BI’THAT RẸ ATI IPE RẸ SI ISLÂM

Wahy akọkọ

Nigbati Anabi wa jẹ ẹni ogoji ọdun, lẹẹkansi ni oṣu Ramadân, O pada lọ si iho apata ti o wa ni Oke Hirâ o si fi ara rẹ bọmi ni tafakkur. Ni ọjọ kẹtadinlogun oṣu Ramadân, ni alẹ si Ọjọ Aarọ, lẹhin ọganjọ, O gbọ ohun kan ti n pe orukọ Rẹ. Nigbati O gbe ori Rẹ soke ti o si wo yika, O tun gbọ ohùn kanna ni igba keji o si ri pe nûr kan lojiji bo nibi gbogbo. Nigbana ni Jabrâîl3 alaihis-salâm wa siwaju Re o si wipe, “Ka!” Ọ̀gá wa, Anabi dahun pe, “Emi ko mọwe!” Lẹ́yìn náà, áńgẹ́lì náà dì í mú, ó sì fún Wòlíì wa mọ́ra títí tí agbára Rẹ̀ fi tán, ó sì wí pé, “Ka!” Lẹẹkansi, Anabi wa dahun pe, “Emi ko mọwe!” Áńgẹ́lì náà tún fún Un mọ́ra, ó sì wí pé, “Ka!” Nígbà tí Wòlíì wa sọ pé, “Mi ò mọ̀ọ́kọ-mọ̀ọ́kà!” áńgẹ́lì náà fún un fún ìgbà kẹta. Lẹhinna o tu Anabi wa silẹ o si mu âyats marun (ẹsẹ) akọkọ ti Sûrah al-‘Alaq wa, ni maal, “(Iwọ Muhammad 'alaihis-salâm!) Ka pelu oruko Rabb Allah re, eniti o da ohun gbogbo! Ó dá ènìyàn láti inú ẹ̀jẹ̀ tí a gé (alaq, didi)! Ka, Olohun ni Oninurere Julọ! Ó ń kọ́ni pẹ̀lú kálámù (gègé), ó ń kọ́ ènìyàn ní ohun tí wọn kò mọ̀.” Muhammad ‘alaihis-salâm sì ka á pẹ̀lú rẹ̀.4 Wahy akọkọ ti han bi eyi, ati nitorinaa oorun Islâm, eyiti o tan imọlẹ si gbogbo agbaye, dide.5

“Iwọ Muhammad, ti a we sinu ẹwu rẹ! Dide ki o si dẹruba (awọn alaigbagbọ pẹlu ijiya Allahu ta'âlâ)! Ati ki o gbe ogo Rabb rẹ ga!” Muddaththir: 1-3

Pẹ̀lú ìwárìrì ńláǹlà àti ìdùnnú, Ọ̀gá wa Rasûlullah (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) jáde wá láti inú ihò àpáta tí ó wà ní Òkè Hirâ ó sì bẹ̀rẹ̀ sí sọ̀ kalẹ̀. Nigbati o wa si arin oke, O gbọ ohùn kan. Jabrâîl alaihis-salâm sọ pe, “Iwọ Muhammad! Iwọ ni Rasûl ti Allahu taâlâ, emi si jẹ Jabrâîl,” o si lu igigirisẹ rẹ lori ilẹ. Omi ti jade lati ibi ti o ti lu, o si bẹrẹ si ṣe abdast (alúwàlá). Ọ̀gá wa, Anabi n wo o daradara. Nígbà tí Jabrâîl alaihis-salâm parí iṣẹ́ rẹ̀, ó sọ fún Ọ̀gá wa, Wòlíì pé kí ó ṣe abdast bí Ó ti rí. Lẹ́yìn tí Wòlíì olùfẹ́ wa parí abdast rẹ̀, Jabrâîl alaihis-salâm di imâm6, wọ́n sì ṣe namâz (adura) ti rakats méjì. Lẹhin eyi, Jabrâîl alaihis-salâm sọ pe, “Iwọ Muhammad! Rabb Rẹ ti rán salâm (ìkíni) Rẹ̀ sí ọ,” ó sì ń bá a lọ pé, “Ó sọ pé, ‘Ìwọ ni Ońṣẹ́ Mi sí àwọn àlùjànnú àti ènìyàn. Nítorí náà, pè wọ́n sí tawhîd (nígbàgbọ́ nínú ìṣọ̀kan Allahu taâlâ).’” Lẹ́yìn náà, ó gòkè lọ sí ojú ọ̀run. Nípa bẹ́ẹ̀, Wòlíì olùfẹ́ wa ti rí Jabrâîl ‘alaihis-salâm, ó sì ti bá a sọ̀rọ̀.

Awọn salâm ti apata ati igi

Ọ̀gá wa, Anabi gbọ gbogbo okuta ati igi ti O kọja nipa sisọ pe, “Assalâmu alaika, Iwọ Rasûlallâh,” titi O fi de ile alayọ Rẹ. Nigbati o wọ ile Rẹ, O si wipe, “Bo mi! Bo mi!” o si sinmi titi ti iwariri Re fi rọ. Lẹhinna O sọ fun iya wa Hadrat Khadîja ohun ti O ti rii o si sọ pe, “Jabrâîl (‘alaihis-salâm) ti sọnu lati oju mi. Sibe titobi nla, kikan ati ibẹru rẹ ko ti fi mi silẹ. Mo bẹru pe awọn eniyan yoo pe mi ni aṣiwere, wọn yoo si ba orukọ mi jẹ.” Hadrat Khadîja, ti o nduro fun awọn ipo wọnyi ati awọn ọjọ wọnyi ti o ti ṣetan fun rẹ, sọ pe, “Ki Allahu taâlâ daabobo ọ. Haqq taâlâ fun ọ ni ibukun, ko si fẹ nkankan bikoṣe ibukun fun ọ. Nitori Allahu taâlâ, Mo gbagbọ pe iwọ yoo jẹ woli ti ummat yii. Nitoripe o fẹran awọn alejo. O sọ otitọ, ati pe o ni igbẹkẹle. O ṣe iranlọwọ fun awọn alailagbara ati awọn alaini ati daabobo awọn ọmọ alainibaba. O jẹ oniwa rere. Ko yẹ ki o bẹru ninu eni to ni awọn iwa wọnyi.”7

Lẹhinna, lati beere nipa ipo yii, wọn lọ si Waraqa ibn Nawfal. Lẹ́yìn tí wọ́n gbọ́ ohun tí Ọ̀gá wa Rasûlullah ní láti sọ, Waraqa sọ pé, “Ìròyìn rere, ìwọ Muhammad (‘alaihis-salâm)! Mo fi Allahu taâlâ búra pé ìwọ ni wòlíì ìkẹyìn Hadrat Îsâ sọ nípa rẹ̀. Áńgẹ́lì tí ó farahàn yín ni Jabrâîl alaihis-salâm tí ó wá sí Mûsâ alaihis-salâm níwájú yín. Ah! Mo fẹ́ kí n wà ní ọ̀dọ́ nísinsìnyí, mo sì dé ìgbà tí wọ́n bá lé ọ jáde kúrò ní Mẹ́kà kí n lè sáré lọ sí ìrànwọ́ rẹ. Laipẹ, a yoo paṣẹ fun ọ lati jiṣẹ ẹsin ati lati ṣe jihâd (ogun mimọ),” o si fi ẹnu ko ọwọ ibukun Ọga wa, Anabi. O ku laipẹ lẹhin naa.8

Aṣẹ lati jiṣẹ ẹsin

Eyi ni bi wahy akọkọ ṣe de ọdọ Anabi olufẹ wa, ti o n sọ fun Un nipa jijẹ woli Rẹ. Lẹhinna o dawọ ko si wa fun ọdun mẹta. Nibayi, angẹli ti a npè ni Israfîl ('alaihis-salâm) ti de o si ko O ni nkan kan. Awọn wọnyi kii ṣe wahy. Ni akoko yii, Ọ̀gá wa Rasûlullah yoo jiya ni bayi ati lẹhinna. Nigbati Ọga wa banujẹ, Jabrâil alaihis-salâm yoo farahan ti o si sọ pe, “Iwọ Habîbullah! Iwọ ni woli Allahu taâlâ,” yoo si tu ibanuje Re ninu. Ọ̀gá wa, Anabi sọ pe, “Ni akoko ti wahy ti dẹkun. Nígbà tí mo ń rìn lọ sísàlẹ̀ Òkè Hirâ, mo gbọ́ ìró kan lójú ọ̀run lójijì. Mo wo oke mo si ri Jabrâîl (alaihis-salâm). Ó jókòó sórí ìtẹ́ kan láàárín ilẹ̀ ayé àti ojú ọ̀run. Ìbẹ̀rù gbá mi mú. Mo lọ sílé. Mo sọ pé, ‘Ẹ fi nǹkan bò mí.’ Haqq taâlâ rán àwọn âyats (ẹsẹ) àkọ́kọ́ ti Sûrah al-Muddaththir, ní maal, ‘Iwọ (Muhammad 'alaihis-salâm), ti a we sinu ẹwu rẹ! Dide o si dẹruba (awọn alaigbagbọ pẹlu ijiya Allahu ta'âlâ). Ati ki o gbe ogo Rabb rẹ ga! Ki o si pa aṣọ rẹ mọ!’9 Leyìn èyí, wahy kò dáwọ́ dúró mọ́.”

Ọga wa, Fakhr al-kâinat (‘alaihi afdalus-salawât) bẹrẹ pipe awọn eniyan si Islâm ati sisọ awọn aṣẹ ati awọn idinamọ ti Allahu taâlâ. Lakoko ti o mu wahy, Jabrâîl alaihis-salâm yoo ma gba irisi eniyan nigba miiran yoo wa dabi Dihya al-Kalbî lati Ashâb al-kirâm. Nigba miiran, o maa n fi i si ọkan Ọga wa, Anabi (ilhâm). Ni akoko yẹn, Ọga wa, Rasûlullah ko ni ri i. Nigba miiran, yoo wa ninu ala ati nigba miiran pẹlu ohun ẹru. Igbẹhin ni ọna wahy ti o le julọ ati ti o nira julọ fun Ọga wa, Anabi. Ni awọn ipo wọnyi, paapaa ni awọn ọjọ tutu julọ, iwaju ori ibukun Rasûlullah yoo lagun. Ti o ba wa lori ibakasiẹ, rakunmi naa yoo rì si ilẹ lati iwuwo wahy. Awọn Sahâbî ti o wa nitosi Rẹ yoo tun lero iwuwo wahy naa. Jabrâîl alaihis-salâm wa ni irisi atilẹba rẹ ni ọpọlọpọ igba.

Allahu taâlâ tun fi wahy han si Ọga Wa, Anabi laisi angẹli tabi aṣọ-ikele, iyẹn ni, laisi ọna eyikeyi. Ipo yii waye ni alẹ Mi’râj.

Ọga wa Muhammad Mustafâ (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), ẹniti o bẹrẹ iṣẹ woli rẹ pẹlu wahy akọkọ, tẹsiwaju lati sọ Islâm fun ọdun mẹtalelogun. Ọdun mẹtala ti akoko yii ti kọja ni Mekka, ati ọdun mẹwa ni Medîna. Qur’ân al-karîm sọkalẹ, o si pari ni akoko ọdun 22, oṣu 2 ati ọjọ 22.

Muhammad ‘alaihis-salâm jẹ ummî, iyẹn ni pe, Ko ka awọn iwe, ko kọ ẹkọ ni kikọ, bẹẹ ni ko gba awọn ẹkọ lati ọdọ ẹnikẹni. A bí I, a sì tọ́ Ọ dàgbà ní Mẹ́kà, Ó sì dàgbà láàárín àwọn ènìyàn kan. Bí ó tilẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, Ó sọ nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà àti ìsọfúnni tí a rí nínú Tawrât, Injîl, àti àwọn ìwé tí a kọ ní àwọn àkókò Gíríìkì àti ti Róòmù. Lati sọ nipa Islâm, Ó fi lẹ́tà ránṣẹ́ sí àwọn alákòóso Róòmù, Iran, àti Ábísíníà àti sí àwọn sultân Lárúbáwá mìíràn ní òpin ọdún kẹfà àti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún keje ti Hegira.

Diẹ sii ju ọgọta awọn aṣoju ajeji wa si iwaju Rẹ. Ipo yii ni a sọ fun ni Qurân al-karîm, ni maal, “Iwọ ko ka iwe kankan ṣaaju ki Qurân al-karîm yi sọkalẹ. Iwọ ko kọ. Ti o ba mọwe ni, wọn iba ti sọ pe o kọ ọ lati ọdọ awọn miiran.”10

Ninu hadîth ash-sharîf kan, a sọ pe, “Emi ni Muhammad, Anabi ummî… Ko si Anabi leyin mi.”11 Lẹẹkansi, o wa ninu Qurân al-karîm, ni maal, “Bẹẹ ni Oun (Muhammad ‘alaihis-salâm) ko sọrọ lati inu ifẹ-inu ti ara Rẹ. Oro re ko je nkankan bikose wahy ti a gbelo si odo Re.”12

“Bẹẹ ni Oun (Muhammad ‘alaihis-salâm) ko sọrọ lati inu ifẹ-inu ti ara Rẹ. Ọrọ rẹ kii ṣe nkankan bikoṣe wahy ti a gbe lọ si ọdọ Rẹ.”
Najm: 3-4

Awọn Musulumi akọkọ (Sâbiqûn al-Islâm)

Lẹhin ti wahy akọkọ wa si Ọga wa, Anabi (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), iya wa Hadrat Khadîja ni ẹni akọkọ ti o gbagbọ.13 Laisi iyemeji eyikeyi, o gba Islâm mọra ati pe o jẹ ọla fun nipasẹ jijẹ Musulumi akọkọ. Ọ̀gá wa, Anabi, kọ iya wa Hadrat Khadîja lati ṣe abdast (alúwàlá) bi Jabrâîl alaihis-salâm ti kọ Ọ. Lẹhinna, Ọga wa, Anabi di imâm, won si se namâz (adura) awon rakat meji. Iya wa Hadrat Khadîja tẹle gbogbo ọrọ ati gbogbo aṣẹ Anabi ololufe wa daadaa. Nípa bẹ́ẹ̀, ó ní ìwọ̀n gíga gan-an níwájú Allahu taâlâ. Nigbakugba ti Ọ̀gá wa Rasûlullah ba ni ibanujẹ, ti o ni ijiya nipasẹ ẹgan awọn ti o sẹ, yoo tù Ọ ninu ati ki o tu ibinujẹ Rẹ. Oun yoo sọ pe, “Iwọ Rasûlullah! Maṣe banujẹ, maṣe yọ ara rẹ lẹnu. Ni ipari, ẹsin wa yoo ni agbara, awọn abọ̀rìṣà yoo si parun. Orilẹ-ede rẹ yoo gbọràn si ọ…” Nitori atilẹyin rẹ, ni ọjọ kan, Jabrâîl ‘alaihis-salâm wa o si wipe, “Iwọ Rasûlallah! Jiṣẹ salâm Allahu taâlâ si Khadîja.” Anabi sọ pe, “Iwọ Khadîja! Jabrâîl (‘alaihis-salâm) niyi, o n jiṣẹ salâm Allahu taâlâ si ọ.”14

Ọga wa, Anabi sọ nigba kan pe, “Allahu ta’âlâ paṣẹ fun mi lati fun Khadîja ni iroyin idunnu ti ile kan ti a fi parili ṣe ni Jannah, nibiti ko si aisan, ibanujẹ tabi orififo.”

Lẹhin Hadrat Khadîja, ẹni ti o tẹle ti o di Musulumi laarin awọn agbalagba ni Hadrat Abû Bakr, ọkan ninu awọn ọrẹ timọtimọ ti Ọga wa Rasûlullah. Hadrat Abû Bakr lá àlá ní ogún ọdún sẹ́yìn: Òṣùpá kíkún sọ̀kalẹ̀ láti ojú ọ̀run ó sì wá sí Kâ’ba al-mu’azzama; ó fọ́ sí wẹ́wẹ́, ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ege náà bọ́ sórí ilé kan ní Mẹ́kà; lẹhinna awọn ege wọnyi wa papọ wọn dide si ọrun. Nkan ti o ṣubu si ile Abû Bakr ko dide si ọrun. Hadrat Abû Bakr, ẹniti o rii iṣẹlẹ naa, lẹsẹkẹsẹ ti ilẹkun ile naa, bi ẹnipe idilọwọ nkan oṣupa yii lati lọ kuro.

Abû Bakr ji lati ala pẹlu idunnu, ati nigbati owurọ de, lẹsẹkẹsẹ o sare lọ si ọkan ninu awọn ọjọgbọn Juu o si sọ nipa ala rẹ. Ọ̀mọ̀wé akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀ yẹn sọ pé, “Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àlá tí ó ṣókùnkùn, nítorí náà a kò lè túmọ̀ rẹ̀.” Ṣùgbọ́n àlá yìí ń da ọkàn Abû Bakr láàmú, kò sì tẹ́ ẹ lọ́rùn nípa ìdáhùn ọ̀mọ̀wé Júù. Ni akoko kan nigbati o lọ fun iṣowo o ya si ilẹ alufa Bahîra. Nigbati o beere fun itumọ ala rẹ lati Bahîra, Bahîra beere pe, “Nibo ni o ti wa?” Nigbati Hadrat Abû Bakr dahun pe, “Mo wa lati Quraysh,” Bahîra wipe, “Anabi kan yoo farahan nibẹ, ati pe nûr ti itoni rẹ yoo de ibi gbogbo ni Mekka. Iwọ yoo jẹ wazîr Rẹ nigba ti O wa laaye ati Khalîfa Rẹ lẹhin iku Rẹ.” Idahun yii ya Hadrat Abû Bakr lenu. Kò sọ àlá rẹ̀ fún ẹnikẹ́ni àti àwọn ìtumọ̀ rẹ̀ títí di ìgbà tí Ọ̀gá wa, Wòlíì kéde jíjẹ́ wòlíì Rẹ̀. Nigbati Anabi olufẹ wa Muhammad ‘alaihis-salâm kede jijẹ woli Rẹ, lẹsẹkẹsẹ Hadrat Abû Bakr sá lọ sọ́dọ̀ Ọ̀gá wa, Wòlíì, ó sì béèrè pé, “Àwọn Wòlíì ní ẹ̀rí jíjẹ́ wòlíì wọn. Kí ni ẹ̀rí rẹ?” Ọ̀gá wa, Anabi dahun pe, “Ẹ̀rí jíjẹ́ wòlíì mi ni àlá tí o ní kí ọ̀mọ̀wé Júù kan túmọ̀ rẹ̀. Ọ̀mọ̀wé yẹn sọ pé, ‘Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àlá tí ó ṣókùnkùn, a kò lè túmọ̀ rẹ̀.’ Nígbà náà ni àlùfáà Bahîra túmọ̀ rẹ̀ lọ́nà tí ó tọ́.” Nigbati o n ba Hadrat Abû Bakr sọrọ, O sọ pe, “Iwọ Abâ Bakr! Mo pe e si Olohun ati Rasûl Re.”

Lori eyi, Hadrat Abû Bakr di Musulumi nipa sisọ pe, “Mo jẹri pe iwọ ni rasûl ti Allahu taâlâ, otitọ ni jijẹ woli rẹ, o si jẹ nûr ti o n tan imọlẹ si agbaye.”

Ninu alaye miiran, Hadrat Abu Bakr ti lọ si Yemen fun iṣowo ṣaaju ki a to fi jijẹ woli han si Ọga wa, Anabi. Ni irin-ajo rẹ, o pade ọkunrin arugbo kan lati ẹya Azd ni Yemen, ti o ti ka ọpọlọpọ awọn iwe. Nigbati arugbo yii wo Hadrat Abû Bakr o si wipe, “Mo ro pe o wa lati ọdọ awọn eniyan Mekka,” Hadrat Abû Bakr dahun pe, “Bẹẹni, Emi ni,” ati ibaraẹnisọrọ yii waye laarin wọn:

- Ṣe o wa lati Quraysh?

- Bẹẹni!

- Ṣe o wa lati Banî Tamîm?

- Bẹẹni!

- Ami kan wa ti o ku.

- Kini o jẹ?

- Ṣii ikun rẹ, jẹ ki n ri.

- Kini idi rẹ pẹlu eyi; sọ fún mi.

- Mo ti ka ninu awọn iwe ti woli yoo han ni Mekka. Eniyan meji yoo ran O lọwọ. Ọkan jẹ ọdọ; ekeji ti darugbo. Ọdọmọkunrin yi ọpọlọpọ awọn iṣoro pada si irọrun, o pa ọpọlọpọ awọn wahala kuro. Agbalagba naa, ni ọwọ keji, ni awọ funfun, ẹgbẹ-ikun tinrin ati moolu dudu lori ikun rẹ. Mo ro pe eniyan naa ni iwọ. Ṣii ikun rẹ, jẹ ki n ri.

Lori eyi, Hadrat Abû Bakr fi ikun ibukun re han, nigbati o si ri moolu dudu lori idodo re, o ni, “Mo bura, iwọ ni ẹni naa,” ó sì fún un ní ìmọ̀ràn púpọ̀.

Lẹhin ti Hadrat Abû Bakr ti pari iṣẹ rẹ, o lọ si ọdọ arugbo lati ṣe idagbere o si beere ki o sọ ẹsẹ ewi diẹ nipa Ọga wa, Anabi. Lẹhinna, ọkunrin arugbo naa ka ẹsẹ ewi mejila, Hadrat Abû Bakr si kọ wọn sori. Nigbati Hadrat Abû Bakr pada si Mekka al-Mukarramah lati irin ajo rẹ, awọn olokiki lati Quraysh gẹgẹbi ‘Uqba ibn Abî Mu’ayt, Shayba, Abû Jahl ati Abu’l Buhtarî wa si ile rẹ lati ṣabẹwo si ọdọ rẹ. Ọga wa Abû Bakr beere lọwọ wọn pe, “Njẹ ohunkohun ṣẹlẹ laarin nyin?” Wọ́n ní, “Ṣé ìṣẹ̀lẹ̀ àjèjì kan wà ju èyí lọ: ọmọ òrukàn Abû Tâlib ń sọ pé wòlíì ni Òun, ó sì sọ fún wa pé àwa, àwọn baba àti àwọn baba ńlá wa wà lórí ẹ̀sìn èké. Ti kii ba ṣe fun ọ, a ko ba ti fi i silẹ laaye titi di isisiyi. Ọrẹ rere Rẹ ni ọ; iwọ bojuto ọrọ yii.”

Hadrat Abû Bakr rán wọn lọ, ó sì gbọ́ pé Ọ̀gá wa, Wòlíì wà ní ilé Hadrat Khadîja. Ó lọ kan ilẹ̀kùn wọn. Nigbati Ọ̀gá wa, Anabi ki i, o beere pe, “Iwọ Muhammad! Kini awọn agbasọ ọrọ wọnyi nipa rẹ?” Ọ̀gá wa, Anabi dahun pe, “Emi ni wolii Haqq taâlâ. A ti fi mi ranṣẹ si ọ ati gbogbo awọn ọmọ Aadam. Ni igbagbọ ninu eyi, ki o le ri itẹlọrun Haqq taâlâ gba, ki o si daabobo ararẹ lọwọ Jahannam.” Nigbati Hadrat Abû Bakr beere, “Kini ẹri fun eyi?” Ọ̀gá wa Rasûl al-akram sọ pe, “Ohun ti o sọ nipasẹ ọkunrin arugbo ti o ri ni Yemen ni ẹri naa.”

Hadrat Abû Bakr sọ pe, “Mo ri ọpọlọpọ awọn ọdọ ati arugbo ni Yemen.” Ni idahun, Ọ̀gá wa, Anabi sọ pe, “Arugbo ti o fi ẹsẹ ewi mejila le ọ lọwọ ti o si fi wọn ranṣẹ si mi,” O si ka gbogbo ẹsẹ ewi mejila naa. Nigbati Hadrat Abû Bakr beere, “Tani o sọ eyi fun ọ?” Anabi wa wipe, “Angẹli ti o wa si ọdọ awọn woli ṣaaju mi ni o sọ fun mi.” Ni kete ti Anabi wa ti sọ eyi, o beere fun ọwọ ibukun Rẹ, o mu u o si di Musulumi nipa sisọ pe, “Ash-hadu an lâ ilâha illallah wa ashhadu anna Muhammadan abduhu wa rasûluh.”15

“Sâbiqûn al-Islâm, iyẹn ni, awọn Musulumi akọkọ ni Abû Bakr as-Siddîq, Alî ibn Abî Tâlib, Zayd ibn Hâritha, ’Uthmân ibn Affân, Abdurrahmân ibn Awf, Sa’d ibn Abî Waqqâs, Zubayr ibn Awwâm, Talhâ ibn Ubaydullah.” (radiy-Allahu ‘anhum ajma’în)

Pẹ̀lú ayọ̀ ńláǹlà tí ó ní fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìgbésí ayé rẹ̀, Hadrat Abû Bakr padà sí ilé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Mùsùlùmí. Nitootọ, a sọ ninu hadîth ash-sharîf kan pe, “Ẹnikẹni ti mo ba fi îmân lọ maa n faju ro, o si maa n wo pẹlu iyemeji. Abû Bakr as-Siddîq nikan ni ko ṣiyemeji tabi lọra lati gba îmân.”

Ni ojo kan, Hadrat Alî ri Oga Wa, Anabi ati iya wa Hadrat Khadîja nigba ti won n se namâz. Ọmọ ọdún mẹ́wàá tàbí méjìlá ni. Lẹhin namâz, o beere pe, “Kini eyi?” Rasûl al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) sọ pe, “Eyi ni ẹsin Allahu taâlâ. Mo pe ọ si ẹsin yii. Allahu taâlâ jẹ Ọkan; Ko ni alabaṣepọ. Mo pe ọ lati gbagbọ ninu Olohun, Ẹni ti O jẹ Ọkan ti ko si ni alabaṣepọ tabi ẹlẹgbẹ…” Hadrat Alî wipe, “E je ki n ba baba mi soro lakooko.” Rasûlullah so fun un pe, “Ti o ko ba gba Islâm, mase so asiri yii fun enikeni!” Ni owuro ojo keji, Hadrat Alî wa si iwaju Rasûlullah o si wipe, “Eyin Rasûlallah! Kọ mi Islâm!” o si di Musulumi.16 Hadrat Alî ni eni keta to di Musulumi. Awọn irubọ ti o ṣe nitori Ọga wa Rasûl al-akram ati bi o ṣe fi I ṣaaju ara rẹ ga ju gbogbo iyin lọ.

Zayd ibn Hâritha jẹ ọkan ninu awọn eniyan akọkọ ti o di Musulumi. O ni ọla nipasẹ di Musulumi kẹrin ni kete lẹhin Hadrat Khadîja, Hadrat Abû Bakr ati Hadrat Alî ati Musulumi akọkọ laarin awọn ẹrú ti a tu silẹ. Iyawo re Umm Ayman tun di Musulumi pelu re.17

Nigbati Hadrat Abâ Bakr di Musulumi, lẹsẹkẹsẹ o lọ si ọdọ awọn ọrẹ ayanfẹ rẹ. Ó rọ̀ wọ́n láti gba Islâm mọ́ra pẹ̀lú. Àwọn tó ṣe pàtàkì jù bẹ́ẹ̀ lọ ni àwọn èèyàn pàtàkì bẹ́ẹ̀ láàárín àwọn Ashâb al-kirâm gẹ́gẹ́ bí Uthmân ibn Affân, Talhâ ibn Ubaydullah, Zubayr ibn Awwâm, Abdurrahmân ibn Awf, Sa’d ibn Abî Waqqâs; tí wọ́n tún jẹ́ olókìkí nínú ẹ̀yà wọn.18 Awọn eniyan mẹjọ wọnyi ti wọn di Musulumi lẹhin iya wa Hadrat Khadîja won npe ni Sâbiqûn al-Islâm, iyen ni, Musulumi Akoko.

Hadrat Uthmân sọ bi o ṣe di Musulumi, “Mo ni anti kan, arabinrin iya mi, ti o jẹ alafọṣẹ. Ni ọjọ kan, Mo lọ ri i. O sọ fun mi pe, ‘Iwọ yoo bukun pẹlu iyawo. Bẹni iwọ ko ni ni iyawo niwaju rẹ, bẹẹ ni ko ni ni ọkọ ṣaaju rẹ. Yóò jẹ́ arẹwà, obìnrin olódodo àti ọmọbìnrin wòlíì ńlá kan.’ O ya mi lenu nipa oro anti mi. Lẹẹkansi, o sọ fun mi pe, ‘Anabi kan ti de. Wahy ti sọkalẹ lati ọrun si ọdọ Rẹ.’ Mo sọ pe, ‘Iwọ anti mi! Aṣiri bii iyẹn ko tii gbọ ni ilu naa. Nitorina, ṣe alaye ọrọ yii.’ Lẹhinna, anti mi sọ pe, ‘Jijẹ woli ti de ba Muhammad ibn Abdullah. O pe eniyan si ẹsin. Laipẹ, ẹ̀sìn Rẹ̀ yóò tan ìmọ́lẹ̀ ayé, a ó sì gé orí àwọn alátakò’

Awọn ọrọ anti mi wọnyi ṣe iwunilori nla si mi. Mo ṣe aniyan. Hadrat Abû Bakr ati Emi ni ọrẹ nla kan. A ko yapa si ara wa rara. Ọjọ meji lẹhinna, Mo lọ si Hadrat Abû Bakr lati jiroro lori ọrọ yii. Nigbati mo sọ ọrọ anti mi fun u, o sọ pe, ‘Iwọ Uthmân! O jẹ ọlọgbọn eniyan. Bawo ni awọn okuta diẹ ti ko ri tabi gbọ, ti ko le ṣe ojurere tabi ipalara si ẹnikẹni, yẹ fun jijẹ ọlọrun?’ Mo sọ pe, ‘O tọ. Awọn ọrọ anti mi tọ.’”

Lẹhin ti o sọ fun Hadrat 'Uthmân nipa Islâm, Hadrat Abû Bakr mu u lọ si iwaju Rasûlus-sakalain, eyini ni, woli eniyan ati awọn jinni. Woli olufẹ wa sọ fun Hadrat Uthmân, “Iwọ Uthmân! Haqq taâlâ pe ọ lati jẹ alejo ni Jannah. Gba ifiwepe yii. A ti fi mi ranṣẹ si gbogbo eniyan gẹgẹbi itọsọna ti ọna ti o tọ.” Awọn iwa ọlọla Rasûlullah ati awọn ọrọ ti O sọ pẹlu oju ẹrin wu Hadrat Uthmân lori gidigidi, o si di Musulumi pẹlu itara nla ati itẹriba nipa sisọ pe, “Ash-hadu an lâ ilâha illallah wa ashhadu anna Muhammadan abduhu wa rasûluh.”

Ní ọdún mẹ́ta àkọ́kọ́ ti jíjẹ́ wòlíì Rẹ̀, Ọ̀gá wa Rasûlullah ké sí àwọn ènìyàn ní ìkọ̀kọ̀ sí Islâm, àwọn ènìyàn sì ń di Mùsùlùmí díẹ̀díẹ̀ lọ́kọ̀ọ̀kan. Láàárín àkókò yẹn, iye àwọn Mùsùlùmí lè dé ọgbọ̀n péré. Wọn yoo ṣe ibâdats wọn ni ile wọn ati ni ikoko ka ati ṣe akori âyat al-karîmas ti a fihan ti Qur’ân al-karîm.

Pípe àwọn ìbátan tímọ́tímọ́

Ọ̀gá wa Rasûlullah ti bẹ̀rẹ̀ sí ké sí àwọn ènìyàn sí Islâm pẹ̀lú ìṣípayá Sûrah al-Muddaththir. Ó ṣe ìkésíni ní ìkọ̀kọ̀. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, âyat al-karîma, tí ó wà ní maal, “Pe àwọn ìbátan rẹ tímọ́tímọ́ sí ẹ̀sìn tí ó tọ́ nípa fífi ìyà tí Allahu taâlâ dẹ́rù bà won,”19 ni a ṣípayá. Lori eyi, Ọga wa, anabi Muhammad ‘alaihis-salâm ran Hadrat Alî lati pe gbogbo awon ebi Re si ile Abû Tâlib lati pe won si esin. Ó gbé àwo oúnjẹ àti àwo wàrà kan sí iwájú wọn, èyí tí ó tó fún ènìyàn kan. Lẹ́yìn náà, ó bẹ̀rẹ̀ sí jẹun lákọ̀ọ́kọ́ pẹ̀lú Basmala ó sì sọ pé, “Bí o bá wù ọ́,” sí àwọn ìbátan Rẹ̀ tí wọ́n wá. Nọmba awọn eniyan ti o wa jẹ ogoji. Bí ó ti wù kí ó rí, oúnjẹ tí wọ́n ń jẹ kún gbogbo wọn, kò sì dín kù rárá. Iyanu yii ya àwọn tí wọ́n wá lẹ́nu. Lẹ́yìn oúnjẹ, Ọ̀gá wa, Wòlíì fẹ́ sọ̀rọ̀ láti pe àwọn ìbátan Rẹ̀ wá sí Islâm. Abû Lahab, arákùnrin bàbá Rẹ̀, fi ìkórìíra sọ pé, “A kò tíì rí idán bẹ́ẹ̀ rí. Ìbátan yín yìí ti fi idán dì yín. Ìwọ ọmọ arákùnrin mi! N kò tíì rí ẹnikẹ́ni mìíràn tí ó mú ibi wá bí ìwọ,” ó sì fi ẹ̀gàn tẹ̀síwájú nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀.

Nigbana ni Anabi wa wi fun Abû Lahab pe, “Iwọ ti ṣe mi ibi ti awọn Quraysh ati gbogbo awọn ẹya Arab ko le ṣe!” Wọn tuka laisi eyikeyi ninu wọn di Musulumi.

“Pe awọn ibatan rẹ ti o sunmọ si ẹsin ti o tọ nipa didẹruba wọn pẹlu ijiya Allahu ta’âlâ.”
Ash-Shu’arâ’: 214

Laipẹ lẹhin iṣẹlẹ yii, O pe awọn ibatan Rẹ lẹẹkan si. Hadrat Alî tun pe gbogbo wọn. Gẹgẹ bi iṣaaju, a gbe ounjẹ si iwaju wọn. Lẹhin ounjẹ, Ọga wa, Anabi dide o si wipe, “Hamd jẹ ti Allahu ta'âlâ. Mo beere lọwọ Rẹ nikan fun iranlọwọ. Mo gbagbọ ninu Rẹ ati gbekele Rẹ. Mo mọ ati kede laisi iyemeji pe ko si ọlọrun bikoṣe Allahu taâlâ; Oun jẹ Ọkan. Ko ni dọgba tabi alabaṣepọ.” Ati pe O tẹsiwaju ọrọ Rẹ, “Emi ko parọ fun ọ ni ọna kan; Mo n kede otitọ. Mo n pe ọ lati gbagbọ ninu Allahu taâlâ ti o jẹ Ọkan, ati pẹlu ẹniti ko si ọlọrun. Èmi ni wòlíì Rẹ̀ tí ó rán sí ọ àti fún ẹ̀dá ènìyàn. Wallahi, iwọ yoo kú gẹgẹ bi o ti sùn; a ó jí ọ dìde gẹ́gẹ́ bí ìwọ ti jí láti orun, a ó sì pè ọ́ láti ròyìn gbogbo iṣẹ́ rẹ; ìwọ yóò jèrè èrè fún iṣẹ́ rere rẹ, a ó sì fìyà jẹ yín nítorí iṣẹ́ búburú rẹ. Ati, iwọnyi jẹ boya gbigbe ayeraye ni Jannah tabi duro titi ayeraye ni Jahannam. Ẹyin ni eniyan akọkọ ti mo fi awọn ijiya âkhirat dẹruba.”

Lẹhin ti o tẹtisi awọn ọrọ wọnyi, Abû Tâlib sọ pe, “Iwọ ọmọ arakunrin mi ọlọla! Emi ko mọ ohunkohun ti o niyelori ju iranlọwọ fun ọ lọ. A ti gba imọran rẹ ati fọwọsi awọn ọrọ rẹ tọkàntọkàn. Awọn eniyan ti o pejọ nibi ni bayi jẹ ọmọ baba-nla rẹ Abdulmuttalib. Dajudaju emi jẹ ọkan ninu wọn. Emi yoo kọkọ sare laarin wa si ohun ti o fẹ. Mo ṣe ileri pe Emi kii yoo duro fun iṣẹju kan lati yi ọ ka ati daabobo rẹ. O tẹsiwaju ohun ti a paṣẹ fun ọ lati ṣe. Sibẹsibẹ, Emi ko rii awọn nafs mi (ọkàn ti ara) ti o tẹriba fun mi nipa fifi ẹsin atijọ mi silẹ.”

Ayafi fun Abû Lahab, Awọn ibatan ati awọn aburo baba rẹ sọrọ jẹjẹ. Bí ó ti wù kí ó rí, Abû Lahab sọ̀rọ̀ àìbọ̀wọ̀, ó sì ń halẹ̀ mọ́ ọn, “Ẹ̀yin ọmọ Abdulmuttalib! Kí àwọn mìíràn tó di ọwọ́ Rẹ̀ mú kí wọ́n sì dá A dúró, ẹ̀yin ẹ dá A dúró. Bí ẹ bá gba ohun tí Ó ń sọ lónìí, a ó dójú tì yín, a ó sì kẹ́gàn yín. Bí ẹ bá gbìyànjú láti dáàbò bò Ó, gbogbo yín ni a ó pa...” Ni idahun si Abû Lahab, anti baba Ọga wa, Anabi sọ pe, “Arakunrin mi! Njẹ fifi ọmọ arakunrin mi ati ẹsin Rẹ silẹ nikan ni o yẹ fun ọ? Wallahi, awọn ọjọgbọn ti ngbe loni sọ pe woli kan yoo wa lati ọdọ awọn ọmọ Abdulmuttalib. Nibi, wolii yẹn ni Oun.”

Abû Lahab tesiwaju ninu oro buruku re laika awọn ọrọ wọnyi si. Abû Tâlib binu si Abû Lahab o si wipe, “Iwọ ojo! Wallahi, awa ni oluranlọwọ ati oludabobo Rẹ niwọn igba ti a ba wa laaye.” O yipada si Muhammad ‘alaihis-salâm o si wipe, “Iwọ ọmọ arakunrin mi! Jẹ ki a mọ akoko ti o fẹ pe awọn eniyan lati gbagbọ ninu Rabb rẹ; a o gbe ohun ija, a o si jade pẹlu rẹ.” Lẹ́yìn náà, Ọ̀gá wa, Fakhr al-kâinat tún bẹ̀rẹ̀ sí í sọ̀rọ̀, ó sì wí pé, “Ẹ̀yin ọmọ Abdulmuttalib! Wallahi, kò sí ẹnìkan nínú àwọn Lárúbáwá tí ó mú ohun kan tí ó ga jù tàbí tí ó ṣàǹfààní wá fún àwọn ènìyàn rẹ̀ ju ohun tí mo mú wá (ìyẹn, ìsìn yìí), èyí tí ó dára fún ìgbésí ayé rẹ ní ayé àti ní âkhirat. Mo pe ọ lati sọ awọn ọrọ meji ti o rọrun lati sọrọ ati iwuwo pupọ lori iwọn. O jẹ lati jẹri pe ko si ọlọrun bikoṣe Allah ati pe emi ni iranṣẹ ati ojiṣẹ Rẹ. Allahu taâlâ ti paṣẹ fun mi lati pe ọ si eyi. Nitorina ewo ninu yin ti yoo gba ifiwepe mi ti yoo ran mi lọwọ ni ọna yii?” Ko si ẹnikan ti o sọ ohunkohun; gbogbo wọn tẹ ori wọn ba. Ọ̀gá wa, Anabi tun ọrọ Rẹ sọ ni igba mẹta. Nigbakugba, Hadrat Alî dide. Ni igba kẹta, o ni, “Iwọ Rasûlallah! Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èmi ni àbíkẹ́yìn nínú wọn, èmi yóò ràn ọ́ lọ́wọ́.” Lori eyi, Ọ̀gá wa Rasûlullah mu ọwọ Hadrat Alî. Awọn miiran tuka ni iyalẹnu.

Habîb Allahu taâlâ (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ni ibanujẹ pupọ nitori iwa ti awọn ibatan Rẹ. Bí ó ti wù kí ó rí, láìsí ìrẹ̀wẹ̀sì, Ó ń bá a lọ láti pè wọ́n fún ìgbàlà wọn lọ́wọ́ Jahannam àti níní ayọ̀.

Ni ọdun kẹrin ti bi’that, âyat kẹrinlelaadọrun-un (94) ti Sûrah al-Hijr sọkalẹ. Nígbà tí òfin àtọ̀runwá, ní maal, “(Ìwọ Habîb Mi!) Kede ohun tí a ti pa láṣẹ fún ọ (àwọn àṣẹ àti ìfòfindè). Yipada kuro lọdọ awọn abọ̀rìṣà! Ma ṣe akiyesi ọrọ wọn!” ti han, Anabi olufẹ wa bẹrẹ lati pe awọn ara Mekka ni gbangba si Islâm. Ni ọjọ kan, O gun oke Safâ o si wipe, “Ẹyin eniyan Quraysh! Ẹ pejọ sihin ki ẹ si gbọ ọrọ mi!” Lẹ́yìn tí àwọn ẹ̀yà náà péjọ, Ó ní, “Ẹ̀yin ènìyàn mi! Ṣé o ti gbọ́ irọ́ kan lọ́dọ̀ mi rí?” Gbogbo wọn jùmọ̀ dáhùn pé, “Rárá, a kò gbọ́ rí.” Wòlíì wa sọ pé, “Allahu taâlâ fún mi ní jíjẹ́ wòlíì, ó sì rán mi gẹ́gẹ́ bí wòlíì sí ọ.” Lẹ́yìn náà, Ó ka âyat kejidinlọgọjọ (158) ti Sûrah al-A’râf, ni maal, “(Iwọ Habîb Mi!) Sọ fun wọn pe, ‘Ẹyin eniyan! Emi ni Rasûl Allahu taâlâ, eni ti a fi ranse si gbogbo yin. Allahu taâlâ ni eni to ni aiye ati oju ọrun. Oun ni o pa ati ji gbogbo ohun alãye dide. Ko si ọlọrun (yẹ fun ijosin) bikoṣe Oun.’” Arakunrin baba Rẹ Abû Lahab, ti o wa lara awọn olutẹtisi, tẹnumọ aigbagbọ o si kigbe ni ibinu pe, “Ọmọ arakunrin mi ti ya were! Maṣe tẹtisi ọrọ eniyan ti ko sin oriṣa wa ti o si kọ ẹsin wa silẹ!” Àwọn ènìyàn ibẹ̀ tú ká, kò sì sẹ́ni tó gba Islâm mọ́ra. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n mọ̀ pé Ọ̀gá wa, Wòlíì ní ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìwà rere, wọ́n yí ẹ̀yìn wọn padà sí ọ̀dọ̀ Rẹ̀, wọ́n sì di ọ̀tá.

Lẹẹkansi, ni ọjọ kan, ti ngbọran si aṣẹ Allahu taâlâ pe, “Kede ohun ti a ti paṣẹ fun ọ (awọn aṣẹ ati awọn idinamọ),” Anabi wa gun oke Safâ. Pẹlu ohùn rara ti o dun gbọnmọgbọnmọ, O pe, “Iwọ sabâhâh! Wa si ibi, pejọ; Mo ni awọn iroyin pataki fun ọ!”20 Lori ifiwepe yii, awọn ẹya wa ni ṣiṣe. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í dúró ní ìyàlẹ́nu àti ìwádìí. Àwọn tí kò wá rán àwọn ìránṣẹ́ wọn láti kọ́ ìdí tí wọ́n fi ń kóra jọ. Ẹgbẹ kan ninu awọn ti o wa nibẹ bẹrẹ lati beere, “Iwọ Muhammad al-Amîn (Muhammad olootọ)! Kí nìdí tí o fi kó wa jọ síbí? Kí ni ìwọ yóò sọ fún wa?” Nigbana ni Anabi wa bẹrẹ ọrọ Rẹ nipa sisọ pe, “Ẹyin ẹya Quraysh!” Gbogbo eniyan n gbo ni akiyesi. O si wipe, “Ipò tó wà láàárín yín àti èmi dà bí ipò ọkùnrin kan tó sáré lọ sọ fún ìdílé rẹ̀ nígbà tó bá rí àwọn ọ̀tá tó ń sún mọ́ tòsí, tí ó sì ń pariwo pé, ‘Yâ sabâhâh!’ (àwọn ọ̀tá ti yí wa ká, wọ́n ti dó tì wá! Òwúrọ̀ ti dé. Ẹ múra láti jagun), nítorí ó ń bẹ̀rù pé àwọn ọ̀tá yoo de idile re niwaju re ki o si se won lara. Eyin eniyan Quraysh! Ṣe iwọ yoo gba mi gbọ ti MO ba sọ fun ọ pe ẹgbẹ ọmọ ogun ọta kan wa lẹhin oke yẹn, ati pe o fẹrẹ kọlu ọ?” Wọ́n dáhùn pé, “Bẹ́ẹ̀ni, àwa yóò ṣe bẹ́ẹ̀. Nítorí a kò rí ohunkóhun bí kò ṣe òtítọ́ lọ́dọ̀ rẹ títí di ìsinsìnyí. A kò rí i pé o purọ!”

“Iwọ arakunrin baba mi! Mọ pe paapaa ti wọn ba fi oorun fun ọwọ ọtún mi ati oṣupa si ọwọ osi mi (ohunkohun ti wọn ṣe ileri), Emi kii yoo fi ẹsin yii ati jijiṣẹ rẹ fun awọn eniyan silẹ laelae. Boya Allahu ta'âlâ yoo tan ẹsin yii si gbogbo agbaye ati pe ojuse mi yoo pari; tabi Emi yoo fi ẹmi mi rubọ ni ọna yii.”
Wòlíì olùfẹ́ wa Muhammad ‘alaihis-salâm

Lẹ́yìn náà, lẹ́yìn tí Ó ka orúkọ gbogbo ẹ̀yà Quraysh, “Ẹyin ọmọ Hâshim! Eyin omo Abd al-Manâf! Eyin omo Abdulmuttalib!” O ni, “Emi ni ẹni ti n kede ijiya nla ti yoo de dajudaju. Allahu taâlâ paṣẹ fun mi lati dẹruba awọn ibatan mi ti o sunmọ julọ pẹlu ijiya ti âkhirat. Mo n pe e lati gba Islâm mo nipa wiwipe Lâ îlaha illallahu wahdahu lâ sharîka-lah (Allah Kan, ko si Olorun bikose Re). Ati pe emi ni iranṣẹ Rẹ ati rasûl Rẹ. Ti o ba gbagbọ eyi, iwọ yoo lọ si Jannah. Ayafi ti o ba sọ Lâ îlaha illallah Emi ko le ran ọ lọwọ ni agbaye yii tabi fun ọ ni anfani eyikeyi ninu âkhirat.” Lara awon eya ti won n gbo, Abu Lahab so pe, “Ṣe nitori eyi ni o ṣe ko wa jọ?” ó sì ju òkúta kan tí ó gbé láti ilẹ̀ fún Wòlíì olùfẹ́ wa. Ko si iru atako bẹ lati ọdọ awọn miiran, wọn tuka nipa sisọ laarin ara wọn.21

Paapa ti wọn ba fun oorun si ọwọ ọtún mi!

Lẹ́yìn ìkésíni wọ̀nyí, Wòlíì olùfẹ́ wa sọ Islâm níbikíbi tí Ó bá ti rí ènìyàn tàbí àwùjọ ènìyàn. Ó sọ pé ìgbàlà tòótọ́ yóò ṣeé ṣe nípa gbígbàgbọ́ nínú Allahu taâlâ àti kíkọ̀ láti tẹ̀lé àwọn nafs (ọkàn ti ara), ìnilára, àìṣèdájọ́ òdodo àti onírúurú iṣẹ́ búburú. Àwọn tí wọ́n ń tẹ̀ lé ìfẹ́-ọkàn àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ nafs wọn, wọ́n ń ni àwọn aláìlera lára, wọ́n sì lọ sí àṣejù nínú ìwà ìbàjẹ́ tako èyí gidigidi. Ní rírí pé gbogbo ìwà ìbàjẹ́ wọn yóò dópin, wọ́n sẹ́ ohun tí Muhammad ‘alaihis-salâm sọ fún wọn. Wọ́n di ọ̀tá Rẹ̀ àti àwọn onígbàgbọ́.

Lákọ̀ọ́kọ́, àwọn abọ̀rìṣà ń fi Islâm ṣe yẹ̀yẹ́. Lẹ́yìn náà, wọ́n pinnu láti mú kí ìdààmú àti ìjìyà wọn pọ̀ sí i. Wọ́n fẹ́ láti ni àwọn onígbàgbọ́ lára, kí wọ́n sì pa Islâm run. Awọn olori wọn ni Abû Jahl, 'Utba, Shayba, Abû Lahab, Uqba ibn Abî Mu’ayt, Âs ibn Wâil, Aswad ibn Muttalib, Aswad ibn Abdi Yagwas, Walîd ibn Mugîra...

Ni ojo kan, 'Utba, Shayba ati Abû Jahl so fun Abû Tâlib pe, “Iwọ ni agba wa. A máa ń bọ̀wọ̀ fún ọ, a sì máa ń kà ọ́ sí nígbà gbogbo. Ní báyìí, ọmọ àwọn arákùnrin rẹ ti bẹ̀rẹ̀ ẹ̀sìn tuntun. Ó ń bú àwọn òrìṣà wa, ó sì fẹ̀sùn kàn wá pé a jẹ́ aláìgbàgbọ́. Gba Ọ nímọ̀ràn. Jẹ́ kí ó fi iṣẹ́ yìí sílẹ̀. Bí kò bá ṣe bẹ́ẹ̀, a mọ bí a ṣe lè bá A lò...” Abû Tâlib tu wọ́n lọ́kàn, ó sì rán wọn padà. Ó fi ìṣẹ̀lẹ̀ yìí pa mọ́ fún Wòlíì wa kí inú Rẹ̀ má baà bàjẹ́. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, àwọn abọ̀rìṣà tún péjọ, wọ́n sì wá sí Abû Tâlib. Wọ́n ní, “A ti wá sọ́dọ̀ yín tẹ́lẹ̀, a sì sọ ipò náà fún ọ. Iwọ kò gbọ́ ọ̀rọ̀ wa. O si tun tesiwaju lati soro buburu ti oriṣa wa. A ko ni sũru mọ. A o ba ẹyin mejeeji ja titi de isun ẹjẹ wa ti o kẹhin. Ni Mekka, boya Oun tabi awa ni yoo parun.” Abû Tâlib gbiyanju lati tù wọn ninu, ṣugbọn wọn duro lori agidi wọn.22

Abû Talib ko fe ki oga wa Rasûlullah binu, bee ko fe ki ota kankan dide laarin awon ati awon eniyan won. O wa si ọdọ Anabi wa o si wipe, “Iwọ Muhammad! Gbogbo eniyan wa ni isokan ni ota si yin ti won si wa si mi lati kerora. Ìṣọ̀tá láàárín àwọn ìbátan kò dára. Wọ́n fẹ́ kí ẹ má ṣe pè wọ́n ní aláìgbàgbọ́ kí ẹ má sì sọ̀rọ̀ òdì sí wọn pé wọ́n wà lójú ọ̀nà tí kò tọ́.” Lori eyi, Olukoni wa Habîb al-akram sọ pe, “Iwọ arakunrin baba mi! Mọ pe paapaa ti wọn ba fi oorun fun ọwọ ọtún mi ati oṣupa si ọwọ osi mi (ohunkohun ti wọn ṣe ileri), Emi kii yoo fi ẹsin yii ati jijiṣẹ rẹ fun awọn eniyan silẹ laelae. Boya Allahu ta'âlâ yoo tan ẹsin yii si gbogbo agbaye ati pe ojuse mi yoo pari; tabi Emi yoo fi ẹmi mi rubọ ni ọna yii,” O si dide. Oju ibukun Rẹ kún fun omije.

Nígbà tí Abû Tâlib rí i pé inú Ọ̀gá wa Rasûlullah kò dùn, ó kábàámọ̀ ohun tó sọ, ó gbá a mọ́ra, ó sì sọ pé, “Ẹyin ọmọ arákùnrin mi! Tẹsiwaju ni ọna rẹ, ṣe ohun ti o fẹ. Niwọn igba ti mo ba wa laaye, Emi yoo daabobo ọ.”23

Nigbati awọn olokiki mẹwa ti awọn abọ̀rìṣà mọ pe Abû Tâlib n daabobo Hadrat Muhammad, wọn mu Umâra ibn Walîd pẹlu wọn wọn lọ si Abû Tâlib. Wọ́n ṣe ìpèsè tí kò ṣe ìtẹ́wọ́gbà fún un, “Ìwọ Abû Tâlib! O mọ̀ pé Umâra yìí lẹ́wà jù lọ, ìwà rere àti alágbára jù lọ nínú àwọn ọ̀dọ́ ará Mẹ́kà. Ó tún jẹ́ akéwì. Jẹ́ kí a fi í fún ọ, kí o lò ó nínú iṣẹ́ ara rẹ. Fun wa ni Muhammad ni ipadabọ fun Umâra, a o si pa a. Okunrin fun okunrin! Kini o fe?” Abû Tâlib binu. Nigbati o wipe, “Ni akọkọ, fun mi ni awọn ọmọ tirẹ. Emi yoo pa wọn, lẹhinna Emi yoo fi ọmọ arakunrin mi fun ọ,” wọn loye pataki ipo naa wọn si sọ fun u pe, “Ṣugbọn, awọn ọmọ wa ko ṣe ohun ti O ṣe…” Abû Tâlib sọ pe, “Mo bura pe ọmọ arakunrin mi dara ju gbogbo awọn ọmọ rẹ lọ. Nítorí náà, ẹ ó fi ọmọ yín fún mi kí n tọ́jú rẹ̀, nígbà tí ẹ̀yin yóò mú ọmọ arákùnrin mi ọ̀wọ́n lọ, kí ẹ sì pa Á! Paapaa ibakasiẹ obinrin ko ṣafẹri tabi daabobo ẹnikẹni ayafi ọmọ rẹ. Eyi jẹ aiṣedeede patapata ati aimọgbọnwa. Bayi, ọrọ yii ti kọja aala. Ẹnikẹni ti o ba jẹ ọta si Muhammad olufẹ mi (alaihis-salâm), Mo jẹ ọta fun u. Mọ bẹ, ki o si ṣe ohunkohun ti o le!”24 Àwọn abọ̀rìṣà náà dìde, wọ́n sì fi ìbínú sílẹ̀. Lẹsẹkẹsẹ ni Abû Tâlib ko awọn ọmọ Hâshim ati awọn ọmọ Abdulmuttalib jọ. Ó ṣàlàyé ipò náà fún wọn, ó sì mú kí wọ́n ran Wòlíì olùfẹ́ wa lọ́wọ́ (sallallahu alaihi wa sallam). Awọn apá ti n gbiyanju lati pa Rasûlullah yoo fọ. Wọ́n ṣọ̀kan lòdì sí àwọn abọ̀rìṣà nínú ọ̀ràn yìí. Abû Lahab nìkan ni kò dara pọ̀ mọ́ wọn. Abû Tâlib sọ fún wọn pé, “Ẹ̀yin akíkanjú! Ní ọ̀la, kí olúkúlùkù yín di idà rẹ̀ mọ́ ìdí, kí ẹ sì tẹ̀lé mi.” Ní ọjọ́ kejì, Abû Tâlib lọ sí ilé Ọ̀gá wa, Anabi. Gbogbo wọn jọ, wọn rin si Haram ash-sharîf. Awọn akikanju ọmọ Hâshim tẹle wọn. Wọ́n dé Kâba, wọ́n sì dúró níwájú àwọn abọ̀rìṣà. Abû Tâlib sọ fún àwọn abọ̀rìṣà náà pé, “Ẹ̀yin àwùjọ Quraysh! Mo gbọ́ pé o pinnu láti pa ọmọ ẹ̀gbọ́n mi. Ṣe o mọ pe awọn ọdọmọkunrin wọnyi ti o wa lẹhin mi pẹlu ọwọ wọn lori idà wọn n fi aisinsuuru duro de ami mi? Mo bura pe ti o ba pa Muhammad, Emi ko ni fi eyikeyi ninu yin silẹ laaye!” Lẹhinna, o bẹrẹ si ka awọn ewi ti o yin Anabi olufẹ wa. Awọn abọ̀rìṣà nibẹ tuka, Abû Jahl ni akọkọ.