DIE SLAG VAN UHUD

Wie gee hierdie swaard sy reg?

Op ’n oomblik toe geen van die twee kante meer op hulle plek kon bly nie, het ons geliefde Profeet die swaard gewys wat hy in sy hand gehou het. Daarop was hierdie versreël geskryf:

In lafhartigheid lê skande, in vooruitgaan eer en aansien;
Deur vrees ontkom die mens nie aan sy lot nie.

En daar is gehoor hoe hy sê: “Wie neem hierdie swaard van my?” Toe hulle dit hoor, het baie van die Metgeselle tegelyk hulle hand uitgesteek om dit te neem. Toe ons Profeet weer sê: “Wie neem dit om dit sy reg te gee?”, het die Metgeselle stilgebly en teruggestaan. Een van diegene wat die swaard vurig gevra het, Zubayr ibn ’Awwâm, het gesê: “Ek neem dit, yâ Rasûlallah.” Ons Profeet het die swaard nie aan Zubayr gegee nie. Ook die versoeke van Abû Bakr, ’Umar en ’Alî (radiyallâhu ’anhum) is nie deur ons Profeet aanvaar nie.

Abû Dujâna het gevra: “Yâ Rasûlallah! Wat is die reg van hierdie swaard?” Ons geliefde Profeet het gesê: “Die reg daarvan is dat jy die vyand daarmee slaan totdat dit krom en gebuig is. Die reg daarvan is dat jy geen Moslem daarmee doodmaak nie en nie daarmee voor die ongelowiges vlug nie; dat jy daarmee op die weg van Allah veg, totdat Allâhu ta’âlâ jou die oorwinning of die martelaarskap skenk.” Toe het Abû Dujâna gesê: “Yâ Rasûlallah! Ek neem dit om dit sy reg te gee.” Ons Profeet het die swaard wat hy in die hand gehou het, aan hom oorhandig.14

Abû Dujâna (radiyallâhu ’anh) was nie net baie moedig en dapper nie, maar het op die slagvelde ook baie listig opgetree en hom presies gehou aan die hadîth sharîf “Oorlog is lis”15. Toe Abû Dujâna die swaard ontvang het, het hy trots, waardig en fier na die slagveld begin loop terwyl hy verse opgesê het. Behalwe ’n hemp, en op sy kop sy rooi tulband, het hy niks aangehad nie.

Hierdie manier van loop van Abû Dujâna is deur die Metgeselle nie goed ontvang nie. Daarop het ons Meester die Profeet gesê: “Dit is ’n gang wat buite hierdie plekke (die slagvelde) die toorn van Allâhu ta’âlâ wek,” en so het hy bekend gemaak dat ’n trotse gang net teenoor die vyand toelaatbaar is.

Khâlid ibn Walîd, wat nie langer kon wag nie, het uit die rye van die afgodedienaars met die troepe onder sy bevel tot die aanval oorgegaan. Ook ons geliefde Profeet het die Metgeselle, wat nie langer op hulle plek kon bly nie, die bevel tot die aanval gegee. In ’n oogwink was die slagveld vervul van die roepe “Allâhu akbar!” Heel voor, aan die hoof van die troepe sonder harnasse, het Hamza met die swaarde in sy hande begin inkap op elke ongelowige wat op hom afgekom het. Die troepe van Khâlid ibn Walîd, wat met groot hartstog aangestorm het, is onmiddellik teruggeslaan. Daarop het Khâlid ibn Walîd ’n wye boog langs die bergpas getrek om die leër in die rug aan te val, en hy het by die heuwel ’Aynayn uitgekom. Maar ’Abdullah ibn Jubayr en die vyftig dapperes onder sy bevel het hulle met ’n hewige pylreën teruggeslaan.

Nou het die stryd in volle gang gekom. Albei kante het met al hulle krag geveg. Elke Metgesel het teen minstens vier afgodedienaars geveg en probeer om veld te wen.

“O my Metgeselle! Vir diegene wat min in getal is, is dit swaar om teen die vyand te veg. As hulle standvastigheid en ywer toon, skenk Allâhu ta’âlâ hulle verligting” Hadîth sharîf

Hamza het geroep: “Allâhu akbar! Allâhu akbar!”, en terselfdertyd gesê: “Ek is die leeu van Allâhu ta’âlâ!” – en so het hy opgeruk terwyl hy die vyand neergeslaan het. Safwân ibn Umayya het vir die mense om hom gesê: “Waar is Hamza? Wys hom vir my,” en hy het die slagveld deursoek. Op ’n sekere oomblik het sy oog geval op iemand wat met twee swaarde geveg het, en hy het gevra: “Wie is daardie vegter?” Die mense om hom het gesê: “Dit is die een wat jy soek! Hamza!” Safwân het gesê: “Tot vandag toe het ek nog nooit iemand gesien wat so verbete en onverskrokke aanval om sy eie volk dood te maak nie.”

Toe die stryd in volle hewigheid gewoed het, het Zubayr ibn ’Awwâm, een van die Muhâjirûn, wat bedroef was dat die swaard nie aan hom gegee is nie, by homself gesê: “Ek het Rasûlullah om die swaard gevra, maar hy het dit aan Abû Dujâna gegee. En tog is ek die seun van sy tante Safiyya. Boonop is ek van die Quraysh. En ek het eerste daarom gevra. Laat ek gaan kyk wat Abû Dujâna meer as ek sal doen.” Daarna het hy Abû Dujâna begin volg. Abû Dujâna het die takbîr uitgespreek met die woorde “Allâhu akbar!” en elke afgodedienaar wat hy teëgekom het, neergeslaan. Een van die verwoedste afgodedienaars, ’n man met ’n reusagtige liggaam, oral met harnasse bedek sodat net sy oë sigbaar was, het teenoor Abû Dujâna te staan gekom. Eers het hy self Abû Dujâna aangeval. Abû Dujâna het die hou met sy skild afgeweer. Die swaard van die afgodedienaar het in Abû Dujâna se skild vasgeslaan; hy het daaraan getrek, maar kon dit nie uitkry nie. Nou was dit Abû Dujâna se beurt. Met een swaardhou het hy sy teenstander gedood.

Daarna het Abû Dujâna elke ongelowige wat hom in die pad gekom het, neergevel, totdat hy by die vroue gekom het wat aan die voet van die berg die afgodedienaars met hulle tamboeryne opgehits het. Maar hoewel hy sy swaard reeds gelig het, het hy daarvan afgesien om Hind, die vrou van Abû Sufyân, dood te maak.16 Toe Zubayr ibn ’Awwâm dit sien, het hy by homself gesê: “Allah en Sy Rasûl weet beter as ek aan wie die swaard gegee moes word.” En hy het gesê: “By Allah, ek het niemand gesien wat beter geveg en geslaan het as hy nie.”

Miqdâd ibn Aswad, Zubayr ibn ’Awwâm, ’Alî, ’Umar, Talha ibn ’Ubaydullah, Mus’ab ibn ’Umayr – hulle almal was soos onneembare vestings. Die roemryke Metgeselle, wat gesien het dat ons Meester die Profeet baie naby aan die vyand veg en telkens weer aanval, kon nie op hulle plek bly nie. Uit vrees dat Rasûlullah iets kon oorkom, het hulle hulle om hom geskaar en die vyand wat in harnasse gehul was, geen oomblik rus gegun nie. Op daardie oomblik is gesien dat ’Abdullah ibn ’Amr as martelaar gesneuwel het. Dit was die eerste martelaar van Uhud. Toe sy makkers sien dat hy ’n martelaar geword het, het hulle soos leeus geword en hulle ter wille van die welbehae van Allâhu ta’âlâ midde-in die vyand gestort.

Op ’n oomblik toe die stryd baie hewig gewoed het, het ‘Abdullah ibn Jahsh, die simbool van dapperheid, en Sa’d ibn Abî Waqqâs, die meester van die boogskutters, mekaar teëgekom. Albei was op verskillende plekke gewond. Sa’d ibn Abî Waqqâs het vertel: “By Uhud, op ’n hewige oomblik van die stryd, het ‘Abdullah ibn Jahsh skielik langs my kom staan, my hand gegryp en my na die voet van ’n rots getrek. Vir my het hy gesê: ‘Doen jy nou hier ’n smeekbede, dan sê ek “Âmîn”. Dan doen ek ’n smeekbede, en sê jy “Âmîn”!’ Ek het gesê: ‘Goed.’ Ek het hierdie smeekbede gedoen: ‘O Allah! Stuur vir my baie sterk en taai vyande. Laat my genadeloos met hulle veg. Laat my hulle almal doodmaak. Laat my as ghâzî terugkeer.’ Op hierdie smeekbede van my het hy met sy hele hart gesê: ‘Âmîn.’

Daarna het hy self ’n smeekbede begin doen: ‘O Allah! Stuur vir my taai vyande, en laat my genadeloos met hulle veg. Laat my die jihâd sy reg gee. Laat my hulle almal doodmaak. Laat uiteindelik een van hulle my ’n martelaar maak. Laat hy daarna my lippe, my neus en my ore afsny. Laat my met bloed oordek voor U verskyn. En wanneer U vra: “‘Abdullah! Wat het jy met jou lippe, jou neus en jou ore gedoen?”, laat my dan sê: “O Allah! Daarmee het ek baie tekortkominge begaan; ek het hulle nie gebruik soos dit moes nie. Ek het my geskaam om hulle voor U te bring. In ’n stryd waarin my geliefde Profeet teenwoordig was, is ek met stof en grond bedek, en so het ek gekom.”’ Op so ’n smeekbede wou my hart nie “Âmîn” sê nie. Maar omdat hy dit wou hê en ek vooraf my woord gegee het, het ek teësinnig “Âmîn” gesê.

Daarna het ons ons swaarde getrek en die stryd voortgesit. Elkeen van ons twee het doodgemaak wie hom voor die voete gekom het. Met buitengewone dapperheid het hy aangeval en die vyandelike rye heeltemal in verwarring gebring. Telkens weer het hy op die vyand ingeslaan en hom met ’n onuitputlike verlange na die martelaarskap weer in die aanval gewerp. Terwyl hy onder die roep ‘Allâhu akbar! Allâhu akbar!…’ geveg het, het sy swaard gebreek. Op daardie oomblik het ons geliefde Profeet vir hom ’n tak van ’n dadelpalm aangegee en hom beveel om die stryd voort te sit. Hierdie tak het as ’n wonderwerk ’n swaard geword, en hy het voortgegaan om te veg teen elkeen wat hom voor die voete gekom het. Baie vyande het hy gedood. Teen die einde van die stryd het hy die martelaarskap waarna hy verlang het, bereik deur die pyle van ’n afgodedienaar met die naam Abu’l-Hakam. Toe hy ’n martelaar geword het, het die ongelowiges hulle op sy liggaam gestort en sy neus, sy lippe en sy ore afgesny. Oral was hy met bloed bedek.”

In die rye van die mujâhids was daar ’n man met die naam Quzmân. Die skede van sy swaard het hy gebreek, en met die uitroep: “Om te sterf, is baie beter as om te vlug!” het hy hom met getrekte swaard tussen die afgodedienaars gestort. Quzmân het baie dapperheid en heldemoed getoon. Alleen het hy sewe of agt ongelowiges gedood. Uiteindelik is hy gewond en het hy op die grond geval. Die Metgeselle, verbaas oor hierdie heldemoed, het dit aan ons Meester die Profeet vertel, en hy het gesê: “’n Bewoner van die Hel is hy.” Qatâda ibn Nu’mân het na Quzmân gegaan en gesê: “O Quzmân! Mag die martelaarskap vir jou geseënd wees!” Quzmân het geantwoord: “Ek het nie uit ywer vir die godsdiens geveg nie, maar sodat die Quraysh nie na Medina sou kom om my dadelboord te verwoes nie!” Daarna het hy met ’n pyl die are van sy pols deurboor en sy eie lewe beëindig. So is die wysheid begryp van die woorde van ons Meester die Profeet: “’n Bewoner van die Hel is hy!”

Van die begin van die stryd af het al die Metgeselle, met die Meester van die wêrelde, ons geliefde Profeet, voorop, ’n groot stryd gevoer. Met hewige aanvalle het hulle die leër van die afgodedienaars teruggeslaan. Die bende afgodedienaars, wat met die roep “Lât, ’Uzzâ, Hubal!” nut en hulp gevra het van die afgode wat hulle van klip en hout gemaak het en aanbid het, het teenoor hierdie heldemoed van die mujâhids in wanorde geraak en op die vlug geslaan. Die vroue, wat gekom het om hulle tot die stryd aan te spoor, het onder hartverskeurende gejammer probeer om die vlugtende soldate by te hou.

Toe die afgodedienaars van die Quraysh die slagveld verlaat, die goedere wat hulle saamgebring het, agterlaat en na Mekka begin vlug het, het die soldate van Islam vol vreugde Allâhu ta’âlâ geloof, omdat hulle die oorwinning bereik het wat Hy hulle belowe het. Ondanks hulle getal en krag, wat vele kere groter was, is die afgodedienaars teenoor die Moslems verpletter. Terwyl hulle mekaar op die vlug vertrap het, het die roemryke Metgeselle hulle agternagesit en elkeen wat hulle ingehaal het, neergeslaan. In hierdie gewoel het Hanzala ibn Abî ’Âmir, wat pas getroud was, Abû Sufyân ingehaal, die opperbevelhebber van die leër van die afgodedienaars, wat te perd probeer vlug het. Met sy swaard het hy teen die bene van die perd geslaan en dit laat neerstort. Abû Sufyân, wat op die grond geval het, het uit alle mag begin skreeu: “O Quraysh!… Help!… Ek is Abû Sufyân! Hanzala wil my met sy swaard aan stukke kap!…” Die afgodedienaars wat saam met hom probeer vlug het, het dit wel gesien, maar net daaraan gedink om hulle eie lewe te red, en hulle nie aan hulle bevelhebber gesteur nie.

“Oorlog is lis” Hadîth sharîf

Maar op daardie oomblik het die afgodedienaar Shaddâd ibn Aswad, wat reg agter Hanzala gestaan het, sy lans in Hanzala se rug gesteek. Hanzala wou onder die roep “Allâhu akbar!” nog ’n uitval doen, maar het op die grond geval en as martelaar gesneuwel, en sy geseënde siel het na die Paradys gevlieg. Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het gesê: “Ek het gesien dat die engele Hanzala tussen hemel en aarde in ’n silwer skottel met reënwater gewas het.” Abû Usayd het vertel: “Toe ek hierdie woorde van Rasûlullah hoor, het ek na Hanzala gegaan. Van sy kop het reënwater gedrup. Ek het teruggegaan en dit aan Rasûl-i akram oorgedra.” Hanzala is “Ghasîl al-Malâ’ika” genoem, dit wil sê die een wat deur die engele gewas is.17

Toe sommige boogskutters in die pas van ’Aynayn sien dat die afgodedienaars vlug, het hulle gedink dat die stryd verby was, en hulle het hulle poste verlaat. Hulle bevelvoerder ’Abdullah ibn Jubayr en twaalf man het op hulle plek gebly.18

Die dapperheid van ’Alî

Intussen het Khâlid ibn Walîd, die bevelvoerder van die boogskuttereenheid van die Quraysh, op sy hoede gewag en probeer om elke kans te benut. Toe hy sien dat die getal mujâhids in die pas afgeneem het, het hy die ruiters onder sy bevel in beweging gebring.

Saam met ’Ikrima ibn Abî Jahl het Khâlid in ’n oogwink by die pas van ’Aynayn aangekom. ’Abdullah ibn Jubayr en sy getroue, toegewyde makkers het hulle in ’n ry opgestel, ver uitmekaar. Hulle het pyle op die vyand laat neerreën totdat die pyle in hulle pylkokers op was. Daarna het hulle met hulle lanse geveg, en toe dit op ’n geveg van man tot man aankom, het hulle onder die roepe “Allâhu akbar! Allâhu akbar!” met hulle swaarde tallose heldedade verrig. Tussen die gelowiges en die ongelowiges was daar ’n baie ongelyke verhouding: een teen vyf-en-twintig. Die roemryke Metgeselle het tot die laaste druppel van hulle bloed geveg om die bevel van hulle Profeet uit te voer. Die een na die ander het die beker van die martelaarskap gedrink; hulle geseënde liggame het op die grond geval en hulle siele het na die Paradys gevlieg (radiyallâhu ’anhum).

Uit haat het die afgodedienaars ’Abdullah se klere uitgetrek en sy geseënde liggaam met hulle lanse deurboor. Hulle het sy buik oopgeskeur en sy ingewande uitgehaal.

Nadat Khâlid ibn Walîd en ’Ikrima die mujâhids in die pas tot martelare gemaak het, het hulle die Islamitiese leër vinnig in die rug aangeval. Toe die Metgeselle skielik die vyand agter hulle sien opdaag, het hulle nie die geleentheid gehad om hulle te hergroepeer nie, want baie van hulle het selfs hulle wapens al neergelê. Alles het in een slag verander. Toe die afgodedienaars van die Quraysh, wat voor op die vlug was, sien dat Khâlid ibn Walîd in die rug tot die aanval oorgegaan het, het hulle omgedraai. Die mujâhids was tussen twee vure vasgevang. Die vyand het van voor en van agter aangeval en die mujâhids in die nou begin dryf. Die Metgeselle het die kontak met mekaar verloor. Hulle was genoodsaak om uiteen te gaan.19

’Alî het vertel: “Ek het my midde-in ’n eenheid afgodedienaars gestort, onder wie ook ‘Ikrima ibn Abî Jahl was. Hulle het my omsingel; die meeste van hulle het ek oor die kling gejaag. Ek het my in ’n ander eenheid gestort en ook van hulle baie uitgeskakel. Omdat my tyd nog nie gekom het nie, het niks my oorgekom nie. Op ’n sekere oomblik kon ek Rasûlullah nie sien nie. Ek het by myself gesê: ‘Ek sweer dat hy nie iemand is wat die slagveld verlaat en weggaan nie. Allâhu ta’âlâ het hom sekerlik weens ons onbehoorlike dade uit ons midde weggeneem en na Hom opgeneem! Nou bly daar vir my geen ander weg oor as om vegtend te sterf nie,’ en ek het die skede van my swaard gebreek. Toe ek die afgodedienaars aanval en uiteenjaag, het ek gesien dat Rasûlullah midde-in hulle agtergebly het. Toe het ek begryp dat Allâhu ta’âlâ Rasûlullah met Sy engele beskerm.”

Die vyandelike soldate het tot baie naby aan Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) gekom. Die toestand was baie gevaarlik. Ons geliefde Profeet het soos ’n steil berg gestaan; hy het standgehou en nie van sy plek gewyk nie. Terwyl hy teen die vyand geveg het, het hy probeer om sy verspreide Metgeselle bymekaar te kry met die woorde: “O so-en-so, kom na my! O so-en-so, kom na my! Ek is Rasûlullah.

Vir wie na my terugkeer, is daar die Paradys!” Abû Bakr, ’Umar, ’Abdurrahmân ibn ’Awf, Talha ibn ’Ubaydullah, ’Alî ibn Abî Tâlib, Zubayr ibn ’Awwâm, Abû Dujâna, Abû ’Ubayda ibn Jarrâh, Sa’d ibn Mu’âdh, Sa’d ibn Abî Waqqâs, Hubâb ibn Mundhir, Usayd ibn Hudayr, Sahl ibn Hunayf, ’Âsim ibn Thâbit en Hârith ibn Simma (radiyallâhu ’anhum) het in ’n oogwink ’n kring om ons geliefde Profeet gevorm en ’n lewende vestingmuur opgerig om hom te beskerm.

Op daardie oomblik is gehoor hoe ’Abbâs ibn ’Ubâda roep om die verspreide Metgeselle bymekaar te kry: “O my broers! Hierdie ramp wat ons getref het, is die gevolg daarvan dat ons die bevel van ons Profeet nie uitgevoer het nie. Moenie uiteengaan nie! Kom bymekaar rondom ons Profeet! As ons nie ’n plek inneem onder diegene wat hom beskerm nie, en die oorsaak word dat Rasûlullah iets oorkom, dan het ons by ons Heer geen enkele verskoning meer nie!” Saam met Khârija ibn Zayd en Aws ibn Arqam het ’Abbâs ibn ’Ubâda hom onder die roep “Allâhu akbar!” met getrekte swaard midde-in die vyand gestort. Hulle het heldhaftig vir Rasûlullah geveg, om hom te beskerm. Khârija ibn Zayd het negentien wonde opgedoen. Dié van die ander was nie minder nie. En al drie het die rang van die martelaarskap bereik waarna hulle so verlang het.

Op hierdie uiters gevaarlike oomblik het die Metgeselle hulle stadig rondom ons Meester die Profeet begin versamel. Die afgodedienaars het ons geliefde Profeet en sy roemryke Metgeselle, wat hulle liggame as skild vir hom gebruik het, in ’n kring ingesluit. Van alle kante het hulle in eenhede opgeruk en die kring nouer gemaak. Toe die Meester van die wêrelde sien dat ’n groep van die Quraysh vorentoe storm, het hy vir die Metgeselle by hom, wat bereid was om hulle lewe te gee, gesê: “Wie hou hierdie eenheid teë?” – en daar is gesien hoe Wahb ibn Qâbûs vorentoe spring met die woorde: “Mag my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Ek hou hulle teë!” Hierdie held, wat die eervolle naam van Allâhu ta’âlâ gedurig op die lippe gehad het, het hom met getrekte swaard tussen die afgodedienaars gestort. Ons Meester die Profeet het gesê: “Ek verkondig jou die blye boodskap van die Paradys.” En toe hy die standvastigheid en ywer sien wat Wahb teenoor die vyand toon, het hy gesê: “O Allah! Wees hom barmhartig! Ontferm U oor hom!”

Toe Sa’d ibn Abî Waqqâs sien dat die afgodedienaars Wahb ingesluit en hom met lanse tot martelaar gemaak het, het hy vorentoe gestorm om hom te help, midde-in die vyand deurgedring en ongekende heldedade verrig. Baie ongelowiges het hy uitgeskakel. Ook die ander het hy teruggeslaan, en hy het na sy geliefde Profeet teruggekeer. Rasûl-i akram het vir Wahb gesê: “Ek is tevrede met jou. Mag ook Allâhu ta’âlâ tevrede wees.” Toe Habîb-i akram sien dat ’n afdeling afgodedienaars deur die kring van die mujâhids breek en op hom afkom, het hy vir ’Alî gesê: “Val hulle aan!” ’Alî het aangeval, ’Amr ibn ’Abdullah gedood en die ander op die vlug gejaag. Toe sy swaard breek, het ons Profeet hom Dhu’l-Fiqâr gegee. Toe ’n ander groep aankom, het ons Meester die Profeet gesê: “O ’Alî! Weer die kwaad van hierdie mense van my af!” Die leeu van Allâhu ta’âlâ, wat sy lewe vir Rasûlullah veil gehad het, het onmiddellik tot die aanval oorgegaan. Shayba ibn Mâlik het hy gedood en die ander teruggeslaan. Op daardie oomblik het Jibrîl ’alayhis-salâm gekom en vir ons Meester die Profeet gesê: “Yâ Rasûlallah! Wat ’Alî hier getoon het, is ’n buitengewone ridderlikheid.” Ons Meester Rasûlullah het gesê: “Van my is hy, en ek is van hom.”

“Ek het gesien dat die engele Hanzala tussen hemel en aarde in ’n silwer skottel met reënwater gewas het” Hadîth sharîf

Jibrîl ’alayhis-salâm het gesê: “En ek is van julle albei.” Op daardie selfde oomblik het ’n stem gesê: “Daar is geen held soos ’Alî en geen swaard soos Dhu’l-Fiqâr nie.”

Toe die afgodedienaars begryp dat hulle nie naby ons geliefde Profeet kon kom nie, het hulle pyle begin afskiet. Die pyle wat afgeskiet is, het óf oor hom heen gegaan, óf voor hom, regs of links van hom geval.

Sodra die Metgeselle, wat met lewensgevaar geveg het om die vyand terug te slaan, dit sien, het hulle hulle rondom die Meester van die wêrelde versamel en hulle geseënde liggame as skild teen die aankomende pyle begin gebruik. Toe ons Meester die Profeet sy Metgeselle beveel om met pyle te antwoord, het ook die Metgeselle pyle op die vyand begin afskiet. Ons geliefde Profeet het Sa’d ibn Abî Waqqâs voor hom laat sit. Sa’d, ’n baie trefseker skut, het vinnig, die een na die ander, sy pyle op die vyand laat neerreën. Telkens wanneer hy ’n pyl uit sy pylkoker, dit wil sê sy pylsak, getrek het, het hy gesê: “O my Heer! Dit is U pyl. Tref die vyand daarmee!”, en ons Meester die Profeet het gesê: “O Allah! Aanvaar die smeekbede van Sa’d! O Allah! Rig die pyl van Sa’d!… Gaan voort, Sa’d! Gaan voort! Mag my vader en my moeder vir jou opgeoffer word!” So het ons Meester die Profeet by elke pyl wat afgeskiet is, dieselfde smeekbedes herhaal.

Toe Sa’d se pyle op was, het ons geliefde Profeet hom sy eie pyle gegee en hom dit laat afskiet. Elke pyl van Sa’d ibn Abî Waqqâs het óf ’n vyand óf die dier waarop hy gery het, getref.

Terwyl die afgodedienaars pyle afgeskiet het, het Abû Talha ons geliefde Profeet aan die voorkant afgeskerm en van sy eie liggaam en sy skild ’n skild teen elke aankomende pyl gemaak; af en toe het hy krete uitgestoot wat die vyand van stryk gebring het. Ons Meester die Profeet het gesê: “In die leër is die stem van Abû Talha beter as honderd man.” Telkens wanneer Abû Talha die geleentheid gehad het, het hy pyle op die afgodedienaars afgeskiet; hy het kragtig en baie vinnig geskiet, en geen pyl van hom het verlore gegaan nie. Telkens wanneer Rasûl-i akram nuuskierig sy geseënde hoof opgelig het om die pyle te sien wat hy afskiet, het Abû Talha, uit vrees dat ’n pyl Rasûlullah sou tref, gesê: “Mag my vader, my moeder en my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Moenie u geseënde hoof oplig nie, sodat geen vyandelike pyl u tref en u leed aandoen nie! Hierdie liggaam van my is ’n skild vir u geseënde liggaam en vir u opgeoffer! Solank hulle my nie die keel afsny nie, bereik hulle u nie! Solank ek nie sterf nie, sal u niks oorkom nie!…” So het hy ons geliefde Profeet bo sy eie lewe gestel.

Op die hele slagveld van Uhud het ’n genadelose, vreeslike stryd in volle hewigheid gewoed; party te perd, ander te voet, het hulle die stryd tussen îmân en kufr voortgesit. Die Metgeselle kon hulle nog nie hergroepeer nie. Rondom ons Meester die Profeet het slegs ongeveer dertig Metgeselle soos motte om ’n kers gesirkel. Hulle het van hulle eie liggame ’n skild gemaak teen die pyle, lanse en swaardhoue wat op hulle afgekom het. Hulle enigste verlange was om die bevel van ons Meester die Profeet uit te voer en elke kwaad wat hom kon tref, van hom af te weer. Hamza, die aanvoerder van die dapperes, het in daardie gewoel van ons Meester die Profeet geskei geraak. Midde-in ’n menigte het hy met ’n swaard in elke hand geveg, en met die roepe “Allâhu akbar!…” het hy vrees in die hart van die vyand gejaag. Tot dan toe het hy alleen, op sy eie, presies een-en-dertig afgodedienaars gedood en baie ander van ’n arm of ’n been ontneem. Terwyl hy die horde afgodedienaars waarin hy beland het, uiteengedryf het, het Sibâ’ ibn Umm Anmâr Hamza uitgedaag met die woorde: “Is daar ’n held wat teen my kan uitkom?” Hamza het gesê: “Kom hier, jy seun van die vrou wat besnydenisse uitgevoer het! So, jy daag Allah en Sy Rasûl uit?” – en sonder om hom tyd te gee om met sy oë te knip, het hy hom aan die bene gegryp en op die grond gegooi.20 Daarop het hy op hom gaan sit en sy kop van sy romp geskei. Daarna het hy gesien dat Wahshî, wat nog nie Moslem geword het nie, agter ’n rots teenoor hom met ’n spies in die hand op hom mik. Dadelik het hy op hom afgehardloop, maar toe hy by ’n kuil kom wat deur die stortvloede uitgekalwer is, het hy gegly en agteroor geval. Op daardie oomblik het sy harnas by sy maag oopgegaan. Wahshî het die geleentheid aangegryp en sy spies gegooi!… Die spies het deur die lug gevlieg, in Hamza se geseënde liggaam gedring en aan die ander kant weer uitgekom. Die grootste van die helde het daar inmekaargesak met die woorde: “O Allah!” So het hy ’n martelaar geword en die rang bereik waarna hy verlang het. Op die weg van Allâhu ta’âlâ het hy ter wille van sy geliefde Profeet sy lewe gegee (radiyallâhu ’anh).

“O Sa’d! Mag my vader en my moeder vir jou opgeoffer word! O my Heer! Laat sy pyle hulle doel bereik en aanvaar sy smeekbedes!” Hadîth sharîf

Op daardie oomblik het iemand in die vyandelike rye die afgodedienaars opgehits om die Meester van die heelal (sallallâhu ’alayhi wa sallam) aan te val: “O volk van die Quraysh! Moenie ophou om te veg teen Muhammad, wat die regte van die verwantskap nie in ag neem nie en julle volk verdeel het nie! As Muhammad ontkom, mag ek dan nie ontkom nie!…” Dit was die stem van ’Âsim ibn Abî ’Awf. Abû Dujâna het hierdie stem gehoor. Al vegtende het hy ’Âsim ibn Abî ’Awf gevind en hom onmiddellik gedood. Maar die afgodedienaar Ma’bad, wat agter hom gestaan het, het met al sy krag met sy swaard na Abû Dujâna uitgehaal. Deur ’n guns van Allâhu ta’âlâ het Abû Dujâna hom met ’n skielike, blitsvinnige beweging op die grond gewerp en die dodelike hou vrygespring. Dadelik het hy opgestaan, Ma’bad met sy swaard geslaan en hom gedood.

Die teiken van die afgodedienaars van die Quraysh was die Meester van die wêrelde. Hulle het al hulle kragte ingespan om naby hom te kom. Maar hulle kon hoegenaamd nie verby sy roemryke, eervolle Metgeselle kom nie, wat soos motte om hom gesirkel het en uit vrees dat hom iets kon oorkom, geen oomblik daarvoor teruggedeins het om hulle lewe te gee nie. Hierdie dertig dapper helde het vir ons Meester Rasûlullah gesê: “Yâ Rasûlallah! Sodat ons nooit van u kant af wyk nie, is ons gesigte ’n beskutting en ’n skild vir u geseënde gesig, en is ons liggame opgeoffer vir u geseënde liggaam – as u maar ongedeerd bly!”

Die afgodedienaars het in groepe aangeval. Die Trots van die wêreld het na ’n groep gewys en vir sy dapper Metgeselle wat by hom was en hulle liggame as skild vir hom gebruik het, gesê: “Wie offer sy liggaam vir ons op die weg van Allâhu ta’âlâ?” – en vyf Metgeselle uit Medina het vorentoe gespring. Hierdie dapper motte het voor die geseënde oë van ons Meester Rasûlullah geveg, terwyl hulle die takbîr uitgespreek en gedurig om hom gesirkel het. Uiteindelik het vier van hulle daar ter plaatse martelare geword. Toe die vyfde, op veertien plekke gewond, op die grond val, het die Meester van die wêrelde gesê: “Bring hom naby my.” Uit alle dele van sy liggaam het bloed gestroom. Ons geliefde Profeet het gaan sit en van sy geseënde voete ’n kussing vir die kop van die gewonde gemaak. Hierdie gelukkige Metgesel, wat in daardie toestand die eer van die martelaarskap bereik het, was ’Umâra ibn Yazîd.

Die dapperheid van Talha ibn ’Ubaydullah

Op ’n oomblik toe die afgodedienaars baie naby gekom het, het ons Profeet gesê: “Wie tree hulle tegemoet, wie hou hulle teë?” Talha ibn ’Ubaydullah het gesê: “Ek! Yâ Rasûlallah!” en wou vorentoe storm. Ons Meester die Profeet het gesê: “Wie is daar nog soos jy?” Een van die Metgeselle uit Medina het toestemming gevra met die woorde: “Yâ Rasûlallah! Ek!” Toe ons geliefde Profeet sê: “Gaan dan, tree jy hulle tegemoet,” het hy vorentoe gespring en hom op die afgodedienaars gewerp.

Heldedade sonder weerga het hy verrig. Nadat hy ’n paar ongelowiges gedood het, het hy die beker van die martelaarskap gedrink.21 Rasûl-i akram het weer gesê: “Wie bied hulle weerstand?” Weer het Talha voor almal vorentoe getree. Toe ons Meester die Profeet vra: “Wie is daar nog soos jy?”, het ’n geseënde man van die Ansâr gesê: “Ek tree hulle tegemoet, yâ Rasûlallah.” Ons Profeet het gesê: “Gaan dan, tree jy hulle tegemoet.” Ook hy het, terwyl hy teen die afgodedienaars geveg het, ’n martelaar geword. So het al die Metgeselle wat op daardie oomblik by ons Meester die Profeet was, al vegtende die martelaarskap bereik.

By die Sultan van die heelal was op daardie oomblik niemand meer oor nie behalwe Talha ibn ’Ubaydullah. Talha het gevrees dat Rasûlullah iets kon oorkom; hy het na alle kante gehardloop en genadeloos teen die ongelowiges geveg. Die spoed waarmee hy sy swaard geswaai het, die manier waarop hy in ’n oogwink die vyand aan alle kante van Rasûlullah teëgestaan het en van sy liggaam ’n skild teen pyle, lanse en swaardhoue gemaak het, was sonder weerga. Talha het soos ’n mot gesirkel en hom nie gesteur aan die swaarde wat hom getref het nie. Wat hy gewens het, was om die Sultan van die heelal te beskerm en op hierdie weg, net soos sy ander broers, ’n martelaar te word. Daar was geen plek op sy liggaam meer sonder ’n wond nie; op sy klere was niks anders meer te sien as bloed nie. Tog was hy oral tegelyk. Op daardie oomblik het Abû Bakr en Sa’d ibn Abî Waqqâs by Rasûl-i akram aangekom.

Intussen het die meester van die dapperes, Talha, weens bloedverlies bewusteloos op die warm grond neergeval. Oral was hy deurboor deur swaardhoue, lanssteke en pyle. Ses-en-sestig groot wonde het hy gehad, en ontelbaar baie klein wonde. Ons geliefde Profeet het Abû Bakr beveel om Talha onmiddellik te hulp te snel. Abû Bakr Siddîq het water op Talha se geseënde gesig gesprinkel om hom by te bring. Sodra Talha ibn ’Ubaydullah bykom, het hy gesê: “O Abû Bakr! Is Rasûlullah ongedeerd?” – en so het hy die mooiste vorm van liefde en verbondenheid getoon. Om Rasûl-i akram lief te hê en die lewe vir sy geseënde liggaam te gee, kan nie verder gaan as dit nie. Toe Abû Bakr sê: “Rasûlullah is gesond. Dit is hy wat my gestuur het,” het Talha verlig asemgehaal en gesê: “Oneindige dank aan Allâhu ta’âlâ. Solank hy lewe, is elke ramp niks.” Op daardie oomblik het nog ’n paar Metgeselle aangekom.

Die Meester van die wêrelde, Muhammad Mustafâ (sallallâhu ta’âlâ ’alayhi wa sallam), het na Talha gekom. Toe die gewonde mujâhid Rasûlullah lewend sien, het hy van vreugde gehuil. Nadat ons Meester die Profeet met sy hand oor sy liggaam gestryk het, het hy sy hande opgehef en die smeekbede gedoen: “O Allah! Skenk hom genesing en gee hom krag.” Deur ’n wonderwerk van Rasûl-i akram het Talha kerngesond opgestaan en weer teen die vyand begin veg. Ons geliefde Profeet het oor hom gesê: “Op die dag van Uhud het ek gesien dat daar op aarde niemand naby my was nie, behalwe Jibrîl aan my regterkant en Talha ibn ’Ubaydullah aan my linkerkant.”22 “Wie ’n man van die Paradys op die aarde wil sien rondloop, laat hom na Talha ibn ’Ubaydullah kyk.”

“Talha en Zubayr is my bure in die Paradys” Hadîth sharîf

Aan die hele front het die stryd in volle hewigheid gewoed. Rondom ons Meester die Profeet was Abû Dujâna, die vaandeldraer Mus’ab ibn ’Umayr, Talha ibn ’Ubaydullah, Nasîba Khâtûn – wat uit die agterste rye aangesnel het om ons Profeet te beskerm – en ’n paar Metgeselle. Saam met ons Meester Rasûlullah het hulle teen die afgodedienaars geveg. Toe die verwoede afgodedienaar ’Abdullah ibn Hunayd, van kop tot tone gewapen, in harnasse gehul en met ’n helm op, ons geliefde Profeet sien, het hy sy perd die spore gegee. Skreeuend het hy geroep: “Ek is die seun van Zuhayr. Wys my Muhammad. Óf ek maak hom dood, óf ek sterf langs hom!” Terwyl hy sy perd op ons Meester die Profeet afgestuur het, het Abû Dujâna voor hom gaan staan en gesê: “Kom maar! Ek is iemand wat met sy liggaam die geseënde liggaam van Muhammad ’alayhis-salâm beskerm. Solank jy my nie vertrap nie, bereik jy hom nie!” Met sy swaard het hy teen die bene van die perd geslaan, ’Abdullah ibn Hunayd laat val, sy swaard gelig en hom met een hou neergevel met die woorde: “Hier, dit is van die seun van Kharasha!” Die Meester van die wêrelde, wat die voorval gadegeslaan het, het hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! Soos ek tevrede is met die seun van Kharasha (Abû Dujâna), wees U ook net so tevrede met hom!”

Een van die afgodedienaars, Mâlik ibn Zuhayr, ’n baie trefseker skerpskutter en ’n boogskutter wat getref het waarop hy gemik het, het oral na ons Meester die Profeet gesoek om hom by die eerste geleentheid met ’n pyl te tref. Tot naby ons Meester Rasûlullah het hy gekom, sy boog gespan, op die geseënde hoof van ons geliefde Profeet gemik en sy pyl afgeskiet. Daar was nie eens tyd vir ’n oogwink nie. Talha het in ’n flits sy hand oopgemaak en homself die teiken gemaak. Die pyl het in die palm van Talha se hand vasgeslaan en sy hand verbrysel. Al die senings van sy vingers is deurgesny en die bene van sy hand het gebreek. Die Trots van die wêreld (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het gesien wat gebeur het; hy was baie bedroef en het gesê: “As jy (toe jy jou hand na die pyl uitgesteek het om my te beskerm) ‘Bismillâhir-rahmânir-rahîm’ gesê het, sou die engele jou na die hemele opgehef het terwyl die mense na jou kyk.”23

Vier afgodedienaars uit Mekka, ’Abdullah ibn Qamî’a, Ubayy ibn Khalaf, ’Utba ibn Abî Waqqâs en ’Abdullah ibn Shihâb Zuhrî, het ooreengekom en gesweer om ’n einde aan die lewe van Rasûl-i akram te maak. Op hierdie benarde oomblik het ons Meester Rasûlullah, met ’n paar Metgeselle by hom, genadeloos teen die vyand geveg. Voor ons Meester die Profeet het die vaandeldraer Mus’ab ibn ’Umayr gestaan. Weens die harnas wat hy gedra het, het Mus’ab baie na ons geliefde Profeet gelyk. Ook hy was, met die vaandel van Islam in sy regterhand, in ’n vreeslike geveg met die afgodedienaars gewikkel. Op daardie oomblik het Ibn Qamî’a, in harnasse gehul, te perd daarheen gekom. Uit alle mag het hy geskreeu: “Wys my Muhammad! As hy ontkom, mag ek dan nie ontkom nie!” en sy perd die spore gegee in die rigting van ons Meester die Profeet. Mus’ab en Nasîba Khâtûn het hom tegemoet getree en begin veg terwyl hulle hulle liggame as skild vir ons Meester die Profeet gebruik het. Hoeveel swaardhoue hulle hierdie ongelowige ook al toegedien het, weens sy harnas het dit geen uitwerking gehad nie. Ibn Qamî’a het Nasîba Khâtûn ’n swaardhou gegee en haar skouer verbrysel. Daarna het hy sy swaard laat neerkom op die regterhand van Mus’ab, waarmee dié die vaandel vasgehou het. Met sy regterhand afgekap, het Mus’ab ibn ’Umayr die geseënde vaandel van Islam, wat vir hom dierbaarder as sy eie lewe was, in sy linkerhand geneem sonder om dit op die grond te laat val.

Op daardie oomblik het hy die edele vers geresiteer met die betekenis: “Muhammad ’alayhis-salâm is ’n rasûl. Vóór hom het ook rasûls gekom.”24 Hierdie keer het Ibn Qamî’a sy swaard op Mus’ab se linkerhand laat neerkom. Ook met sy linkerhand afgekap, het die roemryke vaandeldraer die vaandel van Islam nie op die grond laat val nie. Die dapper Metgesel het die vaandel met sy arms vasgehou, dit teen sy liggaam gedruk en dit verder laat wapper. Toe het Ibn Qamî’a sy lans in die liggaam van die roemryke Metgesel gesteek. Ook hy het, net soos sy ander makkers, ’n martelaar geword en na die hiernamaals oorgegaan.

Toe Mus’ab val, het die roemryke vaandel van Islam nie op die grond geval nie: ’n engel wat die gedaante van Mus’ab aangeneem het, het dit onmiddellik gegryp. Toe ons geliefde Profeet sê: “Vorentoe, o Mus’ab! Vorentoe!”, het die engel wat die vaandel vasgehou het, gesê: “Ek is nie Mus’ab nie.” Toe het die Sultan van die heelal begryp dat dit ’n engel was, en hy het die vaandel aan ’Alî gegee.25

Ibn Qamî’a daarenteen het gedink dat Mus’ab ons Meester die Profeet was; hy het hom na die afgodedienaars gehaas en begin skreeu: “Ek het Muhammad doodgemaak!” Die afgodedienaars wat dit gehoor het, het nog meer uitgelate geword van genot omdat hulle hulle doel bereik het. Die Metgeselle egter, wat nie geweet het wat werklik gebeur het nie, was soos verlam. Oral het ’n atmosfeer van rou gehang. Selfs ’Umar het sy arms slap langs sy liggaam laat hang en saam met sy makkers bly sit waar hulle was. Toe Anas ibn Nadr hulle so sien, het hy gevra: “Waarom sit julle hier?”

Hulle het geantwoord: “Rasûlullah het as martelaar geval!…” Anas het gesê: “As Rasûlullah as martelaar geval het, dan is sy Heer (Allâhu ta’âlâ) ewig. Wat moet ons ná Rasûlullah nog in die lewe doen! Kom, staan op! Laat ook ons ons lewe gee vir dit waarvoor ons Profeet vegtend sy geseënde lewe gegee het.” Anas het die skede van sy swaard gebreek26 en hom onder die roepe “Allâhu akbar!…” met getrekte swaard midde-in die vyand gestort. Baie ongelowiges het hy neergevel, en hy het ’n martelaar geword. In sy gesig alleen was daar sewentig wonde. Omdat sy liggaam tallose wonde gehad het, kon niemand behalwe sy suster hom herken nie.

Baie Metgeselle het uiteengegaan, en ’n deel van hulle het die martelaarskap bereik. Die afgodedienaars het van hierdie verstrooiing gebruik gemaak en hulle rondom Rasûl-i akram versamel. Met klippe en swaarde het hulle probeer om die Sultan van albei wêrelde dood te maak. Omdat hy twee harnasse gedra het, het die houe geen uitwerking gehad nie. Die klippe wat ’Utba ibn Abî Waqqâs gegooi het, het die geseënde gesig van ons geliefde Profeet getref en sy onderlip gewond. In die onderkaak het sy geseënde regter rabâ’iyya, dit wil sê ’n snytand, gebreek. Op daardie oomblik het ook die afgodedienaar met die naam Ibn Qamî’a gekom, en hy het met sy swaard op die geseënde hoof van die Meester van die wêrelde geslaan. Die helm van ons geliefde Profeet het gebreek, en twee van die helm se ringe het in sy geseënde slape gedring.

Deur nog ’n swaardhou van Ibn Qamî’a is hy aan sy geseënde skouer gewond, en hy het sywaarts in die diep kuil geval wat Abû ’Âmir gegrawe het om die Moslems daarin te laat val. Ons geliefde Profeet het oor die verraaier Ibn Qamî’a hierdie smeekbede gedoen: “Mag Allâhu ta’âlâ jou verneder en te gronde rig!” Ibn Qamî’a het hoogs verheug na Abû Sufyân gegaan en geskreeu: “Ek het Muhammad doodgemaak! Ek het Muhammad doodgemaak!…” Die afgodedienaars het hulle doel bereik! Hulle het hulle nie meer aan ons Profeet gesteur nie. Hulle het hulle onttrek uit die omgewing van die kuil waarin ons Meester die Profeet gelê het, en met die Metgeselle begin veg.27

“Wie ’n man van die Paradys op die aarde wil sien rondloop, laat hom na Talha ibn ’Ubaydullah kyk” Hadîth sharîf

Toe Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) in die kuil geval het, het sy geseënde wange gebloei. Toe hy met sy geseënde hande oor sy gesig gestryk het, het hy gesien dat sy hande en sy geseënde baard met bloed gekleur was. Nog voordat een druppel op die grond geval het, was Jibrîl ’alayhis-salâm daar; hy het daardie geseënde bloed opgevang en gesê: “Yâ Habîballah! By die reg van Allâhu ta’âlâ: as een druppel van hierdie bloed op die aarde sou val, sou daar tot die Oordeelsdag geen gras meer op die aarde groei nie.” Die Trots van die wêreld het gesê: “As ’n druppel bloed van my op die aarde val, daal daar ’n straf uit die hemel neer. O my Heer! Vergewe my volk, want hulle weet nie,” en hy het ’n smeekbede gedoen dat diegene wat hom wou doodmaak, wat met hulle swaarde op sy geseënde liggaam geslaan het, sy geseënde tande gebreek het en sy geseënde gesig met bloed gekleur het, die regte leiding sou vind.

Op daardie oomblik het Ka’b ibn Mâlik hard geroep: “O Moslems! Goeie nuus! Hier is Rasûlullah!…” Toe die roemryke Metgeselle hierdie stem hoor, het hulle vol vreugde daarheen gesnel, asof hulle weer lewend geword het. ’Alî en Talha ibn ’Ubaydullah het onmiddellik gekom en hom uit die kuil gehaal. Abû ’Ubayda ibn Jarrâh het met sy tande die ringe van die helm uitgetrek wat in die geseënde slape van ons geliefde Profeet gedring het. Terwyl hy hierdie stukke yster uitgetrek het, het hy ook sy twee voortande verloor. Een van die Metgeselle, Mâlik ibn Sinân, het die bloed opgesuig wat uit die geseënde gesig van ons Meester Rasûlullah gesypel het. Daarop het ons Meester die Profeet gesê: “Wie se bloed met my bloed gemeng het, hom sal die vuur van die Hel nie aanraak nie.”

Die afgodedienaars het weer op hulle begin afkom. Vol vreugde dat hulle ons Meester die Profeet teruggevind het, het die Metgeselle in ’n oogwink ’n kring rondom ons Meester Rasûlullah gevorm, en hulle het geen enkele afgodedienaar tot by hom deurgelaat nie. Toe die afgodedienaars begryp dat hulle ons Meester die Profeet niks meer kon aandoen nie, het hulle die top van die berg begin uitklim. Die Sultan van albei wêrelde het vir Sa’d ibn Abî Waqqâs, wat by hom was, gesê: “Dryf hulle terug.” Toe Sa’d vra: “Yâ Rasûlallah! Ek het net een pyl by my. Hoe moet ek hulle daarmee terugdryf?”, het Rasûl-i akram weer dieselfde bevel gegee. Daarop het die meester van die boogskutters, Sa’d ibn Abî Waqqâs, sy hand in sy pylsak gesteek en sy pyl afgeskiet. Die pyl het sy doel getref en ’n afgodedienaar neergevel. Toe hy sy hand weer na die pylsak uitgesteek het, het hy gesien dat daar nog ’n pyl in was. Toe hy goed kyk, was dit die pyl wat hy so pas afgeskiet het. Weer het ’n afgodedienaar gesterf. Dit het hom baie kere herhaal. Deur ’n wonderwerk van ons geliefde Profeet het Sa’d elke keer die pyl wat hy vroeër afgeskiet het, weer in sy pylsak gevind. Toe die Quraysh sien dat hulle manne die een na die ander gedood word, het hulle daarvan afgesien om die berg uit te klim. Hulle het afgeklim en teruggetrek.

Een van hulle, Ubayy ibn Khalaf, het sy perd op ons Meester die Profeet afgestuur en begin skreeu: “Waar is daardie man wat beweer dat hy ’n profeet is? Laat hy teen my uitkom en met my veg!” Die Metgeselle wou teen hom uitgaan, maar ons geliefde Profeet het dit nie toegelaat nie. Die lans van Hârith ibn Simma het hy geneem, en hy het self vorentoe getree. Die laaghartige Ubayy het sy perd die spore gegee en nader gekom met die woorde: “O Muhammad! As jy ontkom, mag ek dan nie ontkom nie!” Van kop tot tone was hy in harnasse gehul. Die Meester van die wêrelde het die lans wat hy in die hand gehou het, na Ubayy se nek gegooi. Die lans het deur die lug gevlieg en tussen sy helm en die kraag van sy harnas in sy nek gedring. Brullend soos ’n bees het Ubayy van sy perd op die grond getuimel. Die ribbes het gebreek. Die afgodedienaars het hom opgetel en weggedra. Onderweg het hy die gees gegee terwyl hy skreeu: “Muhammad het my doodgemaak!…” Ons Meester Rasûlullah het saam met die Metgeselle by hom die rotse van Uhud begin uitklim. Toe hy by die rotse aankom, wou hy hoër op klim. Maar omdat hy uitgeput was, twee harnasse oor mekaar gedra het en sy geseënde liggaam meer as sewentig swaardhoue gekry het, het hy nie die krag daarvoor gehad nie. Daarop het Talha ons Meester die Profeet op sy rug geneem en hom die rotse opgedra. Ons geliefde Profeet het gesê: “Toe Talha vir Rasûlullah gehelp het, het die Paradys vir hom wâjib geword.” Omdat hy geen krag meer oor gehad het nie, het hy die middaggebed sittend verrig.

Aan die voet van die berg het die Metgeselle hulle, elkeen soos ’n leeu, op die afgodedienaars gewerp. Vir diegene wat met hulle swaard op ons Profeet geslaan het, het hulle die wêreld in ’n kerker verander. Op ’n sekere oomblik het Hâtib ibn Abî Balta’a na ons geliefde Profeet gekom en gevra: “Mag my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Wie het u dit aangedoen?” Ons Meester het gesê:

“’Utba ibn Abî Waqqâs het ’n klip na my gegooi, my in die gesig getref en my rabâ’iyya-tand gebreek.” Daarop het Hâtib weer gevra: “Yâ Rasûlallah! Watter kant toe het hy gegaan?” Ons Meester die Profeet het met ’n gebaar die rigting aangedui waarheen hy gegaan het. Hâtib het onmiddellik daarheen gesnel. Ná ’n lang soektog het hy ’Utba gevind. Van sy perd het hy hom gegooi, met een hou sy kop afgekap, dit na Rasûlullah gebring en hom die blye boodskap verkondig. Ons Meester die Profeet het ’n smeekbede vir hom gedoen met die woorde: “Mag Allâhu ta’âlâ met jou tevrede wees. Mag Allâhu ta’âlâ met jou tevrede wees.” Die afgodedienaars kon nie standhou teenoor die Metgeselle nie, wat hulle hergroepeer het en weer tot die aanval oorgegaan het. Met byna dertig dooies het hulle die slagveld verlaat en na Mekka vertrek. Die gerug dat ons Meester die Profeet as martelaar geval het, het Medina bereik. Vroue soos Fâtima, ’Âisha, Umm Sulaym, Umm Ayman, Hamna bint Jahsh en Ku’ayba het na Uhud gesnel. Toe Fâtima haar vader, ons Meester die Profeet, gewond sien, het sy gehuil. Ons Meester Rasûlullah het haar getroos. ’Alî het water in sy skild gebring. Ons moeder Fâtima het met daardie water die geseënde gesig van ons Meester die Profeet gewas en die bloed afgespoel. Maar die bloed uit sy gesig het aanhou vloei. Toe Fâtima ’n stuk rietmat verbrand en die as op die wond gedruk het, het die bloed opgehou.28

Daarna het hulle na die slagveld afgedaal. Eers is die gewondes opgespoor en hulle wonde verbind. Die afgodedienaars het sommige martelare onherkenbaar gemaak.

Hulle het hulle ore, neuse en ander liggaamsdele afgesny en hulle buike oopgeskeur. ’Abdullah ibn Jahsh was een van hulle. Toe ons geliefde Profeet en sy Metgeselle dit sien, was hulle baie bedroef. Die mees uitgelese van sy Metgeselle het die beker van die martelaarskap gedrink en, nadat hulle die grond van Uhud met hulle bloed natgemaak het, na die Paradys gevlieg. Maar die behandeling wat die martelare aangedoen is, was nie te verdra nie. Nie net ons Meester die Profeet nie, maar al die Metgeselle se harte het van droefheid ineengekrimp. By hierdie toneel het die Meester van die wêrelde gehuil. Terwyl die trane uit sy geseënde oë gestroom het, het hy gesê: “Ek sal op die Oordeelsdag getuig dat hierdie martelare hulle lewe op die weg van Allâhu ta’âlâ gegee het. Begrawe hulle met hulle bloed. By Allah, op die Oordeelsdag sal hulle met bloeiende wonde na die mahshar29 kom. Die kleur van hulle bloed sal die kleur van bloed wees, en die geur daarvan die geur van muskus.”

Ons geliefde Profeet het gesê: “Ek sien Hamza nie. Hoe het dit met hom gegaan?” ’Alî het hom gesoek en gevind. Toe ons Profeet daarheen gegaan en ’n ondenkbare toneel aangetref het, kon hy dit nie verdra nie. Hamza se ore, neus en ander liggaamsdele was afgesny, sy gesig was onherkenbaar gemaak, sy buik was oopgeskeur en sy lewer was uitgehaal. Terwyl die trane uit sy geseënde oë gestroom het, het ons Meester die Profeet hom tot Hamza gerig en gesê: “O Hamza! Nog nooit is iemand deur so ’n ramp getref soos jy nie, en nooit sal iemand so getref word nie. O oom van Rasûlullah! O Hamza, leeu van Allâhu ta’âlâ en van Sy Rasûl! O Hamza, wat die goeie gedoen het! O Hamza, beskermer van Rasûlullah! Mag Allâhu ta’âlâ jou barmhartigheid bewys!…”

“Toe Talha vir Rasûlullah gehelp het, het die Paradys vir hom wâjib geword” Hadîth sharîf

Op daardie oomblik is ’n vrou gesien wat haastig en onrustig nader gekom het. Dit was ons moeder Safiyya, die tante van ons geliefde Profeet. Ook sy het, net soos die ander vroue, die gerug gehoor dat ons Meester Rasûlullah as martelaar geval het; sy het alles vergeet en hardlopend na Uhud gekom. Toe Rasûl-i akram sy tante sien, het hy gedink dat sy die toestand van die martelare nie sou kon verdra nie, en hy het vir haar seun Zubayr ibn ’Awwâm gesê: “Laat jou moeder teruggaan, sodat sy die liggaam van haar broer nie sien nie.” Zubayr het na sy moeder gehardloop. Die geseënde vrou het vol ontroering gesê: “O my seun! Vertel my hoe dit met Rasûlullah gaan!…” Ook ’Alî het by hulle gekom. Toe hy sê: “Alhamdulillâh30, Rasûlullah is gesond,” was sy verlig, maar sy kon haar nie daarvan weerhou om te sê nie: “Wys hom vir my.” ’Alî het met ’n gebaar na die Meester van die wêrelde gewys. Toe ons moeder Safiyya die son van albei wêrelde lewend sien, was sy baie bly en het sy Allâhu ta’âlâ geloof. Daarna wou sy vorentoe loop om te sien hoe dit met haar broer Hamza gesteld was. Toe haar seun Zubayr sê: “Liewe moeder! Rasûlullah beveel dat u teruggaan,” het Safiyya gesê: “As ek moet teruggaan sodat ek nie sien wat aan hom gedoen is nie: ek weet reeds dat die liggaam van my broer vermink is. Dit het hom op die weg van Allâhu ta’âlâ oorgekom. Op hierdie weg aanvaar ons selfs nog erger dinge. Die thawâb daarvan verwag ons van Allâhu ta’âlâ. Inshâ’allâh sal ons geduld hê en dit verdra.” Toe Zubayr ibn ’Awwâm kom en dit meedeel, het ons Meester die Profeet gesê: “Laat haar dan maar kyk.”

Safiyya het by die liggaam van Hamza gaan sit en stil gehuil. Toe Safiyya gekom het, het sy twee mantels saamgebring. Dié het sy uitgehaal en gesê: “Hierdie het ek vir my broer Hamza gebring; draai hom daarin toe.” In een van hierdie mantels is Hamza, die “Sayyid ash-Shuhadâ”, dit wil sê die meester van die martelare, in sy doodskleed toegedraai.31 Habîbullah het by die kopkant van die vaandeldraer Mus’ab ibn ’Umayr gekom. Mus’ab se hande was afgekap en hy was op baie plekke gewond. Rondom hom was ’n poel bloed. Ook hier was ons Meester die Profeet baie bedroef; hy het hom tot hierdie dierbare martelare gerig en die 23ste vers van soera al-Ahzâb geresiteer, met die betekenis: “Onder die gelowiges is daar manne wat getrou gebly het aan die woord wat hulle aan Allâhu ta’âlâ gegee het. Sommige van hulle het hulle woord gestand gedoen om te veg totdat hulle martelare word (hulle het martelare geword). Ander wag nog op die martelaarskap. Hulle het hulle gegewe woord hoegenaamd nie verander nie.” Daarna het ons Meester die Profeet gesê: “Ook die Rasûl van Allâhu ta’âlâ is getuie dat julle op die Oordeelsdag as martelare voor Allâhu ta’âlâ versamel sal word.”

Daarna het hy hom tot diegene by hom gewend en gesê: “Besoek hulle. Groet hulle. Ek sweer by Allâhu ta’âlâ: wie hulle in hierdie wêreld groet, sal by die Opstanding deur hierdie dierbare martelare teruggegroet word.”

Vir Mus’ab ibn ’Umayr kon hulle niks vind wat as doodskleed kon dien nie. Die kaftan wat hy self gehad het, het sy geseënde liggaam nie heeltemal bedek nie. As hulle sy kop daarmee bedek het, het sy voete onbedek gebly; as hulle sy voete daarmee bedek het, het sy kop onbedek gebly. Habîb-i akram het gesê: “Bedek sy kop met die kaftan en sy voete met idhkhir-gras.”32

Hierdie gelukkige Metgesel, wat sy lewe in diens van Islam deurgebring en op hierdie weg die rang van die martelaarskap bereik het, het die wêreld met ’n halwe doodskleed verlaat.33

Oor die ander martelare is die gebed verrig, en hulle is met hulle bebloede klere begrawe, twee of drie in een graf (radiyallâhu ’anhum). In die Slag van Uhud het sewentig martelare gesneuwel. Vier-en-sestig van hulle het tot die Ansâr behoort en ses tot die Muhâjirûn.

Van die meeste Metgeselle het verwante as martelare gesneuwel. Daarom was hulle harte gewond. Om die agterblywers te troos, het Habîb-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) gesê: “By Allah, hoe graag sou ek saam met my Metgeselle ook ’n martelaar geword en die nag in die skoot van die berg Uhud deurgebring het! Toe julle broers martelare geword het, het Allâhu ta’âlâ hulle siele in die kroppe van groen voëls geplaas.

Hulle kom by die riviere van die Paradys en drink van die water daarvan. Hulle eet van die vrugte daarvan. Hulle aanskou alle hoeke van die Paradys. Hulle vlieg deur die roostuine daarvan. Daarna gaan hulle die goue lampe binne wat onder die ‘Arsh-i a’lâ hang, en daar bring hulle die aand deur. Wanneer hulle die genot en die skoonheid van sulke spyse en drank sien, sê hulle: ‘As ons broers tog maar geweet het wat Allâhu ta’âlâ ons geskenk het! Dan sou hulle nie vir die jihâd terugdeins nie en nie uit vrees vir die stryd die vyand die rug toekeer nie.’ En Allâhu ta’âlâ het gesê: ‘Ek sal julle toestand aan hulle bekend maak.’” (En Janâb-i Haqq het ’n edele vers neergestuur en in betekenis gesê:) “Moenie dink dat diegene wat op die weg van Allâhu ta’âlâ as martelare geval het, dood is nie! Inteendeel, hulle lewe en word by hulle Heer van lewensonderhoud voorsien. Hulle is verheug oor wat Allâhu ta’âlâ hulle geskenk het (die rang van die martelaarskap). Aan diegene agter hulle wat nog nie by hulle gekom het nie (deur die martelaarskap), wil hulle die blye boodskap bring: ‘Oor hulle kom geen vrees nie, en hulle sal nie bedroef wees nie.’ Hulle verheug hulle oor ’n guns en ’n genade van Allâhu ta’âlâ, en oor die blye boodskap dat Allâhu ta’âlâ die beloning van die gelowiges nie verlore laat gaan nie.”34 “Allâhu ta’âlâ verskyn aan hulle en sê: ‘O My dienaars! Sê waarna julle siel verlang, dan laat Ek julle dit in oorvloed proe.’ Hulle sê: ‘O ons Heer! Daar is geen guns hoër as die gunste wat U ons geskenk het, dat ons dit nog sou vra nie. In die Paradys eet ons van alles wat ons wens. Maar as ons iets sou vra, dan sou ons vra dat ons siele na ons liggame teruggebring word, dat ons na die wêreld teruggestuur word en dat ons, terwyl ons op U weg veg, weer gedood word.’”

Hier was niks meer te doen nie. Hulle het bymekaargekom en hulle gereedgemaak om te vertrek. By Uhud, waarheen hulle gekom het vir jihâd fî sabîlillâh, dit wil sê om die godsdiens van Allâhu ta’âlâ te versprei, is ’n veldslag gelewer wat in die geskiedenis sy weerga nie ken nie. Tallose heldedade van die Metgeselle is aanskou wat geen oog ooit gesien het nie en wat die verbeelding te bowe gaan, en die ongelowiges het weer ’n les ontvang.

“O Hamza! Nog nooit is iemand deur so ’n ramp getref soos jy nie, en nooit sal iemand so getref word nie. O oom van Rasûlullah! O Hamza, leeu van Allâhu ta’âlâ en van Sy Rasûl! O Hamza, wat die goeie gedoen het! O Hamza, beskermer van Rasûlullah! Mag Allâhu ta’âlâ jou barmhartigheid bewys!…” Hadîth sharîf

Die Meester van die wêrelde (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het saam met sy geseënde Metgeselle na die stralende Medina vertrek. Toe hulle by die plek Harra kom, het hy sy Metgeselle in rye opgestel, sy geseënde hande opgehef en hierdie smeekbede tot Allâhu ta’âlâ gedoen: “O Allah! Alle lof en lofprysing kom bo alles U toe. O Allah! Daar is niemand wat diegene op die regte pad kan lei wat U in dwaling laat nie, en niemand wat diegene kan laat dwaal wat U op die regte pad lei nie… O Allah! Laat ons die geloof liefhê. Versier ons harte met die geloof. Laat ons ongeloof, opstandigheid en oortreding verafsku. Maak ons van diegene wat weet wat skadelik is vir ons godsdiens en ons wêreld, van diegene wat die regte pad bereik. O Allah! Laat ons as Moslems lewe en laat ons as Moslems sterf. Voeg ons by die skare van die vromes en die goeies, want hulle is nie van diegene wat hulle eer en waardigheid verloor nie, en ook nie van diegene wat van hulle godsdiens afvallig word nie. O Allah! Gee ook die ongelowiges wat U Rasûl verloën, hulle van U weg afwend en teen U Profeet veg, hulle straf! Laat U straf, wat reg en waarheid is, op hulle neerdaal!… Âmîn!”

Die Metgeselle het met hierdie smeekbede ingestem met die woorde: “Âmîn! Âmîn!” Ons geliefde Profeet het met sy Metgeselle Medina genader. Die vroue en kinders wat in Medina agtergebly het, het die paaie ingestroom en vol spanning en droefheid probeer om die Meester van die heelal in die naderende leër te sien. Toe hulle sy stralende gesig sien, wat die wêreld verlig, het hulle Allâhu ta’âlâ geloof. Daarna het hulle oë op die leër bly rus: hulle het hulle vaders, hulle mans, hulle seuns, hulle ooms aan moederskant en hulle ooms aan vaderskant gesoek. Wanneer hulle hulle nie gesien het nie… kon hulle hulle trane nie bedwing nie. Toe Rasûl-i akram, wat ’n oseaan van barmhartigheid is, die droefheid van sy Metgeselle sien, was ook hy baie bedroef, en uit sy geseënde oë het trane gevloei.

Op ’n sekere oomblik is gesien hoe Kabsha Khâtûn, die moeder van Sa’d ibn Mu’âdh, ons Meester die Profeet nader. By Uhud het haar seun ’Amr as martelaar gesneuwel. Toe sy in sy geseënde teenwoordigheid kom, het sy gesê: “Mag my vader, my moeder en my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Alhamdulillâh, ek sien u ongedeerd terug. Noudat u ongedeerd is, is alle rampe vir my niks!” Na haar seun, haar eie vlees en bloed, het sy nie gevra nie. Nadat ons geliefde Profeet haar met haar seun ’Amr gekondoleer het, het hy gesê: “O moeder van Sa’d! Goeie nuus vir jou en vir sy huisgenote: almal van hulle wat as martelare geval het, het in die Paradys bymekaargekom en mekaar se metgeselle geword. En hulle sal ook vir hulle huisgenote voorspraak doen.”

Kabsha Khâtûn het gesê: “Met alles wat van Allâhu ta’âlâ kom, is ons tevrede, yâ Rasûlallah! Wie sal ná hierdie blye berigte nog oor hulle huil! Doen u ’n smeekbede vir diegene wat agtergebly het.” Die Meester van die wêrelde het hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! Neem die droefheid weg wat in hulle harte is! En maak hulle agterblywers die beste van diegene wat agterbly!”

Met die oog op die stryd teen die liggaamlike begeertes het ons Meester die Profeet vir sy Metgeselle gesê: “(O my Metgeselle! Nou) het ons van die klein jihâd teruggekeer, en ons gaan met die groot jihâd begin.”35 Daarna het hy almal aangeraai om tuis te gaan rus en die gewondes om hulle wonde te versorg. Self was hy ook gewond. Reguit het hy na sy huis van geluk gegaan.

Die veldtog na Hamrâ al-Asad

Toe Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) na Medina teruggekeer het, het hy maatreëls getref, omdat die moontlikheid bestaan het dat die afgodedienaars enige oomblik kon terugkeer en Medina oorval.

Op die Maandag ná die Slag van Uhud wou hy, hoewel hy gewond was, wys dat die Moslems nie deur die stryd van die vorige dag verswak is nie, en die vyand afskrik, sodat dié nie na Medina sou terugkeer nie. Daarom het hy vir Bilâl Habashî gesê: “Sê: ‘Rasûlullah beveel julle om die vyand agterna te sit! Wie gister by Uhud nie saam met ons geveg het nie, kom nie saam nie; net wie aan die stryd deelgeneem het, kom saam!’” Toe Bilâl hierdie bevel aan die Metgeselle bekend maak, het hulle hulle onmiddellik gereedgemaak, hoewel die meeste gewond was. Selfs twee swaargewonde broers, ‘Abdullah en Râfi’, het, sodra hulle hierdie oproep van Rasûl-i akram gehoor het, ondanks al hulle pyn en steke na die rye van die mujâhids gesnel met die woorde: “Sou ons dan die kans laat verbygaan om saam met Rasûlullah op ’n veldtog te gaan?!”

Ons geliefde Profeet het saam met sy roemryke Metgeselle die afgodedienaars begin agtervolg. By die plek wat Rawhâ genoem word, het hulle verneem dat die afgodedienaars bymekaargekom en besluit het om Medina te oorval en die Moslems te vernietig. Dit het geblyk dat ook hierdie maatreël ’n wonderwerk van ons Meester die Profeet was.

Toe die afgodedienaars hoor dat Rasûl-i akram op hulle afkom, het hulle bang geword, die plek waar hulle was, verlaat en na Mekka teruggekeer.36

Ons Meester die Profeet het hulle agtervolg tot by die plek wat Hamrâ al-Asad genoem word. Twee van die afgodedienaars is gevange geneem. Hulle het drie dae daar gebly en daarna na Medina teruggekeer.

In ’n edele vers het Allâhu ta’âlâ hierdie eervolle Metgeselle wat na Hamrâ al-Asad gegaan het, geprys en in betekenis gesê: “Vir diegene wat, nadat hulle gewond is, tog gehoor gegee het aan die oproep van Allâhu ta’âlâ en Sy Profeet, en veral vir diegene onder hulle wat goed doen en hulle vir die kwaad hoed, is daar ’n baie groot beloning.”37

Ibn Qamî’a, een van diegene wat by Uhud gesweer het om ons geliefde Profeet dood te maak, het ná sy terugkeer in Mekka eendag die berg uitgeklim om na sy skape te kyk. Op die top van die berg het hy sy skape gevind. ’n Ram uit die trop het in volle vaart aangehardloop en Ibn Qamî’a met sy horings begin stamp. Stamp ná stamp het hy Ibn Qamî’a verskeur en gedood.

Ook ’Abdullah ibn Shihâb Zuhrî is, toe hy op pad na Mekka was, deur ’n wit gevlekte slang gepik, en hy het gesterf.

Almal wat ons Meester die Profeet na die lewe gestaan het, het binne een jaar hulle straf ontvang en gesterf.

“O my Metgeselle! Nou het ons van die klein jihâd teruggekeer, en ons gaan met die groot jihâd begin” Hadîth sharîf

Drink sy vriend slanggif, dan word dit vir hom lewenswater;
Drink sy vyand water, dan word dit sekerlik slanggif, die water.
In elke druppel het dit duisend seë van barmhartigheid laat golf,
Toe hy vir die wudû sy hand uitsteek en dit sy roosgelaat raak – die water.
“Mag ek die stof van sy voete bereik,” sê dit, en al eeue onophoudelik
Slaan dit sy kop van klip tot klip en dwaal dit rond, die water.
Deeltjie vir deeltjie wil dit lig strooi oor die stof van sy drumpel;
Van daardie drumpel wyk die water nie af nie, al word dit aan stukke gebreek.
Die sondaars weet dat die herhaling van u lof ’n geneesmiddel is,
Net soos, om die roes te verdryf,
Die drinker water drink.
Yâ Habîballah, yâ Khayral-bashar, na u verlang ek,
Soos dorstige lippe, brandend, na water verlang.
Daardie see van edelmoedigheid is u, wat in die nag van die Mi’râj
Die dou van u guns tot by die vaste sterre en die planete gebring het – die water.