
Sterf is nie ophou bestaan nie; glo in die lewe in die graf!
Die Paradys is ewig, en ook die Hel; dit het die Qur’ân bekend gemaak,
Vir ewige pyn moet ’n mens oppas, al was dit maar ’n vermoede.
Daar is ook diegene wat dit nie glo nie; die vlermuis vlug vir die lig.
Die kraai vind smaak in die vullishoop; die nagtegaal is dit wat die roos soek.
Wie aan sy nafs en sy plesier verslaaf is, kan Islam sekerlik nie liefhê nie.
Kan hierdie twee een wees? Die goeie staan los van die slegte!
Die Moslems erken die reg en doen aan elke skepsel goed,
Wie geen îmân het nie, is soos ’n slang; hy vind genot daarin om pyn aan te doen.
Genade, o my Heer, genade! Hoe swaar is die eindtyd,
Die kennis van die godsdiens is vergeet; nog maar min verrig die gebed.