මගේ ආදරණීය නබි

හජ් ෆර්ද් (අනිවාර්‍ය)වීම

“එහි (කාබාවෙහි) පැහැදිලි සාධක සහ ඉබ්‍රාහීම්ගේ ස්ථානය ඇත. කවරෙකු එයට ඇතුළු වන්නේද, ඔහු සුරක්ෂිත වේ. එම ගෘහය වෙත හජ් වන්දනාවේ යාමට හැකියාව ඇති අය එසේ කිරීම, අල්ලාහු තආලා විසින් මිනිසුන් මත පනවන ලද උන්වහන්සේගේ අයිතියකි, උන්වහන්සේගේ එක් ආඥාවකි.”
ආලු ඉම්‍රාන්: 97

ඉස්ලාමයේ කුළුණු පහෙන් එකක් වන හජ් (වන්දනාව) හිජ්‍රි නවවන වසරේදී ෆර්ද් (අනිවාර්‍ය)බවට පත් විය. පහළ වූ ආයත් අල්-කරීමාවේ (උතුම් වැකියේ) මෙසේ සඳහන් විය, එහි අර්ථය: "එහි (කාබාවේ) පැහැදිලි සලකුණු සහ ඉබ්‍රාහීම්ගේ ස්ථානය ඇත. කවරෙකු එහි ඇතුළු වන්නේද ඔහු පහර දීමෙන් ආරක්ෂිතය. එයට මාර්ගයක් සොයා ගත හැකි (හැකියාව ඇති) අය එම බයිතයට (නිවසට - කාබාවට) හජ් කිරීම (සහ පැමිණීම) මිනිසුන් කෙරෙහි අල්ලාහු තආලාගේ අයිතිවාසිකම්වලින් එකකි, එතුමාණන්ගේ අණකි. කවරෙකු එම ෆර්ළය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේද, නියත වශයෙන්ම, අල්ලාහු තආලා කිසිවකින් අවශ්‍යතාවයක් නැත්තෙකි."1

අපගේ නායකයා ෆක්‍ර් අල්-ආලම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් අල්ලාහු තආලාගේ මෙම අණ එතුමාණන්ගේ අස්හාබ්වරුන්ට (සහාබිවරුන්ට) දැන්වූහ. එතුමාණන් දුල්කඃදා මස අවසානයේ හජ් කිරීමට කැමති වූහ. කෙසේ වෙතත්, මුෂ්‍රික්වරුන් (බහුදේවවාදීන්) නිරුවතින් තවාෆ් (කාබාව වටා පැදකුණු කිරීම) කරන බවට පුවත පැමිණි විට, මෙම තත්ත්වය යටතේ ඔවුන් සමඟ සිටීම සුදුසු යැයි එතුමාණන් සැලකුවේ නැත. එතුමාණන් හජ් හි මනාසික් (ක්‍රියා පටිපාටිය සහ මූලධර්ම) ඉගැන්වීම සඳහා හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාව හජ් අමීර් (නායකයා) ලෙස පත් කළහ.

හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් සහ හස්‍රත් අලී තුමන්ලා හජ් සඳහා යාම

එම වසරේ, අස්හාබ් අල්-කිරාම් (උතුම් සහාබිවරු) හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන්ගේ අණ යටතේ තුන්සියයක පිරිසකගෙන් යුත් තවලමක් ලෙස මක්කාවට ගියහ. මේ අතර, සූරා අල්-බරාආ (අත්-තව්බා) හි පළමු වැකි පහළ වී තිබුණි. මේවායේ, ගිවිසුම පිළිබඳ ඇතැම් නීති රීති සඳහන් කර තිබුණි. අපගේ ප්‍රිය නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් එම නීති රීති ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාව මක්කාවට යැවූහ.2

එකල අරාබිවරුන් අතර පැවති පොදු සම්ප්‍රදායකට අනුව, ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේ නම් හෝ බිඳ දැමුවේ නම්, එය සෑදූ තැනැත්තාම හෝ ඔහු විසින් පත් කරන ලද ඥාතියෙකු එය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ඇත. අපගේ නායකයා වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් මෙම අරමුණ සඳහා හජ් තවලම පසුපසින් හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාව මක්කාවට යැවූහ. හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් තවලම වෙත ළඟා වූ අතර, ඔවුහු එකට මක්කාවට ඇතුළු වූහ.3

හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් කුත්බාවක් (දේශනාවක්) පවත්වා හජ් ඉබාදත් (වන්දනාව) පැහැදිලි කළහ. අස්හාබ් අල්-කිරාම් (උතුම් සහාබිවරු) උගන්වන ලද මූලධර්මවලට අනුව හජ් ඉටු කළහ. හජ් ඉබාදත් ඉටු කරමින් සිටියදී, හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් මිනා හි ජම්‍රා අල්-අකබා නම් ස්ථානයේදී කුත්බාවක් පැවැත්වූහ. එතුමාණන් තම කුත්බාව ආරම්භ කළේ මෙසේ පවසමිනි:

"ඕ ජනතාවනි! මා රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් විසින් ඔබ වෙත එවා ඇත," සහ සූරා අල්-බරාආ (අත්-තව්බා) හි පළමු ආයත් අල්-කරීමාව (උතුම් වැකිය) පාරායනය කළහ.

මීට පසුව, එතුමාණන්, "කාරණා හතරක් ඔබට දැනුම් දීමට මා හට පවරා ඇත" යැයි පැවසූහ. මෙම කාරණා හතර වූයේ:

1. මුස්ලිම්වරුන් හැර අන් කිසිවෙකුට ජන්නාහ් (ස්වර්ගයට) ඇතුළු විය නොහැක.

2. මෙම වසරෙන් පසු, කිසිදු මුෂ්‍රික්වරයෙකු (බහුදේවවාදියෙකු) කාබාවට ළඟා නොවිය යුතුය.

3. කිසිවෙකු නිරුවතින් කාබාවේ තවාෆ් (පැදකුණු කිරීම) නොකළ යුතුය. (එකල, මුෂ්‍රික්වරු නිරුවතින් කාබාව වටා පැදකුණු කරනු ඇත.)

4. කවරෙකුට රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ ගිවිසුමක් ඇත්ද, එය එහි කාලය අවසන් වන තෙක් වලංගු වේ.මේවා හැරුණු විට, අනෙක් අයට මාස හතරක කාලයක් ලබා දෙනු ලැබේ. ඉන් පසුව, කිසිදු මුෂ්‍රික්වරයෙකුට ආරක්ෂාව හෝ රැකවරණය පිළිබඳ සහතිකයක් නොමැත.

"පීඩිතයාගේ ශාපයෙන් ප්‍රවේශම් වන්න. පීඩිතයාගේ ප්‍රාර්ථනාව සහ හස්‍රත් හක් තආලා (උත්තරීතර සත්‍යය වන අල්ලාහ්) අතර කිසිදු ආවරණයක් (බාධකයක්) නොමැත."
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

එදිනෙන් පසු, කිසිදු මුෂ්‍රික්වරයෙකු කාබාවට නොපැමිණි අතර, කිසිවෙකු නිරුවතින් කාබාව වටා තවාෆ් කළේ නැත. මෙම කරුණු ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු, බොහෝ මුෂ්‍රික්වරු මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ. හජ් අණ ඉටු කිරීමෙන් පසු, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්, හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හුමා) සහ ඔවුන් සමඟ සිටි අස්හාබ් අල්-කිරාම් (උතුම් සහාබිවරු) මදීනාවට ආපසු පැමිණියහ.4

ඛාලිද් ඉබ්නු වලීද්ගේ යේමන් ගවේෂණය

හිජ්‍රි දසවන වසරේ, රබීඋල්-අව්වල් මාසයේදී, අපගේ ප්‍රිය නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් යේමනය ආසන්නයේ සිටි හාරිත් ඉබ්නු කඅබ්ගේ පුත්‍රයින්ට ඉස්ලාමය වෙත ආරාධනා කිරීම සඳහා හස්‍රත් කාලිද් ඉබ්නු වලීද් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාව මුජාහිද්වරුන් හාරසියයක් සමඟ යැවූහ. අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මෙම අණ මත, හස්‍රත් කාලිද් ඉබ්නු වලීද් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් මෙම ගෝත්‍රයට අඛණ්ඩව දින තුනක් ඉස්ලාමය වෙත ආරාධනා කළහ. ඔවුහු මෙම ආරාධනය පිළිගෙන මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ.

සූර්‍යයාගේ උල්පතෙන්, සීතල සහ මිහිරි ජලය පහළ වනු ඇත,
ඔබගේ සොහොන අලුත්වැඩියා කරන තනන්නාට ජලය අවශ්‍ය වූයේ නම්.

ජහන්නම් (නිරයේ) බිය මාගේ දැවුණු හදවතට ගින්න පතුරුවා ඇත,
එය මත, ඔබගේ කරුණාවේ වලාකුළ ජලය වත් කරනු ඇතැයි මට බලාපොරොත්තුවක් ඇත.

ඔබගේ නාත් (ප්‍රශංසා ගී) හි භාග්‍යය නිසා, ෆුසූලීගේ වචන මැණික් බවට පත් විය,
අප්‍රේල් වලාකුළේ ජල බිඳුවකින් මුතු ඇටය සෑදෙන්නා සේ.

කියාමත් (විනිශ්චය) දිනයේදී, අමතක වීමේ නින්දෙන් දෑස් විවර වන විට,
තවද, ඔබ කෙරෙහි ඇති ආශාව නිසා, කඳුළු හෙළන විට,
මාගේ බලාපොරොත්තුව නම්, කියාමත් දිනයේදී, මා අහිමි නොවනු ඇති බවයි,
ඔබගේ මුහුණට ආශා කරන මට, ඔබගේ ප්‍රේමයේ උල්පත ජලය දෙනු ඇත.
ෆුසූලී

හිජ්‍රතයේ දසවන වසරේ සිදු වූ සිදුවීම්

හිජ්‍රි දසවන වසරේදී, ඉස්ලාමය අරාබි අර්ධද්වීපය පුරා ව්‍යාප්ත විය.

මෙම වසරේදී, නවවන වසරේ මෙන්ම, අරාබියේ සෑම තැනකින්ම මිනිසුන් විශාල වශයෙන් මදීනාවට පැමිණ, මුස්ලිම්වරුන් බවට පත්වීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර වීමට සහ නිමක් නැති සතුට (සෞභාග්‍යය) ලබා ගැනීමට එකිනෙකා සමඟ තරඟ කළහ.

මුස්ලිම්වරුන්ට විරුද්ධ වීමට අරාබියේ කිසිදු බලවේගයක් ඉතිරිව නොතිබූ අතර, ඉස්ලාමය සෑම තැනකම පාලනය කළේය. සමහර යුදෙව් සහ ක්‍රිස්තියානි ගෝත්‍ර පමණක් මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වී නොතිබුණි.

මෙම වසරේ, අපගේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් නජ්‍රාන්හි ක්‍රිස්තියානීන්ට ලිපියක් යවා ඔවුන්ට ඉස්ලාමය වෙත ආරාධනා කළහ. ඔවුහු දහහතර දෙනෙකු තෝරා රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන්ගේ හැසිරීම නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා මදීනාවට යැවූහ. ටික කලකට පසු, නියෝජිත කණ්ඩායම සාම ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්හ. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් පසුව තමන්ගේම කැමැත්තෙන් මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ.

එම වසරේ, යේමනයේ ආණ්ඩුකාර බාසාන් අභාවප්‍රාප්ත විය. ඔහුගේ මරණය පිළිබඳ පුවත රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන්ට ළඟා වූ විට, එතුමාණන් ඔහුගේ රට බෙදා, එහි කොටසක් ඔහුගේ පුත් ෂහ්‍ර්ට ද, කොටසක් අබූ මූසල් අෂ්අරීට ද, කොටසක් යඅලී ඉබ්නු උමයියාට ද, කොටසක් මුආස් ඉබ්නු ජබල්ට ද (රළියල්ලාහු අන්හුම්) ලබා දුන්හ.

මෙම වසරේ, අපගේ නායකයා වන නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් ඉස්ලාමය ව්‍යාප්ත වූ සියලුම නගර වෙත ආණ්ඩුකාරවරුන් යැවූහ. හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාව යේමනයේ මුද්ලජ් ගෝත්‍රයට ඉස්ලාමය වෙත ආරාධනා කිරීම සඳහා තුන්සියයක පිරිසක් සමඟ යවන ලදී. ඔවුහු පළමුව ප්‍රතික්ෂේප කර ඉස්ලාම් සෙබළුන්ට ඊතල විද්දහ. වහාම ප්‍රතිචාර දක්වන ලදී. ඔවුන්ගෙන් විසි දෙනෙක් මිය ගියහ. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් විසිරී ගියහ. හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් සතුරා පසුපස යාමෙන් අස්හාබ්වරුන් (සහාබිවරුන්) වැළැක්වූහ. එතුමාණන් ඔවුන්ට උපදෙස් දී නැවතත් ඉස්ලාමය වෙත ආරාධනා කළහ. ඔවුහු එය පිළිගෙන මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ. හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් සහ සහාබිවරු වහාම මදීනාවට ආපසු පැමිණ මක්කාවේදී රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ළඟා වූහ.

මෙම වසරේ, නවවන වසරේ මෙන්ම, නියෝජිතයින් පැමිණීම දිගටම සිදු විය. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් ගාමිද්හි නියෝජිතයා වූ අතර, අනෙක් තැනැත්තා බනී හනීෆා ගෝත්‍රයේ නියෝජිතයා විය. ඔවුහු රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන් අභිමුවට පැමිණ මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ.

නෙගස්ගේ (නජාෂි රජුගේ) සහෝදරියගේ පුත් ෆීරුස් පැමිණ මුස්ලිම්වරයෙකු විය. අබ්ද් අල්-කයිස් ගෝත්‍රයෙන් ද නියෝජිත පිරිසක් පැමිණ මුස්ලිම්වරුන් බවට පත් වූහ.

එම වසරේ රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පුත් ඉබ්‍රාහීම් (අලයිහිස් සලාම්) තුමාණන් වයස අවුරුදු එකහමාරේදී අභාවප්‍රාප්ත විය. රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහිවසල්ලම්) තුමාණන්ට එතුමාණන්ගේ ආදරණීය පුත්‍රයා අහිමි වූ විට, එතුමාණන්ගේ ආශිර්වාද ලත් දෑස් කඳුළින් පිරී ගියේය. හස්‍රත් ඉබ්‍රාහීම් (අලයිහිස් සලාම්) තුමාණන් බකී සුසාන භූමියේ උස්මාන් ඉබ්නු මස්ඌන් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් අසල භූමදානය කරන ලදී. ඔහුගේ සොහොන මත ජලය ඉසිනු ලැබූ පළමු තැනැත්තා ඔහු විය.5

අරාබි අර්ධද්වීපය තුළ ඉස්ලාම් දහමේ ව්‍යාප්තිය

ඔබගේ උම්මාව (ප්‍රජාව) අසරණ වී ඇත, අපගේ පව්වලට සමාව දෙනු මැනව,

ඔබගේ දෑත් ප්‍රතික්ෂේප කර ආශාවේ ගින්නෙන් අපව දවන්න එපා,
දයාව දක්වනු මැන, ඔබගේ ආශාවෙන් අපව දවන්න එපා,
කෙටියෙන් කිවහොත්, ඔබගේ වරදකාරී දාසයා වන ගාලිබ්ව අත් නොහරිනු මැන.

ඔබ අහ්මද් සහ මහ්මූද් සහ මුහම්මද් ය, මාගේ ස්වාමීනි,
හක් (සත්‍යය) විසින් අප වෙනුවෙන් තහවුරු කරන ලද සුල්තාන්වරයා ඔබ ය, මාගේ ස්වාමීනි.

ෂෙයික් ගාලිබ්