ඇබිසීනියාවට හිජ්‍රත් කිරීම
“අනේ මගේ අස්හාබ්! දැන් පොළොව පුරා විසිර යන්න. ඉක්මනින්ම අල්ලාහු තආලා ඔබව නැවත එක් කරනු ඇත! ” හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
පළමු ඇබිසීනියානු හිජ්‍රතය
අපගේ ශාස්තෘ රසූලුල්ලාහ් තුමාණන්ගේ නබිත්වයේ පස්වන වසරේ (බිඅ’සත්), ගේ වධ හිංසා නොතකා මුස්ලිම් සංඛ්‍යාව අඛණ්ඩව වැඩි විය කෙසේ වෙතත්, බහුදේවවාදීන් ඔවුන්ගේ වධ හිංසා වැඩි කළ අතර, ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ට වද දීමට හැකි සෑම දෙයක්ම කරමින් සිටියහ. අපේ නායකයා, ඔහුගේ අස්හාබ්ට දරාගත නොහැකි වධ හිංසා වලට යටත් වීම ගැන ඉතා කණගාටු විය, ඔවුන් ඔටුවන්ට ඔවුන්ගේ පාදවලින් බැඳ විරුද්ධ දිශාවන්ට ඇදගෙන යාමෙන් ඔවුන් ව ඉරා දැමූහ.දිනෙන් දින මෙම වධහිංසා වැඩි වූ අතර ඔහුගේ දයානුකම්පිත හදවතට එය දරාගත නොහැකි විය.
දිනක්, ඔහු අස්හාබ් අල්-කිරාම් රැස් කර, “අනේ මගේ අස්හාබ්! දැන් පොළොව පුරා විසිර යන්න. ඉක්මනින්ම අල්ලාහු තආලා ඔබව නැවත එක් කරනු ඇත! ” ඔවුන් ඇසුවේය, “අනේ රසූල්! අපි කොහේ යන්නද?" අපගේ නබිතුමා තම ආශීර්වාද ලත් හස්තයෙන් පෙන්වා, අබිසීනියා දේශය පෙන්වමින්, “අන්න! අබිසීනියා දේශයට යන්න.1 එය යුක්තිය ඇති රටකි. අල්ලාහු තආලා ඔබේ දුෂ්කරතාවලින් ගැලවීම සඳහා මාර්ගයක් විවෘත කරන තුරු එහි රැඳී සිටින්න.
මේ අනුව, අපගේ නායකයා වන සර්වාර් අල්-ආලම් මුහම්මද් මුස්තාෆා (සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම්) තම අස්හාබ් වධ හිංසාවලින් බේරා ගැනීමටත් මක්කානු බහුදේවවාදීන්ට එරෙහිව තනිවම අරගලය දිගටම කරගෙන යාමටත් තීරණය කළේය. “මගේ උම්මත්! මගේ උම්මත්!" ඔහු ඉපදෙන විට, දැන් ඔහුගේ අස්හාබ්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් තමන්වම කැප කරමින් සිටියේය. ඔහුගේ අවසරය මත, සමහර අසිහාබ් අල්-කිරාම්වරු තම මව්බිම හැර ගොස් සංක්‍රමණය වෙමින් සිටියහ! කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගෙන් වෙන් වූ බැවින් ඔවුන් ද බොහෝ දුක් විය.
මෙම පළමු සංක්‍රමණයට හස්‍රත් උස්මාන් සහ ඔහුගේ භාර්‍යාව හස්‍රත් රුකයියා බින්ත් රසූලුල්ලාහ්, අබූ හුසයිෆා සහ ඔහුගේ බිරිඳ සහ්ලා බින්ත් සුහයිල්, සුබයිර් ඉබ්නු අව්වාම්, මුස්අබ් ඉබ්නු උමයිර්, අබ්දුර් රහ්මාන් ඉබ්නු අවුෆ්, අබූ සලමා ඉබ්නු අබ්දුල් අසඩ් සහ ඔහුගේ භාර්‍යාව උම්මු සලමා,හාතිබ් ඉබ්නු අම්‍ර් , ආමිර් ඉබ්නු රබීයා සහ ඔහුගේ භාර්‍යාව ලෙයිලා බින්ත් අබි හස්මා, උස්මාන් ඉබ්නු මඅ’සූම්, අබූ සබ්‍රා ඉබ්නු අබී රෑම් සහ ඔහුගේ භාර්‍යාව උම්මු කුල්සුම් බින්ත් සුහයිල් ,සුහයිල් ඉබ්නු බයිදා සහ අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු මස්උඩ් අප එක්ක එකතුව විය.2 හස්‍රත් උස්මාන් ගැන නබිතුමා පැවසුවේ, "ඇත්ත වශයෙන්ම, ලූත් නබිතුමාගෙන් පසු, උස්මාන් තම භාර්‍යාව සමඟ විදේශගත වූ පළමු පුද්ගලයාය."
අස්හාබ් අල්-කිරාම් රහසිගතව මක්කම හැර ගිය අතර, සමහරු කඳු මතින් සහ තවත් සමහරු පයින් ගියහ. තවලම ෂුඅයිබා වෙත ළඟා වන විට, අල්ලාහ්ගේ කරුණාවෙන්, වෙළඳ නැව් දෙකක් පැමිණ තිබේ. අස්හාබ් නැව්වලට ගොඩ වූයේ එක් එක් පුද්ගලයා සඳහා රන් භාගයක් වෙළෙන්දන්ට ගෙවමිනි. මේ අතර මේ බව දැනගත් බහුදේවවාදීන් අස්හාබ් පසුපස ගියහ. ඔවුන් මුහුදු වෙරළට ළඟා වූ විට, ඔවුන් ඒ වන විටත් නැව් සමඟ යාත්‍රා කර ඇති බැවින් ඔවුන්ට මුහාජිරින් (සංක්‍රමණිකයන්) කිසිවකු අල්ලා ගැනීමට නොහැකි විය. ඔවුන්ගේ උත්සාහය නිෂ්ඵල වූ අතර, ඔවුන් කලකිරී ආපසු ගියහ. අස්හාබ් රතු මුහුද හරහා අනතුරක් නැතිව අබිසීනියාවට ළඟා විය.3 අබිසීනියාවේ පාලකයා වූ නීගස් තම රටේ මුස්ලිම්වරුන් පදිංචි කර ඔවුන්ට හොඳින් සැලකුවේය.
අස්හාබ් අබිසීනියාවට ගිය පසු, සූරා අන්-නජ්ම් පහළ විය. රසූලුල්ලාහ් මස්ජිදුල් හරාම්හි කුරේෂිවරුන්ට මෙම සූරතය කියවමින් සිටි අතර, බහුදේවවාදීන්ගේ පිළිම සඳහන් කර ඇති 19 වන සහ 20 වැනි ආයතුල් කරිමා වෙත පැමිණි විට, සාපයට ලක් වූ ෂෙයිතාන් පිළිම වැනි දේවලට ලිස්සා ගිය අතර, ඔවුන් අතරමැදියෝ වෙති. බහුදේවවාදීන් සිතුවේ එසේ පැවසුවේ රසූලුල්ලාහ් බවයි. ඔහු අපේ ආගමට එකඟ නිසා අපි ඔහු සමඟ සමාදාන වුණා කියලා ඔවුන් කිව්වා. වලිද් ඉබ්න් මුගීරා රසූලුල්ලාහ් වෙත පැමිණ අපි තවදුරටත් ඔබව ස්පර්ශ නොකරමු යැයි පැවසූ විට, අපගේ නායකයා නබිතුමා පුදුමයට පත් විය. රාමදාන් අගභාගයේදී, බහුදේවවාදීන්ගේ සාමය (!) පිළිබඳ පුවත අබිසීනියාවේ අස්හාබ් වෙත ළඟා විය.
අබිසීනියාවේ මුස්ලිම්වරුන්ට “මුස්ලිම්වරු සහ බහුදේවවාදීන් මක්කමේදී ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්හ!” යන පුවත ලැබුණි. මේ ගැන ඔවුන් සිතුවේ, “අප විදේශගත වීමත් ඉඩම් හැර යාමත් බහුදේවවාදීන්ගේ සතුරුකම නිසා ය. දැන් ඔවුන්ගේ වෛරය මිත්‍රත්වයට පත්ව ඇත. එබැවින්, අපගේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලම්) තුමාණන්ට සේවය කිරීම සඳහා අපි යමු.
එම අවස්ථාවේදී, ජිබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම්, ෂෙයිතාන්ගේ මෙම උපක්‍රමය ගැන රසූලුල්ලාහ්ට දැන්වීය. ඔහු ඉතා කලබල විය. ජනාබ් අල් හක් විසින් සූරා අල් හජ්හි 52 වන ආයාත් අල් කරිමා හි හෙළිදරව් කරන ලදී, "අපි ඔබට පෙර නව ආගමක් ගෙන ආ විට හෝ ඔවුන් පිළිපදින නබිවරුන් ආයාත් අල් කරීමා පාරායනය කිරීමට හෝ යමක් පැවසීමට කැමති වූ විට . ඔවුන් පාරායනය කරන හෝ පවසන දෙයට ෂෙයිතාන් යමක් ඇතුල් කරනු ඇත. අල්ලාහු තආලා, ෂෙයිතාන් ඇතුළු කළ දේ සත්‍යයෙන් වෙන් කරයි. එවිට ඔහු තම ආයත ශක්තිමත් කරයි. අල්ලාහු තආලා මිනිසුන්ගේ තත්ත්වයන් දන්නා අතර ඔහුගේ විනිශ්චය ක්‍රියාත්මක කරයි.” බහුදේවවාදයෝ මේ ආයතය අසා නැවත වධ හිංසා පමුණුවා ගත්හ.
මුහාජිරින් අබිසීනියාවේ පාලකයාගෙන් අවසර ගෙන ෂව්වාල් මාසයේ මක්කා අල්-මුකර්‍රාම වෙත ආපසු ගියේය. කෙසේ වෙතත් ඔවුන්ට ලැබුණු ආරංචිය වැරදි බව ඔවුන් දැනගත්තෝය.4 සිදු වූ දේ දැනගත් විට ඔවුන් කම්පනයට පත් විය. ඉන්පසු ඔවුහු අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමාණන් හමුවට පැමිණ අබිසීනියාව ගැන මෙසේ පැවසූහ. අපේ ආගමට කරදරයක් නැත. අපට හානියක් නොවීය. අපිටත් කිසිම අප්‍රසන්න වචන ඇහුණේ නැත. අපි සාමයෙන් අල්ලාහු තආලාට නමස්කාර කළෙමු."5 ඔවුන් තම සතුට පළ කළ අතර, අබිසීනියාවේ ජලය, වාතය සහ පලතුරු ශක්තිය ලබා දුන් බවත්, ආගමික ස්ථාන හතරක් ඇති බවත්, දිනපතා ඔටුවන් සහ බැටළුවන් එහි මරා දමන බවත්, දුප්පතුන්ට සහ විදේශිකයන්ට ආරාධනා කර හොඳින් සලකන බවත් ඔවුන් දීර්ඝ ලෙස විස්තර කළහ. ඔවුන්ගේ පාලකයා ඔවුන් බැලීමට ගොස් ඔවුන්ට රැකවරණය ලබා දුන් අතර ඔවුන්ගේ කරදර පහව ගියේය.6 ඔවුන් අබිසීනියාවේ මාස දෙකකට වැඩි කාලයක් නැවතී සිටියහ.
හස්‍රත් හම්සා තුමාණන් ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීම
“අනේ කුරේෂිවරුනි!
ඔයාලා මට ගහනවා. නමුත් මම ඔබේ නබිතුමා වෙමි.”
අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්
බිඅ’සත් හි හයවන වසර... ඉස්ලාම් හඬ දිනෙන් දින කනින් කනට පැතිරෙමින් හදවත් කරා ළඟා වෙමින් එය තව දුරටත් රැගෙන ගියේය. මෙම තත්ත්වය කුරේෂ් බහුදේවවාදීන් උමතු වූ අතර, ඔවුන්ගේ සියලු උත්සාහයන් නොතකා, ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය.
“දලායිල් අන්-නුබුව්වා” සහ “මආරිජ් අන්-නුබුව්වා” යන ග්‍රන්ථවල පහත සඳහන් කරුණු වාර්තා වේ. වලීද් නම් බහුදේවවාදීන්ගෙන් කෙනෙකුට පිළිමයක් තිබුණි. ඔවුන්
සෆා කන්දට රැස් වී මෙම පිළිමයට නමස්කාර කරයි. දවසක් අපේ නායකයා නබිතුමා ඔවුන් වෙත ගොස් බහුදේවවාදීන්ට ඉමාන් වෙත ආරාධනා කළේය. අවිශ්වාසවන්ත ජින් කෙනෙක් ඒ පිළිමයට ඇතුල් වෙලා අපේ ආදරණීය නබිතුමා ගැන නොගැලපෙන දේවල් කිව්වේය. අපගේ නායකයා ෆක්‍ර් අල්-අලම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම්)දුක් විය. තවත් දවසක් අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේට අදෘශ්‍යමාන පුද්ගලයෙක් ආචාර කළා නබිතුමා, “රසූලල්ලාහ්! කාෆිර් ජින් කෙනෙක් ඔබට සුදුසු නොවන දේවල් කියා ඇති බව මට ආරංචි විය.මම ඔහුව සොයාගෙන මරා දැමුවෙමි.ඔබ කැමති නම්, ඔබ හෙට සෆා කන්දට ගෞරවයට පත් කරනවාද? ඔබ නැවතත් ඔවුන්ට ඉස්ලාමයට ආරාධනා කරන්න, මම ඒ පිළිමයට ඇතුළු වී ඔබට ප්‍රශංසා වචන කියන්නෙමි. අපගේ ශාස්තෘතුමනි නබිතුමා, අබ්දුල්ලාහ් නම් වූ මෙම ජින්ගේ යෝජනාව පිළිගත්හ.
ඊළඟ දවසේ අපේ ආදරණීය නබිතුමා එහි ගොස් බහුදේවවාදීන්ට නැවත ඉමාන් වෙත ආරාධනා කළේය. අබූ ජහ්ල් ද එහි සිටියේය. මුස්ලිම් ජින් බහුදේවවාදීන්ගේ අතේ තිබූ පිළිමයට ඇතුළු වී අපගේ ආදරණීය නබිතුමා සහ ඉස්ලාම් ගැන ප්‍රශංසා කරන වචන සහ කවි කීවේය. බහුදේවවාදීන් මෙම වචන ඇසූ විට, ඔවුන් පිළිමය බිඳ දමා රසූලුල්ලාට පහර දුන්හ. ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් හිසකෙස් අවුල් විය. ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් මුහුණ ලේ වැගිරෙන්නට විය. ඔහු ඔවුන්ගේ වධ හිංසා ඉවසා, “අනේ කුරේෂිවරුනි! ඔයා මට ගහනවා. නමුත් මම ඔබේ නබිතුමා වෙමි. ඉන්පසු ඔහු එතැනින් පිටත් වී තම නිවසට පැමිණියේය. මෙහෙකාරියක් මේ සිදුවීම මුල සිට අග දක්වාම දැක ඇත.
මේ අතර හස්‍රත් හම්සා කන්දේ දඩයම් කරමින් සිටියේය. ඔහු ගැසල් එකකට ඊතලයක් විදින්නට සූදානම් වූ විට, ගැසල් කතා කර, “අනේ හම්සා! මට වෙඩි තියන්නේ නැතුව අයියගේ පුතාව මරන්න හදන අයට වෙඩි තිබ්බොත් හොඳයි.” හස්‍රත් හම්සා මේ වචන වලින් විස්මයට පත් වූ අතර ඉක්මනින් තම නිවස බලා පිටත් විය. ඔහුගේ සිරිත වූයේ ඔහු දඩයමේ සිට ආපසු පැමිණෙන විට, ඔහු තවාෆ් කිරීමට හරාම් අෂ්-ෂරීෆ් වෙත ගොස් ඔහුගේ නිවසට යාමයි. එදින, තවාෆ් අතරතුර, සේවිකාව පැමිණ, අබූ ජහ්ල් මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ට කළ දේ ඔහුට පැවසුවාය.
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ නබි තුමාණන්ට අපහාස වූ බව අසා හස්‍රත් හම්සාට ඥාති සංග්‍රහයේ උද්‍යෝගය දැනෙන්නට විය. ඔහු ආයුධ රැගෙන බහුදේවවාදීන් සිටින තැනට ගියේය. “මගේ සහෝදරයාගේ පුතාට අපහාස කර ඔහුගේ සිත රිදවූයේ ඔබද? එයාගෙ ආගම මගෙත් ආගම. ඔබට හැකි නම්, ඔබ ඔහුට කළ දේම මට කරන්න! ” සහ ඔහුගේ දුන්නෙන් අබූ ජහ්ල්ගේ හිසට පහර දුන්නේය. එහි සිටි කාෆිර්වරුන්ට හස්‍රත් හම්සාට පහර දීමට අවශ්‍ය විය. නමුත් අබූ ජහ්ල්, “ඔහුව අල්ලන්න එපා! හම්සා හරි. මම ඔහුගේ බෑණාට නරක වචන කීවෙමි. හස්‍රත් හම්සා පිටව ගිය පසු, අබූ අබූ ජහල් ඔහු වටා සිටි අයට, “ඔහුට ඉන්න දෙන්න! අපි එයාව තරහ කර ගතිහොත් එයා මුස්ලිම් කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. එයින් මුහම්මද් තුමාට ශක්තිය ලැබේවි.” හස්‍රත් හම්සා ගෞරවනීය, වටිනා සහ ශක්තිමත් වූ කෙනෙක්.හස්‍රත් හම්සා මුස්ලිම් නොවන පිණිස ඔහුගේ හිස ලේ වැගිරවීමට ඉඩ හැරියේය.
හස්‍රත් හම්සා අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමා වෙත පැමිණ, “අනේ මුහම්මද්! මම අබූ ජහල්ගෙන් පළිගත්තා. මම ඔහුව ලේ වැගිරුවමි. දුක් නොවන්න, ප්‍රීති වන්න! ” අපගේ ආදරණීය නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, "මම එවැනි දේවලින් ප්‍රීති නොවෙමි." හස්‍රත් හම්සා පැවසූ විට, “ඔබව සතුටු කිරීමට සහ දුකෙන් නිදහස් කිරීමට මම ඔබට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් කරන්නෙමි!” අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, "මම ප්‍රීති වන්නේ ඔබ තුළ ඉමාන් ඇති කර ඔබගේ වටිනා ශරීරය ජහන්නම් ගින්නෙන් ගලවා ගන්නේ නම් පමණි." හස්‍රත් හම්සා එකවරම මුස්ලිම් විය. ඔහු ගැන ආයාත් අල් කරීමා හෙළිදරව් විය. හස්‍රත් අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබ්බාස් ට අනුව, “කුර්ආන් අල්-කරීම් හි, සූරා අල්-ආම් හි 122 වන ආයාත් අල් කරීමා හි, 'නැවත නැඟිටුවනු ලැබූ සහ ආලෝකයට ගෙන ආ තැනැත්තා...' හස්‍රත් හම්සා, සහ , 'අන්ධකාරයේ පාවෙන...' අබූ ජහල්.” හස්‍රත් හම්සා බහුදේවවාදීන් වෙත ගොස් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙකු බවට පත් වූ බවත්, ඔහුගේ ජීවිතය අහිමි වුවද, අල්ලාහ්ගේ හබීබ් වන මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් ආරක්ෂා කරන බවත් ප්‍රකාශ කළ අතර, එන්කොමියම් පාරායනය කළේය. ඔහු මෙම සංදේශයේ මෙසේ පැවසීය.
“අල්ලාහු තආලාට ප්‍රශංසා වේවා, ඔහු මාගේ සිත ඉස්ලාමයට සහ සත්‍යයට නැඹුරු කළ සේක. මෙම දහම එවන ලද්දේ විශ්වයේ රබ් වන අල්ලාහු තආලා විසිනි, ඔහු තම වහලුන් කරන සෑම දෙයක්ම දන්නා, සෑම කෙනෙකුටම ඔහුගේ කරුණාවෙන් සලකන, සහ ඔහුගේ බලය සියල්ලටම වඩා ජයග්‍රාහී වේ. අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම් පාරායනය කරන විට, හදවත සහ මනස ඇති අයගේ ඇස්වලින් කඳුළු ගලා යයි. අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම් මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් වෙත පැහැදිලි භාෂාවකින් පැහැදිලි කරන ලද ආයාත් ආකාරයෙන් හෙළිදරව් කර ඇත. ඔහු, මුහම්මද් මුස්තෆා, අප අතර සිටින ආශීර්වාද ලත් පුද්ගලයෙකි, ඔහුගේ වචනයට සවන් දී කීකරු වේ. බහුදේවවාදීන්! ඔබේ සිහියට එන්න, ඔහු ගැන පරුෂ, රළු වචන නොකියන්න. ඔබට එවැනි සිතුවිල්ලක් තිබේ නම්, මුස්ලිම්වරුන් වන අපගේ මළ සිරුර මත පාගා නොගෙන කිසිවෙකුට ඔහුව ස්පර්ශ කළ නොහැක.
හස්‍රත් හම්සා මුස්ලිම්වරයෙකු වූ විට අපගේ ආදරණීය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මහත් සේ ප්‍රීති වූහ. ඔහු ඔවුන් සමඟ එකතු වූ විට මුස්ලිම්වරුන් වඩාත් ශක්තිමත් විය.
හස්‍රත් හම්සා මුස්ලිම් වීමත් සමඟ තත්ත්වය වෙනස් විය. හස්‍රත් හම්සා නිර්භීත සහ විශ්වාසවන්ත බව මක්කාවරුන් දැන සිටි අතර, ඔහු කෙතරම් ශ්‍රේෂ්ඨ රණශූරයෙකු සහ ධෛර්‍ය සම්පන්න වීරයෙකුදැයි ඔවුන් දැන සිටි බැවිනි. මේ අනුව, කුරේෂ් බහුදේවවාදීන්ට කිසිම හේතුවක් නොමැතිව තවදුරටත් මුස්ලිම්වරුන්ට නරක ලෙස සැලකීමට නොහැකි විය. හස්‍රත් හම්සාගේ කඩුවේ දරුණුකමට ඔවුන් විශේෂයෙන් බිය විය.7
මම මේ මාර්ගය ආරම්භ කළේ ඔබේ ආදරය නිසා
මැදහත් වන්න, රසූලුල්ලාහ්.
මම වැරදිකරුවෙක්, මට ලැජ්ජයි,
මැදහත් වන්න ,යා රසූලුල්ලාහ්
හස්‍රත් උමර් තුමාණන් ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීම
“(අනේ මාමේ!) මම ප්‍රීති වන්නෙ ඔබ විශ්වාසය ඇතිකරගෙන ඔබේ වටිනා ශරීරය ජහන්නම් ගින්නෙන් ගලවා ගත්තොත් පමණයි.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
ඉස්ලාම් ආගම දිනෙන් දින ව්‍යාප්ත වෙමින් පැවති අතර, අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම් හි නූර් ආත්මයන් ආලෝකවත් කරමින් සිටියේය. වාසනාවන්ත වූවන් ඉස්ලාම් දහම වැළඳගෙන අල්ලාහු තආලාගේ ආශිර්වාදය ලෙස මගපෙන්වීම ලබා ගත්හ. අස්හාබ් අල්-කිරාම් (රළි-අල්ලාහු අන්හුම්) අතරට පැමිණීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ මෙම ආශිර්වාද ලත් මිනිසුන් අත්වැල් බැඳගෙන අපගේ ශාස්තෘ රසූලුල්ලාහ්ට මහත් උද්‍යෝගයෙන් සේවය කරනු ඇත. ඔවුන් ඔහුගෙන් කුඩා ඉල්ලීමක් හෝ ලකුණක් අණක් ලෙස දුටු අතර එය ඉටු කිරීමට එකිනෙකාට තරඟ කළහ. ඒ වෙනුවෙන් දිවි පුදන්නට පවා ඔවුන් පසුබට වූයේ නැත.
බහුදේවවාදීන්ගේ කනස්සල්ල උපරිමයට පැමිණ තිබුණි. මක්නිසාද යත්, ඔවුන්ගේ ප්‍රමුඛතම වීරයෙකු වන හස්‍රත් හම්සා ද මුස්ලිම්වරයෙකු බවට පත් වී රසූලුල්ලාහ්ගේ නිලයට පත් වූ බැවිනි. මෙම අනපේක්ෂිත සිදුවීම බහුදේවවාදීන් කෝපයට පත් කළේය.
එම හේතුව නිසා හත්තාබ්ගේ පුත් උමර් (තවමත් මුස්ලිම්වරයෙකු බවට පත් වී නොතිබුණි) දිනක් ඔහුගේ නිවසින් පිටව ගියේ අපගේ ශාස්තෘවරයා වන රසූලුල්ලාහ්ව දුටු විට මරා දැමීමේ අදහසිනි. අපගේ ආදරණීය නබිතුමා මස්ජිදුල් හරාම් හි සලාතය ඉටු කරන බව ඔහු දුටුවේය. හස්‍රත් උමර් ඔහුගේ සලාතය අවසන් වන තෙක් බලා සිටීම, ඔහු කියූ දේ ඔහුගේ අවධානයට ලක් විය. ඔහු උනන්දුවෙන් සවන් දීමට පටන් ගත්තේය.
අපගේ නායකයා හබීබ් අල්-අක්‍රම් සූරා අල්-හාක්කා පාරායනය කරමින් සිටියේය. මාල් හි එය මෙසේය:, “නිසැක කියාමත්! එම අවිවාදිත කියාමත් යනු කුමක්ද (ඔබ දන්නවා ද)? එම අවිවාදිත කියාමත් ගැන ඔබට පවසා ඇත්තේ කුමක්ද? සමුද් සහ 'ආද් ජනතාව කියාමත් ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, එහි භීෂණයෙන් හදවත් සොලවන්න. සමුද්හි ජනයා විනාශ විය (ජිබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම්ගේ දරුණු කෑගැසීමෙන්)ඔවුන්ගේ දුෂ්චරිතය නිසා. ආද් හි ජනතාව විනාශ කරන ලද්දේ ඝෝෂාකාරී, , වල් සහ දරුණු සුළඟ (සුළි කුණාටුව) වලින්. අල්ලාහ් තආලා ඔවුන් මත රාත්‍රී හතක් සහ දවල් අටක් නොකඩවා සුළි කුණාටුව පතිත විය.(උඹලා ඒ වෙලාවේ හිටියා නම්) මුන් උදුරාගත්තට පස්සේ කඩා වැටෙන කුහර ඉඳි කඳන් වගේ උන් මැරි වැටිලා ඉන්න හැටි දකින්නට තිබුණි! ඔබට දැන් ඔවුන්ගෙන් කිසිවක් (පුද්ගලයා, ජීවීන්, ආදිය) ඉතිරි වී ඇති බවක් දැකිය හැකිද?
ෆිර්අවුන් සහ ඔහුට පෙර සිටි අය සහ උඩු යටිකුරු කරන ලද නගරවල මිනිසුන් (ලූත්ගේ ජනතාව) එකම වරද (ෂිර්ක් සහ අකීකරුකම) කළා... මේ අනුව, ඔවුන් නබිවරයාට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ (ලූත් අලෙයිහිස්-සලාම් සහ වෙනත්) ඔවුන්ගේ රබ්ගේ. එවිට අනෙකුත් උම්මත්වරුන්ට පැමිණි වධයට වඩා දරුණු වධ හිංසාවක් ඔවුන්ව අල්ලා ගත්තේය ... නියත වශයෙන්ම අපි ඔබව (ඔබේ පැවැත්මට හේතු වූ ඔබේ මුතුන් මිත්තන්) නැවෙහි (නූහ් ගංවතුර සමයේදී) ජලය සෑම පැත්තකින්ම වැසී ගිය විට එය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ කටපාඩම් කිරීමට ඔබට සහ සවන් දෙන කන් වලට පාඩමක් වන්න. එක පාරක් සූර් පිඹින විට, පොළොව සහ කඳු ඔවුන්ගේ ස්ථානවලින් ඉවත් කර, එකට කඩා බිඳ දැමීමෙන් බිඳී යන විට, එදින කියාමත් පැමිණේ. එදාට අහසේ ශක්තියත්, ස්ථීරත් නැති වී, දෙකඩ වී විසිරී යනු ඇත.
තවද දේවදූතයන් අහස වටා සිටිනු ඇත. (ඔවුන් තම රබ්(පරමාධිපති)ගේ අණට සූදානම්ව සිටිති.) එදින දේවදූතයන් අට දෙනෙක් (අහස වටා සිටින අයගෙන්) ඔබේ රබ්(පරමාධිපති)ගේ අර්ෂ් දරාගෙන රැගෙන යනු ඇත. එදින ඔබ (ගණනය සඳහා අල්ලාහු තආලා වෙත) ගෙන එනු ලැබේ. තවද (ඔබ මෙලොව සිටියදී සඟවා ඇතැයි ඔබ සිතූ) ඔබට අයත් කිසිම රහසක් (අල්ලාහු තආලා වෙනුවෙන්) සඟවන්නේ නැත. එතකොට තමයි පොත දකුණු අතට දුන්න කෙනා (ප්‍රීතියෙන්) පවසයි, 'මෙන්න මගේ පොත අරන් කියවන්න! ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මගේ විනිශ්චයට මුහුණ දෙන බව මම නිසැකවම දැන සිටියෙමි.' ඔහු සිටින්නේ සැපවත් ජීවිතයකය. ඔහු උසස් ජන්නාවේ ... (එහි ඵල) ඉක්මනින් නෙලීමට ආසන්නයි. (ඔවුන්ට කියනු ඇත,) 'පසුගිය දිනවල (ලෝකයේ) ඔබ ඉදිරිපත් කළ යහපත් ක්‍රියාවන් සඳහා ප්‍රීතියෙන් කන්න බොන්න.ඔහුගේ වම් අතට පොත දුන් පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, ඔහු පවසන්නේ, 'අනේ! මගේ පොත මට නොදුන්න නම් හොඳයි... මගේ විනිශ්චය බැලීමටවත් නොදැන සිටියා නම් හොඳයි.
ඔහ්! එය (මරණය) ස්ථිර අවසානයක් නම් (මගේ ජීවිතයට, මම නැවත නැඟිටුවනු නොලැබේ නම්)! මගේ ධනය මට ප්‍රයෝජනයක් වුණේ නැහැ. (සියලු) මගේ පාලන කාලය (ශක්තිය, සාක්ෂි, මා සතුව තිබූ සියල්ල) මා හැර ගොස් විනාශ වී ඇත!’ (අල්ලාහු තආලා ජහන්නාම්හි රාජකාරියේ යෙදී සිටින දේවදූතයන්ට අණ කරයි,) ‘ඔහු අල්ලාගෙන (ඔහුගේ දෑත් ඔහුගේ බෙල්ලට) බැඳ තබන්න! ඔහුව එම ජාහිම් (ඉතා දරුණු වධ හිංසා සහිත ජහන්නම් ස්ථානය) වෙතට විසි කරන්න! ඉන්පසු ඔහුව රියන් හැත්තෑවක දම්වැලක (නැවත) තබන්න! මක්නිසාද යත් ඔහු සර්වබලධාරී අල්ලාහු තආලාව විශ්වාස නොකරන බැවිනි. ඔහු දුප්පතුන්ට ආහාර දීමට (පෝෂණය කිරීමට) අනුබල දුන්නේ නැත. එබැවින් අද (ඔහුට අනුකම්පා කිරීමට) මෙහි මිතුරෙකු නැත. ගිස්ලින් (ජහන්නම් වල මිනිසුන්ගේ සැරව සහ ලේ) හැර වෙනත් ආහාර නොමැත. (දැනුවත්ව) වැරදි කරන අය (නොඇදහිලිවන්තයන්) හැර කිසිවෙක් එය අනුභව නොකරන්න...”8
හස්‍රත් උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණෝ අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමාණන් ප්‍රශංසාවෙන් පාරායනය කළ දෙයට සවන් දෙමින් සිටියහ. මෙතරම් සුන්දර වදන් ඔහු ජීවිතයේ කිසි දිනෙක අසා තිබුණේ නැත. පසුව ඔහු මෙය පැහැදිලි කළේ මෙසේය;“මට ඇසුණු මේ වචනවල කථිකත්වය, සුමට බව සහ පිළිවෙළ නිසා මම පුදුමයට පත් වුණා. මම මටම කියා ගත්තා, කුරේෂිවරුන් පවසන පරිදි මේ පුද්ගලයා කවියෙකු විය යුතු බව මම දිවුරමි! මේ අතර, අපගේ නබි තුමාණෝ දිගටම ආයාත් අල් කරිමා පාරායනය කළහ:
“ඔබ දකින දේ සහ ඔබට නොපෙනෙන දේ (කුර්ආන් අල්-කරීම්) අල්ලාහු තආලා ඉදිරියේ ඉතා ගෞරවනීය රසූල්වරයෙකු විසින් (ඔහුගේ රබ්ගෙන්) ගෙන එන ලද වචනයක් බව මම දිවුරා කියමි. එය කවියෙකුගේ වචන නොවේ. ඔබ විශ්වාස කරන්නේ කෙතරම් අල්පද!..”9
හස්‍රත් උමර් විස්තර කරයි, “නැවතත් මම මටම කියා ගත්තෙමි, ඔහු අනාවැකි කියන්නෙකු විය යුතුය. මක්නිසාද යත් මා සිතූ දේ ඔහු තේරුම් ගෙන ඇති බැවිනි! රසූලුල්ලාහ් දිගටම සූරාව පාරායනය කළේය:
“එය දොස් කියන්නෙකුගේ වචනයක්ද නොවේ. ඔබ මිනිසුන් සිතන්නේ කෙතරම් අල්පද! එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) ලෝක රබ් (මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් වෙත ජබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම් හරහා) හෙළිදරව් කර ඇත. ඔහු (නබි තුමාණන්) අප කෙරෙහි යම් යම් වචන (අපි නොකියූ) ගොතන ලද්දේ නම්, නිසැකවම, අපි ඔහුව බලහත්කාරයෙන් අල්ලාගෙන පසුව, සැකයකින් තොරව, ඔහුගේ ජීවිතය (කණ්ධරීක ශිරාව) නහර කපා ඔහුව විනාශ කර දමන්නෙමු! ඔබගෙන් කිසිවෙකුට එය වළක්වා ගත නොහැකි විය! සැකයකින් තොරව, එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) තක්වා (භක්තිය) ඇති අයට නියත උපදෙසක් වේ. එය ප්‍රතික්ෂේප කරන පිරිසක් ඔබ අතර සිටින බව අපි නිසැකවම දනිමු. නියත වශයෙන්ම එය (අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම්) අවිශ්වාස කරන්නන් සඳහා (අනිවාර්‍ය්‍ය)බලවත් ශොකයකි. ඇත්ත වශයෙන්ම, එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) හක් අල්-යකින් (එය නිරපේක්ෂ දැනුමේ සත්‍යය; එය නිවැරදි තොරතුරු වලින් සමන්විත වේ). එබැවින් ශ්‍රේෂ්ඨතම රබ්(පරමාධිපති) ගේ නාමය ගෞරවයට පත් කරන්න.”10
හස්‍රත් උමර් තුමාණෝ පැවසූහ: “රසූලුල්ලාහ් මුළු සූරතයම පාරායනය කිරීමෙන් පසුව, මගේ හදවතේ ඉස්ලාමය කෙරෙහි නැඹුරුවක් ඇති විය.
හස්‍රත් හම්සා මුස්ලිම්වරයෙකු වී දින තුනකට පසු, අබූ ජහ්ල් බහුදේවවාදීන් රැස් කර, “අනේ කුරෙයිෂි! මුහම්මද් අපගේ පිළිම අපකීර්තියට පත් කර ඇත. ඔහු කියා ඇත්තේ අපට පෙර පැමිණි අපේ මුතුන් මිත්තන් ජහන්නම් වල වධ හිංසා කරන බවත් අපිත් එහි යන බවත්‍ය! ඔහුව මරා දැමීම හැර වෙනත් මාර්ගයක් නැත! ඔහුව මරන තැනැත්තාට මම රතු ඔටුවන් සියයක් සහ ගණන් කළ නොහැකි රන්වන් දෙන්නෙමි! ” ක්ෂණයකින්, හත්තාබ්ගේ පුත් උමර්ගේ හදවතින් ඉස්ලාම් දහම කෙරෙහි වූ නැඹුරුව අතුරුදහන් විය. “මේ වැඩේ කරන්න හත්තාබ්ගේ පුතා හැර වෙන කවුරුත් නෑ” කියලා උඩ පැනලා කිව්වේය. ඔව්හු ඔහුට ප්‍රශංසා කරමින්, “ඉදිරියට යන්න, හත්තාබ්ගේ පුත්‍රයා! අපි බලමු”
ඔහු කඩුව බැඳගෙන පිටත් විය. යන අතරමගදී ඔහුට නුඅයිම් ඉබ්න් අබ්දුල්ලාහ් හමු විය. ඔහු ඇසුවේය, “අනේ උමර්! මේ දැඩි කෝපයෙන් ඔබ කොහෙද යන්නේ?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, "මිනිසුන් අතර අසමගිය සහ සහෝදරයන් අතර සතුරුකම ඇති කළ මුහම්මද්ව මම මරා දමන්නෙමි." නුඅයිම් පැවසුවේ, “අනේ උමර්! මේක අමාරු වැඩක්. ඔහුගේ අස්හාබ් ඔහු කෙරෙහි විශාල අවධානයක් හා භක්තියක් පෙන්නුම් කරයි. කිසිවක් ඔහුට හානියක් නොවන පරිදි ඔවුන් අතිශයින්ම පරිස්සම් වේ. ඔවුන් වෙත ළඟා වීම ඉතා අපහසුය. ඔබ ඔහුව මරා දැමුවත් ඔබට අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් බේරීමට නොහැකි වනු ඇත.
හස්‍රත් උමර් මෙම වදන් නිසා කෝපයට පත් විය. ඔහු ඔහුගේ කඩුව අතට ගත්තේය
“ඔබත් ඔවුන්ගෙන් කෙනෙක්ද? මට මුලින්ම ඔයාව ඉවරයක් කරන්න දෙන්න."
නුඅයිම් පැවසුවේ, “අනේ උමර්! මාව අතහරින්න! ඔබේ සහෝදරිය වන ෆාතිමා සහ ඇය සැමියා සාඉඩ් ඉබ්නු සෙයිද් වෙත යන්න. එයාලත් මුස්ලිම් වෙලා.”
හස්‍රත් උමර් මෙම වචන විශ්වාස කළේ නැත. නුඅයිම් පැවසුවේ, "ඔබ එය විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, ගොස් ඔවුන්ගෙන් විමසන්න! ඔබ දකිවී."
හස්‍රත් උමර් සාර්ථක වූයේ නම්, ආගමික වෙන්වීම අවසන් වනු ඇත, නමුත් අරාබිවරුන්ගේ සිරිත වූ ලේ ආරවුල පැන නගී; කුරෙයිෂ් දෙකට බෙදෙන අතර නිමක් නැති සටන් ආරම්භ වනු ඇත. මේ අනුව, උමර් ඉබ්න් හත්තාබ් පමණක් නොව, හත්තාබ්ගේ සියලුම පුතුන් මරා දමනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, උමර් ඉබ්න් හත්තාබ්ට මේ සියල්ල ගැන සිතාගත නොහැකි වූයේ ඔහු ඉතා ශක්තිමත්, නිර්භීත සහ කෝපයට පත් වූ බැවිනි. තම සොයුරිය ගැන සිතමින් ඔහු වහාම ඔවුන්ගේ නිවසට ගියේය.
ඒ වන විට, සූරා තාහා පහළ වී ඇති අතර, සයිද් සහ ෆාතිමා රළියල්ලාහු අන්හුමා විසින් එය ලියා ඇත. ඔවුන් අස්හාබ්ගෙන් කෙනෙකු වූ හස්‍රත් හබ්බාබ් ඉබ්න් අරත් ඔවුන්ගේ නිවසට ගෙනැවිත්, ඔවුන් සූරා තාහා කියවමින් සිටියහ. හස්‍රත් උමර් තුමාට දොරෙන් ඔවුන්ගේ කටහඬ ඇසුණි. ඔහු ඉතා තදින් දොරට තට්ටු කළේය. ඔහු තම ඉණෙහි කඩුවෙන් කෝප වී සිටිනු දුටු ඔවුහු ලියවිල්ල සහ හස්‍රත් හබ්බාබ් සඟවා ගත්හ. ඊට පස්සේ ඔවුන් දොර ඇරියා. ඔහු නිවසට ඇතුළු වූ විට, "ඔබ මොනවද කියවන්නේ?" ඔවුන්, "කිසිවක් නැත!" ඔහුගේ කෝපය වැඩි වූ අතර, ඔහු කෑගැසුවේ, "මා ඇසූ දේ සැබෑ ය, ඔහුගේ මායාවට ඔබත් රැවටී ඇත." ඔහු හස්‍රත් සයද්ගේ කරපටියෙන් අල්ලා බිම දැමුවේය. ඔහුගේ සොහොයුරිය තම ස්වාමිපුරුෂයා බේරා ගැනීමට උත්සාහ කරන විට, ඔහු ඇගේ මුහුණට පහර දුන්නේය. ඇගේ මුහුණෙන් ලේ ගලන්නට පටන් ගත් බව දුටු ඔහු ඇය කෙරෙහි අනුකම්පා කළේය. ෆාතිමා තුවාල වී ලේ වැගිරෙන්නට විය. එහෙත්, ඇගේ ඉමාන්ගේ ශක්තිය ඇයව බලමුලු ගන්වා, අල්ලාහු තආලාගේ රැකවරණය ලබමින්, ඇය, “අනේ උමර්! අල්ලාහ් ඉදිරියේ ඔබ ලැජ්ජාවට පත් නොවන්නේ ඇයි? මෙන්න, මගේ සැමියා සහ මම මුස්ලිම් බවට පත්වීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර වී ඇත. ඔබ අපේ හිස කපා දැමුවත්, අපි මෙයින් හැරී නොයන්නෙමු,” කියා කලිමා අෂ්-ෂහාදා පාරායනය කළේය.
“එය දොස් කියන්නෙකුගේ වචනයක්ද නොවේ. ඔබ මිනිසුන් සිතන්නේ කෙතරම් අල්පද! එය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) ලෝක රබ් (මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් වෙත ජබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම් හරහා) හෙළිදරව් කර ඇත.”
හාක්කා: 42-43
හස්‍රත් උමර් හදිසියේම තම සොහොයුරියගේ ඉමාන් ඉදිරියේ මෘදු වී වාඩි විය. ඔහු මෘදු ලෙස, “ඔයා කියවමින් සිටි පොත එළියට ගෙන එන්න” කියා පැවසුවෙය. ෆාතිමා කීවාය, "ඔබ පිරිසිදු නොකළහොත් මම එය ඔබට නොදෙන්නෙමි." හස්‍රත් උමර් ගුස්ල් වුළු (චාරිත්‍ර ස්නානය) සිදු කළේය. එවිට ෆාතිමා කුර්ආන් අල් කරීම් පිටුව ඔහුට දුන්නාය. හස්‍රත් උමර් හොඳ පාඨකයෙක් විය. ඔහු සූරා තාහා කියවීමට පටන් ගත්තේය. කුර්ආන් අල්-කරීම්හි කථිකත්වය, චතුරත්වය, අර්ථය සහ උසස් බව ඔහුගේ හදවත ක්‍රමයෙන් මෘදු කළේය.
“අහසේ හා පොළොවේ ඇති සියල්ල සහ ඒවා අතර ඇති සියල්ල සහ පොළව (ස්තර හතක්) යට ඇති දේ අයිති ඔහුට ය”11 යනුවෙන් මාල් හි ඇති “ආයාත් අල් කරිමා” කියවන විට, ඔහු ගැඹුරින් කල්පනා කරන්න ආරම්භ කළේය.. ඔහු, “අනේ ෆාතිමා! මේ අසංඛ්‍යාත පැවැත්ම ඔබ අදහන අල්ලාහ්ට අයිතිද?” ඔහුගේ සහෝදරිය පිළිතුරු දෙමින්, “ඔව්, ඔහුටම අයිතියි, සැකයක් තියෙනවද?" ඔහුගේ විස්මය වැඩි වූ අතර, ඔහු පැවසුවේ, “අනේ ෆාතිමා! රන්, රිදී, ලෝකඩ, ගලින් නිමවූ විසිතුරු මූර්ති එක්දහස් පන්සියයක් පමණ අප ළඟ ඇත. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුට පෘථිවියේ කිසිවක් අයිති නැත. ” ඔහු තවත් කියෙව්වා:
“අල්ලාහු තආලා හැර නමස්කාර කළ යුතු සැබෑ දෙවි කෙනෙක් නැත. ලස්සනම නම් ඔහුගේය.”12 “ඇත්ත වශයෙන්ම, කොතරම් සත්‍යයක්ද,” ඔහු පැවසීය. මෙය ඇසූ හබ්බාබ් තම සැඟවුණු ස්ථානයෙන් පැන තක්බීර් කීවේය. එවිට ඔහු, “ඔබට සුභ ආරංචියක් උමර්! රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහු තආලාට, ‘අනේ මගේ රබ්! අබූ ජහ්ල් හෝ උමර් සමඟ මෙම දහම ශක්තිමත් කරන්න.” යනුවෙන්යාච්ඤා කළේය. දැන්, මෙම ආශිර්වාදය ඔබට ලබා දී ඇත.
මෙම ආයාත් අල් කරිමා සහ එම යාච්ඤාව හස්‍රත් උමර් ගේ හදවතේ තිබූ වෛරය මකා දැමුවේය. එකෙණෙහිම, “රසූලුල්ලාහ් කොහෙද?” කියා ඇසුවේය. ඔහුගේ සිත රසූලුල්ලා කෙරෙහි ආදරයෙන් පිරී ගියේය. එදින රසූල් අල් අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හස්‍රත් අර්කාම්ගේ නිවසේ තම අස්හාබ්ට උපදෙස් දෙමින් සිටියේය. අස්හාබ් අල් කිරම් රැස්ව සිටි අතර, ඔවුන් ඔහුගේ දීප්තිමත් මුහුණ දැකීමෙන් සහ ඔහුගේ මිහිරි හා බලවත් වචනවලට සවන් දීමෙන් සහ අසීමිත ප්‍රීතියෙන්, සහ විවිධ තත්වයන්ට ප්‍රවේශ වෙමින් ඔවුන්ගේ ආත්මයන් ප්‍රබෝධමත් කර ගනිමින් ඔවුන්ගේ හදවත් ඔපවත් කර ගනිමින් සිටියහ.
හස්‍රත් උමර්ගේ පැමිණීම අර්කාම්ගේ නිවසින් දැකගත හැකි විය. ඔහුගේ කඩුව ද ඔහු ළඟ තිබුණි. හස්‍රත් උමර් දැඩි හා ශක්තිමත් වූ බැවින්, අස්හාබ් අල්-කිරාම් රසූලුල්ලා වට කර ගත්හ. හස්‍රත් හම්සා පැවසුවේ, "උමර්ට බිය විය යුත්තේ කුමක් ද? ඔහු පැමිණියේ හොඳ චේතනාවෙන් නම්, ඔහු සාදරයෙන් පිළිගනිමු. එසේ නොවුවහොත්, ඔහු කඩුව අඳින්නට පෙර මම ඔහුගේ හිස ගසා දමමි! ” “ඔහුට ඇතුලට එන්න දෙන්න!” යැයි රසූලුල්ලාහ් පැවසීය.
මීට පෙර, ජිබ්‍රායිල් අලයිහිස් සලාම් අපගේ ශාස්තෘවරයා වන නබිතුමාට හස්‍රත් උමර් යන එන බවත්, ඔහු ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීමට පැමිණෙන බවත් දන්වා තිබුණි. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් රසූලුල්ලාහ් හස්‍රත් උමර් සිනහවකින් පිළිගෙන “ඔහුට ඉඩ දෙන්න, ඔහුට ඉඩ දෙන්න” යැයි පැවසීය. හස්‍රත් උමර් රසූලුල්ලාහ් ඉදිරියේ දණ ගැසුවේය. රසූලුල්ලාහ් හස්‍රත් උමර්ගේ දෑතින් අල්ලාගෙන, “විශ්වාස කරන්න උමර්!” යැයි පැවසීය. හස්‍රත් උමර් පිරිසිදු හදවතකින් කලිමා අෂ්-ෂහාදා පාරායනය කළේය. ප්‍රීතියෙන්, අස්හාබ් අල්-කිරාම්වරු ඔවුන්ගේ තක්බීර් හඬ අහසට නැඟූහ.
“අනේ මගේ රබ්!
අබු ජහ්ල්ගෙන් හෝ උමර්ගෙන් මෙම දහම ශක්තිමත් කරන්න.”
හදීස් අෂ්ෂරීෆ්.
හස්‍රත් උමර් මුස්ලිම්වරයෙකු වූ පසු ඔහුගේ තත්වය විස්තර කළේ මෙසේය. “මම මුස්ලිම් වූ විට, අස්හාබ් අල්-කිරාම්වරු බහුදේවවාදීන්ගෙන් සැඟවී ඔවුන්ගේ ඉබාදත් රහසිගතව කරමින් සිටියහ. මම මෙයින් ඉතා ශෝකයට පත් වූ අතර, ‘අනේ රසූල්! අපි යහමග නේද?’ අපේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, ‘ඔව්. මාගේ පැවැත්ම (බලය) තම අතේ තබාගෙන සිටින අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, ඔබ මිය ගියත් ජීවත් වුවත්, නියත වශයෙන්ම ඔබ නිවැරදි මාර්ගයේ.’ එය මත මම, ‘අනේ රසූල්ලාහ්! අපි සත්‍ය මාර්ගයෝ ඉන්නවා බහුදේවවාදීන් වැරදි මාර්ගයක සිටි එහෙනම් අපි මොකටද අපේ ආගම හංගන්නේ? වල්ලාහි, අපි වඩාත් යුක්ති සහගත සහ සුදුසු ය. අවිශ්වාසයට එරෙහිව ඉස්ලාම් ආගම ප්‍රකාශ කිරීමට. අල්ලාහු තආලා ගේ ආගම නිසැකවම මක්කමෙහි පවතිනු ඇත. අපේ මිනිස්සු අපිට සාධාරණයක් කරනවා නම් නියමයි, නමුත් ඔවුන් කෝපයට පත් වුවහොත්, අපි ඔවුන් සමඟ සටන් කරන්නෙමු.’ අපගේ ගුරුවරයා රසූලුල්ලාහ් පැවසුවේය, ‘අපි සංඛ්‍යාවෙන් බොහොම ටිකයි!’
මම කීවෙමි, ‘අනේ රසූලල්ලාහ්! ඔබ සැබෑ නබිවරයෙකු ලෙස එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි, මම කිසිදු පැකිලීමකින් හෝ බියකින් තොරව ඉස්ලාමය ගැන කතා නොකරන බවට බහු දේවවාදීන් පිරිසක් නොසිටිනු ඇත. අපි මතු වෙමු.’ එය පිළිගත් පසු අපි පේළි දෙකකින් පිටතට ගොස් හරාම් අෂ්-ෂරීෆ් වෙත ඇවිද ගියෙමු. එක් පේළියක ප්‍රධානියා හම්සා වූ අතර මම අනෙක් පේළියේ සිටියෙමි. අපි ගෞරවාන්විත හා තේජාන්විත ඇවිදීමකින් සහ බිම ඇඹරන්නාක් මෙන් ස්ථිර පියවරකින් මස්ජිදුල් හරාම් වෙත පිවිසුනෙමු. කුරේෂ් බහුදේවවාදීන් හම්සා සහ මා දෙස බලා සිටියහ. ඔවුන් මෙතරම් දුකක් හා ශෝකයක් වින්දා වගේ, සමහර විට ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ මීට පෙර එවැනි වේදනාවක් ඔවුන්ට නොදැනෙන්නට ඇත.
හස්‍රත් උමර් තුමාගේ පැමිණීමත් සමඟ අබූ ජහ්ල් ඉදිරියට ගොස්, “අනේ උමර්! මෙහි තේරුම මොකක්ද?" ඔහු කෙරෙහි කිසිදු අවධානයක් යොමු නොකර, හස්‍රත් උමර් පැවසුවේ, “අෂ්-හදු අන් ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් ව අෂ්-හදු අන්නා මුහම්මද්න් අබ්දුහු ව රාසුලුහ්” යනුවෙනි. කුමක් කියන්නදැයි අබූ ජහ්ල් දැන සිටියේ නැත. ඔහු තුෂ්ණිම්භූත විය. හස්‍රත් උමර් තුමාණෝ මෙම බහුදේවවාදීන්ගේ කණ්ඩායම දෙසට හැරී, “අනේ කුරේෂ්! මාව දන්න කෙනා දන්නවා! මා හත්තාබ්ගේ පුත් උමර් බව නොදන්නා අය දැනගත යුතුය.තම භාර්‍යාව වැන්දඹුවක් කිරීමට සහ තම දරුවන් අනාථ කිරීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට චලනය විය හැකිය! මගේ කඩුවෙන් කම්පා වන ඕනෑම කෙනෙකුව මම කපා දමමි!” කුරෙයිෂ් බහුදේවවාදීන් ක්ෂණයකින් විසිරී ගියහ. රසූලුල්ලාහ් සහ ඔහුගේ උසස් වූ අස්හාබ් පේළියක් සාදා හයියෙන් තක්බීර් කීහ. මක්කම අහස “අල්ලාහු අක්බර්! අල්ලාහු අක්බර්!” යන වචනයෙන් පිරී ගියේය. ප්‍රථම වතාවටහරාම් අෂ් ෂරීෆ් හි ප්‍රසිද්ධියේ සලාතය සිදු කරන ලදී.13
හස්‍රත් උමර් මුස්ලිම්වරයෙකු වූ විට, සූරා අල්-අන්ෆාල්ගේ 64 වන ආයාත් අල් කරීමා හෙළිදරව් විය. එහි මාල්හි සඳහන් වූයේ, “මගේ නබි! උදව්කරුවන් වශයෙන්, අල්ලාහු තආලා සහ ඔබ අනුගමනය කරන විශ්වාසවන්තයින් ඔබට ප්‍රමාණවත් වනු ඇත.” හස්‍රත් උමර් තුමාණන් මුස්ලිම්වරයෙකු වූ බව දුටු විට දෙගිඩියාවෙන් සිටි සමහර අය ඉස්ලාමය තෝරා ගත්හ. ඔවුන් අස්හාබ් බවට පත්වීමෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර විය.
මුස්ලිම් ජනතාව දිනෙන් දින වැඩි වෙන්න පටන් ගත්තා.
ඔහු සෑම ව්‍යාපාරයකම රහ්මාන්ගේ නම කියවනු ඇත,
ප්‍රශංසා කරන නබිතුමා, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත.
ඔහු කරුණාවේ සහ දැනුමේ උල්පත විය,
ඔහුගේ ආත්මය යහපත් සදාචාරයෙන් පිරී තිබුණි, එම ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පතයි.
ඔහු හක්ගේ සියලුම ජීවීන් කෙරෙහි මෘදු හා නිහතමානී විය.
ඔහු ත්‍යාගශීලීත්වයේ උල්පත වන කරුණාව ලබා දෙනු ඇත.
කඅ’බා අල් මුඅස්සමා හි පැරණි තත්ත්වය – මක්කා අල් මුකර්රමා.
දෙවන ඇබිසීනියානු හිජ්‍රතය
අබිසීනියාවට ආපසු යන්න, එවිට ඔබ අල්ලාහු තආලාගේ නාමයෙන් ආරක්ෂා වනු ඇත.
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
අස්හාබ් අල්-කිරාම් (‘අලයිහිමූර්-රිද්වාන්) නැවත මක්කම වෙත පැමිණි විට,බහුදේවවාදීන් ඔවුන්ට නැවත පීඩා කිරීමට හා වධ දීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන්ඔවුන්ගේ පීඩනය වැඩි කිරීම. ඔවුහු නොපැකිළව නොයෙක් ආකාරයේ වධ හිංසා කළහ.. දිනක් හස්‍රත් උස්මාන් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: “අනේ රසූලල්ලාහ්! මම අබිසීනියාව හොඳ වෙළඳ ස්ථානයක් ලෙස දුටුවෙමි. මාසයක වෙළඳාමෙන් විශාල ලාභයක් ලැබේ. අල්ලාහු තආලා විගමනය සඳහා ගමනාන්තයක් අණ කරන දක්වා, මුස්ලිම්වරුන්ට මෙයට වඩා හොඳ තැනක් නැත. අවම වශයෙන් මුමින්වරුන් (විශ්වාසවන්තයින්) කුරේෂ්ගේ කුරිරුකමෙන් මිදෙනු ඇත. නිගස් අපට බොහෝ ආශීර්වාද සහ යහපත්කම් ඇත.අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබි තුමාණන් පැවසුවේ, "අබිසීනියාවට ආපසු යන්න, එවිට ඔබ අල්ලාහු තආලාගේ නාමයෙන් ආරක්ෂා වනු ඇත."
හස්‍රත් උස්මාන් පැවසූ විට, “අනේ රසූල්ලාහ්! ඔබ එහි ගියහොත් සමහර විට ඔවුන් මුස්ලිම් වනු ඇත. ඔවුන් ග්‍රන්ථයේ මිනිසුන් බැවින්, ඔවුන් පහසුවෙන් ඉස්ලාමය පිළිගනු ඇත, ඔවුන් ඔවුන්ගේ උපකාරය වළක්වන්නේ නැත, ”අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ ය, “මට සාමය සහ සැනසීම ලබා ගැනීමට අණ කර නැත. විගමනය සම්බන්ධයෙන් අල්ලාහු තආලාගේ අණ එනතෙක් මම බලා සිටිමි. මට අණ කළ පරිදි මම කටයුතු කරන්නෙමි. ”
බිඅසත් හි හයවන වර්ෂයේදී, ආඛ්‍යානයකට අනුව, අස්හාබ් අල්-කිරාම් (රළියල්ලාහු අන්හු) හි පිරිමින් 83ක් සහ කාන්තාවන් 18 දෙනෙකුගෙන් යුත් තවලමක් දෙවන වරට අබිසීනියාව බලා පිටත් විය. හස්‍රත් ජඅ’ෆර් ඉබ්නු අබි තාලිබ් මෙම තවලමේ ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී. ඔවුන් ආරක්ෂිතව නිගස් රටට පැමිණියෝ ය. හස්‍රත් උම්මු සලමා (රළියල්ලාහු අන්හා )ඔවුන් අබිසීනියාවේ දී මුහුණ දුන් සිදුවීම් විස්තර කළේ මෙසේය.
“අපි අබිසීනියාවට පැමිණි විට අපට ඉතා හොඳ අසල්වැසියෙක් මුණගැසුණා. මෙම අසල්වැසියා (අබිසීනියාවේ) නිගස් පාලකයා විය. ඔහු අපගේ සෑම ආශාවක්ම ඉටු කළේය. අපට අවශ්‍ය පරිදි අපේ ආගමේ නියමයන් ඉටු කළ හැකිය. අපට නිදහසේ අල්ලාහු තආලාට නමස්කාර කළ හැකි අතර අපට කිසිදා හානියක් සිදු නොවීය. අපිට නරක වචන ඇහුණේ නැහැ.”
මක්කානු බහුදේවවාදීන් තත්වය දැනගත් විට, ඔවුන් අබිසීනියානු පාලකයා වෙත දූතයන් දෙදෙනෙකු යැවීමට තීරණය කළහ. ඔවුන් නිගස් සඳහා ඉතා වටිනා තෑගි සූදානම් කළහ. ඔවුන් ඔහු බෙහෙවින් ආදරය කළ මක්කම සම් භාණ්ඩ පිළියෙළ කළහ. පූජ්‍ය පක්ෂයට සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට ත්‍යාග පිරිනැමීමටද ඔවුහු කටයුතු කළහ. අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබි රබියා සහ අම්‍ර් ඉබ්න් ආස් මෙම කාර්‍යයට පවරන ලදී. මෙම දූතයන් දෙදෙනා නිගස් ඉදිරියේ කිව යුතු දේ ඉගැන්වූහ. ඔවුන්ට කියනු ලැබුවේ, “ඔබ පාලකයා සමඟ කතා කිරීමට පෙර, ඔහුගේ එක් එක් කුලදෙටුවන්ට සහ අණ දෙන නිලධාරීන්ට තෑගි දෙන්න. ඉන්පසු, නිගස්ගේ තෑගි ඔහුට ඉදිරිපත් කරන්න. ඊට පසු මුස්ලිම් අයව ඔයාලට බාර දෙන්න කියා ඉල්ලුම් කරන්න. නිගස්ට මුස්ලිම්වරුන් හමුවීමට හා කතා කිරීමට ඉඩ නොදෙන්න.”14
දූතයෝ අබිසීනියාවට පැමිණියහ. රාජ්‍ය නිලධාරීන් හමු වී තෑගි පිරිනැමීමෙන් පසු ඔවුන් එකිනෙකාට පැවසුවේ “අපි අතරේ සමහර අය පෙනී ඉඳලා තියෙනවා. ඔබත් අපිත් නොදන්නා අලුත් ආගමක් ඔවුන් හදාගෙන ඇත. අපිට ඕන ඒ මිනිස්සුන්ව ඔවුන්ගේ මව්බිමට ගෙනියන්න. ඔබ ඔවුන් ගැන ඔබේ පාලකයා සමඟ කතා කරන විට, ඔවුන් ඔබේ පාලකයා සමඟ කතා කිරීමට පෙර එම පුද්ගලයින් අප වෙත ලබා දීම සහතික කිරීමට උත්සාහ කරන්න. ඔවුන් සමඟ හොඳම ගනුදෙනු කළ හැක්කේ ඔවුන්ගේම දෙමාපියන් සහ අසල්වැසියන් ට ය. ඔවුන් මේ අයව හොඳින් හඳුනනවා.”15 කුලදෙටුවන් මේ යෝජනාව පිළිගත්තෝ ව. පසුව, මක්කානු දූතයන් නිගස් වෙත තෑගි ඉදිරිපත් කළහ. නිගස් තෑගි පිළිගෙන ඔවුන්ට ආරාධනා කර ඔවුන් සමඟ ටික වේලාවක් කතා කළේය.
දූතයෝ නිගස් අමතා, “අනේ පාලකයා! අපේ සමහර අය ඔහේලාගේ රටේ සරණ ගිහින්. ආපු අය තමන්ගෙ ජාතියේ ආගම අතහැරලා, උඹලගේ ආගමත් වැලඳගත්තේ නෑ. ඔවුනගේ මනසට ගැළපෙන හදාගත් ආගමක් ඇත. මේ ආගම ගැන ඔබවත් අපිවත් දන්නේ නැහැ. ඔවුන්ට අයත් ජාතියේ ප්‍රභූවරු අප ඔබ වෙත එවා ඇත. මේ කැපී පෙනෙන අය ඔබේ රටේ සරණ ගිය අයගේ පියවරුන් සහ ඥාතීන් ය.
ඔවුන්ගේ පැතුම ඔබ ඔවුන් ආපසු ලබා දීමයි. මන්ද ඔවුන් ඔවුන්ගේ රාජ්‍යය හොඳින් දන්නා බැවිනි. තමන්ගේ ආගමේ නොඉවසන දේ ඔවුන් හොඳින් දන්නවා...”
අම්‍ර් ඉබ්නුල් ආස් සහ අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අබි රබියා යන දෙදෙනාටම වඩාත්ම අවශ්‍ය වූයේ නිගස් ඔවුන්ගේ වචනවලට සවන් දී ඔවුන්ගේ ආශාවට අනුව ක්‍රියා කිරීමයි. දූතයන්ගේ කතාවෙන් පසු, නිගස්ගේ කුලදෙටුවන් කතා කිරීමට අවසර ගෙන, “ඔවුන් පැවසූ දේ ඉතා සත්‍යයකි. ඔවුන්ගේ මිනිසුන්ට ඔවුන් සමඟ වඩා හොඳින් කටයුතු කළ හැකි අතර ඔවුන් කැමති සහ අකමැති දේ අගය කළ හැකිය. එමනිසා, මේ අය ඔවුන්ගේම ජනයාට සහ ගොඩබිමට ගෙන යාමට හැකි වන පරිදි ඔවුන්ව මුදාහරින්න.
මෙම වදන් මත, නිගස් ඉතා කෝපයට පත් වී, “වල්ලාහි, නැහැ! මම මේ මිනිසුන්ව ගලවන්නේ නැහැ. මා සරණ ගිය, මගේ රටට පැමිණි මිනිසුන් පාවා දිය නොහැක. ඔවුන් අන් අයට වඩා මට මනාප ලබා මගේ රටට පැමිණියහ. එබැවින්, මම සංක්‍රමණිකයන්ට මගේ මාලිගාවට ආරාධනා කර, මේ මිනිසුන්ගේ වචන ගැන ඔවුන් පවසන්නේ කුමක්දැයි ඔවුන්ගෙන් විමසා ඔවුන්ගේ පිළිතුරුවලට සවන් දෙන්නෙමි. මේ මිනිස්සු කියන විදියට සංක්‍රමණිකයෝ ඉන්නවා නම් මම ඒ අයව ආපු අයට දීලා ආපහු තමන්ගේ ජාතියට දෙන්නම්. එසේ නොවන්නේ නම්, ඔවුන් මගේ රටේ සිටින තාක් කල් මම ඔවුන් ආරක්ෂා කර ඔවුන්ට යහපත කරමි.
මීට පෙර, නිගස් ශුද්ධ ග්‍රන්ථ අධ්‍යයනය කර ඇත. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්ගේ පැමිණීමේ කාලය ආසන්න බවත්, ඔහුගේ සෙනඟ ඔහුව විශ්වාස නොකරන බවත්, ඔවුන් ඔහුව බොරුකාරයෙකු ලෙස හඳුන්වමින් මක්කමෙන් නෙරපා හරින බවත් ඔහු දැන සිටියේය.
නිගස් මක්කාවේ දූතයන්ගෙන් ඇසුවේ, "ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ කාවද?" “මුහම්මද්” යැයි ඔවුහු පිළිතුරු දුන්හ. නිගස් මෙම නම ඇසූ විට, ඔහු නබිවරයෙකු බව තේරුම් ගත්තේ ය නමුත් එය හෙළි නොකළේය. ඔහු නැවත ඔවුන්ගෙන් ඇස වේ, "ඔහුගේ ආගම සහ නිකාය කුමක්ද, ඔහු මිනිසුන්ට ආරාධනා කරන්නේ කුමක් සඳහාද?" “ඔහුට නිකායක් නැත” යනුවෙන් අම්‍ර් පිළිතුරු දුන්නේය. නිගස් පැවසුවේ, “මම නොදන්නා ආගමක් හෝ නිකායක් සහ මා සරණ ගිය ප්‍රජාවක් මා මුදා ගන්නේ කෙසේද? අපි සභාව රැස් කරමු. ඔවුන්වත් ගෙනැවිත් ඔබට මුහුණ දෙන්න. එවිට සෑම කෙනෙකුගේම තත්වය පැහැදිලි වනු ඇත, මම ඔවුන්ගේ ආගම දැන ගන්නෙමි. ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ට මාලිගාවට ආරාධනා කළෝ ය.
"සජ්දා සෑදී ඇත්තේ අල්ලාහු තආලා සඳහා පමණි."
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
මුස්ලිම්වරු මුලින්ම ඔවුනොවුන් අතර සාකච්ඡා කර, "අබිසීනියානු පාලකයා සතුටු කරන සහ ඔහුගේ ස්වභාවයට ගැලපෙන දේ අපි කුමක් කියන්නද?" හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පැවසුවේ, “වල්ලාහි, අපි මේ ප්‍රශ්නය ගැන දන්නේ අපගේ නබිතුමා අපට පැවසූ දෙයයි. ප්‍රතිඵලය කුමක් වුවත් අපි සෑහීමකට පත්වෙමු.” ඔවුන් සියල්ලෝම එකඟ වී ඒකමතිකව තීරණය කළේ හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පමණක් කතා කරන බවයි. ඔව්හු නිගස් හමුවට පැමිණියහ. නිගස් ඔහුගේ විද්වතුන් එක්‍රැස් කර විශාල සභාවක් රැස් කළේය. ඊට පසු, ඔවුන් සංක්‍රමණිකයන් ගෙන්වා. මුස්ලිම් අය ආවම උන් ආචාර කළ නමුත් වැඳ වැටුණේ නැත. නිගස් ඔවුන්ගෙන් ඇසුවේ, “ඇයි ඔබ නොකළේ? වැඳ වැටෙන්නද?" ඔවුන් පැවසුවේ, “අපි අල්ලාහු තආලාට හැර වෙන කිසිවකුට සුජූද් කරන්නේ නැහැ. අපගේ ශාස්තෘතුමනි, වෙනත් කිසිවකුට සුජූද් කිරීම නබිතුමා අපට තහනම් කළේය. ‘සුජූද් කිරීම අල්ලාහු තආලාට පමණයි’ යැයි ප්‍රකාශ කළේය.
නිගස් සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් ඇසුවේ, “මා වෙත පැමිණි ප්‍රජාව!මට කියන්න. ඇයි ඔබ මගේ රටට ආවේ? ඔබගේ තත්වය කුමක්ද? ඔබ වෙළඳුන් නොවේ; ඔබට ඉල්ලීමක් ද නැත. පෙනී සිටි ඔබේ නබිවරයාගේ තත්වය කුමක්ද? ඔබේ දේශයෙන් පැමිණි අය කළාක් මෙන් ඔබ මට ආචාර නොකරන්නේ මන්දැ”යි ඇසී ය. ජඅ’ෆර් රළියල්ලාහු අන්හු මෙසේ පැවසීය.
“අනේ පාලකයා! මුලින්ම මම ඔබට කරුණු තුනක් කියන්නම්. මම ඇත්ත කතා කරනවා නම් එය අනුමත කරන්න; මම බොරු කියනවා නම් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්න. පළමුවෙන්ම, මේ මිනිසුන්ගෙන් එක් අයෙකු පමණක් කතා කරන ලෙසත් අනෙක් අය නිහඬව සිටින ලෙසත් අණ කරන්න!” "මම කතා කරන්නම්" යැයි අම්‍ර් ඉබ්නු ආස් පැවසීය."අනේ ජෆාර්, ඔයා මුලින්ම කතා කරන්න."නිගස් පැවසුවේය. හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පැවසුවේ, “ ඒ මිනිහගෙන් ඇසිමට මට ප්‍රකාශ තුනක් තිබේ. අපි අල්ලාගෙන ඔවුන්ගේ ස්වාමිවරුන් වෙත ආපසු යා යුතු වහලුන්ද? නිගස් ඇසුවේය, “අම්‍ර්! ඔවුන් වහලුන්ද? ” අම්‍ර් පිළිතුරු දෙමින්, “නැහැ! ඔවුන් වහලුන් නොවේ; ඔවුන් නිදහස්!" හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පැවසුවේ, “අපි කාගේ හෝ ලේ වැගිරුණු අය වෙත නැවත ලබා දීම සඳහා අසාධාරණ ලෙස යමෙකුගේ ලේ වැගිරෙව්වාද?” නිගස් අම්‍ර්ගෙන් ඇසූ විට, “මේ අය අසාධාරණ ලෙස කිසිවෙකු මරා දැමුවාද?” අම්‍ර් පිළිතුරු දුන්නේ, "නැහැ, ඔවුන් ලේ බිඳක්වත් හෙලලා නැහැ!" හස්‍රත් ජඅ’ෆර් නිගස් ගෙන් ඇසුවේ, "අන් අයගේ දේපළවලින් අසාධාරණ ලෙස අප ලබා ගත් සහ ගෙවීමට බැඳී සිටින භාණ්ඩ තිබේද?
නිගස් පැවසුවේ, “අම්‍ර්! මේ මිනිස්සුන්ට ණය තියෙනවා නම් රත්තරන් ගොඩක් වුණත් මම ගෙවනවා, මට කියන්න.” අම්‍ර් පිළිතුරු දුන්නේ, "නැහැ, කිරාත් (මුදල් වර්ගයක්) වත් නැහැ!" “එසේ නම් ඔබට ඔවුන්ගෙන් අවශ්‍ය කුමක්ද?” කියා නිගස් ඇසූ විට අම්‍ර් පිළිතුරු දෙමින්, “අපි ඔවුන් සමඟ එකම ආගමේ සහ එකම මාර්ගයේ සිටියෙමු. ඔවුන් මේවා අත්හැරියා. ඔවුන් මුහම්මද් සහ ඔහුගේ ආගමට කීකරු වී ඇත. නිගස් ජඅ’ෆර්ගෙන් ඇසුවේ, “ඔබ ඔබේ ආගම අත්හැර වෙනත් ආගමක් අනුගමනය කළේ ඇයි? ඔබ ඔබේ මිනිසුන්ගේ ආගමෙන් ඉවත් වී මගේ ආගමේ නොසිටින නිසා ඔබ අදහන මේ ආගම කුමක්ද? ඔබට මට ඒ ගැන කියන්න පුළුවන්ද?"
හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පැවසුවේ, “අනේ පාලකයා! අපි නූගත් ජාතියක් වි සිටිමු ,අපි පිළිම වන්දනා කළෙමු. අපි මැරුණු සත්ව මළකුණු අනුභව කර නොයෙකුත් අයහපත් දේ කරන්නෙමු. අපි අපේ නෑදෑයන් සමඟ සම්බන්ධකම් නවත්වා අසල්වැසියන්ට නරක ලෙස සලකමු. අපගේ බලවතා දුර්වලයන්ට පීඩා කළ අතර දයාව නොදැන සිටියේය. අල්ලාහු තආලා අපගේ ජාතියෙන් නබිවරයෙකු එවන තෙක් අපි මෙම තත්වයේ සිටියෙමු, කාගේ විශ්වාසනීයත්වය, නිර්මලකම, පිරිසිදුකම සහ වංශාධිපතිත්වය අපි දැන සිටියෙමු. එම ශාස්තෘවරයා අපට ආරාධනා කළේ අල්ලාහු තාලයේ පැවැත්ම සහ ඒකීයභාවය විශ්වාස කරන ලෙසත්, ඔහුට නමස්කාර කිරීමටත්, අප සහ අපගේ මුතුන් මිත්තන් වන්දනාමාන කළ ගල් හා පිළිම අත්හැරීමටත් එම නබිවරයා අපට ආරාධනා කළේය. විශ්වාසය පාවා නොදෙන ලෙසත්, ඥාතීන්ගේ අයිතිවාසිකම් රැකීමටත්, අසල්වාසීන් සමඟ සුහදව කටයුතු කිරීමටත්, පාපයෙන් වැළකෙන ලෙසත්, ලේ වැගිරීමෙන් වළකින ලෙසත් සත්‍යය කතා කරන ලෙසත් ඔහු අපට නියෝග කළේය. බොරු කීම, අනාථ දරුවන්ගේ දේපළ කොල්ලකෑම, නිර්මල කාන්තාවන්ට අපහාස කිරීම යන සෑම ආකාරයකම දුරාචාරයෙන් ඔහු අපට තහනම් කළේය. හවුල්කරුවෙකු ඇසුරු නොකර අල්ලාහු තආලා නැමදුම් කරන ලෙස ඔහු අපට නියෝග කළේය. අපි මේවා පිළිගෙන ඔහු අල්ලාහු තආලාගෙන් ගෙන ආ දේ විශ්වාස කර ඔහු අණ කළ දේ ඉටු කළෙමු. අපි අල්ලාහු තආලා නැමදුම් කළෙමු. අපි ඔහු හරාම් කළ දේ හරාම් (තහනම්) සලකා ඔහු අපට හලාල් කළ දේ හලාල් (අවසර) කර ඒ අනුව ක්‍රියා කළෙමු. ඒකයි අපේ මිනිස්සු අපිට සතුරු වෙලා අපිට හිංසා කළේ ය. අපගේ ආගමෙන් අපව ඈත් කිරීමටත්, අල්ලාහු තආලා නැමදීමෙන් සහ නැවත පිළිම වන්දනා කිරීමටත් ඔවුන් විවිධ වධ හිංසාවලට ලක් කළහ. ඔවුන් අපට පීඩා කළෝ ය. අපියි අපේ ආගමයි අතරට ඇවිත් අපිව අපේ ආගමෙන් වෙන් කරන්න හැදුවා. ඒ නිසා අපි අපේ රට, අපේ ගෙදර හැරදාලා ඔබේ රටේ සරණ ගියා. අපි ඔබට අන් අයට වඩා ප්‍රිය කළෙමු. අපි ඔබේ ආරක්ෂාව සහ අසල්වාසී බව අපේක්ෂා කළෙමු. අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා ඔබේ පැත්තෙන් අපි පීඩාවට සහ අසාධාරණයට මුහුණ නොදෙන බව.” හස්‍රත් ජඅ’ෆර් සිය කතාව දිගටම කරගෙන ගියේ මෙසේය.
“ආචාරය සම්බන්ධයෙන්, අපි ඔබට රසූලුල්ලාහ්ගේ සුබ පැතුම් සමඟ ආචාර කළෙමු. අපි එකිනෙකාට එකම ආකාරයකින් සුබ පතන්නෙමු. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, ජන්නාහි සිටින අයගේ ආශිර්වාද ද මෙබඳු බව නබිතුමා අපට දන්වා සිටියේය. ඒ නිසා තමයි අපි ඔබතුමාට ඒ විදියට ආචාර කළේ. අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් වන නබිතුමා මිනිසුන්ට සුජූද් කිරීම අනුමත කළ නොහැකි බව පැවසූ බැවින්, අල්ලාහු තආලා හැර වෙනත් කිසිවකුට සුජූද් කිරීමෙන් අපි අල්ලාහු තආලාගෙන් රැකවරණය පතමු.
නිගස් ඇසුවේ, "ඔබ අල්ලාහ් හෙළි කළ දෙයින් ටිකක් දන්නවාද?" හස්‍රත් ජඅ’ෆර්, “ඔව්” යැයි පැවසූ විට, “මට එය පාරායනය කරන්න” යනුවෙන් නිගස් පැවසීය. හස්‍රත් ජඅ’ෆර් සූරා මරියම්ගේ පළමු ආයත් පාරායනය කිරීමට පටන් ගත්තේය (එය සූරා අල් අන්කබූත් හෝ අර් රූම් බව ද වාර්තා වී ඇත). නිගස් ඇඬුවා. ඔහුගේ කඳුළු වලින් ඔහුගේ රැවුල තෙත් විය. පූජකයෝද හැඬුවෝය. නිගස් සහ පූජකවරු, "අනේ ජඅ’ෆර්! මේ මිහිරි මනරම් වචනය තව ටිකක් කියන්න.” හස්‍රත් ජඅ’ෆර් සූරා අල්-කහ්ෆ් ආරම්භයේ සිට පාරායනය කරන ලද අතර එය මාල් හි සඳහන් වේ:
“වචනයේ අක්‍රමිකතාවක් හෝ අර්ථයේ පරස්පරතාවයක් නොමැති (අතිරික්තයෙන් හා අවතක්සේරු කිරීමෙන් දුරස්ව) නිවැරදි ග්‍රන්ථය (කුර්ආන් අල්-කරීම්) පහළ කළ අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා වේවා, ඔහුගේ උපන් සේවකයාට (මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම්) නොඇදහිලිවන්තයන් ඔහුගේ (උතුම්) පාර්ශවයෙන් දරුණුතම දඬුවම (ජහන්නම්) මගින් බිය ගැන්වීමට, යහපත් ක්‍රියාවන් කරන ඇදහිලිවන්තයන් සදාකාලිකවම රැඳී සිටින අලංකාර විපාකයක් (ජන්නා) සමඟ ප්‍රකාශ කිරීමට සහ 'අල්ලාහු තආලා තමාට පුත්‍රයෙකු ලබාගෙන ඇත' යැයි පවසන අයව බිය ගැන්වීමට.' (අල්ලාහු තආලා තමාට පුතෙකු ලබා ගත් බව පවසන) ඔවුන්ට හෝ ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන්ට ඒ ගැන (එම වචනය) දැනුමක් නැත. ඔවුන්ගේ මුවින් පිටවන මෙම වචනය (භයානක හා) අතිශයින් භයානක ය. මුන් කියන්නේ බොරු විතරයි. (අනේ මගේ රසූල්!) ඔවුන් මෙම අල්-කුර්ආන් අල්-කරීම් විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, ඔබ ඔවුන් ගැන ශෝක වී ඔබම කෝපයට පත් වෙනවාද?.අපි පෘථිවියේ දේවල් (වනාන්ත,ගංගා, පතල්, සතුන් සහ පැලෑටි...) ආභරණ ලෙස මිනිසුන්ගේ යහපත් ක්‍රියාවන් කාගෙ ද ?යැයි පරීක්ෂා කිරීමට...”16
“වල්ලාහි මේ එකම ඉටිපන්දමකින් දිලිසෙන ආලෝකයක් මුසා සහ ඉසා (‘අලෙයිහිමාස්සලාම්) ද එය සමඟ පැමිණියා. කුරෙයිෂ් දූතයන් දෙසට හැරී, “යන්න, වල්ලාහි, මම ඔවුන් ඔබට භාර දෙන්නේවත් ඔවුන්ට හානියක් කිරීමටවත් බලාපොරොත්තු නොවෙමි”යි කීවේය.
අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබි රබියා සහ අම්‍ර් ඉබ්න් නිගස් ඉදිරියෙන් පිටතට ගියහ. මම ඔවුන්ව මුලිනුපුටා දමන බව ඔබට පෙනෙනු ඇත. ඔහුගේ මිතුරා අම්‍ර්ට මෙසේ කීවේය. "ඔවුන් අපට විරුද්ධ වුවද, ඔවුන් අපගේ ඥාතීන් ය; මේක කරන්න එපා." අම්‍ර් පිළිතුරු දෙමින්, “මම එය නිගස්ට17 දන්වන්නම් ඔවුන් ඉසා (අලෙයිහිස්සලාම් ව )අල්ලාහ්ගේ වහලෙකු ලෙස සලකන බව.
පසු දින ඔහු නිගස් වෙත ගොස්, “අනේ පාලකයා! ඔවුන් මර්‍යම්ගේ පුත් ඉසා (අලයිහිස්සලාම්)ගැන නරක ලෙස කතා කරති. ඔවුන් වෙත මිනිසෙක් යවා ඊසා (අලයිහිස්සලාම් )ගෙන ඔවුන් පවසන්නේ කුමක්දැයි විමසන්න.” නිගස් විසින් හස්‍රත් ඊසා පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අදහස් විමසීමට මුස්ලිම්වරුන් වෙත මිනිසෙකු යැවීය.
“මම ඔබට සහ ඔබ පැමිණි පුද්ගලයාට සුබ පතමි! මම මෙය විශ්වාස කරමි; ඔහු අල්ලාහ්ගේ රසූල්‍ය. අපි දැනටමත් ඔහුව ඉන්ජිල්හි දැක ඇත්තෙමු. මර්‍යම්ගේ පුත් ඊසා, එම රසූල් ද දන්වා සිටියේය.”
නිගස් අස්හමා
ඔවුන් නැවත පැමිණ, “ඔහු ඉසා අලයිහහිස් සලාම් ගැන ඇසුවොත් අපි කුමක් කියන්නද?” කියා ඔවුනොවුන්ගෙන් ඇසූහ. හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පැවසුවේ, “වල්ලාහි, අල්ලාහු තආලා හස්‍රත් ඊසා ගැන හෙළි කළ දේ සහ අපගේ නායකයා වන නබිතුමා අප වෙත ගෙන ආ දේ අපි කියන්නෙමු.
ඔවුන් නිගස් ඉදිරියට ගිය විට, ඔහු ඔවුන්ගෙන් මෙසේ ඇසීය. “මර්‍යම්ගේ පුත් ඊසා (අලයිහිස්සලාම් ගැන ඔබ පවසන්නේ කුමක්ද? හස්‍රත් ජඅ’ෆර් පිළිතුරු දෙමින්, “අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමා අල්ලාහු තආලාගෙන් ගෙනැවිත් පැවසූ දේ අපි ඊසා අලයිහිස් සලාම් ගැන කියමු. ඔහු අල්ලාහු තාල්ගේ දාසයා සහ රසුල් සහ ඔහුගේ වචනය බව අපි පිළිගනිමු, අල්ලාහු තආලා විසින් හස්‍රත් මරියම් හි රෝපණය කරන ලද අතර, ඇය නිර්මල වූ අතර ලෝකය සහ මිනිසුන් අතහැර හක් තආලා වෙනුවෙන් කැප විය. මර්‍යම්ගේ පුත් ඊසා ගේ තත්ත්වය සහ මහිමය එයයි. අපි කියනවා අල්ලාහු තආලා පස් වලින් හස්‍රත් ආදම් මැව්වා වගේ පියෙක් නැතිව ඊසා අලයිහිස්සලාම් ව මැව්වා" නිගස් බිමට අත දී පිදුරු කෑල්ලක් අල්ලාගෙන පැවසුවේ ය, "මම දිවුරනවා ඊසා මරියම් ගේ පුත් යනු ඔබ පැවසූ දෙයට වඩා වැඩි දෙයක් නොවේ. ඔහු සහ ඔබ කියන දේ අතර මේ පිදුරු තරම්වත් වෙනසක් නැත.නිගස් මෙය පැවසූ විට, ඔහු වටා සිටි රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ අණ දෙන නිලධාරීන් ඔවුනොවුන් අතර කොඳුරන්නටත් මැසිවිලි නඟන්නටත් පටන් ගත්හ.
නිගස් එය දුටු විට, ඔහු ඔවුන්ට පැවසුවේ “මම දිවුරනවා, ඔබ කුමක් කීවත්, මම ඔවුන් ගැන හොඳින් සිතමි. ඉන්පසු ඔහු මුස්ලිම් සංක්‍රමණිකයන් දෙසට හැරී, “මම ඔබට සහ ඔබ පැමිණි පුද්ගලයාට සුබ පතිමි! මම මෙය විශ්වාස කරමි; ඔහු අල්ලාහ්ගේ රසූල්‍ය. අපි දැනටමත් උන් වහන්සේ ගැන ඉන්ජිලයේ (බයිබලයේ) දැක ඇත්තෙමු. මරියම්ගේ පුත් වන ඊසා ඒ ගැනත් දැනුම් දුන්නා. මම දිවුරමි ඔහු මෙහි සිටියා නම්, මම ඔහුගේ සපත්තු රැගෙන ඔහුගේ පාද සෝදන්නෙමි! කරුණාකර ගොස් කිසිදු ආකාරයක පහරදීමකින් ඈත්ව මගේ රටේ ස්පර්ශ නොකළ ප්‍රදේශයට ගොස් ආරක්ෂිතව හා සාමයෙන් ජීවත් වන්න. ඔබට හානි කරන ඕනෑම කෙනෙකුව මම විනාශ කරමි. ඔවුන් මට රන් කන්දක් ලබා දුන්නද, මම ඔබගෙන් කෙනෙකුටවත් දුකක් නොදක්වමි! ”
ඊට පසු, කුරේෂ් දූතයන් ගෙනා තෑගි ගැන නිගස් පැවසුවේ, “මට මේවා අවශ්‍ය නැහැ! අල්ලාහු තආලා අන් අය විසින් උදුරා ගන්නා ලද මගේ වස්තුව මට ආපසු ලබා දෙන විටත්, මගේ ජනතාව මට කීකරු කරවන විටත් අල්ලාහු තආලා මගෙන් අල්ලස් ගත්තේ නැත, ”ඔවුන්ගේ තෑගි ආපසු ලබා දුන්නේය. කුරේෂ් දූතයෝ හිස් අතින් ආපසු හැරී ගියහ. වාසනාවන්ත නිගස් ඉස්ලාමය වැළඳගෙන අස්හාබ් අල්-කිරාම් ව ඉතා සතුටු කළේය.18
හක් විශ්වය නිර්මාණය කළේය.
හක් මුහම්මද්ගේ ආදරය සඳහා විශ්වය නිර්මාණය කළේය.
ඔහු සඳ සහ හිරු නිර්මාණය කළේ මුහම්මද්ගේ ප්‍රීතිය සඳහා ය.
ඔහු පැවසුවේ, වන්න, සහ විශ්වය නිර්මාණ විය, ලව්හු සහ පෑන ලියා ඇත.
අවසාන පොත මුහම්මද් තුමාගේ මහිමය සඳහා පාරායනය කරන ලදී.
අවට සිටි අවුලියා පැමිණ, දොර ළඟට හිස නමා,
මුහම්මද් තුමාණන්ගේ තව්හිද් දික්‍ර් කීවේය.
වයිසල් කරානි ළඟා විය, නමුත් ඔහු තවමත් ආශා කළේය.
මුහම්මද් තුමාගේ ආදරය වෙනුවෙන් ජන්නා අටක් සරසන ලදී.
අහසේ කුරුල්ලෝ, වටේටම කොළ පාටට හැරිලා,
මුහම්මද් තුමාගේ ආදරය වෙනුවෙන් ගස් ඵල දරයි.
නොඇදහිලිවන්තයන් පැමිණ ඔහුගෙන් ඉමාන් ලබා ගත්හ.
මුහම්මද්ගේ ආදරය වෙනුවෙන් ඔවුන් දිනකට පස් වතාවක් යාච්ඤා කළහ.
දේවදූතයෝ පැමිණ පේළිවල සිටගත්හ.
මුහම්මද්ගේ ආදරය වෙනුවෙන් දිනකට පස් වතාවක් යාච්ඤා කළේ ය.
යූනුස් ඔහුට ප්‍රශංසා කරයි, කුර්ආනයේ ආයත් ඔහුට ප්‍රශංසා කරයි,
මතක තබා ගන්න මුහම්මද් තුමාගේ ආදරය සඳහා සලාවාත් කියන්න.