මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ට අනුවර්තනය වීම

මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ට අනුවර්තනය වීම යනු උන්වහන්සේගේ මාර්ගය අනුගමනය කිරීමයි. උන්වහන්සේගේ මාර්ගය යනු කුර්ආන් අල්-කරීම් මගින් පෙන්වා දෙන ලද මාර්ගයයි. මෙම මාර්ගය දීන් අල්-ඉස්ලාම් (ඉස්ලාම් දහම) ලෙස හැඳින්වේ. උන්වහන්සේට අනුවර්තනය වීම සඳහා, පළමුව ඊමාන් (විශ්වාසය) තිබිය යුතුය; ඉන්පසු ඉස්ලාමය හොඳින් ඉගෙන ගත යුතුය; ඉන්පසු ෆර්ද් ඉටු කර හරාම්වලින් වැළකී සිටිය යුතුය, ඉන්පසු සුන්නාහ් ඉටු කර මක්‍රූහ්වලින් වැළකී සිටිය යුතුය. මේ සියල්ලෙන් පසුව, මුබාහ් (අනුමත) දේවලදීද උන්වහන්සේව අනුගමනය කිරීමට උත්සාහ කළ යුතුය. ඊමාන් ඇති කර ගැනීම යනු උන්වහන්සේව අනුගමනය කිරීමට පටන් ගැනීම සහ සතුටේ දොරටුවට ඇතුළු වීමයි. අල්ලාහු තආලා උන්වහන්සේව එව්වේ ලෝකයේ සියලුම මිනිසුන්ට සතුටට ආරාධනා කිරීමට වන අතර, සූරා සබඃහි විසිඅටවන ආයතයේ, මආල් වශයෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “මාගේ ආදරණීය නබිතුමනි! මම ඔබව එවන්නේ ලෝකයේ සියලුම මිනිසුන්ට නිමක් නැති සතුට පිළිබඳ ශුභාරංචිය ලබා දීමට සහ ඔවුන්ව මෙම සතුටේ මාර්ගයට යොමු කිරීමටය.”

නිදසුනක් වශයෙන්, උන්වහන්සේට අනුවර්තනය වන පුද්ගලයෙකුගේ කුඩා දහවල් නින්දක්, උන්වහන්සේව අනුගමනය නොකර රාත්‍රීන් ගණනාවක් වන්දනාමාන කිරීමට වඩා බෙහෙවින් වටිනා ය. “කයිලූලා” ඉටු කිරීම, එනම්, දහවල් වීමට පෙර ටික වේලාවක් නිදා ගැනීම උන්වහන්සේගේ ගෞරවනීය පුරුද්දක් විය. එසේම, ඊද් දිනවල උපවාස නොකොට, උන්වහන්සේගේ දහම එය අණ කරන නිසා ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම, උන්වහන්සේගේ දහමේ නොමැති වසර ගණනාවක උපවාසවලට වඩා වටිනා ය.

උන්වහන්සේගේ දහමට අනුකූලව දුප්පතුන්ට දෙනු ලබන සකාත් නමැති කුඩා මුදලක්, තමාගේම කැමැත්තෙන් කන්දක් තරම් විශාල රන් කාසි ගොඩක් දානයක් ලෙස දීමට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ සහ වටිනා ය.

දිනක් උදෑසන සලාතය ජමාඅත් සමඟ ඉටු කිරීමෙන් පසු, අමීරුල්මුඃමිනීන් වන හස්‍රත් උමර් තුමාණන් ජමාඅත දෙස බලා, එක් සාමාජිකයෙකු නොමැති බව දැක, ඔහු කොහේදැයි විමසූහ. එතුමාණන්ගේ සහාබිවරුන් පැවසුවේ, “ඔහු රාත්‍රියේදී උදෑසන වන තුරු වන්දනාමාන කරයි. සමහරවිට ඔහුට නින්ද ගොස් ඇත.” අමීර් අල්-මුඃමිනීන් තුමාණන් පැවසුවේ, “ඔහු මුළු රාත්‍රියම නිදාගෙන උදෑසන සලාතය ජමාඅත් සමඟ ඉටු කළා නම් මම කැමතියි; එය වඩා හොඳ වනු ඇත.”

ඉස්ලාමයට අනුකූල නොවන මිනිසුන්, අපහසුතාවලට මුහුණ දෙමින් සහ දැඩි වෙහෙසක් දරමින් තම නෆ්සය මොට කර ගනිති. එහෙත්, ඔවුන් එය ඉස්ලාමයට අනුකූලව නොකරන නිසා මෙය නිෂ්ඵල සහ පහත් දෙයකි. ඔවුන්ගේ මෙම උත්සාහයන් සඳහා වන ප්‍රතිලාභය, යම් දෙයක් තිබේ නම්, එය ලෞකික වාසි කිහිපයකින් සමන්විත වේ. තවද මෙම ලෝකය නිෂ්ඵල බැවින්, එහි කොටසක වටිනාකම කුමක් විය හැකිද? මෙම මිනිසුන් කුණු එකතු කරන්නන් වැනිය; කුණු එකතු කරන්නන් අන් සියල්ලන්ටම වඩා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරන අතර, වෙහෙසට පත් වෙති, නමුත් ඔවුන්ගේ වැටුප අන් සියල්ලන්ටම වඩා අඩුය.

ඉස්ලාමයට අනුවර්තනය වන අය, වටිනා මැණික් සහ දියමන්ති සමඟ ගනුදෙනු කරන ස්වර්ණාභරණකරුවන් වැනිය. ඔවුන් සුළු වැඩ කොටසක් කරන නමුත්, ඔවුන්ගේ ඉපැයීම් විශාලය. සමහර විට පැයක වැඩකින් ඔවුන්ට වසර ලක්ෂයක ඉපැයීමක් ලැබේ. මෙයට හේතුව ඉස්ලාමයට අනුකූල ක්‍රියාවක් අල්ලාහු තආලා විසින් පිළිගනු ලැබීම සහ එයට කැමති වීමයි; උන්වහන්සේ එයට ආදරය කරයි. උන්වහන්සේ තම ග්‍රන්ථය වන කුර්ආන් අල්-කරීම්හි බොහෝ තැන්වල මෙය එසේ බව ප්‍රකාශ කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, උන්වහන්සේ සූරා ආල්-ඉම්‍රාන්හි තිස් එක්වන ආයතයේ, මආල් වශයෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි:

“මාගේ ආදරණීය නබිතුමනි! ඔවුන්ට පවසන්න, ‘ඔබ අල්ලාහු තආලාට ආදරය කරන්නේ නම් සහ අල්ලාහු තආලාද ඔබට ආදරය කිරීමට ඔබ කැමති නම්, මට අනුවර්තනය වන්න! මට අනුවර්තනය වන අයට අල්ලාහු තආලා ආදරය කරයි.’”

මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ව අනුගමනය කිරීම යනු ඉස්ලාමයේ නීති අගය කිරීම සහ මෙම නීති ආදරයෙන් ඉටු කිරීම, උන්වහන්සේගේ අණපනත්, ඉස්ලාමීය විද්වතුන්, දැහැමි පුද්ගලයන් සහ ඉස්ලාමය විසින් අගය කරනු ලබන දේවලට ගරු කිරීම සහ ගෞරව කිරීම, උන්වහන්සේගේ දහම පතුරුවා හැරීමට උත්සාහ කිරීම සහ උන්වහන්සේගේ දහමට අනුකූල වීමට අකමැති, හෝ එය අනුමත නොකරන සහ නොසලකා හරින අයව පිළිකුල් කිරීමයි. ඉස්ලාමයට නොගැලපෙන කිසිම දෙයකට අල්ලාහු තආලා කැමති නැත. අකමැති දේ සඳහා විපාක දෙනු ලැබිය හැකිද? ඊට පටහැනිව, ඒවා දඬුවම් ගෙන එනු ඇත.

ලෝක දෙකෙහිම සතුට ළඟා කර ගැනීම රඳා පවතින්නේ මේ ලෝකයේ සහ පරලොව නායකයා වන මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ව අනුගමනය කිරීම මත පමණි. උන්වහන්සේව අනුගමනය කිරීම සඳහා, ඊමාන් තිබීම සහ ඉස්ලාමයේ නීති ඉගෙන ගෙන ඒවා ඉටු කිරීම අවශ්‍ය වේ. පරලොවදී ජහන්නමෙන් ගැලවීම විශේෂ වන්නේ මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ට අනුවර්තනය වන අයට පමණි. මේ ලෝකයේ කරන ලද සියලු යහපත් ක්‍රියා, සොයා ගන්නා ලද සියල්ල, සියලු තත්වයන්, සහ සියලු දැනුම් ශාඛා පරලොවදී ප්‍රයෝජනවත් වනුයේ රසූලුල්ලාහ්ගේ මාර්ගය අනුගමනය කළහොත් පමණි. එසේ නොමැති නම්, අල්ලාහු තආලාගේ නබිතුමාණන්ව අනුගමනය නොකරන අය විසින් කරන ලද සෑම යහපත් ක්‍රියාවක්ම මේ ලෝකයේම පවතිනු ඇති අතර, ඔවුන්ගේ පරලොව විනාශ වීමට හේතු වනු ඇත. එනම්, එය යහපතක් ලෙස වෙස්වළාගත් ඉස්තිද්‍රාජ් (රැවටීමක්) මිස අන් කිසිවක් නොවනු ඇත.

මුහම්මද් අලයිහිස්සලාතු වස්සලාම් තුමාණන්ට සම්පූර්ණයෙන් සහ පරිපූර්ණව අනුවර්තනය වීමට, උන්වහන්සේට සම්පූර්ණයෙන් සහ පරිපූර්ණව ආදරය කළ යුතුය. සම්පූර්ණ සහ පරිපූර්ණ ආදරයේ ලක්ෂණය නම්, උන්වහන්සේගේ සතුරන්ගෙන් ඈත්ව සිටීම සහ උන්වහන්සේට අකමැති අයට අකමැති වීමයි. ආදරයට නොසැලකිලිමත්කම ඇතුළත් විය නොහැක. පෙම්වතුන්, තම ආදරණීයයන් කෙරෙහි උමතු වී, ඔවුන්ට විරුද්ධව කිසිවක් කළ නොහැක. ඔවුන්ට විරුද්ධව ක්‍රියා කරන අය සමඟ ඔවුන්ට එකට සිටිය නොහැක. ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙකකට ඇති ආදරය එකම හදවතක එකට තැන්පත් විය නොහැක. එනම්, එකම ස්ථානයක ප්‍රතිවිරුද්ධ දේවල් දෙකක් එකට පැවතීම (ජම් ඉස්-සිද්දයින්) කළ නොහැක්කකි.

ලෞකික ආශීර්වාද තාවකාලික සහ රැවටිලිකාර ය. ඒවා අද ඔබේ නම්, හෙට ඒවා වෙනත් කෙනෙකුගේ වනු ඇත. නමුත් ආඛිරතයේදී ලබා ගන්නා දේ නිමක් නැති අතර ඒවා ලෝකයේදී උපයා ගනු ලැබේ. මේ ලෝකයේ සහ පරලොව වටිනාම පුද්ගලයා වන මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ව අනුගමනය කරමින් මේ ලෝකයේ දින කිහිපයක ජීවිතය ගත කළහොත්, නිමක් නැති සතුට, සදාකාලික ගැලවීම බලාපොරොත්තු විය හැකිය. එසේ නොමැතිව, උන්වහන්සේට අනුවර්තනය නොවන්නේ නම්, සියල්ල කිසිවක් බවට පත් වේ. උන්වහන්සේව අනුගමනය නොකර කරන ලද සෑම යහපත් ක්‍රියාවක්ම සහ කරුණාවන්ත ක්‍රියාවක්ම මෙහි පවතී; ආඛිරතයේදී කිසිවක් නොලැබෙනු ඇත.

මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන්ව අනුගමනය කිරීමේ කුඩා ක්‍රියාවක් මේ ලෝකයේ සියලු ආශීර්වාදවලට සහ ආඛිරතයේ සතුටට වඩා බෙහෙවින් උසස් ය. මනුෂ්‍යත්වයේ ගුණය සහ ගෞරවය උන්වහන්සේව අනුගමනය කිරීමයි.

රසූලුල්ලාහ් තුමාණන්ට අනුවර්තනය වීමට කැමති මුස්ලිම්වරුන් සඳහා, මූලික කොන්දේසිය නම් අහ්ල් අස්-සුන්නාහ්හි සත්‍ය මද්හබ් හතරෙන් එකක සිටීමයි. අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන් කෙරෙහි ඊමාන් තැබීම, උන්වහන්සේ ගෙනා දේ තහවුරු කිරීම, උන්වහන්සේට ආදරය කිරීම සහ කීකරු වීම, උන්වහන්සේගේ උපදෙස් පිළිගැනීම, උන්වහන්සේට ගරු කිරීම සහ ගෞරව දැක්වීම ෆර්ද් වේ. මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන්, අල්ලාහු තආලා ආයත් අල්-කරීමාවල, මආල් වශයෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය:

“එබැවින්, අල්ලාහු තආලා සහ උන්වහන්සේගේ නූගත් නබිවරයා වන උන්වහන්සේගේ රසූල්වරයා විශ්වාස කරන්න, ඔබට මග පෙන්වීම සහ නිවැරදි මාර්ගය සොයා ගත හැකි වන පරිදි උන්වහන්සේට අනුවර්තනය වන්න.”1

තවද, “යමෙක් අල්ලාහු තආලා සහ උන්වහන්සේගේ නබිවරයා විශ්වාස නොකරන්නේද, (ඔහු දැනගත යුතුය) නියත වශයෙන්ම, අපි එම අවිශ්වාසවන්තයින් සඳහා දරුණු (භයානක) ගින්නක් සූදානම් කර ඇත්තෙමු.”2

යහ්‍යා ඉබ්නු මුහම්මද් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ්, මුහම්මද් ඉබ්නු ඉබ්‍රාහීම් ඉබ්නු සඊද්, උමය්‍යා ඉබ්නු බුස්තාන්, මුහම්මද් ඉබ්නු ඉබ්‍රාහීම් ඉබ්නු සඊද් වාර්තා කරයි; අබූ හුරයිරා (රළියල්ලාහු අන්හු)තුමාණන් රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එක ගෙනහැර දැක්වීය:

අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් තුමාණන් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: “අල්ලාහු තආලා හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවට ඔවුන් සාක්ෂි දරන තුරු, සහ ඔවුන් මා සහ මා ගෙනා දේ (ඉස්ලාමය) විශ්වාස කරන තුරු, මිනිසුන්ට (අවිශ්වාසවන්තයින්ට) එරෙහිව සටන් කරන ලෙස මට අණ කර ඇත. ඔවුන් එසේ කළ විට, ඔවුන්ගේ දේපළ සහ ජීවිත මගෙන් ගලවා ගනු ලැබේ. ඉස්ලාමයේ අයිතිය හැර (එනම්, මුස්ලිම්වරයෙකු පවක් කළහොත්, ඉස්ලාමය විසින් නියම කරන ලද දඬුවම ඉටු කරනු ලැබේ). අල්ලාහු තආලා ඔහුව ගණන් බැලීමට කැඳවනු ඇත.”3

“මට කීකරු වන තැනැත්තා අල්ලාහු තආලාට කීකරු වී ඇත. මට විරුද්ධව කැරලි ගසන තැනැත්තා අල්ලාහු තආලාට විරුද්ධව කැරලි ගසා ඇත. මගේ අණපනත්වලට කීකරු වන තැනැත්තා මට කීකරු වී ඇත, මගේ අණපනත්වලට විරුද්ධව කැරලි ගසන තැනැත්තා මට විරුද්ධව කැරලි ගසා ඇත.”

“මට කීකරු වී මා ගෙනා දේ පිළිපදින තැනැත්තාගේ සහ මට විරුද්ධව කැරලි ගසා මා ගෙනා දේට විරුද්ධව යන තැනැත්තාගේ තත්වයන්, නිවසක් ඉදිකර, විවිධාකාර රසවත් ආහාර පිළියෙළ කර (මිනිසුන්ට මහා භෝජන සංග්‍රහයක් දීමට) මිනිසුන්ට ආරාධනා කිරීමේ වගකීම යමෙකුට පැවරූ මිනිසෙකුගේ තත්වයට සමානය. ආරාධනාව පිළිගන්නා අය නිවසට ඇතුළු වී ඔවුන් කැමති තරම් අනුභව කරති. කෙසේ වෙතත්, ආරාධනාව පිළි නොගන්නා අයට නිවසට ඇතුළු විය නොහැකි අතර පිළියෙළ කරන ලද ආහාරවලින් අනුභව කළ නොහැක. එම නිවස ජන්නාහ් වේ (එය රසූලුල්ලාහ්ගේ ආරාධනාව පිළිගත් අල්ලාහ්ට බිය වන පුද්ගලයින් සඳහා සූදානම් කර ඇත). ආරාධනා කරන්නා (අල්ලාහු තආලා වෙත සහ උන්වහන්සේගේ ආශීර්වාදවලින් පිරුණු ජන්නාහ් වෙත) මුහම්මද් (අලයිහිස්සලාම්) තුමාණන්‍ය. මුහම්මද් (අලයිහිස්සලාම්) තුමාණන්ට විරුද්ධව කැරලි ගසන තැනැත්තා අල්ලාහු තආලාට විරුද්ධව කැරලි ගසයි. මුහම්මද් (අලයිහිස්සලාම්) තුමාණන් උන්වහන්සේව තහවුරු කරන මුස්ලිම්වරුන් සහ උන්වහන්සේව ප්‍රතික්ෂේප කරන අවිශ්වාසවන්තයින් අතර වෙනස හඳුනා ගනී.”

“මාගේ මාර්ගය සහ මට පසුව ඛුලෆා අර්-රාෂිදීන්ගේ (එනම්, අපගේ නබිතුමාණන්ට පසුව පත් වූ ඛලීෆාවරුන් හතර දෙනාගේ) මාර්ගය පිළිපදින්න. ඔබගේ මුළු ශක්තියෙන් ඒවාට නිවැරදිව ඇලී සිටින්න. පසුව (ආගම තුළ) අලුතින් හඳුන්වා දෙන ලද දේවලින් (කුර්ආන් අල්-කරීම්, සුන්නාහ්, ඉජ්මා අල්-උම්මහ් [මුජ්තහිද් නමින් හැඳින්වෙන ගැඹුරු විද්වතුන් විසින් ළඟා වූ සම්මුතිය] සහ කියාස් අල්-ෆුකහා [ඉජ්තිහාද් මාර්ගයෙන් කුර්ආන් අල්-කරීම් සහ හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්වලින් නීති, අණපනත් සහ තහනම් ලබා ගැනීම සඳහා ෆික්හ් විද්වතුන් විසින් ගෙන යන ලද වෙහෙසකර කාර්‍යය; එසේ ලබා ගත් නීති සහ මූලධර්ම] තුළ සොයාගත නොහැකි) වැළකී සිටින්න. මක්නිසාද යත්, පසුව (ආගම තුළ) අලුතින් හඳුන්වා දෙන ලද සෑම දෙයක්ම බිද්අත් වේ. තවද සෑම බිද්අතක්ම මිථ්‍යාදෘෂ්ටියකි.”4

මට කීකරු වන තැනැත්තා අල්ලාහු තආලාට කීකරු වී ඇත. මට විරුද්ධව කැරලි ගසන තැනැත්තා අල්ලාහු තආලාට විරුද්ධව කැරලි ගසා ඇත.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

රසූලුල්ලාහ් තුමාණන් පිළිපැදීම පිළිබඳව අනස් ඉබ්නු මාලික් විසින් විස්තර කරන ලද හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්හි, අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: “යමෙක් මාගේ සුන්නාහ්ව පුනර්ජීවනය කරන්නේද (එනම්, එය පිළිපැදීමෙන් එය පතුරුවා හරින්නේද), ඔහු මාව පුනර්ජීවනය කර ඇත (එනම්, මාගේ මහිමය උසස් කර මාගේ අණ හෙළිදරව් කර ඇත). තවද මාව පුනර්ජීවනය කරන තැනැත්තා ජන්නාහ්හි මා සමඟ සිටිනු ඇත.”

අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන් බිලාල් ඉබ්නු හාරිස්ට පැවසුවේ, “යම් පුද්ගලයෙක් ඉස්ලාමයේ සුන්නා අල්-හසනාහ් (ප්‍රයෝජනවත් සහ ඉස්ලාමයට පටහැනි නොවන හෝ විරුද්ධ නොවන දේ) පුනර්ජීවනය කරන්නේ නම්, ඔහු එහි විපාකය සහ එය පිළිපදින අයගේ විපාක ලබා ගනී. යම් පුද්ගලයෙක් ඉස්ලාමයේ සුන්නා අස්-සය්‍යිආ (ඉස්ලාමයට පටහැනි හෝ විරුද්ධ වන දේ) හඳුන්වා දෙන්නේ නම්, ඔහුට එහි පාපය සහ එය පිළිපදින අයගේ පව් දෙනු ලැබේ.”5

හස්‍රත් උමර් ඉබ්නු අබ්දුල් අසීස් පැවසුවේ, “අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් තුමාණන් සුන්දර මාවතක් විවෘත කළ අතර, උන්වහන්සේට පසුව උන්වහන්සේගේ ඛලීෆාවරුන්ද එසේ කළහ. රසූලුල්ලාහ්ගේ සහ උන්වහන්සේට පසුව උන්වහන්සේගේ ඛලීෆාවරුන්ගේ මාර්ගයට අනුව ක්‍රියා කිරීම යනු අල්ලාහු තආලාගේ ග්‍රන්ථයට අනුව ක්‍රියා කිරීමයි. අල්ලාහු තආලාට සහ අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන්ට කීකරු වීම යනු අල්ලාහු තආලාගේ දහම ශක්තිමත් කිරීමයි. ඉස්ලාමය දූෂණය කිරීමට හෝ වෙනස් කිරීමට කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත.”

අපගේ නබිතුමාණන්ගේ මාර්ගයට විරුද්ධ වන අයගේ වචනවලට අනුව ක්‍රියා කිරීම අනුමත නොකෙරේ.

අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන්ගේ සහ අස්හාබ් අල්-කිරාම් තුමන්ලාගේ මාර්ගය පිළිපදින අය සත්‍ය මාර්ගය අත්කර ගනිති. ඔවුන්ගෙන්, උපකාර ඉල්ලන අයට උපකාර ලැබේ. යමෙක් අපගේ නබිතුමාණන්ගේ සහ එතුමාණන්ගේ අස්හාබ්වරුන්ගේ මාර්ගයට විරුද්ධ වී ඒ අනුව ක්‍රියා නොකරන්නේද, ඔහු මුස්ලිම්වරුන්ගේ මාර්ගයට වඩා වෙනත් මාර්ගයක සිටී. අල්ලාහු තආලා එවැනි පුද්ගලයෙකුට නපුරු ක්‍රියා කිරීමට ඉඩ හැර ඔහුව ජහන්නම් වෙත දමනු ඇත. ජහන්නම් යනු නරකම ගමනාන්තයයි.

හස්‍රත් අහමද් ඉබ්නු හන්බල් තුමාණන් පැවසුවේ, “දිනක්, මම රැස්වීමක සිටියෙමි. ඔවුන් වතුරට යාමට තරඟ කළහ. මා සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ‘යමෙක් අල්ලාහු තආලා සහ ආඛිරත් දිනය විශ්වාස කරන්නේද, ඔහු (තම අව්‍රත් කොටස් ආවරණය නොකර) පොදු නාන කාමරයකට ඇතුළු නොවිය යුතුය,’ යන හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එක පිළිපදිමින්, මම මගේ ඇඳුම් ගලවා නොදැමුවෙමි. එදින රාත්‍රියේ, යමෙක් මගේ සිහිනයේදී මට මෙසේ කීවේය, ‘අහමද්! ඔබට ශුභාරංචි! මක්නිසාද යත්, ඔබ රසූලුල්ලාහ්ගේ මාර්ගය පිළිපැදීම නිසා අල්ලාහු තආලා ඔබට සමාව දී ඇත. උන්වහන්සේ ඔබව ඉමාම්වරයෙකු කර ඇත. මිනිසුන් ඔබව අනුගමනය කරනු ඇත.’ මම, ‘ඔබ කවුද?’ කියා ඇසූ විට, ඔහු, ‘මම ජිබ්‍රාඊල්’ යැයි කීවේය.”

සෑම ක්‍රියාවකදීම රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ව අනුගමනය නොකරන පුද්ගලයෙකු ඇදහිලිවන්තයෙකු විය නොහැක. ඔවුන් උන්වහන්සේට තමන්ට වඩා ආදරය නොකරන්නේ නම්, ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල සම්පූර්ණ නොවේ.

අල්ලාහු තආලා ඉතාමත් ආදරය කරන පුද්ගලයා වන්නේ ආගමික දැනුම ඉගෙන ගෙන අන් අයට උගන්වන තැනැත්තාය. ඉස්ලාමීය විද්වතුන් හරහා ඔබේ ආගම ඉගෙන ගන්න!”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

මුහම්මද් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන් සියලු මනුෂ්‍යයන්ගේ සහ ජින්වරුන්ගේ නබිවරයාය. සෑම සියවසකම සියලුම මිනිසුන්ට උන්වහන්සේව පිළිපැදීම අනිවාර්‍ය වේ. සෑම ඇදහිලිවන්තයෙකුටම උන්වහන්සේගේ දහමට උපකාර කිරීම, උන්වහන්සේගේ සුන්දර අඛ්ලාක් පුරුද්දක් කර ගැනීම, උන්වහන්සේගේ ආශීර්වාද ලත් නාමය නිතර පැවසීම, උන්වහන්සේගේ නම පවසන විට හෝ ඇසෙන විට ගෞරවයෙන් සහ සෙනෙහසින් සලාත්-උස්-සලාම් පැවසීම, උන්වහන්සේගේ ආශීර්වාද ලත් මුහුණ දැකීමට ආශා කිරීම, උන්වහන්සේ ගෙනා කුර්ආන් අල්-කරීම් සහ දහමට ආදරය කිරීම සහ ගෞරව දැක්වීම අවශ්‍ය වේ.

උන්වහන්සේ තම ආශාවන්ගෙන් කතා නොකළේය, උන්වහන්සේගේ පිරිසිදු වචන වහී (දේව පණිවිඩ) විය,

උන්වහන්සේ ප්‍රඥාවේ මුතු වලින් පිරුණු සාගරයක් විය, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත.

උන්වහන්සේ මිනිසුන් අතර සිටියද, උන්වහන්සේගේ හදවත අල්ලාහු තආලා සමඟ පමණක් විය,

උන්වහන්සේ සැමවිටම බහුත්වයේ ඒකීයත්වය සොයා ගත්තේය, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත.

උන්වහන්සේට සහ උන්වහන්සේගේ අස්හාබ්වරුන්ට සලාත් සහ සලාම් වේවා,

මක්නිසාද යත්, උන්වහන්සේ ඔවුන් සමඟ මිතුරු විය, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත.

එන්න, අහෝ හක්කි, මිනිසුන් ගැන අමතක කර අල්ලාහ්ගේ ආදරණීයයාගෙන් සදාචාරය ඉගෙන ගන්න,

මක්නිසාද යත්, උන්වහන්සේට අල්ලාහ් විසින් නිදහසේ යහපත් සදාචාරය ලබා දෙන ලදී, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත.